كەسـاتـی و پێگەهـێ جڤاكـی یێ ژنـا كـورد

كەسـاتـی و پێگەهـێ جڤاكـی یێ ژنـا كـورد

1

ئیمان لـەزگین

گومان تێدا نینە كو جهـ و پێگەهێ ژنێ د هەر جڤاكەكێ دا، خۆدیكا ڕاستەقینە یا ڕەوش، شێوازێ ژیانێ، هزركرن و ئاستێ ڕەوشەنبیری یێ وێ جڤاكێ ب خۆیە. ب درێژاهیا مێژوویێ، ڕۆلێ ژنێ د ناڤبەرا قووناغێن جودا جودا یێن مێژووی دا گوهۆرین ب سەر دا هاتینە؛ هندەك جاران ڕۆلەكێ سەرەكی و بەرچاڤ هەبوویە و هندەك جاران ژی ژ بەر بارودۆخان بێ ڕۆل بوویە. كەسایەتی و پێگەهێ جڤاكی یێ ژنا كورد و هەلوەستێ زەلامێ كورد بەرانبەر وێ، بوویە بابەتەكێ گرنگ ل دەڤ گەلەك ژ ڤەكۆلەر، ڕۆژهەلاتناس و گەڕیدێن بیانی (وەك بۆرژەر، ڕیچ، مێنۆرسكی، و نۆئێل) كو ل سەر بنڤیسن و گرنگیەكا مەزن پێ بدەن. ئەوان ئەو ڕاستیە سەلماندیە كو پێگەهێ جڤاكی و ڕۆلێ ژنێ د ناڤ جڤاكێ كوردەواری دا، ژ پێگەهـ و ڕۆڵێ ژنێن تورك، عەرەب و فارسان جودایە.
وان ڕۆژهەلاتناسان دوپاتكریە كو ژنا كورد خۆدان كەسایەتیەكا جودا و تایبەتە؛ هەردەم خۆدان ئازادیەكا ڕەسەن، سەربەخۆیەكا دیار و باوەریەكا مەزن ب خۆ بوویە. د دەمێن بەرتەنگ و تەنگاڤیان دا، ل دەمێ نەبوونا زەلامان دا، ژنێ شیانێن خۆ یێن ڕێڤەبرنێ د هەمی واران دا سەلماندینە. سەركردایەتیا ژنێ د مێژوویا مە دا هەردەم جهێ قەبوولكرن و شانازیێ بوویە؛ هەر ژ ڕێڤەبرنا كاروبارێن مالێ، سەركردایەتیا هۆز و جەنگان و هەتا دگەهیتە ڕێڤەبرنا دامودەزگەهێن فەرمی.
ل سەر ڤێ چەندێ ژی، ژ لایێ زەلامێ كورد ڤە بەردەوام ب ڕێز و شكۆڤە هاتیە دیتن و گرنگیەكا مەزن پێ هاتیەدان. گەلەك جاران زەلامێن ناڤدار و شۆڕەشگێر ب ناڤێ دایك یان هەڤژینێن خۆ هاتینە نیاسین، بۆ نموونە« سمایل ئاغایێ لەعلیخانا ڕەواندۆزێ»، كو ئەڤ چەندە هێز و پێگەهێ وێ یێ جڤاكی بۆ مە دوپات دكەت. ژ بەر هندێ ئەم دشێین بێژین: «ژنا كورد ب خۆ، خۆ ئازاد كریە»، چونكی سایكۆلۆژیا جڤاكا كوردی د بنەڕەت دا هەردەم پالپشت و د بەرژەوەندیا ژنێ دا بوویە. ئەو پێگەهێ بلند یێ ژنێ كو ئەڤرۆ د جڤاكێ ڕۆژئاڤا دا وەك نیشانا پێشكەفتنێ دهێتە دانان، هزاران سالان بەری نوكە د نەریتێن ڕەسەن یێن كوردەواری دا هەبوویە. ژنا كورد هەردەم هێمایا ئازادی، ئازایەتی و شەرەفێ بوویە و د ناڤ جڤاكێن ڕۆژهەلاتێ دا خۆدان ناسنامەكا جودا، سەربەخۆ و دیارە. ئەڤە ژی بەرهەمێ خەبات و خۆراگریا وێ ب خۆ بوویە د ناڤ جڤاكەكێ دا كو د بنەرەت دا رێز ل هێزا وێ گرتییە.

کۆمێنتا تە