چارهنڤیس كاراكتهر
زهلامهكى ئامانهكێ مهزن یێ (مخللات) و ترشاتیا ل بهرسینگێ وى بوو و كهفتبوو د ناڤدا و بێ هژمار دخوار, دیار بوو كو ترشیاتى ژ سنۆران زێده بوو, ههر پرتهكا خواربا، ناڤچاڤێن وى تێكدچوون و ههمى پێ دحهسیان كو یێ د حالهكێ نهخۆش دا, ههڤالهكێ وى گۆتێ: بۆچى تو ئێك ل دووڤ ئێكێ دخوى و تو یێ دبینی چى یێ ب سهرێ دئێت، هندى دترشن؟؟!! بهرسڤ دا و گۆت: ئهز یێ ل هیڤیێ ئێكا شرین ژناڤ دهركهڤیت و بخۆم!!!.
ل جهێ كو پێكۆلهكا دى بكهت یان بچیت ل ئامانهكێ دى بگهریێت ،مادهم كو دڤێت پاریهكێ دى و تامهكا شرین ژێ ببینیت یێ بهردهوامه ل ئامانێ ترشاتیێ.
مه بهرپرسایهتیا ئاڤاكرنا دونیایێ یا ڤێ ههى, بدهستڤهئینانا بهختهوهریا مرۆڤان ژى ئهركێ مهیه, شادبوون ب ههمى واتهیێن مرۆڤاتیێ ژى هیڤیا ههمى تاك و گهلانه, ڤێجا د ناڤ ڤان پێگههان دا هندهك كهس چ تاك و چ جڤاك یێ دگههشتیه پلێن بلند ژ شادبوونا ماف و واتهیێن ژیانێ, و هندهك كهس ژى چ تاك و چ مللهت هێشتا نهگههشتنێ, لێ هیڤیهكا نهمر یا ههى, و چهند كێم بیت یان زێده, دوور بیت یان نێزیك, چ ههمى پێكڤه ب ئێك ئاست هشیارى و كه د و خهبات بۆ ههبیت یان ژى ههر ئێكى رێژهك و جودا ژ یێ دى, وهك خهون و هیڤى, دێ ههر یا بهردهوام بیت.
ههكه جارهكێ هندهك لادان و ڤارێبوون ژى ژ هندهك مرۆڤان دیار ببیت دهربارێ وان خهون و هیڤیان, كو چارهنڤیسێ داخوازكرى یێ جڤاكى یه, رۆژهك دێ ههر ئێت وژدان كارێ خوه یێ راستهقینه بكهت و بهرێ مرۆڤى بدهته یا درست, و دانپێدانێ ب لادانا خوه یا بهرێ بكهت و بزڤریته رێرهوا درست یا خهون و هیڤی و چارهنڤیسێ مرۆڤى
دهمێ مرۆڤى ڤیا سهر رێ رهوا درست یا خهون و ئارهزۆیێن راستهقینه هلببیت, دڤێت باش بزانیت پێدڤى ب گوهۆرینایه, (سلوك) و شێوهیێ سهرهدهریكرنێ دڤێت ئهو نهبیت یێ بهرێ, وهك وێ نمونا لسهرى دیار كرى نابیت مروڤ ل هیڤیا شهربهتێ بیت ژ ئامانێ ترشى, وهكى گۆتنا مهزنان بۆمه هاتیه ڤهگوهاستن (چ بكهنه كوارێ, ئهو دێ ئێته خارێ) یان (چ بچینى دێ وى ههلینى) و ههر دو گۆتن مهرهما مه ب ساده و ساناهى باش رۆن و ئاشكهرا دكهن كو رهنگێ هزركرنێ و (نیازا) بهرێ خوهدانێ و دلێ كارى و شێوێ رهفتار و سهرهدهریێ بهرانبهر ههمى مژارا دڤێت وهكى خوه نهمینیت
مهزنترین كارهساتا مرۆڤان ئهوه دهمێ خوه دخاپینن و خوه دكهنه ئێخسیرێن هندهك رهفتارێن شاش و نهراست, یان ژى راست بهس بۆ دهمهكێ دهستنیشانكرى و دكهن ناكهن نهشێن خوه رزگار بكهن, نهشیانا وان ژى ئهوه كو باوهر ناكهن دشێن و باوهریهكا دى یا بهروڤاژى ژیوار و راستیا قانوونا ژیانێ یا ههى، ئهو ژى ئهوه كو هزر و خهون و خیالێن خۆشی و هیڤیان كو چ جار ب دووماهى نائێن هزر دكهن بهس بۆ هندهكانه و بۆ هندهكا ژى نۆرماله دوور ژ خهونان بژین و وێژى ب چاڤێ شهنسى وهك حهقهكى ددهنه هندهكا و هندهكێن دى ژى ژێ د بێ بار.
وێرهكیا دانپێدانێ ب شاشتیا رهنگێ هزر كرنێ و نهراستى و نهدرستیا رهفتار و سهرهدهریێ ل گهل بۆیهران، ئهو سالۆخهتێ مهزنێ میرَخاسیێ یه یێ كو ب شانازى ڤه مرۆڤ پشتى هینگى ژ بهر وێ بریارا خوه گوهۆرین و گوهۆرینا (سلوك)ێ خوه ددهت و رێبازهكا نوو بۆ گههشتنا هیڤیێن خوه دهلبژێریت و لادان و ڤارێبوون ژ رێیا درست یا چاره و چارهنڤیسێ خوه ب عهڤرهكێ, ب شێلیاتیهكێ یا بهروهخت بنیاسیت نهساخیێن رێكێ نه و دڤێت جارهكا دى ئهو شێلیاتى رابن و ب درستى بهاژۆته رێیێ.
