پاراستنا دەروونێ زارۆکی د دەمێ شەڕی دا

سولين كه‌ريم چۆلى

دەمێ شەڕ ل دەوروبەرێن باژێرێن مە، یان ل جهەکێ نێزیک روو ددەت، ئەم هەست ب نیگەرانی و ترسێ دکەین بتایبەتی ئەگەر ئەم دایک و باب بین، ژبەرکو هزرا پاراستنا زارۆکێن خو دکەین ب هەر شێوەیەکێ بیت.
لێ پێدڤیە ژبیر نەکەین زارۆکێن مە ژی ژ وێ نیگەرانیێ د بێ بەهر نینن  و دشێن هەست ب نەئارامیا دەوروبەرێن خو بکەن، هەتا ئەگەر ئەم بزاڤان ژی بکەین نوچەیان ژ وان ڤەشێرین یان ل دەف وان بەحس نەکەین، ب هەر رێیەکێ بیت زارۆکی گوهـ ل نوچەیان و گفتوگۆیێن مەزنان دبیت، یان هەست ب گوهورینا ڕەفتارێن دایک و بابێ خۆ دکەت.
ژبەرڤێ چەندێ د ڤان بارودوخان دا دڤێت ئەم ب هشیاری  بەرسڤا پرسیارێن زارۆکێن خو بدەین، ژبەرکو گەلەک جاران خەیالێن وان ترسا وان مەزنتر لێ دکەت، هەتا ئەگەر شەڕ ل باژێرێ وان ژی نەبیت، هەستکرن ب مەترسیێ زارۆکان نە ئارام دکەت و دەست ب خەیالکرنا دیمەنێن ترسناک دکەن و هزر دکەن کو تشتەکێ خراب دێ ب سەرێ خیزانا وان هێت.
ئەو پرسیارێن د مێشکێ زارۆکێن مە دا دهێن و دچن:
ئەرێ شەڕ دێ گەهیتە باژێرێ مە و ئەم ل ڤێرێ د پاراستینە؟ بۆچی خەڵک شەڕی دکەن…؟ گەلەک جاران ژی ترس و نە ئارامیا وان  ب شێوەیەکێ دی دەردکەڤیت شوینا پرسیاران: کێم خەوی و زێدەتر گرێدان ب دایک و بابێ خۆڤە بێدەنگبون و نەئارامیەکا بەردەوام.
ڕۆلێ دایک و بابا د پاراستنا ئارامیا زارۆکان دا:
ژبەرکو زارۆک دایک و بابێ خو وەکی پێگەها ئارامیێ دبینن، لەورا هەر کارڤەدانەک و ترسەکا ژلایێ وانڤە، نیگەرانیا زارۆکی زێدەتر لێ دکەت، ژبەر ڤێ چەندێ ڕۆلێ دایک و بابا گەلەک یێ گرنگە د پاراستنا هەست و ئارامیا زارۆکاندا د دەمێن ئاڵوز و کارڤەدانێن نە جاڤەڕێکری دا.
ئەم دشێین ب ڤان چەند ڕێیان ترس و نیگەرانیا زارۆیێن خو کێمتر لێ بکەین:
-1 ب ئارامی گوهداریا پرسیارێن وان بکەن:
بهێلین زارۆک پرسیارێن خۆ بکەن، بێی کو وان پاشڤە ببەن، ژبەرکو گەلەک جاران ئەو بتنێ پێدڤی ب پشتڕاسکرنێ نە.
-2 ب شێوەیەکێ سادە بەرسڤا زاروکان بدەن:
ب زمانەکێ گونجایی و لدووڤ تەمەنێ وان بەرسڤا پرسیارێن وان بدەن.
-3 پشتڕاسکرن و پاراستنا بەردەوام:
زارۆکێن خو ب بەردەوامی پشتڕاست بکەن کو د پاراستینە و کەسانێن بەرپرسیار ئارامیا باژێڕی و کۆمەلگەهێ د پارێزن.
-4 دویرخستنا زارۆکان ژ نوچەیێن ترسناک:
گوهداریکرن و تەماشاکرنا نوچەیێن ترسناک لدەف زارۆکی، نە ئارامی و نیگەرانیا وان زێدەتر لێ دکەت. باشترە زارۆک بهێنە دویرکرن.
-5 بەردەوامی دان ب ڕوتینا ڕوژانە:
نەهێلین ئەڤ چەندە کارتێکرنێ ل ژیانا هەوە یا ڕوژانە بکەت و ڕوتینا خێزانا خو بەردەوام بکەن، وەکی خواندن، دەرکەفتن، یاریکرن، بوراندنا دەمێ خێزانی پێکڤە، داکو زارۆکێن وە هەست ب ئارامیێ بکەن.
زارۆکان پێتڤی ب بەرسڤ و شلوڤەکرنەکا دویر و درێژ نینە، هند بەسە هەست ب ئارامی و پاراستنێ بکەن ژلایێ دایک و باباڤە، دەمێ دایک و باب ب ئارامی بەرسڤا زارۆکێن خو ددەن، زارۆک پشتڕاست دبن کو ل دەمێن دژوار و نە چاڤەڕێکری دا ژی ئەو بتنێ نامینن و د پاراستینە.

کۆمێنتا تە