جون كێرى هێزا فشارێ نینه
گومان تێدا نینه كو ئهمریكا رۆلێ سهرهكى دگێریت د رێڤهبرنا سستهمێ جیهانێ دا و كار دكهت بۆ جیگیركرنهكا سهرانسهریا تهناهیێ و دادپهروهریێ و ئازادیا تاك و جڤاكی بۆ گههشتنا ڤان ئارمانجان و پرانییا سهرۆكێن ئهمریكا ل گۆرهى هندهك پرهنسیپان كار دكهن كو تێنه كورتكرن د: دامهزراندنا سستهمێن دیموكراسى، پاراستنا مافێن مرۆڤى، ئازادیا مللهتان و رێگرتن ژ ئهنجامدانا كۆم كوژیان، دژایهتیا تیرۆرێ و هزرێن توندرهو و چارهسهریا ههڤركیێن ناڤخۆیى و ههرێمایهتیێن رووى ددهن. د سهرهدهریكرنێ دا ل گهل ههر روودانهكا گهرما سهر هلدهت، ئهمریكا دو ئامرازان ب كار دئێنیت یا ئێكێ كهنالێن سیاسى و دبلوماتیكینه و یا دویێ هێزا لهشكرى یه.
ل ڤێره بابهتێ مه ب تنێ بهرچاڤكرنا سهنگا سیاسیا ئهمریكایه د چارهسهریا كێشێن جیهانى دا. دبلوماتكار و سیاسهتمهدارێن ئهمریكى، پشتبهستن ب هێزا فشارا سهنگ و رۆلێ ئهمریكا، یێن شیان چارهسهریا پرانیا ئاریشێن نیڤدهولهتى بكهن چ ب رێكا بریارێن ئهنجومهنێ ئاساییشێ بن یان ژى ب رێكا ستافێ وهزارهتا دهرڤه و تێمێن سهركێشیا سیاسهتا ئهمریكا دكهن ل سهرانسهرى جیهانێ وهكى: مۆركرنا رێكهفتنا كامپ دیڤد د ناڤبهرا ئیسرائیل و مسرێ دا، سهرپهرشتیكرنا دانوستاندنێن فلستینیا و ئیسرائیلێ، پێكئینانا ههڤپهیمانیهكا نیڤدهولهتى بۆ دهرێخستنا عیراقێ ژ كوێتێ، و دانانا سنوورهكى بۆ ههڤركیێن نهتهویێن پێكهاتێن یوگوسلاڤیا بهرێ و رێگرتن ل ئیرانێ بۆ چێكرنا چهكێ ئهتۆمى. ئهڤ روودانێن مه دیاركرین بادهكێن گهلهك ئالۆز بوون، لێ وهزیرێن دهرڤه یێن ئهمریكا وهكى: سایروس ڤانسى، جۆرج شولتز، جێمس بیكهرى، وورن كریستوفهرى، مادلین ئولدبرایتێ و كوندالیسا رایسێ رۆلهكێ مهزن دگێرا د دابینكرنا پشتهڤانیهكا نیڤدهولهتى دا بۆ بزاڤێن وان، ههروهسا ب كارئینانا فشارێ ل سهر لایهنێن ناكۆك دهمێ دگههشتنه رێكێن گرتى د دانوستاندنان دا وهكى ئهوا ل كامپ دیڤد رووداى د ناڤبهرا سهرۆكێ مسرێ و سهرۆك وهزیرێن ئیسرائێلێ دا.
ل جیهانا ئهڤرۆ، مرۆڤایهتى یا بهرامبهر كێشێن پر ئالۆز و چارهنڤیس وهكى: كێشا سووریێ، عیراقێ، لیبیا، ئوكرانیا، جورجیا. زلهێز گههشتنه وێ باوهریێ كو ب شهرى ئهڤ كێشه ئێكلا نابن ژ بهر هندى یێ بزاڤێ دكهن ب رێكا دانوستاندنا و ب ناڤبژیڤانیا ئهمریكا و رۆسیا هندهك ژ ڤان كێشا چارهسهر بكهن. د ڤان بادهكان دا رۆلێ وهزێرێ دهرڤهى ئهمریكا (جون كێرێ) دیار دبیت. لێ وهسا دیاره كو كێرى ئهو هێزا فشارێ نینه كو بشێت دادپهروهریێ دابین بكهت د چارهسهریا ڤان كێشان دا. ئهگهر ئهم ل سهر كێشا سووریێ ب راوستیێن: د دهمهكی دا دانوستاندن یێن تێنه برێڤهبرن ژ لایێ نوونهرێ نهتهویێن ئێكگرتی ڤه (ستیڤان دیموستورا) ل جنیف رژێما سووریێ ب پشتهڤانیا رۆسیا باژێرێ (حهلهب) یێ دوورپێچ كرى و چهكدارێن ئۆپۆزسیۆنێ نهچار دكهن ئالایى سپى راكهن و خوه رادهستى هێزێن رژێما سووریایێ بكهن. ل جهێ كو كێرى هوشداریهكێ بدهته رۆسیا و سووریا، دو جاران، د ماوى 24 دهمژمێران دا، پهیوهندى یا ب (لاڤروڤ)ى ڤه كرى و هیڤیا ژێ دكهت بێى كو (لاڤروڤ) هیچ گرنگیێ ب دهته هیڤیێن وى. ئهڤ ههلویستێ سارێ وهزیرێ دهرڤهیێ ئهمریكا دێ كارتێكرنهكا ئێكجار نهرینى ههبیت ل سهر سهنگێ ئهمریكا د تهڤایا كێشێن جیهانی دا.
ژ لایهكێ دیڤه ئهڤ ههلویستێ كێرى ناگونجیێت ل گهل وان پرهنسپێن ئهمریكا باوهرى پێ ههى یێن مه ل پێشهكیا ڤێ گوتارێ دیار كرین. ئهڤرۆ، ئهمریكا یا دژى داعش شهرى دكهت ل سووریا و رۆسیا یا دژى ئۆپۆزسیۆنێ شهرى دكهت، ئانكو مایتێكرنا رۆسیا و ئهمریكا د بهرژهوهندیا رژێمێ و سهرۆكێ رژێمێ دایه و ئهو ستهم و زۆریا ل مللهتێ سووریێ هاتیه كرن یا هاتیه ژبیركرن. ل عیراقێ، كو ژ سێ پێكهاتێن سهرهكى پێك تێت و د درێژییا دیروكێ دا ئهڤ ههر سێ پێكهاته دناكۆكن. كێرى ئهو هێزا فشارێ نینه بێژیته دهستههلاتا عیراقێ كو ئهو یێ سهرهدهریهكا شاش ل گهل سونه و كوردان دكهن. ب تنێ یا كێرى دزانیت ئێكهتیا ئاخا عیراقێ یه. ئهرێ دهستهلاتا عیراقێ ئێك سهرباز ژى كریه قوربانێ ئاخا كوردستانێ؟ د گۆنگرێ وهلاتێن شهرێ تیرۆرێ دكهن ئهوا هاتیه رێكخستن ل واشنتن ل 19- 20 تیرمههێ كێرى هند هێز نهبوو فشارێ ل (جهعفهر)ى بكهت كو كورد پشكدار بن د دهمهكی دا (جهعفهر)ى د پهیڤا خوه دا ل كۆنگرهى ئاماژه ب ههموو هێزێن شهركهرێن عێراقێ دا، لهشكرى، حهشد ئهلشهعبى، هوزێن عهرهبان ب تنێ هێزا ناڤێ وێ نههاتى ژ لایێ (جهعفهر)ى ڤه هێزا پێشمهرگههێ كوردستنانێ بوو. ئهرێ بۆچى (كێرى) پرسیار ژ (جهعفهر)ى نهدكر و گۆتبا ئهگهر تو نوونهراتیا ههموو عیراقێ دكهى بۆچى تو هێزا شهركهرا ئێكێ پشتگوه دهاڤێژى. سیاسهتا وهزیرێ دهرڤهیێ ئهمریكا دێ بیته ئهگهرێ ههڤركیێ و شهرهكێ ناڤخۆیى ل عیراقێ پشتى داعش تێته ژ ناڤبرن و ئهڤه ژى دیسان ناگونجیێت ل گهل پرهنسپێن ئهمریكا باوهرى پێ ههى كو نههێلانا شهرێن ناڤخۆى و ههرێمایهتى نه.
