NO IORG
نووترين نووچه
Authors Posts by به‌يار باڤي

به‌يار باڤي

به‌يار باڤي
99 POSTS 0 COMMENTS

67

– به‌یار باڤى –
بتنێ چه‌ند رۆژێن كێم یێن ماین كۆ پروسه‌یا هه‌لبژارتنێن په‌رله‌مانێ ئیراقێ ب پارێزگه‌هێن هه‌رێما مه‌یا كوردستانێ ڤه‌بهێنه‌ ئه‌نجامدان. شێواز و سیسته‌مێ هه‌لبژارتنێن ئه‌نجومه‌نێ نوینه‌ران و هه‌روه‌سا كه‌سایه‌تى و پێگه‌ها جڤاكى سیاسى ره‌وشه‌نبیرى … یا كه‌سانێن به‌ربژێر كارتێكرنا خۆ یا به‌رچاڤ وراسته‌وخو لسه‌ر ئه‌ڤێ پرۆسه‌یا گرنگ هه‌یه‌ و دئه‌نجامدا لسه‌ر رایا گشتى كو ل دوماهیێ گهۆرینێن سیاسى و جڤاكى و ئابورى ل دۆڤ خۆ دئینیت .. وگه‌له‌ك جاران رۆدایه‌ كو ژئه‌نجامێ ئه‌ڤان هه‌لبژارتنان فۆرم و سیسته‌مێ سیاسى جڤاكى یێ وه‌ڵاتى بئاراسته‌یه‌كێ جودا و نه‌چاڤه‌رێ كرى دا چویه‌.
هه‌لبژارتنێن ئه‌ڤ جاره‌ یێن ئه‌نجومه‌نێ ئیراقێ كۆ گه‌ڕا چارێ یه‌ بهێن ئه‌نجام دان ,هه‌لبه‌ت ب پارێزگه‌هێن هه‌رێما كوردستانێ ڤه‌ فۆرم و شێوازه‌كێ دى ب خۆ ڤه‌ دگرن جودا ژ هه‌لبژارتنێن بۆرى و ئه‌ڤه‌ژى ئاماژه‌یه‌كه‌ بۆ ئه‌وان گهۆرینێن جڤاكى ,سیاسى ,ئابورى و هزرى … یێن ل ناڤ جڤاكى دا په‌یدا بوین و كارتێكرن ل بڕیارا سیاسى و هه‌روه‌سا رایا گشتى و جادده‌یا كوردستانێ دا كرین . ل ئه‌ڤان هه‌لبژارتنێن هه‌رێما مه‌ یا كوردستانێ كۆ بڕیاره‌ ل 12 ى ئه‌ڤێ مه‌ها گوڵانێ بهێنه‌ ئه‌نجامدان ,ئه‌م دشێن جیاوازیێن ئه‌ڤێ جارێ دگه‌ل هه‌لبژارتێن بۆرى دا دئه‌ڤان چه‌ند خالان دا به‌رچاڤ بكه‌ین كو هه‌تا راده‌یه‌كێ مه‌زن خالێن گه‌له‌ك كاریگه‌ر و بهیّزن :
1- زێده‌بونا قه‌بارێ هێزێن نۆ و لایه‌نێن سیاسى یێن به‌شدار :
زێده‌بونا هه‌ژمارا ئه‌وان حیزب وئالیێن سیاسى یێن نۆ وبه‌شدارى ململانێ یا هه‌لبژارتنان بۆ بده‌ستڤه‌ ئینانا كورسیان ژهه‌لبژارتنێن جارێن بۆرى زێده‌تره‌ چ لسه‌ر ئاستێ هه‌رێمێ یان ژى ئیراقێ ..
2- پشكداریا لایه‌نێن سیاسیێن عه‌ره‌ب ل هه‌رێما كوردستانێ :
بتایبه‌ت ژ ئالیێ لایه‌نێ گوپیتكا ده‌ستهه‌لاتێ ل ئیراقێ كو باره‌گایێن خۆ لهه‌ر سێ پارێزگه‌هێن هه‌رێمێ ڤه‌كرینه‌ و زێده‌بارى وێ چه‌ندێ كو نوینه‌رێن خۆ یێن كورد ژى هه‌نه‌ و بانگه‌شێ بۆ
خۆ دكه‌ن بۆ ب ده‌ستڤه‌ ئینانا كورسیێن په‌رله‌مانێ ئیراقێ .
3- ژكۆرێن چیاى بۆ كورێن ئاغاى .. وبۆ كۆرێن زانكویێ :!
ل ئێكه‌م هه‌لبژارتنێن ئه‌نجومه‌نێ نوینه‌ران ( یێن په‌رله‌مانێ كوردستانێ و هه‌ر وه‌سا یێن به‌غدا ) , هه‌تا راده‌یه‌ك مه‌زن ئه‌و كه‌سێن دهاتن كاندید كرن پتر خودان باگره‌وه‌ندا سیاسى گرێداى خه‌باتا چیاى بون كو ب پیڤه‌رێ ( شه‌رعیه‌تا شۆره‌شگێرى بۆ!), لێ ل قوناغا د دۆڤدا كه‌سێن خۆدان پێگه‌هه‌كا جڤاكى كۆ ژ كۆره‌ ئاغا و بنه‌مالان پێكهاتبون ,و هه‌كه‌ر چاڤ گێرانه‌كێ ل پێكهاتا په‌رله‌مانى بكه‌ین دێ بینین رێژه‌یه‌كا به‌رچاڤ ژئه‌ڤێ پێكهاتێنه‌, لێ تشتێ جودا ل هه‌لبژارتێن ئه‌ڤێ جارێ هه‌ژمارا زۆرا كه‌سێن خودان پله‌یێن زانستینه‌ دناڤ ئه‌ڤان كاندیدان دا ژته‌خێن جودا ..
4- به‌ربژێر ژته‌زكیا كه‌سان,بۆ هه‌لبژارتن ل ئورگانێن خوارێ:
د هه‌لبژارتێن بۆرى دا ره‌نگه‌ كه‌سانه‌ك هاتبان كاندید كرن ژئالیێ كه‌سه‌كى سه‌ر ب مه‌كته‌ب سیاسى یا ئالیه‌كێ سیاسى بێى گوه دان ب ره‌ئیا ئورگانێن خوارێ .. لێ ل هه‌لبژارتنێن ئه‌ڤێ جارێ نموونه‌ هه‌نه‌ كو كاندیدێن هنده‌ك ده‌ڤه‌ران هه‌ر هه‌مو ب رێكا
ده‌نگدانێ ژ ئالیێ ناڤه‌ند و ئورگانێن ده‌ڤه‌رێ هاتینه‌ هه‌لبژارتن .
5- هه‌ژمارا زۆرا ئاواره‌یان و ده‌نگدان ژ ده‌رڤه‌ى جهێ خۆ :
ئه‌ڤه‌ ژى خاله‌كا دى یه‌ ل شێوازێ هه‌لبژارتنێن ئه‌ڤێ جارێ زێده‌ بۆ یه‌ بتایبه‌ت ژ هه‌ردو پێكهاته‌یێن ئێزدى و كریستیان
كو پشتى رۆدانێن 2014 ێ جه و وارێن خۆ بجه هێلاینه‌ و ل هه‌رێمێ ئاكنجى بوینه‌ ب تایبه‌ت ل كه‌مپان,و ل دۆڤ هنده‌ك ئاماران ئه‌ڤ هه‌ژماره‌ نێزیكى70 % ئه‌ڤى خه‌لكى بخۆڤه‌ دگریت , وبۆ ئێكه‌م جاره‌ ده‌نگێ خۆ ژده‌رڤه‌ى جهێ باب وباپیران بده‌ن..
6- غیابا دو سه‌ركرده‌یێن دو لایه‌نێن سیاسیێن دیار :
ئێكه‌م ئه‌زموون و ئێكه‌م هه‌لبژارتنه‌ بۆ دو لایه‌نێن سیاسى یێن دیار ( ی . ن ,ك ) و ( بزاڤا گۆران ) به‌شدارى هه‌لبژارتنه‌كا مه‌زن ب ئه‌ڤى ره‌نگى ببه‌ن ب غیابا سه‌ركرده‌ و دامه‌زرێنه‌رێن هه‌ر دو ئالیان كو ل ئه‌ڤێ دوماهیێ كۆچا داوى كرینه‌, وهه‌لبه‌ت كه‌سایه‌تى و كاریزما كه‌سێ ئیكه‌م دهه‌ر حیزب و گرۆپه‌كێ دا كارتێكرن و كاریگه‌ریا خۆ یا مه‌زن هه‌یه‌ ..
7 – نه‌بونا لیست وهه‌ڤپه‌یمانیێن پێش وه‌خت یێن هه‌لبژارتنان :
دهه‌لبژارتنێن بۆرى دا چه‌ندین حیزب و ئالیان جار جار وه‌ك هه‌ڤالبه‌ندى و هه‌ڤپه‌یمانى دگه‌ل ئێك دبه‌ستن و ب ئێك لیست دهاتنه‌ خوارێ ..لێ دهه‌لبژارتێن ئه‌ڤ جاره‌ دا هه‌تا راده‌یه‌كى هه‌ر ئالى ب سه‌رێ خۆ به‌شدار دبیت و هه‌ر ئیكى كاندیدێن خۆ هه‌نه‌ و په‌یاما خۆ یا جیاواز هه‌یه‌ .
8 – شێوازێ ئه‌لیكترونى و گرێداى ته‌كنه‌لوژیا پێشكه‌فتى :
ئێكه‌م جاره‌ هه‌لبژارتن ب شێوه‌یه‌كێ ئه‌لیكترونى وهۆسا دوگمه‌ و گرێداى ته‌كنه‌لوژیا پێشكه‌فتى بهێنه‌ ئه‌نجامدان كو ( وه‌كو دبێژن ودهێته‌ پێشبینى كرن ) ب رێكا ئه‌ڤى سیسته‌مى رێ ل هه‌ر جۆره‌ ساخته‌كاریه‌كێ دهێته‌ گرتن ..

88

– به‌یار باڤى –
ئێك ژ ئه‌وان دیارده‌یێن كرێت و نه‌شایسته‌ ل ده‌مێ بانگه‌شا هه‌لبژارتنان دهێنه‌ به‌رچاڤ ته‌شهیر كرن و ناڤ زراندنا كاندیدێن ژنه‌ یێن كو خۆ به‌ر بژار دكه‌ن بۆ ئه‌ندامه‌تیا ئه‌نجومه‌نێ په‌رله‌مانى (یان ژى بۆ هه‌ر ئه‌نجومه‌نه‌كا دى) ب مه‌ره‌ما شكاندنێ ئه‌ڤجا مه‌به‌ست شكاندنا ئه‌وێ بیت وه‌كو كه‌س یان بنه‌مال یان ژى شكاندنا لایه‌نێ وێ یێ سیاسى بیت یێ كو ئه‌و نونه‌راتیا وى دكه‌ت وئه‌و برێكا وى لایه‌نى هاتیه‌ به‌ربژێر كرن بۆ ئه‌ڤى ئه‌نجومه‌نى ..
ب مخابنى ڤه‌ ئاست وقه‌بارێ ئه‌ڤێ دیاردا شێواندن و ته‌شهیر كرن و ناڤ زراندنا كاندیدێن ژن دگه‌ل پێشكه‌فتنا ئالاڤێن ته‌كنه‌لوژیایێ ئه‌و ژى به‌فره‌هتر بویه‌ وهه‌ر وه‌سا به‌ربه‌ڵاڤتر بویه‌ كو هه‌تا راده‌یه‌كى نوچه‌یه‌كێ هۆسا دچه‌ند ده‌مژمێره‌كاندا لسه‌رانسه‌رى جیهانێ به‌ڵاڤ دبیت هه‌ر وه‌كو ئه‌ڤ تشتێ لئه‌ڤێ دوماهیێ بسه‌رێ چه‌ند كاندیدێن ژن یێن عه‌ره‌ب سه‌ر ب لیستێن لایه‌نێن ئیراقى دا هاتى یه‌ كرن ..
ئه‌وێن ب ئه‌ڤان كاران رادبن هه‌تا راده‌یه‌كى ب ئه‌ڤان ئالاڤێن ته‌كنه‌لوژى وه‌كو ئه‌وان بڤێت ( ته‌حه‌كومێ ) دشێواز و گهورینا ده‌نگ و سه‌رو سیما و لڤینێن كه‌سا كه‌فتیه‌ به‌ر ئارمانجێ دكه‌ن ( فوتوشوپ ) كو كه‌سێ ببینیت بتایبه‌ت كه‌سێن ساده‌و ته‌خا گشتى یا جڤاكى باوه‌ر بكه‌ن كو ئه‌ڤ تشتێ ئه‌و دبینیت و دبهیسیت راستى یه‌ و دئه‌نجامدا ئه‌و كه‌سا ژن دچاڤى دا دشكێت و سه‌نگ و بهایێ ئه‌وێ دهێته‌ خوارێ و هه‌ر هیچ نه‌بیت دێ بێژیت ئه‌ڤ ژنه‌ نه‌هه‌ژى یه‌ بچیته‌ ئه‌ڤى جهى (په‌رله‌مانى) ژبه‌ر كو ڤارێ ى هنده‌ك ره‌وشت و بهایێن به‌رزێن جڤاكى بویه‌ هه‌رچه‌نده‌ ئه‌ڤ تشته‌ نه‌یێ راست و چێكرى ژى بیت .. لێ و وه‌كو كورد دبێژن هه‌تا دره‌و دبیته‌ راست سه‌رێ خودانى تێ دچیت !
ئه‌ڤه‌ و زێده‌بارى ته‌شهیر كرن و ناڤ زراندن ب شێوێن كلاسیك وه‌ك پێڤه‌نانا هنده‌ك گوتن و گوتگوتك و چیرۆكێن ڤه‌هوناى لسه‌ر ره‌وشت و ره‌فتارێن ئه‌ڤێ ژنێ و رابردویێ وێ و هویرهویركێن ژیانا وێ یا تایبه‌ت وهه‌ر وه‌سا خێزانى ومالباتى .. هتد كو دئه‌نجامدا مه‌به‌ست شكاندنا ئه‌وێ یه‌ وهه‌روه‌سا نه‌گه‌هشتن ب ئارمانجا دانایه‌ به‌ر ..
ب مخابنى ڤه‌ ئه‌ڤ جورێ دووێ هێدى هێدى پتر ل ده‌مێ بانگه‌شا كاندیدێن هه‌رێمێ دیار دبیت و دهێته‌ به‌رچاڤ و بهیستن ..
• ئه‌و كه‌سێن ب ئه‌ڤان كاران رادبن :
پسیار ل ڤێرێ ئه‌وه‌ كینه‌ ئه‌ڤ كه‌سێن ب ئه‌ڤان كارێن شێواندن و ته‌شهیر كرن و ناڤ زراندنا كچا / ژنا كاندید رادبن ؟َ!
هه‌لبه‌ت ئه‌گه‌ر ژئالیێ ده‌روونى و جڤاكى ڤه‌ خواندنه‌ك بۆ ئه‌ڤێ دیاردَ بهێته‌ كرن دێ دیار بیت كو ئه‌و كه‌س یان لایه‌نێ ب ئه‌ڤى كارێ ته‌شهیر كرنێ رادبیت ئارمانجه‌كا ل پشت هه‌ى كو ئه‌وژى شكاندن ونه‌قازانجا كرنا كه‌سا كاندیده‌ , ل ڤێرێ ژى دێ ئه‌و كه‌س یان لایه‌نه‌ دیار بن كو دئه‌ڤى چارچۆڤه‌ى دانه‌ :
– لایه‌نێ سیاسى یێ هه‌ڤڕك : كو دئه‌نجامدا دبینیت شكه‌ستنا ئه‌ڤێ كاندیدێ قازانجه‌ بۆ ئه‌وى كو ژ ئالیه‌كى ڤه‌ كاندیده‌كا لایه‌نێ هه‌ڤڕك هاته‌ ده‌رێخستن و ژئالیه‌كێ دیڤه‌ ناڤ و پێگه‌ها لایه‌نێ دى ژى هاته‌ شێواندن و لاواز كرن ..
– كه‌سێ یان كه‌سا هه‌ڤركێ یان هه‌ڤڕكا ئه‌ڤێ كاندیدا ژن : هنده‌ك جاران ژى ره‌نگه‌ ئه‌ڤ كه‌سێ ب ئه‌ڤى كارێ ته‌شهیر كرن و شكاندنا ئه‌ڤێ كاندیدێ رادبیت هه‌ر ژ هه‌مان حیزب و لایه‌نێ وێ یێ سیاسى بیت لێ هزر دكه‌ت ب ته‌شهیر كرن و شكاندنا ئه‌وێ دێ رێك بۆ ئه‌وێ/ ئه‌وى خۆش بیت و ده‌لیڤا سه‌ركه‌فتنێ دێ پتر یا ڤه‌كرى بیت !
– كه‌سێن خودان گرێ یێن ده‌روونى :
دهنده‌ك حاله‌تان ژى دا جۆره‌ك كه‌سێن هشك باوه‌ر وخودان گرێ یێن ده‌روونى هه‌نه‌ (ته‌حه‌مولا) دیتن و هه‌لاویستنا ئه‌ڤان وێنه‌یان نینه‌ كو هۆسا ب شێوه‌یه‌كێ ڤه‌كرى و لبه‌رچاڤێن هه‌ر هه‌مویان بهێنه‌ به‌ڵاڤ كرن ( بتایبه‌ت یێن كچێن/ ژنێن خودان سه‌رو سیمایه‌كێ جوان .. ئه‌ڤجا رادبن ب كارێ شێواندنا وێنێ ئه‌وێ كچێ / ژنێ ب هه‌ر رێك و ئاڵاڤه‌كێ هه‌ى ب مه‌به‌ستا ڤالا كرنا ئه‌وێ گرێ یا ده‌روونى یاكو ل ده‌ف هه‌ى!
• ئه‌نجام و كاریگه‌رى یا ئه‌ڤێ ره‌فتارێ و ئه‌ڤێ دیاردێ : ئه‌ڤ كه‌سێن دكه‌ڤن به‌ر ئه‌ڤان هه‌ول وهێرشێن ته‌شهیر كرن وناڤ زراندنێ بتایبه‌ت كو مه‌به‌ست ره‌گه‌زێ مێ یه‌(كچ / ژن ) ب كه‌سێن قوربان دهێنه‌ هه‌ژمارتن ,ودئه‌نجامدا ئه‌ڤ كه‌سانێن هه‌ باجه‌كا مه‌زن دده‌ن ژ ئالیێ ده‌روونى و جڤاكى كو هه‌تا ده‌مه‌ك درێژ ئه‌ڤ كاریگه‌رى یه‌ دگه‌ل دمینیت چ لسه‌ر ئاستێ كه‌سى بیت یان خێزانى یان هه‌تا بنه‌مالى ژى ..
ئه‌ڤجا پێتڤى یه‌ رێكار و یاسایێن گونجاى بهێنه‌ دانان ژبو رێ گرتن ل ئه‌ڤێ دیارده‌یا نه‌شایسته‌ و خوه‌یى كاریگه‌ریه‌كا مه‌زن لسه‌ر تاكى و خێزانێ و جڤاكى ..

74

– به‌یار باڤى –
قوناغا زارۆكینیێ قوناغه‌كا جودایه‌ ژهه‌مو قوناغێن دى یێن ژیانا مرۆڤى , قوناغه‌ك پڕى نازكى و ساده‌ یى و بێ گونه‌هى و ڤالا ژهه‌ر دل ره‌شى و كه‌رب و كینه‌كێ ..
هه‌ر ژ به‌ر ئه‌ڤێ سه‌ده‌مێ ژى كۆمه‌كا یاسایێن گرێداى مافێن زارۆكى ل سه‌ر ئاستێ وه‌ڵاتێن جیهانێ و نه‌ته‌وێن ئێكگرتى ڤه‌ هاتینه‌ ده‌ركرن بۆ پاراستنا زارۆكى ژهه‌ر كریار و ئه‌گه‌ره‌كا ببیته‌ سه‌ده‌مێ گه‌هاندنا نه‌خوشى و ئێشو ئازاران بۆ زارۆكى چ ژ ئالیێ جه‌سته‌یى ڤه‌بیت یان ژى ده‌روونى .. ژبه‌ركو زارۆكى ئه‌و هێز و شیان نینن كو ئه‌و بخۆ به‌رگریێ ژ خۆ بكه‌ت یان ژى دئاسته‌كێ هزرى و تێ گه‌هشتنێ دابیت كو باشیێ وخرابیێ ژێك جودا بكه‌ت یان ژى تشتێ دبه‌رژه‌وه‌ندیا وى دا هه‌ڤبه‌ر كرن دگه‌ل یێ هه‌ڤدژى به‌رژه‌وه‌ندیا وى ..
وه‌ك نموونه‌ ئه‌ڤى بیاڤى دا ده‌مێ بانگه‌شا هه‌لبژارتنا ده‌ست پێ دكه‌ت و هه‌ر پارت و ئالیه‌كێ سیاسى ب كۆمه‌كا ئاڵا وهێما و ره‌نگ و لوگو و درویشمێن جودا جودا دهێنه‌ مه‌یدانێ و ئه‌ڤان درویشم و پوسته‌ران بلند دكه‌ن و هه‌ر ئێك بانگه‌شێ بۆ ئالیێ خۆ دكه‌ت و هه‌تا راده‌یه‌كى گه‌له‌ك جاران ره‌وش دگه‌هیته‌ رادێ حه‌ماسه‌ته‌كا ژ راده‌ ده‌ركه‌فتى بتایبه‌ت ل ده‌مێ رێپیڤان و ئاهه‌نگێن بانگه‌شێ و گه‌رمه‌ گه‌رما هه‌ڤڕكیا هه‌لبژارتنان ..
ل ئه‌ڤى ده‌مى دێ دیمه‌نێ زارۆكه‌كى بینى دگه‌ل كه‌س و كارێن خۆ ئه‌وى ژى ئالاڤ و درویشمه‌كێ سیاسى بلند كرى یه‌ و یێ دهه‌ژینیت
( یێ عیلمانیان بیت , یێ أصولیان بیت .. یێ چه‌پڕه‌وان بیت یان راستڕه‌وان بیت .. چ لسه‌ر نڤێسیبیت , چ لۆگو لسه‌ر بیت …. ) بۆ زارۆكى نه‌گرنگه‌ بتنێ پارچه‌ پاته‌یه‌كێ ره‌نگاو ره‌نگه‌ هه‌لگرتى یه‌ و دده‌ستێ خۆدا دگه‌ل باى دهه‌ژینیت !
لێ تشتێ نه‌ ساخله‌م و جهێ لسه‌ر راوه‌ستانێ دئه‌ڤى بیاڤى دا ئه‌وه‌ كو گه‌له‌ك جاران ئه‌ڤ ساده‌یى وبێ گونه‌هیا زارۆكان دهێته‌ ب كار ئینان بۆ راكێشانا هه‌ست و سۆزا خه‌لكى بۆ ئه‌وى ئالیێ سیاسى و زارۆك دبیته‌ ئاڵاڤه‌ك دهێته‌ ب كار ئینان دئه‌ڤێ كریارا سیاسى دا بێى كو ئه‌وى ئاگه‌ه ژ سه‌روبه‌رێ ئه‌ڤێ كێش و ڤه‌كێشێ هه‌بیت و یاسایا ئه‌ڤێ یاریێ بزانیت !
ئه‌ڤجا ئه‌ركێ دایك و بابان و كه‌س و كارانه‌ كو زارۆكان نه‌ئێخن د بارێ ئه‌وێ هزر و ئایدیولوژیایێ یا ئه‌وان باوه‌رى پێ هه‌ى ژبه‌ركو ئه‌و دو جیهانێن ژێك جودانه‌ ( جیهانه‌كا نازك و ساكار و ساده‌ و نیه‌ته‌كا پاك دگه‌ل جیهانه‌كا دى یا پڕى ده‌هلیز و چه‌پ و چیر )! وهه‌ر وه‌سا ئه‌ركێ سازى و رێكخراوێن زارۆكان و یێن گرێداى مافێن زارۆكانه‌ لسه‌ر ئه‌ڤێ دیاردێ راوه‌ستن ژبه‌ركو ئه‌ڤێ چه‌ندێ ڤه‌رێژ و كارتێكرنا خۆ یانیگه‌تیڤ لسه‌ر زارۆكى وپاشه‌رۆژا وى ژى ڤه‌ دێ هه‌بیت هه‌ر چه‌نده‌ بشێوێ نه‌هه‌ست پێ كرى ژى ( لا شعوری ) ژى بیت ..
د ئه‌ڤى بیاڤى دا گوتنه‌كا ئیمام عه‌لى خۆدێ ژێ رازى بیت هه‌یه‌ ده‌ما دبێژیت زارۆكێن خۆ لسه‌ر ئه‌وى شێوێ په‌روه‌ردێ رانه‌هینن یاكو هوین لسه‌ر هاتین راهێنان و فێر كرن ژبه‌ركو هه‌ر ئێك ژ هه‌وه‌ یێ وه‌خته‌كى و سه‌ر ده‌مه‌كى جودایه‌.

113

– به‌یار باڤى –
ل مه‌ها سۆباتا 2013 ێ ل هۆله‌كا هۆتێلا ژیان ل دهوكێ ئه‌م كۆمه‌كا نڤیسه‌ر و ره‌وشه‌نبیرێن پارێزگه‌هێ هاتینه‌ داخواز كرن بۆ گه‌نگه‌شه‌ كرن و پێش كێش كرنا راوو بۆچونان ده‌رباره‌ى ئینسكلوپیدیایه‌كێ بۆ پارێزگه‌ها دهۆكێ , كۆ ژئالیێ نڤیسه‌رێ به‌رنیاس ماموستا مصدق تۆڤى ڤه‌ دهاته‌ سه‌رپه‌رشتى كرن .. و ره‌نگه‌ دوه‌ختى دا بۆمه‌ گه‌له‌ك براده‌ران ئه‌ڤ تشته‌ وه‌كو خه‌ونه‌كێ بۆ ؛ وه‌كو خه‌ونه‌كێ كۆ یا ب زه‌حمه‌ته‌ كاره‌كێ هۆسا مه‌زن و كێم ئه‌زموونى و كۆمه‌كا فاكته‌رێن دى بهێته‌ ئه‌نجامدان و روناهیێ ببینیت , و هه‌روه‌سا وه‌كو خه‌ونه‌كێ بو بۆ هه‌مویان كو به‌رهه‌مه‌كێ هۆسا دلخۆشكه‌ر و ب مفا بكه‌ڤیته‌ به‌رده‌ست نه‌خاسم كۆ بۆ جارا ئێكێ یه‌ ..
رۆژ هاتن و رۆژ چون .. ژ به‌ریا دوو رۆژان داخوازنامه‌یه‌ك بۆمه‌ هه‌ر ژئالیێ ماموستایێ به‌رێز ڤه‌ هات بۆ ئاماده‌بون ل رێ و ره‌سمێن ده‌رچونا ئه‌ڤێ ئینسكوپیدیا یا پارێزگه‌ها دهۆكێ لهۆلا كونفرانسان ل زانكویا دهوك ل رۆژا 12ى ئه‌ڤێ مه‌هێ. ب راستى ئه‌ڤه‌ وه‌كو مزگینى یه‌كا دلخوشكه‌ربو كۆ ئه‌ڤ به‌رهه‌مێ هه‌ژى بكه‌ڤیته‌ به‌ر ده‌ستێ خوانده‌ڤانا كۆ پتریا وه‌ڵاتێن جیهانێ د بوارێن جودا جوداده‌ گرنگیێ ب ئه‌ڤێ چه‌ندێ دده‌ن و بویه‌ ئێك ژ بنه‌مایێن پێناسینا وه‌ڵاتى و جڤاكى د هه‌مو بواران دا ..
ب تایبه‌ت بۆمه‌ وه‌كو جڤاكێ پارێزگه‌ها دهۆكێ و هه‌ر وه‌سا جڤاكێ كوردستانێ ب شێوه‌یه‌ك گشتى گه‌له‌ك مفایێ ئه‌ڤێ ئینسكوپیدیایێ دێ هه‌بیت چ وه‌كو پێناسین یان رۆهنكرن و شرۆڤه‌كرن لسه‌ر پتریا مژارێن گرێداى ژیانا جڤاكى وزێده‌بارى ئالیێن سروشتى وجوگرافى:
*ئالیێ جڤاكى :دانا نیاسینا سیسته‌مێ پێكهاتا جڤاكى و هه‌ر وه‌سا ئه‌وان عورف و عادات و ره‌وشت و بهایێن جڤاكى ل ده‌ڤه‌رێ كو ب درێژاهى یا سالان د قالبه‌كى دا هاتینه‌ بۆهژاندن و بوینه‌ خودان مورَكه‌كا تایبه‌ت ب ده‌ڤه‌رێ ڤه‌ .. وهه‌ر وه‌سا سه‌رو به‌رێ ژیانا خه‌لكێ ده‌ڤه‌رێ چ یێ نها یێن ژیانا سه‌رده‌مێ به‌رێ بتایبه‌ت ژیانا
گوندان گونداتیێ ..
*ئالیێ دیروكى و سیاسى: به‌رچاڤ كرنا ئه‌وان رودان و بویه‌ر و قوناغ و وه‌رچه‌رخانێن گرنگ یێن دیروكى و سیاسى كو ده‌ڤه‌ر تێرا ده‌رباز بوى وكاریگه‌رى لسه‌ر هه‌مو ئالیێن ژیانا جڤاكى .
* ژئالیێ كه‌لتورى و فلكلورى: به‌رچاڤ كرنا كه‌لتور و فلكلور و میتولوژیا ده‌ڤه‌رێ ژ ستران و چیرۆك و سه‌ر هاتى و ئه‌ڤسانه‌یان و هه‌روه‌سا یاریێن فلكلورى كو هه‌ر ئالیه‌ك خوه‌یى ره‌هه‌نده‌ك سوسیولوژى یه‌ و گه‌له‌ك ئالیێن كه‌سایه‌تى یا جڤاكى و ده‌روونى یا تاكێ كوردستانێ تێدا دیار و به‌رچاڤ دبیت .. زێده‌بارى به‌رچاڤ كرنا كه‌سایه‌تیێن ده‌ڤه‌رێ ب رۆل پێگه‌ها خۆ یا جڤاكى ,سیاسى , زانستى ….
* ژئالیێ زمانى : ژ ئه‌نجامێ نڤیسین و ئاماژه‌پێ كرنا ناڤێن كه‌سان و جهێن ده‌ڤه‌رێ و هه‌روه‌سا ئاڵاڤ و كه‌ره‌سته‌ و هێمایان مفایه‌كێ زمانى هه‌یه‌ كۆ ئه‌ڤ په‌یڤێن بوژین و ره‌سه‌ن فه‌رهه‌نگا زمانى ده‌وله‌مه‌ن دكه‌ن وژنه‌مان و ناڤچونێ رزگار ببه‌ن ..
* ژئالیێ ئابوورى و چاندنێ : به‌رچاڤ كرنا ئه‌وان ژێده‌رێن ئابورى
یێن كو ژیانا خه‌لكێ لسه‌ر رادوه‌ستا وهه‌ر وه‌سا ئه‌وان كار وپیشه‌یێن خه‌لكێ ده‌ڤه‌رێ و زێده‌بارى ده‌رامه‌تێ ئاڤى و هشكاتى یێ كو ل ده‌ڤه‌رێ به‌ربه‌ڵاڤ ..
*ژئالیێ ره‌وشه‌نبیرى و ئه‌ده‌بى و رۆژنامه‌گه‌رى: ئاماژه‌ كرن ب بزاڤا ره‌وشه‌نبیرى و ئه‌ده‌بى و رۆژنامه‌گه‌رى ل ده‌ڤه‌رێ و هه‌روه‌سا ناڤێن كه‌سانێن نڤیسه‌ر و ره‌وشه‌نبیر و رۆژنامه‌ڤان و به‌رهه‌مێن ئه‌وان و هه‌لبه‌ت دگه‌ل بوارێ راگه‌هاندنێ ..
*ژئالیێ زانستى و په‌روه‌رده‌یى ڤه‌ : ئاماژه‌كرن ب قوناغێن وه‌رارا زانست و په‌روه‌ردێ ل ده‌ڤه‌رێ هه‌ر ژ قوبه‌هان و خواندنگه‌هێن فه‌قیان هه‌تا دگه‌هیته‌ قوتابخانه‌ و زانكویان ..
ئه‌ڤه‌ و زێده‌بارى ئالیێن دى یێن گرێداى ژیانا خه‌لكى ..
هه‌لبه‌ت ئه‌ڤ كارێ هه‌ژى دێ بیته‌ شه‌نگسته‌ و بنامه‌یه‌ك كۆ ل پاشه‌رۆژێ تشتێ نوى ل ئه‌ڤان بابه‌تان بهێنه‌ زێده‌كرن یان
ژى ئه‌و بیاڤ و بابه‌تێن ئه‌ڤێ ئه‌نسكلوپیدیایێ بخۆڤه‌ نه‌گرتین ل چاپێن بهێن لسه‌ر بهێنه‌ زێده‌ كرن .. وده‌ست خۆش بۆ ماموستایێ نڤیسه‌ر مصدق تۆڤى و هه‌ر ماموستایه‌كێ ده‌ست د ئاڤاكرنا ئه‌ڤى ئاڤاهیێ جوان و هێژا ده‌ كرى ..

112

– به‌یار باڤى –
ئێك ژ ئه‌وان دیارده‌یێن ( نه‌شاز ) و نه‌شایسته‌ ل ئه‌ڤان هه‌لبژارتنێن ئه‌ڤان چه‌ند سالێن دوماهیێ ل هه‌رێمامه‌ دهێنه‌ كرن دیارده‌یا بده‌لیڤه‌ دیتنێ یه‌ (انتهاز الفرصه‌)بۆ ئه‌و كه‌سێن بۆ به‌رژه‌وه‌ندیا خۆ یا تایبه‌ت, لناڤبه‌را شه‌ڤ و رۆژه‌كا دا ده‌نگ و ره‌نگێ خۆ دگهۆرن ژ ئه‌ڤى سه‌نگه‌رى
بۆ سه‌نگه‌رێ دێ كو ژبه‌ریا ( گه‌رماتیا بازارێ هه‌لبژارتنا ) ب هه‌زاران ئاخفتنێن كرێت ودیتنێن نه‌رێنى په‌سنا به‌ره‌یێ دى دكر و لێ دنێرى !
راسته‌ مرۆڤ ب سروشتێ خۆ هه‌ر هزر و ره‌وشت و ره‌فتاره‌كا هه‌بیت ژ ژینگه‌ه وجڤاكێ خۆ وه‌ردگریت ودئه‌نجامدا ئه‌ڤ هزر و دیتن و ره‌وشت و ره‌فتاره‌ قابیلى گهۆرینێنه‌ ,و هه‌ر ئه‌ڤ ساخله‌ته‌یه‌ ژى كو مرۆڤى ژ كه‌ره‌سته‌یێن بێ گیان وگیانه‌وه‌رێن دى جودا دكه‌ت ..
لێ تشتێ به‌روڤاژى هه‌مو پره‌نسیب وبهایێن جڤاكى ئه‌و دیارده‌یا ( سه‌نگه‌ر گهۆرینێ ) یه‌ ل ده‌مێ نێزیك بونا هه‌لبژارتنان كو ژ نشكه‌كێ ڤه‌ دێ بینى كابرایه‌ك هه‌مى ژیێ خۆ دگه‌ل لایه‌نه‌كى بۆراندى و ب هه‌لكه‌فت و بێ هه‌لكه‌فت بانگه‌شه‌ بۆ ئه‌ڤى لایه‌نى و ( ئایدیولوژیا ) وى دكر وهه‌تا راده‌یه‌كى هه‌ر كراسه‌كێ ئه‌ڤى لایه‌نى لبه‌رخۆ كربا ب كراسه‌كێ پاك و پیرۆز و بژوین به‌رێ خۆ ددایێ .. لێ ده‌ما ده‌رفه‌ت هاتى ( ده‌مێ هه‌لبژارتنا هاتى ) ئێكسه‌ر هه‌مو تشت سه‌ر وبن بۆ و ئه‌ڤ كه‌سێ هه‌ بۆ كه‌سه‌كێ دى !
تشتێ نه‌جوان و نه‌ شایسته‌ د ئه‌ڤى بوارى دا نه‌گهۆرینا هزرێ یه‌ یان بیروباوه‌ران به‌لكو ده‌مێ ده‌ست نیشان كرى یه‌ ( توقیت ) ه‌ !ژبه‌ركو گه‌له‌ك ژكه‌سێن دناڤ پارت و رێكخراوێن سیاسى دا كار كرین د دیروكا خۆدا دگه‌له‌ك قۆناغێن ژێك جودا ده‌ ده‌رباز بوینه‌ و ئه‌زموون دگه‌ل پتر ژلایه‌نه‌كێ سیاسى دیتینه‌ و گه‌له‌ك جاران ژلایه‌نێ پارێزگار و كلاسیك به‌ره‌ف لایه‌نێ سوشیالیست چوینه‌ یان به‌رۆ ڤاژ ژ لایه‌نێ كومه‌نیستى بۆ لایه‌نێ كلاسیك و ته‌قلیدى چوینه‌ .. وئه‌ڤ تشته‌ گرێداى باوه‌رى و قه‌ناعه‌تا كه‌سى یه‌ و ل گۆر ئه‌و ژینگه‌ها ئه‌و دناڤدا دژیت وهه‌روه‌سا رودان وكارتێكرن ژده‌رڤه‌ ..
لێ ئه‌وا نه‌دروست و نه‌ساخله‌م ده‌ما كه‌س خۆ ب گه‌هینیت ئه‌وى ئاستى وه‌كو ( كه‌ره‌سته‌ ) خۆ بێخت به‌ر بازارێ كڕین و فرۆتنێ گوپیتكا شكه‌ستنێ یه‌ ؛ شكه‌ستن نه‌ ب تنێ دچاڤێ ئه‌و كه‌سێ ته‌ بازار دگه‌ل كرى یان ئه‌وى لایه‌نێ خۆ پێڤه‌ گرێ دده‌ى به‌لكو هه‌تا شكه‌ستن دناخێ خۆ ژى دا وهه‌ست ب ئالووزى ونه‌ئارامیه‌كا ده‌رونى و نه‌گونجاندنه‌كا جڤاكى ژبه‌ركو بڕیار و ره‌فتاره‌كا داى ئه‌وى بخۆ د ناخێ خۆدا باوه‌رى پێ نینه‌ , بتنێ ژ بۆ ئارمانجه‌كا تاكه‌ كه‌سى و ب ده‌ستڤه‌ئینانا به‌رژوه‌ندى یه‌كێ , كۆ ژبه‌رى هه‌لبژارتنا نه‌دشیا ب ده‌ستڤه‌ بینیت !
ئه‌ڤجا ئه‌ڤ جۆره‌ كه‌سه‌ زیانه‌كا مه‌زن ب ئه‌ڤێ ره‌فتارا خۆ دگه‌هینن جڤاكى ژ گه‌له‌ك ئالیانڤه‌ كو پێتڤى ئاماژه‌ پێ كرنێ ناكه‌ت ..
پارت و ئالیێن سیاسى یێن مه‌ یێن هه‌رێمێ دێ چه‌نده‌كێ رویێ خۆ سپى كه‌ن هه‌كه‌ر ل ئه‌ڤان ده‌مێن هه‌لبژارتنا رێك بئه‌ڤان جۆره‌ كه‌سان نه‌هێته‌ دان كو ئه‌ڤان له‌یستوك و یاریان ب له‌یزن و ببه‌ن فاكته‌ره‌كێ دى یێ پتر شێواندنا ئه‌ڤى ژینگه‌ها ئه‌م تێدا كو یا پڕه‌ ژ قه‌یرانان ..
هه‌لبه‌ت ئه‌ڤ گله‌ و گازنده‌ پتر بۆ لایه‌نێن ده‌ستهه‌ڵاتێ یه‌ ژبه‌ركو ئه‌ون كو پاره‌ و پله‌و پوست دده‌ستێ دا , و پتر ل ده‌مێ هه‌لبژارتنان د بیته‌ ده‌لیڤه‌ بۆ بده‌ست ئێخستنا ئه‌ڤان ( مه‌كسه‌با ! ) و بازاڕ گه‌رم دبیت !

71

– به‌یار باڤى –
ئه‌ڤ ره‌ِوشا نه‌خوازیارا ئه‌ڤرو ئه‌م ل جڤاكێ هه‌ریَِما مه‌یا كوردستانێ دبینین و كۆما ئاریشه‌و قه‌یرانا و دگه‌لدا پێلا نه‌رازیبوونێ وداخوازا چاكسازیێ .. ره‌وشه‌كا هه‌ستیاره‌ و هه‌رێما گه‌هاندى یه‌ سه‌ر گڤاندا دو وه‌رچه‌رخانێن چاره‌نڤیس ؛ یان ل خۆ ز ڤرین و ده‌ست ب چاكسازیا ریشه‌یى د هه‌مو سه‌كته‌رێن گرێدایى ژیانا خه‌لكى ب تایبه‌ت ته‌خا هه‌ژار و ده‌ست كورت و یاكو ب هیڤیا مۆچه‌ى ڤه‌ دژیت و چه‌سپاندنا دادوه‌ریا جڤاكى ,یان ژى پشت گوه ئێخستن وگوهدانا راوێژكارێن جاهل وسالوسى وخه‌ما وان بتنێ به‌ریكا وان و به‌رژه‌وه‌ندیا وان و دئه‌نجامدا چاره‌نڤیسێ ئه‌ڤى خه‌لكێ و ئه‌ڤێ هه‌رێمێ به‌ره‌ب ئاقاره‌كێ نه‌دیار !
د ئه‌ڤان ره‌وشێن بئه‌ڤى ره‌نگى دا رۆلێ ده‌زگه‌ها یاسادانانێ ( په‌رله‌مانى ) و په‌رله‌مانتاران پتر دهێته‌ به‌رچاڤ و ئه‌ڤ به‌رپرسایه‌تى یه‌ پتر دكه‌ڤیته‌ سه‌ر ملین ئه‌وان به‌رامبه‌ر خه‌لكێ خۆ وخودایێ خۆ ومێژوویێ به‌رپرسن ,
لێ جهێ داخێ یه‌ ئه‌ڤ ده‌زگه‌هه‌ ژى ب حوكمێ تیكه‌لبون دگه‌ل كۆمه‌كا بۆ ئیمتیازاتێن كۆ ئه‌وان بۆ خۆ داناین ( مینا مۆچێ خانه‌نشینیێ بۆ ئه‌وان !)
ئه‌وژى بۆنه‌ به‌شه‌ك ژ ئه‌ڤێ ره‌وشا خراب وئه‌ڤى كه‌توارێَ له‌نگ و لاواز :
– هه‌بوونا هه‌زاران كه‌سێن ب ناحه‌ق پتر ژ مۆچه‌یه‌كى وه‌ردگرن .
– خانه‌نشین كرنا هه‌ژماره‌كا زۆر ب پله‌ێێن بلند ومۆچه‌یێن بلند (وه‌زیر,هاریكارێ وه‌زیرى,رێڤه‌به‌رێ گشتى وپله‌یێن له‌شكه‌رى .. ) بێى كو شایسته‌بن یان ژى هنده‌كا ئێك رۆژ وه‌زیفه‌ ده‌وام كربیت!
– ب هه‌زاران كه‌سێن ب ناڤێن زێره‌ڤانێن به‌رپرسان مۆچه‌ بۆ دهێته‌ مه‌زاختن كو ره‌نگه‌ ب دروستى 20%ده‌وامێ ناكه‌ن و ئه‌و مۆچه‌ژى؟
– دانا مۆچه‌ى بۆ هه‌زاران كه‌سێن ژده‌رڤه‌ى وه‌ڵاتى دژین لژێر ناڤ و نازناڤێن جودا جودا ل ده‌مه‌كى ئه‌و ل ئه‌ڤێ وه‌ڵاتێ دى ژى خودان موچه‌یه‌ یان ژى د ئاسته‌كێ باشێ خوشگوزه‌رانى دا دژیت !
– دانا مۆچه‌ى ب هه‌زاران كه‌سان ل بن هه‌ر ناڤه‌كى هه‌بیت و بێى كو گرێدان بئه‌وى سه‌كته‌رى ڤه‌ هه‌بیت یان هه‌ر ناڤ وه‌همى بیت!
ئه‌ڤه‌ ل ده‌مه‌كى كو نێزیكى سێ سالایه‌ ئه‌و مۆچه‌ یان هاریكاریا كێم ( سه‌دو پێنجى هه‌زار دینار ) ئه‌وا بۆ پیره‌ژن و پیره‌مێران و ژنا بێ سه‌میان دهاته‌ مه‌زاختن ژێ هاتیه‌ بڕین !
راسته‌ هه‌رێم تۆشى كۆمه‌كا ئاریشه‌و قه‌یرانێن سیاسى ئابوورى بۆ ل ئه‌ڤان سالێن ده‌رباز بوى دا,لێ د هه‌مان ده‌مدا ئه‌ڤه‌ دبۆ زه‌مینه‌یه‌كا
خۆشتر و به‌هانه‌یه‌كا باشتر ژبۆ ئه‌نجامدانا چاكسازیا و نه‌هیلان یان ژى كێم كرنا گه‌نده‌لیێ و بهه‌ده‌ردانا سامانێ وه‌ڵاتى دئه‌ڤان بیاڤێن ئاماژه‌ پێ كرى و ره‌وش نه‌دگه‌هشته‌ ئه‌ڤێ قوناغا كۆ ئه‌ڤروكه‌ ئه‌م دبینن كۆ مرۆڤ ژ زارۆكێن خۆ شه‌رم بكه‌ت و شه‌پرزه‌ بیت ژ بو په‌یداكرنا پێتڤى یێن رۆژى ..
جڤاكناسێ ناڤدارێ ئیراقێ ( د. علی الوردی ) دبێژیت تشتێ ژ زۆلمێ ژى نه‌خوشتر هه‌ست كرن ب زۆلمێ یه‌ !
گه‌له‌ك ژ ئه‌وا ئه‌ڤرۆكه‌ ئه‌م ل ده‌ف تاكێ ئه‌ڤى جڤاكى دبینین نه‌ ژ ئه‌نجامێ زۆلمه‌كێ یه‌ لێ هاتى كرن به‌لكو ئه‌ڤ تاكه‌ د ناخێ خۆ دا هه‌ست دكه‌ت یێ مه‌زلۆمه‌ و زۆلم لێ هاتیه‌ كرن ؛ مۆچێ وى دو ملیونه‌ و به‌لێ یێ دلگرانه‌ و نه‌رازى یه‌ دبێژیت بۆچى مۆچێ فلان كه‌سى ژى هندى یێ منه‌ یان ژ یێ من پتره‌ ئه‌وى هندى وه‌ك من خزمه‌ت نه‌كریه‌ ! یێ دڤیله‌یه‌كا ( كامل مواصفات ) ڤه‌ دژیت یێ گازندا دكت بۆچى یێدى ژبلى ڤیله‌یێ بۆیه‌ خودان مۆل وماركێت!
ترۆمپێلا پرادو هه‌یه‌ و یێ نه‌ مورتاحه‌ دبێژیت بۆچى ئه‌و ژى وه‌كو یێدى نه‌ خودان مونیكاو لاگزسه‌ !
ئه‌ڤجا ل كه‌تواره‌كێ ( هه‌ر تشت ته‌ڤلى هه‌ڤ بوى ) وبئه‌ڤى ره‌نگێ پڕى قه‌یران و ئاریشه‌و نه‌رێكخستى دبوارێن جودا جوداده‌ هه‌كه‌ر زوى چاره‌سه‌رى بۆ ئاریشه‌یان و پێتڤیێن خه‌لكى نه‌هێته‌ كرن دێ كۆما ئه‌ڤان ئاریشه‌ و قه‌یرانان ژ تاقه‌تا هه‌لگرتنێ و سه‌ره‌ده‌رى كرنێ ب زه‌حمه‌تر بیت ..
وژبلى هۆكار و كاودانێن بابه‌تى و ده‌ره‌كى یێن ئه‌ڤێ ره‌وشا ئه‌م تێدا هه‌تا راده‌یه‌ك مه‌زن به‌رپرسایه‌تیا ده‌ستهه‌ڵاتێ یه‌ رێكه‌ چاره‌یه‌كێ ببینیت بۆ دوماهى ئینان بئه‌ڤان قه‌یرانان ودڤێت برێكا چاكسازیێن ریشه‌یى خه‌لكێ مه‌و پاشه‌رۆژامه‌ ژمه‌ترسیێ رزگار بكه‌ت و هه‌كه‌ر نه‌,ئه‌نجام دێ بیت :یێ باى بچینیت دێ بابه‌لیسكێ هه‌لینیت!

109

– به‌یار باڤى –
حیزب ( هه‌ر حیزبا هه‌بیت ) دهێته‌ پێناسه‌ كرن رێكخستنه‌كا سیاسى یا خودان ئایدیولوژى و دیتنه‌كا دیار بۆ گه‌هشتنا ده‌ستهه‌ڵاتێ دناڤ حكومه‌تێ دا ب رێكا كاندید كرنا به‌ربژێان د هه‌لبژارتنان دا ل ناڤ جه‌ماوه‌رى , ئه‌و ژى ل دوڤ به‌رنامه‌یه‌كێ سیاسى , ئابورى , جڤاكى ..
ئه‌ڤروكه‌ ل كه‌توارێ هه‌رێما مه‌ یا كوردستانێ چه‌وا ئه‌م دگه‌له‌ك بیاڤان دا جودا ژهنده‌ك پیڤه‌ر و پره‌نسیپێن گشتى ره‌فتار و سه‌ره‌ده‌ریێ دكه‌ین هوسا دبیاڤێ هه‌لبژارتنان و سه‌ره‌ده‌رى دگه‌ل كاندیدێن ئه‌حزابان ژى دا ره‌فتار و سه‌ره‌ده‌ریا مه‌ یا جودایه‌ ,و هه‌تا راده‌یه‌كێ مه‌زن ل جهاى ئه‌وێ چه‌ندێ كو ئه‌ڤ ئه‌حزاب كه‌لتورێ خۆ بهاڤێژن دناڤ جڤاكى دا و هه‌وڵا به‌ڵاڤ كرن و چه‌سپاندنا ئه‌وێ ئایدیولوژیێ و ئه‌وان تێگه‌هێن ئه‌و بانگه‌شێ بۆ دكه‌ن ل ناڤ جڤاكى به‌ڵاڤ بكه‌ن و گهَورینا دهنده‌ك ئاراسته‌ و بهایێن جڤاكى دا بكه‌ن دێ بینین به‌روڤاژ جڤاكى كه‌لتورێ خۆ ب هنده‌ك ئاراسته‌و ره‌وشت و بهایێن جودا ئینا دناڤ ئه‌حزاباندا,و لجهاى وێ چه‌ندێ حیزب هنده‌ك ئاراسته‌ وبهایێن جڤاكى بگهوریت جڤاكى حیزب گوهارت و كه‌لتورێ خۆ
یێ ( كلاسیك ) لسه‌ر زاڵ كر .. وهه‌تا راده‌یه‌ك مه‌زن ئه‌ڤ چه‌نده‌ بۆ پترى یا ئه‌حزابێن هه‌رێما مه‌ دهێته‌ گوتن ( ب فۆرم ناڤێن جودا جودا ) كو ب شێوه‌یه‌ك رۆهن وزه‌لال هه‌ڤدژن دگه‌ل پره‌نسیپ وئایدیولوژیا ئه‌و بانگه‌شێ بۆ دكه‌ن .. و ئه‌ڤێن خوارێ ژى چه‌ند نموونه‌یه‌كن ژ ئه‌ڤى كه‌توارى :
• كادرێ حیزبا ( أ ) بانگه‌شێ بۆ كاندیدێ حیزبا ( ب ) دكه‌ت ! :
ئه‌ڤ وینێ سه‌یر وسه‌مه‌ر گه‌له‌ك جاران ل هه‌لبژارتنێن په‌رله‌مانى و ئه‌نجومه‌نێن پارێزگه‌هاندا به‌رچاڤ دبیت ..كابرا كاندیدێ حیزبا ( أ )ه‌ و هه‌ر ژئالیێ ئه‌وێ حیزبێ ڤه‌ یێ هاتى به‌ربژار كرن كو ب نوێنه‌راتیا ئه‌وێ حیزبێ بگه‌هیته‌ ئه‌نجومه‌نى و دئه‌نجام دا ئایدیولوژى وسیاسه‌تا ئه‌وێ حیزبێ په‌یره‌و بكه‌ت ,لێ دێ بینى كادره‌ك یان كه‌سه‌ ك خودان پێگه‌هه‌ك دیار ژ حیزبا( ب ) یاخودان سیاسه‌ت و ئه‌یدیولوژیه‌ك جودا ژ حیزبا( أ ) به‌لكو دگه‌ل ئێك هه‌ڤڕك وناكوك ژى یێ دهێت ودبێژیت ئه‌زێ هاتیم تۆ ده‌نگێ خۆ بده‌ى كاندیدێ حیزبا دى ژبه‌ركو مرۆڤێ وى یه‌ یان خزمێ وى یه‌ یان ژ بنه‌مال و عه‌شیره‌تا وى یه‌ !
• كاندید كرن لسه‌ر بنه‌مایێ پێگه‌ها جڤاكى , ئابورى یا كه‌سى :
دیسا ڤه‌ ئه‌ڤه‌ژى ئێكه‌ ژ ئه‌وان نه‌كبه‌تى و پیڤه‌رێن سه‌یر و سه‌مه‌رێن ل هه‌رێمێ دهێنه‌ په‌یره‌و كرن ل ده‌مێ ده‌ست نیشان كرنا كاندیدى بۆ ئه‌ڤان ئه‌نجومه‌نان ( هه‌لبه‌ت مه‌به‌ست پتریا لایه‌نێن سیاسینه‌ ) كو ژبه‌رى چاڤ ل كه‌سایه‌تى و شیان و تایبه‌تمه‌ندى یا ئه‌وى بهێته‌ كرن خالا سه‌ره‌كى به‌رێ خودان و كێشن و پیڤان ب ته‌رازیا عه‌شیرتێ !
كابرا ژ فلان عه‌شیره‌تێ یه‌ و ژ عه‌شیره‌تێ ژى ژ فلان جه‌مسه‌رێ عه‌شیره‌تێ یه‌ ئه‌ڤجا باگره‌وه‌ند و شیان و ئاستێ سیاسى و ره‌وشه‌نبیرى چ بیت ئه‌ڤه‌ هه‌مو ب تشته‌كى ناچیت !
ئه‌ڤه‌ لڤێرێ ژى جڤاكى جۆره‌ كه‌لتوره‌كێ خۆ یێ دى بسه‌ر ناڤه‌ندنێن سیاسى دا زاڵ كر .. ل جهاى ئه‌ڤ ناڤه‌نده‌ هنده‌ك كه‌سانێن خۆ باڤێژن دناڤ ئه‌ڤى سیسته‌مێ جڤاكى دا وهنده‌ك گهۆرینا لێ بكه‌ن ئه‌ڤه‌ به‌روڤاژ ئه‌ڤان ناڤه‌ندێن جڤاكى نوێنه‌رێن خۆ هنارتن و كه‌لتورێ خۆ سه‌پاند !
ره‌نگه‌ (ئه‌ندازیارێن!) گه‌شه‌ كرن وته‌رویج كرنا ئه‌ڤى مودیلێ گهۆرینێ دسیسته‌مێ سیاسى وجڤاكى یێ هه‌رێمێ دا ل هه‌وڵا دیتنا بهانه‌یان بو بگه‌ڕن و ئه‌ڤێ چه‌ندێ وه‌ك تشته‌ك به‌روه‌خت و( ته‌كتیك)و گونجاندن دگه‌ل رۆژگارى بده‌ن زانین ..لێ دناڤه‌رۆكا خۆدا كریاره‌كا هه‌ڤدژه‌ دگه‌ل هه‌مو ئه‌وان بنه‌ما و پره‌نسیپێن بانگه‌شه‌ بۆ دهێته‌ كرن .

72

– به‌یار باڤى –
ژبه‌رى یا سێ حه‌فتیان ل چه‌ندین رۆژنامه‌و مالپه‌ر وده‌زگایێن راگه‌هاندنێ داخوانیێن ژ وه‌زاره‌تا چاندنێ و هه‌روه‌سا شاره‌وانیێ و ده‌سته‌یا ژینگه‌هێ و هه‌تا ئه‌ندام لیژنه‌یه‌كێ لیژنا شاره‌وانیێ ل په‌رله‌مانێ كوردستانێ هاتنه‌ به‌ڵاڤ كرن كۆ هه‌ر هه‌مویان ئه‌و راستى پشت راست كر كو نوكه‌ ل هه‌رێما مه‌ یا كوردستانێ ب ده‌هان هه‌زار ڤیلله‌و خانیێن گوزارى و باغچه‌ ب شێوه‌یه‌ك زێده‌گاڤى( تجاوز ) لسه‌ر مولكێ گشتى هاتینه‌ ئاڤاكرن وئه‌ڤ مولكه‌ (ده‌شت و چول و چیا و ره‌خ و رویێن باژێران .. ) ژئالیێ ئه‌ڤان كه‌سان ڤه‌ هاتیه‌ داگیر كرن و بوینه‌ ئاڤاهى و خانیێن گوزارى !
و زێده‌تر ژئه‌ڤێ چه‌ندێ ژى هه‌ر ئه‌ڤان ژێده‌ران دیار كریه‌ كۆ هه‌ر ب شێوێ ته‌جاوز نێزیكى پێنجى هه‌زار بیرێن ئاڤێ ( بیرتوازى ) هاتینه‌ كوڵان ( هه‌لبه‌ت رێژه‌یه‌ك مه‌زن ژ ئه‌ڤان بیران یێن ئه‌ڤان به‌رێزانن ) !
هه‌كه‌ر ئه‌ڤ تشتێ هاتیه‌ كرن یێ لسه‌ر ده‌مێ پاشایه‌تیێ با ژبه‌ریا حه‌فتێ هه‌شتێ ساڵان دابێژین هه‌لبه‌ت هنده‌ك ده‌ره‌به‌گ ب ئه‌ڤى كارى رابوینه‌ و ده‌ستێ وان درێژه‌ وهه‌یى ونه‌یى هه‌ر ئه‌ون وكه‌س نه‌شێت بێژیتێ بۆچى!
ژخۆ هه‌كه‌ر ئه‌ڤ نۆچه‌یه‌ یێ سه‌رده‌مێ ئۆسمانیانبا هه‌ر دیسا دابێژین چێ
ئه‌ڤ چه‌نده‌ وه‌كو دیارى یه‌ك ژ ئالیێ (ده‌وله‌تێ ) بۆ ئه‌ڤان كه‌سان هاتبیت پێش كێش كرن به‌رامبه‌ر رۆلێ ئه‌وان د شه‌ڕ و جه‌نگ و غه‌زه‌واتان دا !
لێ ئه‌ڤ ( زێده‌گاڤى یه‌ ) ! و بئه‌ڤێ شێوێ به‌رفره‌ه ( كو ئه‌ندامه‌كێ لیژنا شاره‌وانیێ ل په‌رله‌مانێ كوردستانێ ل رۆژا 25 / 1 / 2018 بۆ رۆژنامه‌ یه‌كا نافخۆى دبێژیت پتر ژ هه‌شتێ هه‌زار ڤیلله‌و خانیێن گشتى و باغچه‌ ب ئه‌ڤى شێوێ زێده‌گاڤى هاتینه‌ دروست كرن ) ئه‌ڤه‌ ئه‌قل قه‌بول ناكه‌ت كو لسه‌رده‌مه‌كى بیت تشته‌ك هه‌بیت بناڤێ یاسا !
وئه‌ڤ چه‌نده‌ ژى بتنێ ئێك راستیێ بۆ مرۆڤى دیار دكه‌ت كو هه‌تا چ راده‌ كه‌سێن فیرعه‌ون و مافیاو ده‌ست به‌ردایى ل ئه‌ڤێ وه‌ڵاتێ مه‌ جهێ خۆ گرتینه‌ و خۆ قایم كرینه‌ و هزرێ بۆ چ تشتى ناكه‌ن ژبه‌ركو ئه‌و بخۆ هه‌مو تشتن !
ئه‌ڤرۆ هه‌كه‌ر ئه‌م ته‌ماشاى ژینگه‌ه و چۆل و چیایێن ئه‌ڤى وه‌ڵاتى بكه‌ین دێ بۆ مه‌ ئه‌ڤ راستى یا ته‌حل یا ئاماژه‌ پێ كرى دیار بیت , به‌لێ راسته‌ رۆژ بۆ رۆژێ رۆبه‌رێ ئه‌ردێ گشتى و كه‌سكاتیێ یێ كێم دبیت و ده‌ست یێ ب سه‌ردا دهێته‌ گرتن ( جاران ژى ب ناڤێ موساته‌حه‌ !) وهه‌ر وه‌سا
ئه‌ڤ پێلا زێدگاڤیان گه‌هشتى یه‌ سه‌رێ كومت و چیایێن بلند ژى كو هه‌تا وه‌كو كورد دبێژن ( لسه‌ر وه‌ختێ ده‌قنانوسى ) ژى هه‌ر مولكێ گشتى بویه‌
و ئه‌ڤرو ڤیلله‌و و خانیێن گوزارى و زه‌به‌لاح یێ لێ دهێنه‌ ئاڤا كرن !
وهه‌لبه‌ت زیانێن ئه‌ڤێ چه‌ندێ گه‌له‌كن ب تایبه‌ت ژئالیێ تێكدانا ژینگه‌ها سروشتى ڤه‌ كو ئه‌ڤ دیمه‌نێ جوان و خوه‌زایى دهێته‌ تێكدان و شێواندن و دئه‌نجامدا كارتێكرنا نه‌رێنى لسه‌ر مورال وده‌روون وساخله‌میێ ب گشتى..
ل جڤاكێن مه‌ده‌نى و خودان كه‌لتورو پێشكه‌فتى رۆژ بۆ رۆژێ پتر گرنگى ب ئه‌ڤان بابه‌تێن رێ گرتن ل زێده‌گاڤیان لسه‌ر مولكێ گشتى و پاراستنا ژینگه‌هێ دهێته‌ كرن , بۆ نموونه‌ ل وه‌ڵاته‌ك وه‌كو سوێدێ كو ب نموونه‌یا وه‌ڵات وجڤاكێن پێشكه‌فتى دبوارێ ساخله‌میێ وخۆشگوزه‌رانیێ و پاراستنا ژینگه‌هێ دهێته‌ هه‌ژمارتن یاسایه‌كا بنه‌جه هه‌یه‌ هه‌تا ده‌مێ ئێك بۆ خۆ ئاڤاهیه‌كى ئاڤا بكه‌ت پێتڤى سێكا ئه‌وى بیاڤى بۆ كه‌سكاتیێ بیت ..
و ژبه‌رى چه‌ند رۆژه‌كان ژى بڕیاره‌ك ژ حكومه‌تا مه‌ ده‌ركه‌فتى یه‌ بۆ تاپو كرنا ئه‌وان ئاڤاهیێن ب ( زێده‌گاڤى ) هاتین ئاڤاكرن ..
هوین بێژن ئه‌ڤ كابرایێن خودان 80 هه‌زار ڤیلله‌و باغچه‌ و خانیێن گوزارى یێن ( تجاوز! ) و ده‌شت و چۆل و چیا داگیر كرین ب به‌ر ئه‌ڤێ بڕیارا تاپو كرنێ نه‌كه‌ڤن ؟!

92

زێده‌بوونا حاله‌تێن خۆ كوشتنێ ل ده‌ڤه‌را مه‌
– به‌یار باڤى –
هه‌لبه‌ت دیارده‌یا خۆ كوشتنێ ئێكه‌ ژ ئه‌وان دیارده‌یێن نه‌رێنى و زیانبه‌خش دناڤ جڤاكى دا ,وكارتێكرنه‌كا نیگه‌تێڤ لسه‌ر جڤاكى و خێزانێ هه‌یه‌ بتایبه‌ت خێزانا كه‌سێ قوربان كو بۆ ماوه‌یه‌كێ درێژ ترس وئالوزى دناڤ دا دمینیت نه‌خاسمه‌ دگه‌ل زاروكێن مالێ ,ئه‌ڤجا ئه‌گه‌ر كه‌سێ بویه‌ قوربان دایك بیت یان خوشك یان باب یان برا.
• ئه‌گه‌رێن خۆ كوشتنێ : هه‌ر جڤاكه‌كى هنده‌ك ئه‌گه‌ر و هوكارێن به‌رچاڤ یێن بۆ دیارده‌یا خۆ كوشتنێ هه‌ین , و وه‌كو جڤاكێ مه‌ ل هه‌رێما كوردستانێ , ب مخابنى ڤه‌ ل ئه‌ڤان چه‌ند سالێن دوماهیێ ( خۆ كوشتن ) ژحاله‌تان ده‌رباز بویه‌ بۆ دیاردێ و ساڵ بۆ سالێ ئه‌ڤ دیارده‌ به‌رفره‌هتر دبیت.. وبدیتنا من پترى یا ئه‌گه‌رێن به‌رفره‌هبوونا ئه‌ڤێ دیاردێ ( لسه‌ر ئاستێ هه‌ر سێ پارێزگه‌هان) ل ئه‌ڤان چه‌ند سالێن دوماهیێ دزڤرن بۆ ئه‌ڤان سه‌ده‌م و هۆكارێن ل خوارێ دیار :
– گڤاشتنێن ده‌روونى : ژ سه‌ده‌ما ئه‌ڤێ ره‌وشا ئالوز و نه‌سروشتى بتایبه‌ت ل ئه‌ڤان سالێن دوماهیێ , وهه‌ر وه‌سا مێژووه‌ك درێژ ژ سالێن جه‌نگ و شه‌ڕان و كاره‌ساتان ..
– گڤاشتنێن ئابوورى : ره‌وشا خراب یا ئابوورى و دارایى یا ئه‌ڤان سالێن دوماهیێ و كۆمه‌كا هه‌وجه‌یى وپێتڤیێن خێزانێ و كه‌سى , به‌رامبه‌ر كێمى یا داهاتى , ئه‌ڤێ چه‌ندێ گڤاشتنێن ده‌روونى یێن
مه‌زن ئێخستینه‌ سه‌ر كه‌سى , ورێژه‌یه‌ك به‌ر چاڤ ژ ئه‌ڤ كه‌سێن به‌ر ب ئه‌ڤى ئاقارێ (خۆ كوشتنێ ) دچن ئه‌و كه‌سن دكه‌ڤن دبن ئه‌ڤان گڤاشتنێن ده‌روونى ڤه‌ ورێك لبه‌ر خو به‌رزه‌ كرن بۆ دیتنا ریكه‌ چاره‌ یه‌كێ بۆ ئارێشه‌یێن دكه‌ڤن به‌راهیكا ئه‌وان ..ژبه‌ركو چ ئاریشه‌ نینن چاره‌سه‌رى یه‌ك بۆ نه‌بیت وبتایبه‌ت بێهن فره‌هى (صه‌بر وتحمل).
– كه‌سێن ده‌وروبه‌ر : بتایبه‌ت یێن خێزانا كه‌سێ قوربان (ئه‌وێ / ئه‌وا ) خۆ دكوژیت یان ژى هه‌ڤالێن نێزیكى وى/ وێ ,ژبه‌ركو ئه‌ڤ كه‌سێ خۆ دكوژیت ژبه‌رى بریارا خۆ كوشتنێ بده‌ت مه‌سجه‌كێ ئیشاره‌ته‌كێ دده‌ت كه‌سێن ده‌ورو به‌ر و نێزیكى خۆ كو ئه‌و دێ خۆ كوژیت ( ب مه‌ره‌ما هه‌وار هاتن و هاریكارى كرنێ ) لێ ئه‌ڤ كه‌سێن هه‌ ب ئه‌ركێ خۆیێ هاریكاریێ نا رابن وئه‌وى پشت گوه دئێخن.
_ چاڤ لێ كرن ( تقلید ) : دهه‌مو دیارده‌یێن جڤاكى دا , چاڤ لێ كرنێ رۆله‌كێ به‌رچاڤ هه‌یه‌ د به‌ربه‌ڵاڤبوونا دیاردێ دا چ یا نه‌رێنى بیت یان ئه‌رێنى .. ل ڤێرێ رولێ خێزانێ و راگه‌هاندنى و سازیێن جڤاكى و ره‌وشه‌نبیرى و كه‌سێن ده‌ورو به‌ر گه‌له‌ك گرنگه‌ د هشیار كرنا كه‌سى دا كو چاڤ لێ كرن بۆ تشتێ باش پێتڤى یه‌ بهێت كرن نه‌كو بۆ تشتێ نه‌رێنى و زیان به‌خش .
• رێكێن چاره‌سه‌ریێ : ره‌نگه‌ چ رێكێن چاره‌سه‌ریا 100 % نه‌بن بۆ هیچ گرفتارى و ئاریشه‌یه‌كا جڤاكى , لێ ب په‌یره‌و كرنا هنده‌ك پێنگاڤان ئه‌ڤ دیارده‌ دێ كێمتر بیت دناڤ جڤاكى دا , وه‌ك :
– به‌لاڤ كرنا ره‌وشه‌نبیرى یا هاریكارى و هه‌ڤكاریێ وگیانێ لێبوورینێ
ولێگه‌ریان و هزر كرن ل رێكێن چاره‌سه‌ریێ بۆ ئاریشه‌یان پتر ژ هزر كرن بۆ توندو تیژیێ وتۆلڤه‌كرنێ .
– خوشكرنا ئاستێ گوزه‌رانى وژیانێ یێ خه‌لكى ژ ئالیێ حكومه‌تێ ڤه‌ و ڤه‌كرنا ده‌لیڤێن كارى ودامه‌زراندنێ بتایبه‌ت بۆ گه‌نجان وكێم كرنا بێكاریێ ودانا قه‌رز و سولفه‌یان ..
– ئه‌كتیڤ كرنا رۆلێ راگه‌هاندنێ و په‌روه‌ردێ و سازیێن جڤاكى و هه‌ر وه‌سا مینبه‌رێن ئایینى د هشیاركرنا جڤاكى دا .
– زڤرین ل ره‌وشت و بهایێن به‌رزێن جڤاكى وه‌ك گیانێ هه‌ڤكارى و پشته‌ڤانى و درێژكرنا ده‌ستێ هاریكاریێ دناڤبه‌را ئه‌ندامێن جڤاكى دا .. ودوور كه‌فتن ژ زاڵبونا بهایێن ( ماددی ) و جه گرتنا بهایێن ( روحى / ئایینى ) لده‌ف كه‌سى .
– بێهن فره‌هى و صه‌بر كێشان لسه‌ر ئاریشه‌ و گرفتاریان و قه‌ناعه‌ت بۆن كو هه‌ر ئاریشه‌یه‌كێ چاره‌سه‌ریه‌ك یاهه‌ى وهه‌ر وه‌سا باوه‌رى
ب خۆ بون , ژبه‌ركو باوه‌رى ب خۆ بون خالا سه‌ره‌كى یا سه‌ر كه‌فتنا كه‌سى یه‌ .

76

به‌یار باڤى
به‌رى حه‌فتیه‌كێ كه‌ناله‌كێ ئاسمانى یێ عه‌ره‌بى دیداره‌ك ل گه‌ل كچه‌ په‌رله‌مانتاره‌كا نه‌رویجى ب ره‌گه‌ز ئیراقى بناڤێ زه‌ینه‌ب سامرائی كر..
*كه‌سایه‌تى و ستایلێ زه‌ینه‌با په‌رله‌مانتار :
ئه‌ڤ كچا گه‌نج یا په‌رله‌مانتارا 30 سالى جلك و شێوه‌ و ستایله‌كێ گه‌له‌ك ساده‌ و ئاسایى هه‌بوو، هه‌رچه‌نده‌ د په‌رله‌مانى ژى دابوو، به‌س خودان دێمه‌كێ گه‌ش و بێى میكیاج و بشكۆرینه‌كا خوزایى (عفوی) بوو، و پرچا وێ وه‌ك یا هه‌ر كچ و ژنه‌كا لبه‌ر مالێَ و جهێ كارى ل گه‌ل به‌رسڤێن ساده‌ و بێى بكارئینانا په‌یڤێن قه‌به‌ و دبلوماسى!
ئه‌ڤێ دیدارێ گه‌له‌ك سه‌رنجا خه‌لكێ راكێشا و بشێوه‌یه‌ك به‌رفره‌ه د مالپه‌رێن سوشیال میدیایێ دا به‌ڵاڤ بو و بۆ جهێ ئاخفتن و ل سه‌ر راوه‌ستانێ.
*به‌گراوه‌ندێ خێزانى و جڤاكى :
ئه‌ڤێ كچا په‌رله‌مانتار ده‌مێ به‌حسێ به‌گراوه‌ندێ خوه‌ یێ خێزانى و جڤاكى دكر ب شێوه‌یه‌ك ساده‌ و بێ روتوش دیار كر كو:
– ل سالێن 1991 –1992وى ده‌مى ژیێ وێ د سێ سالیێ دایه‌، خێزانا ئه‌وان ژ ئیراقێ ده‌ردكه‌ڤیت و ل گه‌ل دایك و بابێن خوه‌ ل وه‌ڵاتێ نه‌رویج په‌نابه‌ر دبن .
– ل دووڤ دا دچیته‌ خواندنگه‌هێ هه‌تا كو زانكویێ ب دووماهى دئینیت پاشان هه‌ر ب مه‌ره‌ما خواندنێ دچیته‌ وه‌ڵاتێ ئه‌مریكا و باوه‌رناما ماسته‌رێ ل زانكویه‌كا وى وه‌ڵاتى وه‌ردگریت و ڤه‌دگه‌ریته‌ڤه‌ نه‌رویج.
– د ئه‌ڤى ماوه‌ى دا ئه‌و گه‌له‌ك كاران دكه‌ت وه‌ك فروتنا رۆژنامه‌یان و برنا رۆژنامه‌یان بۆ مالان و ده‌رگه‌ه قوتانێَ، ئه‌ڤه‌ د ژیێ چارده‌ سالیدا.
– كاركرن ل جهێن جودا جودا وه‌ك ماركێت و جهێ فروتنا گوشتى و هه‌تا پاقژنا كاشیێ ئه‌وان جهێن لێ كار دكر !
– كارێ راوێژكاریێ ل شاره‌وانیا ئوسلو یا پایته‌خت دكر ..
دبێژیت ئه‌ڤ كاره‌ من دكرن ژبه‌ركو من حه‌ز دكر ب ماندووبونا خوه‌ پاره‌یه‌كى ب ده‌ست خوه‌ڤه‌ بینم و بارێ دایك و بابێن خوه‌ گران نه‌كه‌م.
*هه‌لبژارتنا زه‌ینه‌بێ بۆ په‌رله‌مانتارى:
د درێژاهیا چاڤپێكه‌فتنا خوه‌ دا ئه‌ڤ په‌رله‌مانتاره‌ دبێژیت: هه‌رچه‌نده‌ ئه‌ز ب ره‌گه‌ز ئیراقى مه‌ لێ وه‌كو هاولاتیه‌كا نه‌رویجى سه‌ره‌ده‌رى ل گه‌ل من هاته‌ كرن و ئه‌ز ژئالیێ پارتیه‌كا نه‌رویجى ڤه‌ بۆ په‌رله‌مانێ ئه‌وى وه‌ڵاتى هاتمه‌ كاندید كرن و ژكۆمه‌كا كاندیدێن بهێز ئه‌و دناڤ هه‌ر سێ ناڤێن به‌راهیێ دا ب سه‌ركه‌فت.
ئانكو پیڤه‌رێ شیانا گرنگ بۆ نه‌ك سه‌رو سیما و مالبات و بنه‌مال …!
*كارێ په‌رله‌مانتاریێ :
ئه‌ڤ كچا په‌رله‌مانتار دیار دكه‌ت كو، پشتى كو بویه‌ ئه‌ندام په‌رله‌مان هه‌موو وه‌ختێ وێ بۆ كاروبارێن په‌رله‌مانى ته‌رخان كریه‌ و هه‌ر ژ ده‌مژمێر هه‌شتى سپێدێ هه‌تا دووماهیا ده‌وامێ كارێ خوه‌ یێ په‌رله‌مانتاریێ دكه‌ت داكو بشێت خزمه‌تا هاولاتیان و ئه‌و ئه‌ركێ پێ هاتیه‌ راسپاردن ئه‌نجام بده‌ت ..
*شیۆێ ژیان و ئیمتیازاتێن ئه‌ڤێ په‌رله‌مانتارێ :
ده‌مێ ئاماژێ ب شێوێ ژیانا خوه‌ دكه‌ت پشتى كۆ بۆیه‌ په‌رله‌مانتار مرۆڤ هزر دكه‌ت كۆ په‌رله‌مانتارى ل ئه‌وى وه‌ڵاتى و وه‌ڵاتێن هاو شێوه‌ بتنێ ئه‌رك و ماندووبوونه‌ و ئه‌و چ تشتى ژ ئالیێ ماددى و خۆشگوزه‌رانیێ ل كه‌سێ په‌رله‌مانتار زێده‌ ناكه‌ت، بۆ نموونه‌ زه‌ینه‌با په‌رله‌مانتار دبێژیت :
– ئه‌وێ ئاڤاهیه‌ك (50 مه‌ترى !) بۆ خوه‌ كریه‌ ب شێوێ قه‌رز پاره‌ ژ بانكێ وه‌رگرتینه‌، هه‌تا كو ب قست ئه‌ڤى قه‌رزى ئه‌دا بكه‌ت!
– ئه‌و ئاڤاهیه‌ نهۆما پێنجێ یا شوققه‌یه‌كێ یه‌ ل سالا 1944ێ هاتیه‌ ئاڤاكرن و بێ (مصعده‌) و ب پیا ب سه‌ر دكه‌ڤیت !
– مۆچێ وێ یێ هه‌یڤانه‌ نێزیكى نیڤ مۆچێ په‌رله‌مانتارێن مه‌یه‌! هه‌لبه‌ت پشتى بڕینا باجێ ئه‌ڤ كۆژمێ دیار كرى بۆ دمینیت .. بۆ زانین نه‌رویج ئێك ژ ده‌وله‌مه‌نترین وه‌ڵاتێن جیهانێ یه‌، هه‌روه‌سا ژیان و خوشگوزه‌رانیا خه‌لكێ ئه‌وى وه‌ڵاتى د به‌رزترین ئاست دایه‌.
– ئه‌ڤ په‌رله‌مانتاره‌ دبێژیت: ده‌ما دچیته‌ په‌رله‌مانى ئه‌وژى مینا پتریا خه‌لكى ب پاصێ دچیت !
– وه‌كو په‌رله‌مانتار هیچ ترومبێل بۆ نه‌هاتینه‌ كڕین و دابین كرن، ژبه‌ركو ئه‌و مۆچێ خوه‌ وه‌ردگریت !
– و ده‌ما دووماهى ب خۆلا وێ یا په‌رله‌مانتاریێ دهێت ئه‌و دێ زڤریته‌ سه‌ر كارێ خوه‌ یێ به‌رێ ..و موچێ خانه‌نشینیێ نا وه‌رگریت!.
*و زه‌ینه‌بێن مه‌ …….. ؟!

website security