ژن ب تاوانا ماددەیێن هۆشبهر هاتینه سزادان
ههولێر، قائید میرۆ:
رێڤهبهرێ گشتیێ چاكسازیان دیار کر کو، ههڤبهركرن دگهل سێ سالان بهری نوكه هژمارا وان كهسێن ب تاوانا ماددێن هۆشبهر هاتینه سزادان و نوكه دناڤا چاكسازیان حوكمێ خوه دهرباز دكهن دو بهرامبهر زێده كریه و گۆت؛ مخابن رێژهیهكا زۆر ژ وان تاوانبارێن ماددێن هۆشبهر ژنن.
ئیحسان بابان، رێڤهبهرێ گشتیێ چاكسازیێن ههرێما كوردستانێ د دیدارەکێ دا بۆ رۆژنامەیا ئهڤرۆ دیار كر، رێژهیا وان كهسێن ب تاوانێن ماددێن هۆشبهر دهێنه دهستهسهر كرن و زیندانی كرن د زێدهبوونێ دایه، سالا 2023 ێ ل ههموو چاكسازیێن ههرێمێ هزار كهس هاتبوونه زیندانی كرن ب تاوانا ماددێن هۆشبهر، بهلێ نوكه هژمارا وان گههشتیه دو هزار كهسان.
ئیحسان دیار کر ژی کو زۆربهیا تهمهنان دناڤدانه بۆ نموونه 10%ێ یا وان كهسێن ب تاوانێن ماددێن هۆشبهر هاتینه سزادان و نوكه حوكمێ خوه دهرباز دكهن ژنن و گۆت؛ پتریا كهسێن دناڤا چاكسازیان ئهون یێن ب تاوانا ماددێن هۆشبهر هاتینه حوكمکرن و گۆت؛ ههرچهنده هژمارا بازرگانان زێدهترە ژ یا وان كهسێن بكاردئینن و ئالۆده بووی، بهلێ هاتینە جوداكرن، هۆلا ئەو كهسێن بازرگانی ب ماددێن هۆشبهر كری یا جودایه ژ وان كهسێن ئالۆده بووی یانژی بكارئینای.
رێڤهبهرێ گشتیێ چاكسازیێن ههرێما كوردستانێ گۆتژی؛ هژمارا وان كهسێن ب تاوانا ماددێن هۆشبهر هاتینه سزادان زۆر زێدهتره ژ ههموو تاوانێن دی، چونكه بۆ چوار پارێزگههان دو هزار كهس كێم نینه، ئهڤه ژبلی كهسێن هاتینه دهستهسهر كرن ژلایێ هێزێن ئاسایشێ ڤە و هێشتا بادهكا وان ئێكلا نهبوویه و پشتی بڕیارا دادوهری ئهوژی دێ هێنه هنارتن بۆ چاكسازیان كو هژمارا وان دو هزار و 700 كهسن.
رێڤهبهرێ گشتیێ چاكسازیان گۆت: ل گورهی قانوونا هژماره ئێك یا سالا 2020 ێ مه دهستههلات نینه بۆ ڤێ چهندێ ئالۆدهبوویێن ماددێن هۆشبهر چارهسهر بكهین، بهلێ ب بڕیارهكێ و د چوارچوڤێ ههوا حوكمهتا ههرێما كوردستانێ بۆ بهرهنگاربوونا ماددێن هۆشبهر مه سهنتهرێن شیاندنێ ڤهكرینه ل ههموو چاكسازیان و زێدهتری هزار كهسان ههتا نوكه هاتینه چارهسهركرن.
ئێحسان گۆتژی؛ بتنێ شهش ههیڤێن بۆری ب هاریكاریا ستافێ چاكسازیان ئهم شیاینه 226 كهسان چارهسهر بكهین، ههموو ئهو كهس بوون یێن ئالۆدهبووی ب ماددێن هۆشبهر و شیاینه دهستان ژێ بهردهن .
ئیحسان زێدەتر گۆت؛ ههرچهنده هژمارا كادرێن مه یا كێمه و وهك پێدڤی نینه، بهلێ بزاڤێن مه ههر بهردهوام بووینه، چونكه مه ئهركێ خوه زانیه و مە دڤێت هاریکاریا وان کەسێن بۆینە قوربانی بکەین داکو دهستان ژ ئهڤی ماددێ مهترسیدار بهردهن.
ئێحسان بابان د بەردەوامیا ئاخفتنێن خۆدا گۆت؛ مه داخواز ژ سهرۆكایهتیا جڤاتا وهزیران كریه سهنتهرێن چارهسهركرنێ بۆ كهسێن تووشی ماددێ هۆشبهر بووین ڤهكهت، ههرچهنده بڕیار ههیه بۆ ڤهكرنا سهنتهران و جهێ وانژی یێ بهرههڤه، بهلێ ژبهر نهبوونا بودجهی ههتا نوكه نهچوویه د بیاڤێ جێبهجێكرنێ دا.
ئیحسان بابان ئاماژه پێ كر، پلانا حوكمهتا ههرێما كوردستانێ بۆ بهرهنگاربوونا ماددێن هۆشبهر یا بهردهوامه، بهلێ پێدڤیه هێشتا پلان بهێته بهرفرههكرن نهك تنێ گرتن بیت، راستڤهكرنا قانوونا ماددێن هۆشبهر كاریگهری ههبوویه، چونكه كهسێن بازرگانیێ ب ماددێن هۆشبهر دكهن سزایێن دژوار بۆ هاتینه دیار كرن و دهرباز نابن و گۆت؛ بهردهوام ژی خهلك دهێته گرتن و یێن ههین ژی حوكمێ وان تهمام دبیت و ڤهدگهڕنە مالێن خۆ.
