ئيحسان ئــامێدی

دبێژن ئاخفتنا خۆش و یا نەخۆش ژ دەڤی دەردكەڤیت، و هەنە دەڤخۆشیا وان پتر و ب مرۆڤێن ئەزمان شرین دهێنە نیاسین و هەنە دەڤنەخۆشیا وان پتر و دهێنە نیاسین ب ئەزمان رەش، ل دوماهیێ مرۆڤ وەكو ژیندارەكێ جڤاكی و خۆدان بەرژەوەندیێن هەڤپشك پێدڤی ب پێكڤەیێ و هەڤرایێ یە، ئەڤە ژی ب نیازپاكیێ و دەڤخۆشیێ ل سەر بنگەهێن ساخلەم و دروست چێدبیت.
مرۆڤ دهێتە پەروەردەكرن و دخوینیت دا كو رێبازێن باش و ساخلەم ژێبگریت و ببیتە توخمەكێ باش و چاك و بەرهەمهێنەر و زمانێ دیالۆگێ و دانوستاندنان باشتر بزانیت و بكاربینیت بۆ گەهشتنێ ب مەبەستێن خۆ.
گفتوگو و دانوستاندن ئامرازێن لێكتێگەهشتن و لێكخرڤەبوون و پێكڤە كاركرنا مرۆڤانە، یا باش ئەوە زمانەكێ نەرم و شرین و كارتیكەر و بالكێش بكاربینیت.
مرۆڤ كو هەستدارە ب گۆتنێن نەرم و نازك و خۆش داخباردبیت و ب ئەرێنی سەرەدەریێ دگەلدا دكەت و ب ئاخڤتنێن رەق و هشك پاشڤە دچیت و كارڤەدانێن نەرێنی ژێ چێدبن.
دبلوماسیەت هونەر و زانستێ برێڤەبرنا پەیوەندیێن نێڤدەولەتی و هێزێن سیاسی و رێكخراوانە، گفتوگو و دانوستاندنە بۆ چارەسەركرنا ناكۆكیان و كێشەیان.
دانوستاندن رێبازەكا دبلوماسییە و ستوونەكا بنەكییا سیاسەتێ یە، ئارمانج ژێ پیكهاتنە و رازیكرنا یێ بەرانبەرە، هەروەكو ژێكڤەكرنا ناكۆكیان و ئالۆزیانە ب لیكتێگەهشتن و رێكەفتنان و گەهشتنە ب ئەنجامێن بەرژەوەندیێن ژیكجودا بجهبینیت.
دبلوماسیەت كو دشێت دەرگەهێن گفتوگویان ژبۆ چارەسەریا قەیرانان و بهەڤچووونان ڤەكەت دشێت لێكتیگەهشتنێ پێكبینیت و برێكێن ئاشتیانە كێشەیان چارەسەركەت و هندەك جاران دەمێ ركاتی ل سەر هەلوەستان هەبیت و ئالۆزی ئاسێ دبیت گڤاشتنێن جۆراوجۆر و گەفێن بكارئینانا هێزێ و شەڕكرن ژی دبنە توخمێن دبلوماسیەتێ و گفتوگۆیەكا دیتر.
گەلەك جۆرێن دبلوماسیەتا بەرهەمهێن یێن هەین وەكو یا نێڤدەولەتی و سیاسی و ئابووری و زانستی و تەكنولۆژی وهتد، بەلێ سێ ئاستێن سەرەدەریێ ل گەل خۆ هەلدگریت دبلۆماسیەتا نەرم (الدبلوماسیە المرنە) و دبلۆماسیەتا توند (الدبلوماسیە القاسیە)، و دیبلوماسیەتا ب زۆری (الدبلوماسیە القسریە)، ئەڤان ژی پلەیێن خۆ یێن هەین، و ل دیف بارودوخی و هەلوەستان ئەڤ ئاست و پلەیە دهێنە دەستنیشانكرن و بكارئینان بۆ چێكرن و خوشكرنا پەیوەندیان و چارەسەركرنا كێشەیان.
د بارودۆخێ سروشتیدا دبلۆماسیەت یا نەرمە و ب ئارامی دهێتە برێڤەبرن و ئەڤە د ناڤبەرا دەولەت و رێكخراوێن دۆست ب باشی دهێتە بكائینان و پتریا دەولەتێن جیهانێ یێن سەقامگیر د ڤی ئاستێ دبلۆماسیەتێ دانە، لێ دەمێ كێشە و ناكۆكی هەبن و ركاتی ل سەر هەلوەستا هەبیت وی دەمی دبلوماسیەتا توند دهێتە بكارئینان كو كارتێن ئابلۆقەیا ئابووری و گڤاشتنێن سیاسی و دبلۆماسی و گەفێن لێدانێ دهێنە بكارئینان و ئەڤ ئاستێ دبلوماسیەتێ د ناڤبەرا دەولەتێن عەرەبی ل هەنبەری ئیسرائیلی هەیە و هەكو ب ڤێ ژی پێكنەهاتن و رژدی ل سەر هەلوەستێن هەڤدژ هەبن دێ ئاستێ دبلوماسیەتا ب زۆڕی هێتە بكارئینان ئەو ژی لێدانا چەكداری ژبۆ نەچاركرنا یێ بەرانبەر ل بەر مەرج و داخوازیێن پێكهاتنێ بهێت و دبیت ئەڤ ئاستێ دبلۆماسیەتی ڤێ پێكدادانێ بەر ب شەرەكێ وێرانكەر ببەت یان هەڤسەنگیا هێزێ بگوهۆریت و بەر ب چارەسەریەكێ ڤە ببەت و شەڕێ ئەمریكا ل دژی ئیرانێ و یێ رۆسیا دژی ئۆكرانیا د ڤی ئاستی دایە.
هەلبەت د سیاسەتێ دا بزاڤا دیبلۆماسیەتێ ب نەرمی دەست پێ دكەت تا دگهیتە ئاستێن توند و ب زۆری.
سیاسەتا ئەمریكا ل دژی رژێمێن دكتاتۆریێن عەرەبی و كۆمارا ئیرانێ و حوكمەتا ڤەنزوێللا ل هەر سێ ئاسان دا دەربازبووینە و گەهاندیە ئاستێ شەڕێن وێرانكەر و ژناڤبرنا سەرانێن رژێمێن حوكمدار.
ژ بەر هەڤدژیا بەرژەوەندی و بیروباوەران دبلۆماسیەتا نەرما ئەمریكا هەنبەر ئیرانێ سەر نەگرت، لەوا ماوەكێ درێژ ئەمریكا دبلۆماسیەتا توند ل دژی ئیرانێ بكارئینا كو خۆ د ئابلۆقەیا ئابووری و گڤاشتنێن سیاسی و دبلۆماسی و هەوالگەری و هاندانا خەلكێ ئیرانێ ل دژی رژێمێ ڤە دیت، وەكو وێ ژی سەرنەگرتی پەنا برە بەر دبلۆماسیەتا ب زۆری و بكائینانا هێزا چەكداری، هەلبەت هۆكارین هیزێ ئێكلاكەرن بۆ ڤان ئاستێن دبلۆماسیەتێ.
مێژوویا هەڤدژیا ئەمریكا و ئیرانێ ڤەدگەریت بۆ سەردەەمێ سەركەفتنا كۆمارا ئیسلامی ل ئیرانێ ل سالا ١٩٧٩ و ژ هینگی وەرە هەڤڕكی و ململانێ د ناڤبەرا وان دا هەمی ئاستێن دبلۆماسیەتێ ب خۆڤە گرتینە و بێ ئەنجام بووینە و پشتی ڤی پێكدادانێ گەلەك هۆكارێن بارودۆخی هاتنە گوهۆرین و چەندین گەڕێن دانوساندنان هاتنەكرن و هێشتا گەفێن پیكدادانێ و شەڕی هەنە.
ئەوا سەیر هەمی سیاسەتا ئەمریكا ل دژی ئیران پێناڤی گوهۆرینا رەفتارێن رژێما ئیرانی بوو و حەتا د ڤی شەڕێ چل رۆژی دا كو هندەك گۆتن ل سەر گوهۆرینا رژێما ئیرانێ هاتنە گۆتن، لێ نەبوو درووشمەكێ كارپێكەر و هەر زوی ئەمریكا نیازێن خۆ دیاركرن كو بەرژەوەندیێن وێنە و مەبەستا وێ گوهۆرینا رەفتارێن رژێما ئیرانێ یە و ئیدی ئیران گەف و مەترسیێ ل سەر بەرژەوەندیێن وێ ل كەنداڤی و ل رۆژهەلاتا ناڤەراست چێنەكەت!.
ل ڤی دەستوداری دا و د ناڤ ڤێ گێلەشۆكا شەڕوپێكدادانا دا ئەم كوردستانی ل كیڤەینە!؟، ئەگەر بۆ ئەمریكا و ئیرانێ و ئسرائیلی و دەولەتێن عەرەبی بەرژەوندیێن وان گرنگ بن، پشتی ڤان شەڕ و پێكدادانان گفتوگو و دانوستاندنان بكەن، ئەم چەند دشێن بەرژەوەندیێن هەڤپشك چێكەین و خۆ بگونجینین ل گەل ڤی دەستودارێ پێترانكیا سیاسەتێ!؟
هەلبەت وەكو بەرژەوەندی هەڤدژان كۆمڤەكەت و لێكتێگەهشتن و رێكەفتنان بكەن، پێدڤییە دهشیاربین و نەبینە گوری بەرژەوەندیێن یێ بهێزتر.
پێدڤییە هەر زوی برایێن هەڤڕك رێبازا دبلۆماسیەتا نەرم بگرنە بەر و گفتوگویا دبلۆماسی بكەن و لێك كۆمببن و لهەڤهاتنێ بكەن و كێشەیێن خۆ چارەسەر بكەن و بەرژەوەندیێن گشتی بجهبینن و كوردستانێ ئارام كەن و مللەتەكێ سەرفراز كەن.

ئيحسان ئــامێدی

یێ خۆ ب كوردستانی بزانیت دڤێت هەست ب ژێیاتیا خۆ یا كوردستانێ بكەت، و بزانیت كوردستان وەلاتەكێ داگیركریە و پارچەپارچەكریە و دابەشكریە و ستەم و زۆریەكا مەزن لێ دهێتەكرن، و دڤێت كار و خەباتێ ژبۆ رزگاركرنا گەل و وەلاتی بكەت.
هشیاریا نەتەوەییە وە دكەت كو مرۆڤێ كوردپەروەر هەست ب بەرپسیاریا خۆ بكەت بەرامبەر گەل و وەلاتێ خۆ و ب ئەرك بزانیت خەباتێ بكەت ژبۆنا رزگاركرنا وەلاتی و ئازادكرنا مللەتی و پێكڤەژیانا ئاشییانە و بجهئینانا دادپەروەریێ.
هەلبەت خەباتكرن ژبۆنا رزگاریێ رێكخستنێن سیاسی و سیاسەت و شۆرش و سەرهلدان پێدڤێن، ئەڤە ئەركەكێ نەتەوەیی و نیشتیمانی و مرۆڤییە و گەلەك یێ ب زەحمەتە، چونكی ژیوارێ كوردستانێ و جوگرافیا وێ و سیاسەتا دژمنكاریا داگیركەرا بارودۆخ ئالۆز و ب زەحمەت ئێخستیە، لێ هەردەم ئیرادەیا بەرخۆدانێ و خەباتێ هەبوویە، شۆرش و سەرهلدان بەردەوام كرینە، لەوا كورد و كوردستان ماینە و دی مینن و هەرێما كوردستانێ وەكو كیانەكێ نەتەوەیێ كوردستانی دەستوورێ دانپێدای وەكو بنگەهەك بۆ هەبوونەكا مەزنتر یا كوردستانێ خۆ جێگیركریە و بەربەرەكانیێ دكەت.
مرۆڤێ كوردستانێ ناسنامەیا خۆ پاراستیە، هندەك هەبوونە خۆ كرینە گۆری و قوربانا ئارمانجێن نەتەوەیی و هندەك بۆ خۆ ژیاینە و هندەك ژی كەفتینە د سەنگەرێن دوژمنان دا، بەلێ هەردەم ئیرادەیا خەبات و بەرخۆدانێ لدەف كوردپەروەران بهێزتر بوویە و ب ئەركێن خۆ یێن نەتەوەیی رابووینە و بپێشەنگ و نوونەرێن مللەتی.
ئەوا ژ هەمیان بزەحمەتتر بەرانبەر گەلێ كوردستانێ رزگاركرن و پاراستنا كوردستانێ یە، ئەو ل هەرێما كوردستانێ بجه هاتیە و گەشەیی پێ دهێتەكرن، ئەوا دی ئیدارەكرنا هەرێمێ یە ب رەنگەكێ باشتر، كو ئەو سیستەم ژی دانایە كو دیموكراسیەتە و كار پێ دهێتەكرن، بەلێ مخابن هندەك جاران پێگیریێ ب ئەنجامێن هەلبژارتنان ناهێتەكرن و هەڤڕكیا شارستانی بەر ب هەڤركیەكا نەرەوا ڤە دبەن.
سیستەمێ سیاسی ل هەرێما كوردستانێ هەمەجۆریا سیاسی پەژراندیە و رێ ل بەر لایەنێن سیاسی ڤەكریە كو ب شێوازێن ئاشتیانە هەڤڕكیێ ل سەر دەستهەلاتێ و وەرگرتنا پۆستەیان بكەن و ئەڤە بنەمایەكێ دیموكراسیەتێ یە و رێبازەكا ساخلەمە، بەلێ مخابن هشتا هەنە د ئەقلیەتا فوبەرەكیێ و دژایەتیێ دا دژین و ململانێ دگەل هەڤپشكێن خۆ یێن پرۆسەیا سیاسی دكەن و هەولدەن ب لۆژیكێ هێزێ خۆ بسەپینن و زیانێ بگەهینن، كو ئەڤە پێچەوانەیا سیستەمێ سیاسیێ هەرێما كوردستانێ و بنەمایێن دیموكراسیەتێ یە.
دڤێت هەمی لایەن ب دروستاهی تێبگەهن كو هەڤڕكی ل سەر دەستهەلاتێ د چارچووڤەیێ قانوونێ دا دهێتەكرن و ئەڤە بزاڤەكا رەوایە بۆ گەهشتنێ ب ئارمانجان، بەلێ ململانێ ل سەر دەستهەلاتێ و خۆ زالكرن و سەپاندن رەفتارەكا رەوا نینە و زیانێ دگەهینیتە هەرێمێ و سیستەمێ وێ یێ سیاسی.
ماوەكێ درێژە هەرێما كوردستانێ ژ ڤی دەردی دنالیت، هەر ژ ئێكەم هەلبژارتنێن گشتی یێن جڤاتا نیشتیمانییا كوردستانێ ل ١٩٩٢/٥/١٩ (ینك) كو ب پلەیا دووێ دەنگ ب دەستخۆڤە ئینان، ب ئەنجامان رازی نەبوو و هندەك رەفتارێن مەترسیداركرن و سیستەمێ (فیفتی فیفتی) سەپاند و ل وێ ژی نەراوەستا شەڕی ناڤخۆیی ژی ژ بۆ خۆسەپاندنێ ل سەر هەرێمێ بەرپاكر و ل وێ ژی ژشكەستن ئینا!.
ل هەر شەش گەرین هەلبژارتنێن پەرلەمانێ كوردستانێ (ینك) ب پلەیا دووێ یان یا سیێ هاتییە، لێ خۆ ب هەڤپشكێ ب هێزا نیڤەكێ دانایە و وەسا سەرەدەری كریە! و ئەڤە ژی ل دژی هەمی پرانسیبێن دیمۆكراسیەتێ و قانوونێن هەلبژارتنایە.
ل ڤێرە ئەركەك پێدڤییە پشتی چەندین سالێن خەبات و شۆرشێ و سەربۆڕا ٣٤ سالییا حوكمرانیا هەرێما كوردستانێ رێز ل خەبات و قوربانیدان و خۆراگری و ئیرادەیا مللەتی بهێتەگرتن، ئەو مللەتێ خۆ بۆ هێزێن شۆرش و سەرهلدان و لایەنێن سیاسی كریە سۆتەمەنی و بوویە ژێدەرێ هێزێ و رەوایا هەر لایەنەكی، ئیدی ملكەچبوون بۆ ئیرادەیا مللەتی هەبیت و ل گۆرەی قانوونێ و ل دویڤ ئەو دەنگێن مللەت پێ ددەت قەبارێ خۆ بزانیت و ب وی ئەندازەی سەرەدەریێ ل گەل بكەت و ماف و دەستكەفتیێن خۆ وەرگریت و بەرەڤانیێ ژێ بكەت.
مللەتێ كوردستانێ و هێزێن وێ یێن سیاسی گەلەك قووناغێن ب زەحمەت و ئالۆز و مەترسیدار دەربازكرینە، ئەڤ ئاستەنگێن هەیین ب ساناهینە، تنێ ئیرادە و ملكەچبوون بۆ قانوونێ دڤێت.
ب هیڤینە ئەڤ بارودۆخێ دەڤەرێ و مەترسیێن ل سەر هەرێمێ و بێزاریا خەلكی ل بەرچاڤ بهێتە وەرگرتن و هەمی لایەن ل سەر دەستپێشخەریا سەرۆك بارزانی كو نەخشەرێكا چارەسەریێ یە كۆم ببن و كێشەیان چارەسەركەن و پرسا گەڕا شەشێ یا هەلبژارتنان ئێكلاكەن و پێكبهێن و خەلكێ كوردستانێ پشتراستكەن و هەرێما كوردستانێ ژ گەف و مەترسیان دویربێخن و بەردەوامیێ بدەنە گەشەدانێ و ئارامیێ.

ئيحسان ئــامێدی

دیموكراتیەت دەستهەلاتا گەلی یە و ڤەگەریانە بۆ گەلی كو بریارا خۆ بدەت و دەستهەلاتدارین خۆ هەلبژێریت، هەروەكو دیموكراسیەتێ چەندین بنەما هەنە، ژ وان هەلبژارتنێن گشتی یێن خولی و دەست ب دەستكرنا ئاشتیانە یا دەستهەلاتێ و فرەیی و ئازادیا سیاسی و ئازادیا رادەربرینێ و مسۆگەركرنا مافێن تەڤایا پیكهاتێن جڤاكی و ئەڤە ژی د جڤاكێن مەدەنی و قانوونی ب دروستاهی بجهدهێت.
ل هەر جهەكی مرۆڤ لێ مرۆڤ هەڤپشكێ وەلاتی و دامەزراوین وێ یە، دڤێت لهەڤبهێن هەمی ماف و ئەركان گۆرەی قانوونێ رێكبێخنن، دا هەڤسەنگی هەبیت و سەقامگیری بجهبهێت.
هەمی مرۆڤ د گۆكا ئەردی دا هەڤپشكن و هەر كۆمەكێ ژی بۆ خۆ پارچەك دەستەسەر كریە و سەرەدەریێ دگەلدا دكەت و داكو كونترۆلەكا سەپینەر بكەن مرۆڤ هەڤدو دچەوسینن ل بن ناڤێن جودا.. نەتەوەیی، نیشتیمانی، ئایینی، بیروباوەر، سەروەری بەرژەوەندی.. هتد. ل دوماهیێ یێ بهێز یێ خۆ سەپاندی و پێ یێ دانایە سەر هەمی بەهایێن مرۆڤی!.
د هەمی رەوشان دا مرۆڤ هەڤپشكە ل وی جهی یێ لێ دژیت، لێ ل وێ هەڤپشكیێ چەند ماف هەنە و چەند بەردكەفیت و چەندێ وەردگریت و چەند دشێت ب دادپەروەرانە سەرەدەریێ ل گەل ئەوا مافێ وی بكەت، جهێ پسیارێ و سەر راوەستانێ یە!؟ چونكی بنگەهێ ململانێ و پێكدادانێ زێدەڕویە و ڕەتكرنا هەڤپشكیێ و بێشیلكرنا مافانە.
هەڤپشكیا سیاسی و لێكڤەكرنا دادپەروەرانە یا مافان و دەستهەلاتان و بەرپسیاریان د ناڤبەرا هیزێن سیاسی و جڤاكی نیشانا دیاردەیێن دیموكراسیێ و مەدەنیەتێنە و بنەمایێ ئارامیێ و سەقامگیریێ یە.
گرنگیا هەڤپشكیێ ژبۆ سەقامگیری و ئاشتیا ناڤخۆیی و بەرفرەهكرنا بنگەهێ پشكداریا جەماوەری ژبۆ خورتكرنا ژێیاتیێ بۆ وەلاتی و جیگیركرنا دیموكراتیەتا لهەڤكرنێ و دویركەفتن ل پەراوێزخستنێ، ئەڤی ژی هۆكارین گەشەبوونا بەردەوامە.
د هەڤپشكیێ دا دڤێت دانپێدان و باوەری ب هەڤ هەبهیت كو هەڤپشكن د رێڤەبرن و ئاڤاكرنا وەلاتی دا، د چارچووڤەیێ دەستوورەكێ كارپیكری و سەروەریا قانوونێ كو مافێن هەمیان دابینبكەت و دەلیڤەیا چاڤدێریكرنێ و هەلسەنگاندنێ و سزادانێ هەبیت.
دبیت قەبارێن پێكهاتێن جڤاكی و هێزێن سیاسی وەكهەڤ نەبن، لێ یاسا مافێن هەمیان ب وەكهەڤی دەستەبەردكەت و گۆرەی قەبارێن وان شایستەیێن وان دابین دكەت و هەڤسەنگیێ پێك دئینیت.
هەڤسەنگی د سیاسەتێ دا پرانسیبەكە ئامانج ژێ دابینكرنا مافێن تەڤ پیكهاتێن جڤاكی و لایەنێن سیاسی ژبوونا بجهئینانا سەقامگیریێ و نەهیلانا سەپاندنا بیرۆكە و بەرژەوەندیا لایەنەكی یان پیكهاتەكێ ل سەر كیستێ یێن دیتر و ئەڤە ژی دبیت ب رێكا سیستەمەكێ دیموكراسیێ دەستوورەیێ گشتگیر و پیگیر و ژێكجوداكرنا دەستهەلاتێن یاسادانانێ و جێبەجیكرنێ و دادوەریێ.
بكارئینانا هەفسەنگی ریگریكرنە ل هەر هێزەكێ كو خۆ ب سەپینیت و بتنێ بریاران دەربینیت و ئەڤە ئاسایش و ئاشتی جێگیردكەت و دەلیڤەیێن توندوتیژیێ و پێكدادانێ كێم دكەت و رێخوشكەرە بۆ فرەیا سیاسی كو هەڤڕكیا ئاشتیانە بكەن ژبۆ وەرگرتن یان لێكڤەكرنا دەستهەلاتێ د ناڤبەرا لایەنێن سەركەفتی گورەی قەبارە و دەنگێن بدەستڤەئیناین.
ل چ بارودۆخان دا؛ نابیت ل بن ناڤێ هەڤپشكیێ و هەڤسەنگیێ بنەمایێن دیموكراسیەتێ بهێنە تێكدان و مادێن قانوونی بهێنە لێدان كو ئەون دابینكەرێن هەڤپشكیێ و هەڤسەنگیێ. بەلكی پێدڤییە دیالۆگ و دانوستاندن بهێنەكرن و هەمی نەرماتی بهێتە بكارئینان ژبوونا پاراستنا سیستەمێ سیاسی و سەقامگیریا وەلاتی.
هێزێن سیاسی یێن باوەری ب پرۆسەیا سیاسی هەی و چووینە د ناڤدا دڤێت دەستووری و یاسایان و بنەمایێن دیموكراتیەتێ بجهبینن دا راستگۆیا خۆ بپارێزن و ژ دەستنەدەن، دا ببنە جهێ پشتراستیا مللەتی و ببنە هۆكارێن ئارامیێ و سەقامگیریێ و گەشەدانێ.
داخوازكرنا پتر ژ مافێن خۆ و داكۆكیكرن ل سەر پتر ژ قەبارێ خۆ لێدانا بەهایێن مرۆڤی و بنەمایێن دیموكراسیەتێ یە و تێكدانێ و نەسەقامگیریی چێدكەت و ئەنجامێن خراپ لێ دكەڤن.
هەڤڕكی ل سەردەستهەلاتێ ل جڤاكێن پاشكەفتی بەر ب ململانێ و پیكدادانێن مەترسیدار دچیت و چارە د هەلبژارتنێن گشتی و ملكەچبوون بۆ ئیرادەیا مللەتی دا یە.
هەلبژارتنێن گشتی باشترین رێكە بۆ ئێكلاكرنا هەڤڕكیێ ل سەر دەستهەلاتێ برێكێن ئاشتیانە، و بۆ چیكرنا ناڤەندێن دەستهەلاتداریێ.
هەرێما كوردستانێ سیستەمێ دیموكراتی پەیرەو كریە و خۆلێن هەلبژارتنێن گشتی دكەت داكو ناڤەندێن دەستهەلاتێ ب ئیرادەیا مللەتی هەلبژێرن.
دڤێت بزانین كو هەلبژارتنێن گشتی بۆ دامەزراندنا ناڤەندێن دەستهەلاتداریێ نە ب رێكا دەنگێن مللەتی، و پتری دەربرینێ ژ پتریا ئیرادەیا مللەتی دكەت، لەوا پێدڤییە رێز ل ئیرادەیا مللەتی بهێتەگرتن و ئەنجام د هەر چاوا بن بهێنە پەژراندن و سەردەری دگەل دا بهێتەكرن.
یا كرێت و نەدروستە و دژی هەمی بنەمایێن دیموكراتیەتێ یە هیزەك بێژیت ئەم چەند دەنگان ببەین و چەند كورسیكا بدەستڤە بینین ئەم هەر ئەو هێز و دەستهەلاتدارین!، ئەگەر وەسایە پا هەلبژارتن ژبۆ چ؟!.
هەرێما كوردستانی پێدڤی ب هەڤگرتنێ یە، لەوا یا باشە پشتی هەر هەلبژارتنەكێ لایەنێن سیاسی یێن سەركەفتی ب هەڤڕا حوكمەتەكا بنكەفراوان پێكبینن ب پشكداریا هەمیان گۆرەی قەبارەیێ ب هەلبژارتنان دا و ب دەنگدانا مللەتی بۆ دیاركری.
ڤان بارودوخێن سەخت و دژوار ل رۆژهەلاتا ناڤین هەمی دەولەت و لایەنێن هەڤدژ یێ شەڕ و پیكدادنێن خۆ رادوەستینن و گفتوگویان دكەن بۆ چارەسەركرنا ناكۆیێن خۆ و یێ ریكەفتنێن نهێنی و ئاشكرا دكەت و هێزین لاواز دكەنە قوربانی بەرژەوەندیێن خۆ!، لەو دڤێت كوردستانی باش دهشیاربن و لەزێ ل پێكهاتن و لهەڤهاتنان بكەن و ناڤمالیا كوردستانێ رێكبیخن و هەرێما كوردستانێ بپارێزن و گەشەیێ پێبكەن و مللەتی پشتراست و سەرفراز بكەن.

ئيحسان ئــامێدی

چ دەولەت چێنەبووینە بێی هەبوونا لەشكرەكێ رزگارخواز، هێزا هەر مللەتەك، دەولەتەك، كیانەكێ سیاسی و سەركردەیەكی ب هێزا وی یا لەشكری دهێتە پیڤان و هێزا لەشكری توخمێ ئێكلاكەرە د شەڕ و پێكدادانان دا.
پێشمەرگە ب هەمی پێكهاتە و ناڤێن خۆڤە لەشكرێ كوردستانێ یە، ئەو هێزا رزگاركەرا كوردستانێ. پێشمەرگە پێدڤیەكا نەتەوەیییا كورد و كوردستانێ یە، ئەوە ل بەر سینگا دوژمن و داگیركەران رادوەستیت و سەنگەرێن وان ب سەر سەرێن وان دا دئینیت و رادهێلیتێ و وەلاتی ژێ پاقژدكەت.
هەر كوردستانیەكێ ئازادی و سەرفرازی بڤێت دێ پێشمەرگاتیێ ب شاكارێ نەتەوەی و نیشتیمانی و جڤاكیێ كوردستانێ زانیت و دێ ئەركێ وی پیرۆز دانیت.
پێشمەرگە ئەو خەباتكەر و شۆرشگێرێ كوردە یێ ژ خۆڕایی خۆ بەخشیە گەل و وەلاتێ خۆ. پێشمەرگە ئەو كوردێ دلسۆزە یێ خەبات و تێكۆشینێ دكەت ژبوونا رزگاریا كوردستانێ. پێشمەرگە ئەو قەهرەمانە یێ بەرهەڤ رەنجێ بكێشیت و خوینا خۆ برێژیت و گیانێ خۆ پێشكێشی ئازادیا كوردستانێ بكەت.
پێشمەرگە ئەو كەسە یێ ل پێش مرنێ ڤە دچیت ژبوونا ئارمانجێن گەلێ كوردستانێ. ناڤێ پیرۆزێ پێشمەرگەی ل كۆمارا كوردستان ل مهابادێ هاتە دانان ل سەر وان شۆرەشگێرێن كوردستان رزگاردكر و دپاراست. پێشمەرگەیە ل دویڤ سیستەمەكێ لەشكری هاتیە رێكخستن و ئەرك و كارێن وی هاتینە دەستنیشانكرن. پێشمەرگە گرنگترین و كاریگەرترین هۆكارێ دابینكرنا ئەولەهییا نەتەوەیا كوردستانێ یە، ئەوە كوردستانێ رزگاردكەت و دپارێزیت. ژ بەر گرنگیا رۆلێ پێشمەرگەی ل هەرێما كوردستانێ وەزارەتەك بناڤێ وەزارەتا پێشمەرگەی دامەزراندی یە و ل دویڤ قانوونێ كاروبارێن وەزارەتێ و پێشمەرگەی هاتینە رێكخستن. پشتی رۆخاندنا رژێما دكتاتۆری و ئاڤاكرنا ئیراقا دیمۆكراتیا فیدرالیا دەستووری، هێزێن پێشمەرگەی د چارچووڤەیێ پیكهاتێن وەزارەتا بەرگریا ئیراقێ هاتنە جێگیركرن.
هەر ئێكێ دژاتیا هێزێێن پێشمەرگەی بكەت، دكەڤیتە د خانەیا دوژمن و داگیركەرێن كوردستانێ دا، ئەو دوژمنێن هەولددەن هۆكارێ سەرەكیێ رزگاركرن و پاراستنا كوردستانێ كو پێشمەرگەیە ژناڤببەن، دا كوردستانێ داگیركەنەڤە و گەلێ وێ ژی تەپەسەركەنەڤە!.
هەژیە بێژین خەباتا چەكداری یا شۆرش و بزاڤا رزگاریخوازا كوردستانێ ب هێزا پێشمەرگەی هاتیەكرن و هەر ئەو پێشمەرگە بوو كوردستان رزگاركری و پاراستی و دوژمن بزداندی و نەچاركری بهێتە گفتوگۆیان و چارەسەریێن ئاشتیانە و ل بەر رۆلێ قەهرەمانانە یێ پێشمەرگەی ل هەمی دانوستاندنان دا، دوژمنان ژ سەركردایەتیا كوردستانێ دخواست پێشمەرگە چەكێ خۆ دابنیت!، دا هۆكارێ هێزا شۆرشێ ژ دەستێن سەركردایەتیا كوردستانێ بینیتە دەرێ!.
ژبەر گرنگی و پیرۆزیا ئەركێ پێشمەرگەی؛ بارزانیێ نەمر د فەرمووت: (هندی چەكێ پێشمەرگەیاتیێ د دەستێن من دا بیت، ئەز خۆدانێ بریارا خۆ مە). و (من بریار دایە هەتا كوردستان رزگار نەبیت، تاخم و تفەنگا من لحێف و دۆشەكا من بن). و (هەتا دەستێن من تفەنگێ دگرن دێ بۆ ئازادیا كوردان تێكۆشم). و (حەتا ئەڤ تفەنگە د دەستێن من دا بیت، ئەز خۆدانێ خۆمە و زەلامێ كەسێ نینم). سەرۆك و رابەرێ كوردستانێ مسعود بارزانی دبێژیت: (ب سەرفرازی ڤە دبێژین بۆ من پیرۆزترین و بلندترین پلە و پایە پێشمەرگەیاتیە). هەروەسا دبێژیت (پێشمەرگە ژ دایكبوویێ خوین و خەبات و رۆندكێن گەلێ كوردستانێ یە، چەكێ پێشمەرگەی پارچە ئاسن و كۆگەهـ و ئامرازێ شەڕكرنێ نینە، چەكێ پێشمەرگەی دیرۆك و فیداكاری و كەرامەت بیروباوەرا وی یە، چەكێ پێشمەرگەی ئەو سۆز و پێگیربوونەیە كو هەردەم بۆ گەل و ئاخ و نیشتیمانێ وی یێ هەی).
هەروەسا د فەرموود: (دەمێ پۆل بریمەری حاكمێ ئەمریكی ل ئیراقێ هەولدا پێشمەرگەی ب رێزا میلیشیا دابنیت و حەل كەت، من گوتێ:
پێشمەرگە میلیشیات نینە، پێشمەرگە ب بریارەكێ دروست نەبوویە، حەتا ب بریارەكێ حەل ببیت، نە ب بریارا من و نە ب بریارا تە و نە ب بریارا هیچ كەسەكی، پێشمەرگە ب خوین و رۆندكێن مللەتەكی دروست بوویە، خەلكێ دی ب بریارەكێ دروست بووینە و دشێن ب بریارەكێ حەل ببن، كو بریمەری گۆتی ئەڤە بۆ من خەتا سۆرە، من بەرسڤ لێدا و گۆتێ ئەڤە بۆ من دەه جاران خەتا سۆرە و پێشمەرگە حەل نابیت. ئەڤە ئەز چوومە كوردستانێ زەلام بە وەرە پێشمەرگەی حەلكە باشە)!.
پێشمەرگە ژ سالا ٢٠٠٥ وەرە بوویە دامەزراوەكا دەستووری یا كارپێكری و ل ئاستێ دەولەتێ بودجە بۆ دهێتە تەرخانكرن.
ئەگەر مە بڤێت د مافێن خۆ یێن جێگیركری د دەستورێ ئیراقێ دا بزانی؛ن دی بینین د بڕگەیا (١) ژ بەندێ ١١٧ دا هاتیە: ئەڤ دەستزورە دانپێدانێ ب هەرێما كوردستانێ و دەستهەلاتداریێن وێ وەكو هەرێمەكا فیدرالی دكەت و د بەندێ ١٢٠ دا هاتیە هەرێم دێ ڕابیت ب دانانانا دەستوورەكی بۆ خۆ، و تێدا دەستنیشانكرنا هەیكەلیەت و دەستهەلات و ئەرك و میكانیزما كاركرنێ كەت.
و ل بڕگەیا ١ ژ بەندێ ١٢١ ێ دا هاتیە:
دەستهەلاتدارێن هەرێمێ ماف هەیە ب ئەركێن یاسادانانێ و جێبەجێكرنێ و دادوەریێ رابن.
و ل بڕگەیا ٥ ژ بەندێ ١٢١ ێ دا هاتیە:
ژ تایبەتمەندیێن حوكمەتا هەرێمێ یە ب هەر پێدڤیەكا كارگێریەكا هەرێمێ رابیت و ب تایبەتی ئاڤاكرن و رێكخستنا هێزێن ئاسایشا ناڤخۆیا هەرێمێ، وەكو پۆلیسان و ئاسایشێ و زێرەڤانێن هەرێمێ (پێشمەرگە).
و ل بەندێ ١٤١ دا هاتیە: ل هەرێما كوردستانێ كاری دێ ب وان یاسایان كەت یێن ژ سالا ١٩٩٢ وەرە دەرئیناین و هەمی بریار و گرێبەست دێ د كارپیكری بن.
ئەڤ خالێن دەستنیشانكری تێرا هندێ هەنە هەرێم وەكو كیانەكێ سەربەخۆ هەمی كاروبارین خۆ بریڤە ببەت و دامەزراوێن خۆ یێن تایبەت هەبن ژ وانا هێزا پێشمەرگەیە.
مللەتێ كوردستانی ب هێزا پیشمەرگەی و بزاڤا وێ یا سیاسی و ب خەبات و قوربانیدانا خۆ هەرێما كوردستانێ دامەزراندیە و فیدرالیەت راگەهاندیە و دەولەتا دیمۆكراتیا فیدرالیا دەستووری ئاڤاكریە و ماف و داخوازیێن خۆ د دەستوورێ دەولەتێ دا جێگیركرینە، ئێدی ئەركەكێ ئەخلاقی، جڤاك، نەتەوەیی و نیشتیمانی یە ڤان دەستكەفتیان بپارێزین و گەشەیێ پێ بكەین، و ب چ رەنگان و ل بن چ ناڤان نەهێلین ل پیرۆزیێن مللەتی و بتایبەتی ل پێشمەرگەی بهێتەدان. باش بزانین نەهیلانا پێشمەرگەی ژناڤبرنا كورد و كوردستانێ یە و ئەڤە وەكو سەرۆك بارزانی گۆتی بۆ مە دەه جاران هێلا سۆرە و ب چ رەنگان ناهیتە پەرژاندن!.
گەلێ كوردستانێ ب پێشمەرگەی سەرفرازە.. بژی پێشمەرگە.

ئيحسان ئــامێدی

دیارە رەوشا هەرێما کوردستانێ ژ ئەنجامێ هەڤڕکیا لایەنێن سیاسی و نەپیگیرکرنا هندەک لایەنان ب قانوون و ئەنجامین هەلبژارتنێن گشتی یێن ٢٠ ئوکتؤبەرا ٢٠٢٤ تووشی ئالۆزیان بوویە و ئەڤە ماوەکێ درێژ بۆری؛ هێشتا نەشیاینە سەرۆکاتیێن دامەزراوةيێن دەستهەلاتداریێ و کابینەیا نوی یا حوكمەتا هەرێما کوردستانێ پێکبینن، ئێدی بێزاریەک چێبوویە و خەلک چاڤەرێی ئەنجامێن دەنگێن خۆنە!.
هەڤتەریب هەلبژارتنێن گشتی یێن ئیراقێ ل ١١ چریا دووی ٢٠٢٥ هاتنەکرن و ل دویڤ دەمێن قانوونی هەلبژارتنا سه‌رۆکاتیا پەرلەمانی و سەرۆکاتیا کؤمارێ و کابینةيا نویا حوكمەتێ هاتنەکرن و کەفتنە سەر رێیا کارکرنێ، ئەڤە د دەمەکی دایە کو کورد خۆدانێن دیموکراسیکرنا ئیراقێنە، و سەربؤڕا دیموکراتی ل هەرێما کوردستانێ دەستپێکریە و بۆ ئیراقی هاتیە ڤەگوهاستن و ئیراقا فرەنەتەوە و ئایين و ئؤل و هیزێن سیاسیێن هەڤڕک شیيا پێگیریێن خۆ یین قانوونی بجهبینیت و پیکهاتێن خۆ یێن دەستهەلاتێ پیکبینیت و هێشتا هەرێما کوردستانێ د هەڤڕکیێ و رکاتیێ دا دنالیت!.
رێکەفتن و پێکهاتن و بەرئێکڤەئینان بوویە داخوازەکا مللی و پێدڤیەکا سیاسی و قانوونی و جڤاکی و نەتەوەیی لەو یا پێدڤییە هەر زوی هەمی لایەنین پەیوەندیدار ل بەر بهێن و گؤرەی شایستەیێن خۆیێن هەلبژارتنان جهین خۆ د پێکهاتةیێن دەستهەلاتداریێ دا وەرگرن و کاری پێبکەن.
ڕکاتی و داخوازکرنا پتر ژ مافێن قانوونی یا رەوا و دروست نینە و ناگەهیتە ئەنجامین باش!، لەوا یا فەرە ملکەچی ئیرادةيا مللەتی ببن و بەرژەوەنديا گشتی ل سەر هەر بەرژەوەنديەکا دیتر دابیت.
وەکو هەرێما کوردستانێ سیستەمێ دیموکراتی راگەهاندی و پەیڕەو کری، ئیرادةيا مللەتی یا قەبوولکری دا کو ژ ململانێ و پیکدادانێ و هەڤڕکیا نەشارستانی دەربازبیتە قووناغا مەدەنی و سەرەدەری ل گەل بنەمایێن دیموکراسیێ بهێتەکرن، ئەڤە وەرگوهاستنەکا سیاسیيا ئەرێنی بوو، و مللەتی و هێزێن سیاسی شانازیێ پێ دبەن، ئەڤجا یا فەرە مەدەنیانە سەرەدەریێ بکەن و رێزێ ل ئیرادةيا مللەتی بگرن، ئەگەر پا دیموکراسیەت و هەلبژارتن بۆ چنە!؟.
هەستکرن ب بەرپرسیاریا وژدانی و نەتەوەیی و نیشتیمانی و ژ بۆ دەربازبوون ژ ڤێ قەیرانێ سەرؤک بارزانی د پەیاما خۆ دا ب هەلکەفتنا جەژنا قوربانێ پێشنیارا دەستپێشخەریەکێ دکەت و دفەرمؤت:
(د ڤی دەمێ هەستیار و چارەنڤیسساز دا، پەیاما من بۆ لایەن و هێزێن سیاسی یێن کوردستانێ ئەوە کو هەموو لایەک هزر ل بەرژەوەندیێن خەلکێ کوردستانێ بکەنەڤە و بەرژەوەندیێن بلند يێن گەلێ مە د سەر ئارمانج و بەرژەوەندیێن بەرتەنگ ڕا دابنن، دەست ژ ڤان هةظركيێن بێ ئەنجام و وێ خۆخۆریێ یاکو دەمەكە پرۆسا سیاسی یا هەرێمێ پێ دنالینیت بەردەن، داخواز دکەم پشتی جەژنا قوربانی یا پیرۆز، لایەنێن سیاسی یێن هەرێمێ ب دلسۆزی و هەستێ نشتیمانپەروەریێ ڤە پێکڤە کۆمببن و ڤێ چەقبەستییا سیاسی چارەسەر بکەن و دووماهییێ ب ڤێ رەوشا نەهێژا یا سیاسی بینن، ئەڤە ئەرکەکێ وژدانی، نەتەوەیی و نیشتیمانی یە و پێدڤییە هەموو لایەک ب هەستێ بەرپرسیاریەتیێ ڤە سەرەدەریێ د گەل دا بکەن و بزڤڕنەڤە سەر ڕێکا ڕاست، هیڤیدارم ئەڤ جەژنە ببیتە دەستپێکەک بۆ باشتربوونا رەوشا هەرێما کوردستانێ و دەربازبوونا ئاریشێن سیاسی، هەروەسا بەرقراربوونا ئاشتی، تەناهی و سەقامگیریێ ل دەڤەرا مە و سەرانسەری جیهانێ).
ئەڤ پەیامە د ڤی بارودوخێ ئالؤز دا مزگینیەکا دلخؤشە بۆ گەلێ کوردستانێ و نەخشەرێکا چارەسەریێ یە، هیڤيیە هەمی لایەن هەست ب بەرپرسیاریا خۆ بکەن و ل بانگا پەیامێ بهێن و ب نیازپاکی کارەکی ذدل بۆ ڤەکرنا گرێیان بکەن و چارەسەرکرنا کێشەیان و بنبرکرنا ناکؤکیان و ل سەر بنگەهەکێ دروست ل هەڤ بهێن، و هەر زوی ئەنجامین هەلبژارتنان ڤەگوهێزنە ژیوارێ کریاری و جارەکا دی دامودەزگەهێن هەرێمێ لدویظ بنەمایێن قانووی پێکبینن و خۆ سەرفراز بکەن و دلێ مللەتی خۆش کەن.
دیارە هەرێما کوردستانێ ب کەساتیا سەرؤک بارزانی و هەردو جێگرێن وی پێگەهەکێ بهێز و گرنگ هەیە ل ئاستێ کوردستانێ و ئیراقێ و دەولەتێن هەرێمایەتی و جڤاكا نێڤدەولەتی و دیدارێن سەرؤک بارزانی و گەریان و دیدارێن بەرێز نێچیرڤان بارزانی سەرؤکێ هەرێما کوردستانێ و بەرێز مەسرؤر بارزانی سەرؤکێ حوكمەتا هەرێما کوردستانێ ل سەر ئاستێ کوردستانێ و ئیراقێ و وەلاتێن هەرێمی و ئورؤپا و ئەو پێشوازیێن گەرم يێن لێ هاتینەکرن و کؤمبوونێن ل گەل لایەنێن سیاسی و کاربدەستێن دەولةتان کرین د بالکێش و کاریگەرن و نیشانا سەنگ و پێگەهێ ڤان بەرێزانە و سەرکەفتنا بزاڤا سیاسی و دیبلؤماسیەتا سەرؤکاتیا کوردستانێ یە ب کەساتیا ڤان بەرێزان و ئەڤە وێ باوەریێ چێدکەت یێ ئەڤ پێگەهە و سەنگە هەبن دێ شێن بەردەوام پێنگاڤێن باش د بەرژەوەنديا هەرێما کوردستانێ دا هاڤێژن، و ئارامیێ و سەقامگیریێ د وەلاتی دا جێگیرکەن و خوشگوزارى و بەختەوەريێ بۆ مللەتی دابینکەن.

ئيحسان ئــامێدی

بەری پینجی سالان، ل ٢٦ گولانا ١٩٧٦ ێ جارەكا دی پارتییا دیموكراتیا كوردستانێ ب سەركردایەتیا دەمكی و ب سەرۆكاتیا سەرۆك مسعود بارزانی دەست ب خەباتا چەكداری كرەڤە و ئێكەمین چالاكیا لەشكری ل دژی سەنگەرێن رژێما دكتاتۆری دەستێپیكر و شۆرشا گولانێ یا رزگاریخواز وەكو دریژەدان ب شۆرشا ئیلۆنا نیشتیمانی ل ژێر درووشمێ دیموكراتی بۆ ئیراقی و ئۆتونۆمیێ راستەقینە بۆ كوردستانێ راگەهاند و مزگینی دا خەلكێ كوردستانێ كو رێككەفتنا خیانەتكاریا جەزائیرێ و ژیوارێ نسكۆیێ رەت دكەین و شۆرش یا بەردەوامە و هیڤی و ئۆمێد زیندیكرن، و ترس و لەرز ئێخستە د ناڤ دوژمنی دا و خەونێن وان بن ئاخكرن.
ل شەشی ئادارا ١٩٧٥ رژێما دكتاتۆریا سەدامی خۆ بۆ شاهێ ئیرانێ چەماندن كر و دەستبەرداری ئاڤ و ئاخا ئیراقی بوو و رێككەفتنا جەزائیرێ ل دژی كوردستانێ و شۆرشا وێ یا نیشتیمانی مۆهركر و رویرەشی و شەرمزاری بۆ خۆ تۆماركر و ئیراق ئێخستە د قەیرانەكێ دا و شۆرش تووشی شكەستنەكێ كر و كارەساتەكا مەزن ب سەر مللەتێ كوردستانێ دا ئینا.
بەری دەستپیكرنا شۆرشا گولانێ و ژبەر بارودۆخی سەخت و مەترسیدار و بێزاربوونا مللەتی، سەرۆك مسعود بارزانی هەست بەرپرسیاریا خۆ كر و ب ئەرك رابوو كو كارەكێ وەسا بكەت مللەتی قورتال بكەت و بێزاری و بێ ئومێدیێ‌ نەهێلیت و هەر زوی ل گەل ئیدریس بارزانی چوونە دەف بارزانیێ باب و بۆچوونێن خۆ پێشكێشكرن و بارزانیێ نەمر ب كارەك باش زانی و پیرۆزباهی لێ كر و دەستویری دایێ دەست ب خەباتێ بكەنەڤە و دامەزراوێن پارتی و لەشكری ل سەر بنگەهەكێ نوی ئاڤاكەنە ڤە. كو بارزانیێ باب كەیفخۆشیا خۆ نیشادای و پشتەڤانی ل بۆچوونێن وی كری، هەمی ئەرك و بەرپرسیاریێن خۆ ب سەرۆك مسعود بارزانی دان و هیڤیا سەركەفتنێ بۆ خواست.
سەرۆك بارزانی كەفتە بزاڤێ و پەیوەندیكرنێ ب سەركردە و كادرێن چالاكێن پارتی، لێ هندەكا باوەری نەما بوو و هندەك بێ هیڤی ببوون و هندەكا خۆ رادەستی دوژمنان كر و هندەكا د خۆڕا نە دیت، لێ كەتەكا خۆڕاگر و دلسۆز خۆ د بەڕ ڕا بر و مل ب ملێ سەرۆكی ڤە ب ئەرك ڕابوون و بڕیارا بەردەوامیدانێ ب خەباتێ دا.
وێ كۆما دلسۆزێن خۆڕاگر ئێكەمین كۆمبوونا خۆ ل ١٥ نیسانا ١٩٧٥ ل سەر كانیا (حوت كانی) ل نێزیكی باژێرێ نەغەدە ئەنجامدا و شلۆڤەكرنا بارودۆخی كر و دەست ب چالاكیێن خۆ یێن رێكخستنێ كر و ئەرك و كار دابەشكرن.
ل كۆمبوونا ١٢-١٤ چریا دویێ ١٩٧٥ یا دەستەیا بەرهەڤكار چەندین بریارێن گرنگ دەرئینان، ژ وان: ١- پێكئینانا سەركردایەتیا كاتی ژ هەڤالان، مسعود بارزانی، ئدریس بارزانی، عەلی عەبدولا، نووری شاویس، سامی عەبدولرەحمان، جەوهەر نامق، ئازاد بەرواری، عارف تەیفۆر، محەمەد ڕزا، كەریم شنگاری و ئەركێن وان دەستنیشانكرن و كوردستان كرە دو هەرێم، رۆژهەلاتا جادا هامیلتۆن و رۆژئاڤایێ وێ و سەركردایەتیێن وان بۆ دانان و ئەڤ بەرنامێ كارپێكرنی دانا:
١- پرۆگرام و پەیرەوێ پارتی.
٢- پێگیریكرن ب رێبازا بارزانی.
٣- هەڤال مسعود بارزانی هاتە راسپاردن ب ئەركێ رێكخستنا كارێن پارتی و كاروبارێن سەركردایەتیا كاتی رابیت.
٤-هەڤكاریێ دگەل هەمی پارتیێن كوردستانێ بكەن.
٥-درێژیدان ب خەباتێ ژبوونا ب دەستڤەئینانا مافێن گەلێ كورد ل هەمی پارچەیێن كوردستانێ.
٦- خەباتكرن ژبوونا روخاندنا رژێما بەعسی و جێگیركرنا رژێمەكا دیموكراتیا دادپەروەر ل ئیراقێ و ئۆتونۆمیێ راستەقینە ل كوردستانا ئیراقێ بجهبینیت.
٧-مەحكۆمكرن و رەدكرنا سیاسەتا دەستهەلاتدارین بەغدا یا بەهژاندنا گەلێ كورد.
٨- كاركرن بۆ بهێزكرنا برایەتیا كورد و عەرەبان.
٩- كاركرن ل سەر هەڤگرتنا هەمی هێزێن دلسۆز یێن كورد.
١٠ـ هەماهەنگیكرن ل گەل هەمی پارتیێن كوردستانیێن برا ل توركیا و ئیران و سووریا و لوبنان.
١١- پشتەڤانیكرنا بزاڤێن پێشكەفتنخواز و رزگاریخواز ل جیهانێ.
١٢- هەڤكاریكرن ل گەل هەمی هێزێن پێشكەفتنخواز یێن ناڤخۆ و دەرڤە ئەوێن پشتەڤانیا خەباتا گەلێ كورد دكەن.
١٣- دژایەتیكرنا خۆفرۆش و كرێگرتیان ب هەمی شێوازان.
١٤- رەتكرنا رێكەفتنا شەرمزار و خیانەتكاریا جەزائیر و گرتنا بەرا هەمی رێكێن خەباتێ ژبۆ تۆلڤەكرنێ ژ ئیمزاكەرێن وێ رێكەفتنێ.
١٥- راگەهاندنا بەیاننامەكێ ب ناڤێ سەركردایەتیا كاتی.
١٦- پێدانا هەمی دەستهەلاتێن سەركردایەتیێ ب هەڤالێن دچنە كوردستانێ و بۆ ئەنجامدانا ئەركێن خۆ، و پەیوەندی دروستكرنێ، هەروەسا پێدانا دەستهەلاتێن سەركردایەتیێ ب وان هەڤالێن دمینن بۆ برێڤەبرنا كاروبارێن رێكخستنێ و پەیوەندیپێكرنێ ب دەرڤە و ریكخستنێن ئورۆپا د چارچووڤەیێ بەرژەوەندیا گشتیدا و ل سەر بنەمایێن بریار پێدای.
١٧- دەستنیشانكرنا بودجەكێ بۆ ئەنجامدانا ئەرك و كاران.
ل ١٠ كانوونا ئێكێ ١٩٧٥ بەیاننامەیا سەركردایەتیا كاتیا پارتی دیموكراتی كوردستان دەرئینا و بەلاڤكر و تێدا هات بوو:
(كوردستان مەیدانا دروستا خەباتێ یە. جەماوەرێ گەلێ مە، خەباتێ بكەن و ژیوارێ نسكۆیێ رەت بكەن).
(ئەم د تێكۆشین خەباتا خۆ یا دویر و درێژ دا، بۆ چەندین جاران رویبروی پیلان و تێكڤەدانێن هۆڤانەی یێن هێزێن شۆفینی و دوژمنان ب پشتەڤانیا سەمیانێن وان بووینە و ل گەل وان هەمی پیلانان گەلێ مەیێ قەهرەمان هەنبەری وان راوەستایە ب پتر باوەری و رژدی بۆ خەباتێ و داكۆكیكرنێ ل سەر بدەستڤەئینانا مافێن خۆ یێن نەتەوەیێن رەوا، بێی كو گوهدەنە قوربانیدانێن مەزن د رێیا بلندكرنا شێوازێن خەباتا شۆڕشگێری دا لدویڤ كاودان و پێدڤیێن قووناغێ. پارتی دیموكراتی كوردستان – سەركردایەتییا كاتی، دۆپات دكەتەڤە كو دێ ل سەر خەبات و هێلا خۆ یا شۆرشگێری یا بەردەوام بیت ل پێناڤی چەسپاندنا ئۆتۆنومییا راست و دروست بۆ كوردستانا ئیراقێ داكو گەلێ مە یێ كورد د چارچووڤەیێ كۆمارا ئیراقێ دا ب هەمی مافێن خۆ یێن نەتەوەیی و رەوا شاد ببیت هتد).
ب ڤێ دەستپێكێ بزاڤ و چالاكیێن ریكخستنێن پارتی دەستپێكرن و گەشەكرن و ئدریسێ جانەمەرگ كو سەرپەرشتیا پەنابەران دكر، قولە قولە پەنابەر كۆمكرن و رێكخستن و پێدڤیێن وان بەرهەڤكرن و هنارتنە كوردستانێ و پێگەیێ شۆرشێ بهێز ئێخست و ل ٢٦ گولانا ١٩٧٦ ب چالاكیەكا لەشكری و چەندین چالاكیێن سیاسی ل كوردستانێ و ل ئورۆپا شۆرشا گولانا نیشتیمانیا پیشكەفتنخواز راگەهاند. ئێدی هیڤی و ئومێد گەش بوونە ڤە و رێكخستنێن پارتی بەرفرەه بوون و هێزێن پێشمەرگەی پتر لێهاتن و چالاكیێن لەشكری كاریگەرتر بوون و پەیوەندیێن پارتی ل گەل هێزێن سیاسی هاتنە دروستكرن.
شۆرشا گولانێ ب بەرنامەكێ نوی یێ رێكخستنا پارتی و پێشمەرگەی و سیاسی ییێ گونجای بۆ وێ قووناغێ دەستپێكر و هەر زوی شیا رێكخستنێن خۆ ل هەمی كوردستانا بریندار و ل ناڤ ئاوارە و پەنابەران و ل دیاسپۆرا چێكەتە ڤە و دەست ب چالاكیێن خۆ یێن ریكخستنێ و سیاسی و لەشكری و جەماوەری و راگەهاندنێ بكەتەڤە، د هەمان دەم دا پیكهاتەیێن پیشمەرگەی بەرهەڤكرن و ب پارتیزانی ل سەرتاسەری كوردستانێ بەلاڤكرن و چالاكی پێكرن و رۆژ بۆ رۆژێ خەبات و چالاكی بەرفرەهكرن و گەلەك دەڤەرێن كوردستانێ رزگاركرن و پاراستن.
ل ١٠-١٦ تەباخا ١٩٧٦ پارتی كۆنفرانسەك ل بەرلینێ گرێدا تێدا خواندنا بارودۆخی كر و چەندین بریارین گرنگ دان.
ل دوماهیا سالا ١٩٧٦ و ل بەراهییا سالا ١٩٧٧ سەرۆك بارزانی سەرەدانا سووریا دكەت و پەیوەندیێن پارتی ل گەل كۆمارا سووریا گرێددەت و رێیەك بۆ دەربازكرنا هەڤالان و چەك و تەقەمەنی و دەزگەهان بۆ كوردستانێ ڤەكر.
ل شواتا سالا ١٩٧٩ شۆرشا گەلێن ئیرانێ سەركەفت و كۆمارا ئیسلامیا ئیرانێ دامەزراند و پەیوەندیێن پارتی ل گەل كۆمارا ئیسلامی دروستكرن.
ل ئێكی ئادارا ١٩٧٩ بارزانیێ نەمر ل واشنتونێ‌ مالئاڤاهی كر و جەنازەیێ وی ل رۆژا پێنجی ئادارێ گەهاندە شنۆیێ ل رۆژهەلاتا كوردستانێ و ل وێرێ د ناڤ خڕڤەبوونەكا جەماوەریا مەزندا هاتە خاك سپاردن، و دو گۆتارێن گرنگ ژ لایێ بەرێز مسعود بارزانی و بەرێز ئدریس بارزانی ڤە هاتنە پێشكێشكرن و داكۆكیكرن ل سەر درێژەدانا خەباتێ ل سەر رێبازا بارزانیێ نەمر.
ل كۆمبوونا سەركردایەتیا كاتی ل رۆژهەلاتێ كوردستانێ ل ٢٠-٢٤ حوزەیرانا ١٩٧٩ سەرۆك مسعود بارزانی هاتە راسپاردن ب ئەركێن سەرۆكێ پارتی رابیت و كار بكەن بۆ بەستنا كۆنگرەیێ نەهێ.
ل 4-8 چریا دویێ 1979 كۆنگرێ نەهێ یێ پارتی ل گوندێ دەربەندێ رۆژهەلاتا كوردستانێ هاتەكرن و هەلبژارتن هاتنەكرن و ب تەڤایا دەنگان سەرۆك مسعود بارزانی ب سەرۆكێ پارتی هەلبژارت و كۆمیتا ناڤەندی ژی هەلبژارت و پرۆگراو و پەیرەوێ ناڤخۆ و رێبازا بزاڤا رزگاریخوازا كوردی دارشتنەڤە و دوماهی ب قووناغا سەركردایەتیا كاتی هات و سەر ژنوی هەیكەلیەتێن پارتی پێكئینان و ئەرك و كار دابەشكرن ڤە، ئێدی سەقامگیریەك كەفتە د پارتی دا و گەشەبوونەكا دیتر بخۆ ڤە دیت.
چالاكیێن شۆرشا گولانێ د هەمەجۆر بوون، د بیاڤێن لەشكری دا ب سەدان چالاكیێن جۆراوجۆر و ٤٠ داستانێن هەرە مەزن بوونە و د بیاڤێن راگەهاندنێ دا رۆژنامەیا خەبات و ئێزگێ دەنگێ كوردستانا بریندار، و چەندین نامیلكە و بەلاڤۆك بەلاڤكرن، و رێكخراوێن جەماوەری وەكو ئێكەتیێن قوتابیان و لاوان و ئافرەتان و زانایێن ئایینی دامەزراندنە ڤە.
كارێن بەرەیێ هەڤپەیمانێن دوقۆلی و چەند قۆلی پێكئینان و ل ٢٨ ئیلۆنا ١٩٨٠ بەرەیا نیشتیمانیا دیمۆكراتیا ئیراقی (جۆد) ل گەل چەندین حزبێن ئیراقی و كوردستانی پێكئینا و ل دوی گولانێ ١٩٨٨ بەرەی كوردستانی ل گەل هەشت هێزێن كوردستانی و ئیراقی پیكئینان. هۆسا شۆرشا گولانێ د هەمی بیاڤان دا بەرفرەه بوو و گەشەكر و گەلەك دەڤەرێن كوردستانێ رزگاركرن، هەتا كەفتیە بەر لێمشتێن كیمیابارانكرنێ و ئەنفالێن رەشێن رژێما دكتاتۆری و كوردستان سۆتی و وێرانكری.
ل ١٧ تیرمەها ١٩٧٩ سەدامێ دكتاتۆر كۆدەتایەك ل سەر ئەحمەد حەسەن بەكر سەرۆك كۆمارێ ئیراقێ كر و ژ دەستهەلاتێ ڤەدا و ب دەستەكێ ئاسنی دەستهەلات كرە د دەستێن خۆدا و ل ١٨ تیرمەها ١٩٧٩ سەدامێ دكتاتۆر ژ رێكەفتنا جەزائیر پێشەمان و پاشگەز دبیت و دهەلوەشینیت و پاشێ ل ٢٢ ئیلۆنا ١٩٨٠ دەست ب شەڕەكێ خویناوی یێ هەشت سالی دژی كۆمارا ئیسلامیا ئیرانێ كر و تووشی شكەستن و زیانێن مادی و مرۆڤی یێن مەزن دبیت و دكەڤیتە د قەیرانێن دارایی و سیاسی دا و سەرێن رێیان ل بەر بەرزە دبن و ل دوی تەباخا ١٩٩٠ لەشكرێ رژێما دكتاتۆری دەولەتا كوێتێ داگیر دكەت و خۆ ل بەر هەڤپەیمانیەكا نێڤدەولەتی ب سەركردایەتیا ئەمریكا دبینیت و تووشی شكەستنەكا دی یا مەزن یا لەشكری و سیاسی و ئابووری دبیت و فهێت و شەرمزار دبیتە ڤە.
پشتی ئەنفالان ژی چالاكیێن پارتی و پێشمەرگەی و بەرەیا كوردستانی بەردەوام بوون و خۆ بەرهەڤكرن بۆ قووناغا نوی یا خەباتێ و ل پێنجی ئادارا ١٩٩١ سەركردایەتیا سەرهەلدانا گەلێ كوردستانێ ل دژی دامودەزگەهێن سەركۆتكەرێن رژێما دكتاتۆری كر و د ماوەیێ ١٥ رۆژان دا هەمی كوردستانا ئیراقێ ب كەركووكا دلێ كوردستانێ ڤە رزگاركرن و ژیوارەكێ نوی چێكر كو بریارا جڤاتا تەناهیا نێڤدەولەتی ژمارە ٦٨٨ ل ١٩٩١/٤/٥ دەركەڤیت و هەرێما كوردستانی دهێتە دامەزراندن.
و ل سەر پێشنیارا سەرۆك بارزانی ل ١٩ حوزەیرانا ١٩٩٢ هەلبژارتنێن گشتی بۆ پەرلەمانێ كوردستانێ هاتنەكرن و دامەزراوەیێن دەستهەلاتداریێن دەربر ژ ئیرادەیا مللەتی هاتنە دانان و ژ قووناغا شۆرشگێری بۆ قووناغا قانوونی و مەدەنی هاتە ڤەگوهاستن.
هەژیە بێژین پارتی هەر ژ دامەزراندنا خۆ تا نوكە پرۆگرامەكێ سەردەمیانە دانایە و گونجاندیە و ل دویڤ پێدڤیێن سەردەمیانە و قووناغا خەباتێ كار پێكریە، و هەر ل سەر وێ ریبازێ رۆلەكێ كاڕا دیتیە ل رۆخاندنا رژێما دكتاتۆری و ئاڤاكرنا ئیراقا دیموكراتیا فیدرالیا دەستووری.
ئەوا راستی بیت رێبازا پارتی و بارزانی رێبازەكا سەردەمیانە و گونجایە خۆ نوی دكەت و گەنج دكەتەڤە، و بۆ هەمی قووناغان دگونجیت و پێدڤییە ل سەر رێبوارێن ڤێ رێبازێ ل ئاستێ فەرمۆدەیا بارزانیێ نەمر بن دەمێ د فەرمۆد: (مرۆڤ دڤێت لایەنگیرێ دادپەروەریێ و وژدانێ و یەكسانیێ بیت د ژیانێ دا)، و خۆ پێ پەروەردە و پێگیركەن دا بشێن بجهبینن و دەستكەفتیان بدەستڤە بینن و سەركەفتنان تۆماركەن و خۆ سەرفرازكەن.
ل پێنجی سالیا شۆرشا گولانێ دا:
سلاڤ و رێز بۆ سەرۆك مسعود بارزانی یێ مێژوو چێكری و پارتی نویكری و شۆرش هەلكری و باوەری چێكری و هیڤی و ئۆمێد زیندیكرین.
خۆ دچەمینین بەرانبەر سەركردایەتیا شۆرشێ یا ب هیڤی و باوەری دەستپێكریە ڤە و پێشمەرگەیێن قەهرەمان یێن سینگێ خۆ كریە چەپەر و مەتال و ئاگرێ شۆرشێ هەلكری و گەشكری و رێكخستنێن نهێنی یێن وێرەك یێن پەیاما شۆرشێ ب مللەتی ڕا گەهاندی و رێكخستن بەرفرەهكرین. و تەڤ كوردپەروەرێن مزگینیا دەستپێكرنا شۆرشێ بەلاڤكری و سینگێ خۆ بۆ ڤەكری.
هەروەسا خۆ دچەمینین بەرانبەر گیانێ شەهیدێن جانگۆری یێن ب خوینا خۆ ئازادی ئاڤداین و یێن گەردەنێن وان خلفێن سێدارێ ماچیكرین و یێن ل ژێر ئەشكەنجێ دا گیانێن وان بەرەف ئاسمانی فرین و یێن د رێیا خەباتێ دا بووینە گۆری و قوربان.
سلاڤ ل گوندیێن كوردپەروەر و هەڤوەلاتیێن دلسۆز و هەر ئێكێ دەستێ هاریكاریێ بۆ خەباتێ و شۆرشێ درێژكری.
سلاڤ ل گیانێ تەڤایا شەهیدێن كوردستانێ و سەروەرێ وان بارزانیێ نەمر و ئدریسێ جانەمەرگ.
هەرێما كوردستانێ بەرهەمێ خەباتا مللەتی و بزاڤا وێ یا سیاسی یە ب سەركردایەتیا پارتی دیموكراتیا كوردستان و سەرۆكاتیا رێزدار سەرۆك بارزانی، دا ب هەمی شیانا بپارێزین.

ئيحسان ئــامێدی

هەر مرۆڤەك چ تاك چ كۆم چ سازیەك، چ قوتابی چ مامۆستا چ فەرمانبەر چ جۆتیار چ كرێكار هتد، بیت خۆدان بەرنامەیە، و دڤێت خۆ ل ئاستێ وی بەرنامە پێ بگەهینیت و لدویڤ وی كاربكەت؛ دا بشێت ب باشترین شێوە بجهبینیت.
جەوهەرێ مرۆڤی ئەقلێ وی یە، دبیت تو ئێكێ لاو و كەشخە و بالكێش ببینی، لێ رەفتارێن كو دەربڕینێ ژ ئەقلێ وی دكەن ب رەنگەكێ دی بن یت، هەروەسا جەوهەرێ دەولەتێ یاسانە، دبیت تو دەولەتەكێ ببینی ناڤەك هەبیت و سەركردەك هەبیت، لێ كۆما ستەمێ و سەركوتكرنێ بیت!، و هۆسا دامەزراوەیێن سیاسی و لیستەیێن هەلبژارتنان و كابینەیێن حوكمەتان ژی ب بەرنامەیێن خۆڤە، خۆ ددەنە نیاسین، لێ یا گرنگ و كارتێكەر چەند ب وی بەرنامەی دپێگیرن.
هەمی دشێن بەرنامەیین باش و درووشمێن گەش و گۆتنێن خۆش بێژن، لێ هونەر د كرنێ دایە و ئەنجام دهێنە پیڤان و هەلسەنگاندن، كا چەند ژ ئەوا راگەهاندی كرینە كریار و بجهئیناینە.
مرۆڤ د ژیانێ دا خۆدان ئارمانجە و مرۆڤێ بێ ئارمانج وەكو ژیندارێن دی یە، تنێ خوارن و زاوزێ!، لێ یا مرۆڤی جودا دكەت ژ ژیندارێن دی، ئەو مەژی یە یێ وەرارێ دكەت و هزركرنێ دكەت و شیانان ددەتە مرۆڤی كو بئاخڤیت و كاربكەت و زانینێ وەرگریت و كۆم كەت و ل بیربینیتە ڤە و داهێنانێ بكەت و ل سەر ئاڤاكەت و زێدەكەت و چارەسەریا بكەت و ئامیرێن باشتركرنا ژیانێ بەرهەڤكەت.
ئارمانج مەبەست و مەرەم و بژاردەیێن مرۆڤینە كو ژ بۆ وێ كار و بزاڤێ دكەت دا بگەهیتێ و ئەوە رەفتارا مرۆڤی ئاراستە دكەت. دەستنیشانكرنا ئارمانجێ بۆ مرۆڤی وەكو تاك یان هەر دامەزراوەكا بیت ژ پێدڤیێن هەبوون و بەردەوامیێ یە، داكو پێناڤی وێ هزر بكەت و پلانێ دانیت و كاربكەت بۆ گەهشتنێ و ل ڤێرێ بەرپسیاری چێدبیت.
هەردەمێ ئارمانج هاتە دەستنیشانكرن پێگیریەك بۆ تاك و كۆم و دامەزراوەیان چێدبیت كو ب ئەرك رابن و كاربكەن بۆ گەهشتن ب ئارمانجێ.
بەرپسیاری ئەو پێگیریا هشیارانەیا تاكی یە بەرانبەر بەرنامەیێن راگەهاندی، بریارێن ددەت و ئەركێن پێ رادبیت و رەفتارێن دكەت و وێ ژی ئاستێن خۆ هەنە و د چارچووڤێ یاسا و پەیرەو و پیگیریێن سنجی و جڤاكی و ل ئاستێ پێگەیا خۆ هەر ئیك وەردگریت و پێ رادبیت و ئەڤە دبیتە شەنگستێ بنگەهی یێ ئاڤاهیێ كەساتیێ گەهشتی و ب هێز.
هەلگرتنا ئارمانج و بەرپسیاریێن گشتی و ب ئەرك رابوون جەوهەرێ مرۆڤێ گەهشتی و باوەری ب خۆبوونێ و پایەبەرزیێ یە و ژ شاكارێن مرۆڤی یە و ژ بەركو ئەڤە سازیەكا د چارچووڤێ بەرنامەكێ ئارمانجبەر دروست دكەت و پلانێ بۆ دادنیت و خەلكی ل خۆ كۆمڤە دكەت دا هێزێ و شیانێ و رەوایێ بدەتێ، پێگیركرنێ چێدكەت و دئێخیتە د بەرپسیاریێ دا و دهێتە چاڤدێریكرن و هەلسەنگاندن و لێپرسین.
بەرنامە و كارنامە و پلاندانان و كاركرن پێدڤیین گەهشتنێ یە ب ئارمانجان و نیشانا هشیاریێ و لیزانینێ و زیرەكیێ یە، رێنیشادەرە بۆ كاركرنا سەركەفتی.
دبیت بجهئینانا بەرنامە و كارنامێ كارەكێ ب ساناهی نەبیت و گەلەك ئاستەنگ ل بەر هەبن، لێ هەر بابەتەكێ ببیتە بەرنامە و دچیتە د كارنامەیێ دڤێت پلان بۆ بهێتەدانان و ببیتە ئەرگ و بهێتە بجهئینان، یان كارەكێ بنەجه بهێتەكرن كو بهێتە بجهئینان، داكو راستگۆیی ب دەستڤەبهێت و بهێتە پاراستن. وەكو كورد دبێژن دڤێت مرۆڤ خۆدانی ئاخفتنا خۆ بیت یا دبیژیت بجهبینیت.
بەرنامە و پەیرەوێ ناڤخۆیێ دامەزراوەكا سیاسی وەكو دەستوور و قانوونا دەولەتێ یە، چاوا قانوون بنەمایێ رێكخستنا جڤاكی و سەقامگیریێ یە و كار بۆ بجهئینانا دادیێ و وەكهەڤیێ و پاراستنا ماف و ئازادیان و دەستنیشانا ماف و ئەركان دكەت. و رەفتارێن مرۆڤان ئاراستە دكەت و گەشەبوونا مرۆڤی چێدكەت. وەسا پێگیریكرن ب پەیرەوێ ناڤخۆ و بجهئینانا بەرنامەی، رێكخستنا دامەزراوێ دروست دكەت و هەڤگرتنێ پێكدئینیت و ئەرك و مافان دەستنیشان دكەت و هەڤالان پێدگەهینیت و ئاراستە دكەت كو باشتر كاربكەن و بەرنامەی بجهبینن.
دبێژن دەولەت وەكهەڤە ل گەل دستهەلاتا دەستووری، چونكی دەولەت ب دەستوور و قانوونان برێڤەدچیت و سەقامگیر دبیت، و ئەڤە بۆ هەمی رێكخستنێن سیاسی ژی دروستە، دامەزراوەیا سیاسی وەكهەڤە ل گەل پرۆگرام و پەیرەوێ ناڤخۆ و چەندین پێگیری پتر پێ هەبیت دی پتر بهێز و هەڤگرتی بیت و باشتر شێت بەرنامەیێ خۆ بجهئینیت و سەركەفتنێ ئینیت.
بەرنامە ئەو رێكا راست و زەلالە ب كۆمەكا پرانسیب و بنەما و رێسایێن رێكوپیك بۆ گەهشتن ب ئارمانجێ و ئەڤە پڕ د بالكێشن بۆ خویندەڤانی كو باوەریێ پێ بینیت و خۆ بدەتە ل گەل و پشتەڤانیێ لێ بكەت و یێن دیتر ژی پێ رازی كەت، ئەڤە بەرپسیاریەكا گرنگە، لەوا دڤێت خۆدانێن بەرنامەی ل ئاستێ بەرنامەی بن و خۆ لێ بكەنە خۆدان و بجهبینن دا سەربكەڤن و نابیت ب چ شێوەیان بەرنامە ببنە شێوازەكێ خاپاندنێ‌ و سەردابرنێ.
د هەمی كۆمبەست و كاران دا مرۆڤ مەبەستە، ئەوە هزرمەند و دارێژەر و پلاندانەر و جێبەجێكەر، لەوا پێگەهاندنا مرۆڤی ئەركێ جڤاكێ و دامەزراوێن وێ یە، كو بكەتە توخمەكێ چاك و پاك و دلسۆز و بەرهەمهێنەر.
كورد دبێژن سەد گۆتن گۆری كریارەكێ بن، هەروەسا دبێژن چ تشت ل هەنبەری مرۆڤی ئاسێ نابن و هەر دەمێ ئیرادە هەبیت دێ گۆتنا خۆ كەتە كریار، ئەڤە ژ مرۆڤی دهێتە خواستن و چاڤەرێكرن.
هەروەسا خۆ بەرنامەكرن ئەركەكێ هەر تاكەكی یە ل كیڤە بیت و دڤێت هەر مرۆڤەك ل گۆرەی ئەركێ خۆ، خۆ پێ بگەهینیت و دلسۆزانە كاربكەت و ئەنجامین باش ب دەستڤەبینیت و بگەهیتە ئارمانجێن خۆ.

ئيحسان ئــامێدی

مرۆڤ چ تاك چ كۆم چ رەگەز چ ئەتن چ ئایین چ ئول چ رەنگ چ چین بیت، پێدڤی ب رێزگرتنێ یە و مرۆڤ ب ریزگرتنێ جوان و ب بها دكەڤیت و لێكتێگەهشتن و رێكەفتن و هەڤگرتنان چێدكەت.
ریزگرتن بەهایەكێ سنجیێ باشێ مرۆڤی یە و رەفتارەكا جڤاكیا شارستانی یە و ڤاژیكرنا بهادانێ یە ل خۆ و ل یێن دی و پرا ئاڤاكرنا پەیوەندیین جڤاكی و پیشەیی و سیاسی یە، هەستكرنە ب بهایێ خۆ و یێ دی، دەربرین لێ دهێتەكرن ب چاڤدان و پویتەدان و سەرەدەریكرنەكا باش و پاراستنا مافان. ئەڤ رەفتارە بەردەوامیێ ددەتە هەمی جۆرە پەیوەندیان.
رێزگرتنێ ل یێ دی بگرە دا رێزگرتن ل تە بهێتەگرتن، ئانكو سەردەریكرنا وەكهەڤ و دەمێ ئیك گەلەك رێزێ ل مرۆڤی دگریت كورد دبێژنێ جامێری گەلەك قەدرێ خۆ گرت.
رێزگرتن ل خۆ و ل یێ دی و ل زارۆكی و ل مەزنی و زمانی و زانستی و دابونەریتان و بیروباوەران و ل سروشتی و ل ژینگەهێ و دانپێدان ب ماف و هەستێن یێ دی، دێ ل هەنبەری وێ رێزگرتنێ وەرگری، وەكو كورد دبێژن تو چ دچینی دێ وێ هەلینی.
مرۆڤ هینگی ب بها دكەڤیت و خۆشتڤی دبیت دەمێ رێزێ ل یێ دی دگریت و هەر رێزگرتنەك، ل هەنبەری وێ رێزگرتنەك دهێت و هەر بێرێزیەك ل یێ دی بێرێزیەكێ ڤاژی دكەت.
نە مافان پێشیلكە و نە یاریان ب هەستان بكە، نە ستەمێ بكە و نە زوریێ بكە، و ژ مافێن خۆ یێن رەوا زێدەتر دلێ خۆ نەبێ و بۆ خۆ نە ئینە و داخواز نەكە، ل دویڤ قانوونێن ئاسمانی و مرۆڤی سەرەدەریێ بكە و ب دەستخۆڤە بینە.
كێشەێن مرۆڤان یێن جڤاكی و سیاسی و بیروباوەران سەرا بێرێزكرنێ یە، ستەم و زۆریا داگیركەر و دەستهەلاتدار و بالادەستا بێرێزكرنە ل مافداران و كارڤەدان ل سەر وێ بێریزكرنێ توندوتیژی لێ دكەڤیت و زیان ب هەمیان دكەڤیت.
و ژ بەركو خۆدێ مرۆڤ ب ژیری بەخشی یە، لەوا لێ دهێتە خواستن باشیێ و خرابیێ ژیكجودا كەت و باشیێ هەلبژێریت و خۆ ژ كەرب و كینێ و زێدەرویێ و ستەمكاریێ و گەندەلیێ دیركەت و یێ ب ویژدان و دادپەروەربیت و رێزێ ل مافێن مرۆڤان و مافێن بریاردانا چارەنڤیسا گەلان بگریت دا رازیبوونێ چێكەت و ئارامی چێگیربیت.
بارزانیێ نەمر د چەندین فەرموودەێن خۆدا یین بنەمایێن رێزگرتنێ تێدا، وەكو رینیشادەر گەلێ كوردستانێ ئاراستە و رێنما و پەروەردە دكەت، كو خۆ پێگیركەت و كەساتیەكا باش و چاك ژخۆ چێكەت و كارتیكرنەكا ئەرینی بكەت و ل جهێ رێزێ بیت.
بارزانی ب رێزڤە باسێ پیكهاتێن كوردستانێ دكەت و د فەرمۆت:
(كوردستان نیشتیمانێ هەموو نەتەوە و ئایینانە)، ل ڤێرە بنگەهێ پێكڤە ژیانێ و هەڤپشكیا تەڤ پێكهاتان د كوردستانێ دا دسەپینیت.
و ل سەر مافین رەوایێن گەلێ كوردستانێ ب رێزڤە دفەرمۆت:
(مە ئاخا كەسێ داگیرنەكریە و ژ مافێن خۆ پتر مە نەخواستیە)، ل ڤێرە خۆ یا دكەت كو مە زێدەگاڤی ل سەر ئاخا كەسێ نەكریە و مە تەماعی ژ د ئاخا كەسێ دا نینە، و ئەوا مە دڤێت مافی مە یێ رەوایە.‌
و سەبارەت گرنگیا هەڤگرتنێ ب رێزڤە ئامۆژگاریان ددەت و دبێژیت:
(یا باش ئەوە ئەم دلێن خۆ ژ كەرب و كینێ پاقژ بكەین و خۆ ژ ئێكودو نێزیك بكەین، ئێكبوونا خۆ موكوم و پایەدار بكەین)، ل ڤێرە داخواز دكەت ب دلەكێ پاقژ و دویر ژ كەرب و كینێ هەڤ بگرین و ئێكەتیا خۆ موكوم كەین و ناڤودەنگیا خۆ بلندكەین دا بشێن خۆ بپارێزین و سەركەفتنان تۆماركەین.
و سەبارەت تەماعیێ و ستەمێ و زۆریێ د فەرمۆت:
(ئەو كەسێ تەماعێ مال و نامووسا خەلكێ بیت، و زولم و زۆرداریێ دكەت، خۆدێ و خەلكێ ژ خۆ نەرازی دكەن، ئەو قەد ب مرۆڤ ناهێتە هژمارتن) د ڤێ رینمایێ دا خەلكی ئاگەهدار دكەت كو خۆ تەماعیا مال و نامووسا خەلكی دویر بكەن و ستەم و زۆریێ نەكەن، ئەوێن وان رەفتاران دكەن ب مرۆڤ ناهێتە هژمارتن و خەلك و خۆدێ ژ خۆ نەرازی دكەن.
هەروەسا خەلكی ئاراستە دكەت بۆ ریبازا دروست دەمێ د فەرمۆت:
(مرۆڤ دڤێت لایەنگیرێ دادپەروەریێ و ویژدانێ و یەكسانیێ بیت د ژیانێ دا)، ب ڤێ ژی كوردستانیان ئاراستەی رێبازا دروستا مرۆڤایەتیێ دكەت ئەژی پێدڤییە مرۆڤ لایەنگیرێ دادپەروەریێ و ویژدانێ و وەكهەڤیێ بیت و بجهبینیت.
و سەبارەت ب گرنگیا رێزگرتنێ و قانوونێ د فەرمۆت:
(مرۆڤ ب رێزگرتن و پێگیریێ ب یاسایێ جوانتر دبیت) ل ڤێرە خۆیا دكەت كو پێدڤییە مرۆڤ د جڤاكی دا یێ ب رێزگرتن بیت و پیگیریێ ب یاسایێ بكەت دا یێ جوان بیت كاروبار ب باشی برێڤە بچن.
د ڤان فەرمۆدەیان دا بارزانیێ نەمر رێزەكا مەزن دایە مرۆڤی و دەستنیشانكرنەكا دلسۆزانە بۆ پرسێن وی یێن بنەكی كرینە، و هەكە ئەم خۆ د ڤان فەرمۆدەیان بگەهینین و كاری پێ بكەین، فەرمۆدەیێن بارزانیێ‌ نەمر تێرا هندێ هەنە كو مرۆڤێن چاك چێبن و كارین باش بكەن و كاروباران ب باشی برێڤە ببەن و كێشەیان چارەسەركەن و دادپەروەری و وەكهەڤی بجهبینن و دلێ خەلكی خۆش كەن.
هەروەسا ئەگەر هەمی دەستهەلاتدارین جیهانێ رێزگرتن هەبیت و ب رێزگرتن سەرەدەریێ بكەن، دێ هەمی شەڕ و ئالۆزی و كیشەرێیێن چارەسەریێ ب خۆڤە بینن و ئەولەهی و سەقامگیری جێگیربیت.
باوەردكەم رێزگرتن كلیلا ڤەكرنا هەمی گرێ و ئالۆزیانە و هەردەمێ رێزگرتن هەبیت چ ستەم و چەوساندنا رەگەزی و ئەتنی و ئایینی و چینایەتی نامینیت، لەوا گۆتیە ب ڤیان و دلۆڤانی سەرەدەریێ بكە.
رێزگرتن بەرێ بنیاتی یە بۆ ئاڤاكرنا خێزانەكا بەختەوەرو ئارام و جڤاكەكا هەڤگرتی و پەیوەندیێن ساخلەم یێن مرۆڤایەتی و سەقامگیریا جیهانی، ژبەر هندێ رێزگرتن ئەركەكێ مرۆڤی و سنجی و ئایینی و یاسایی یە، مافان دپارێزیت و ژینگەهەكا ئارام و باش دئافرینیت و تەنایا تاكی و كۆمێ و تەڤایی جێگیردكەت.

ئيحسان ئــامێدی

گەلەك خۆشە مرۆڤ ب سەرفرازی و ئاڕامی بژیت، هەڤڕكیا ژیانێ ژبۆ ژیانەكا سەرفراز و ئارامە، ئەم خۆدان ئارمانجین و ب هیڤینە و ل سەر دەستڤەئینانا مافین خۆ یێن رەوا درژدین.
ئەم ب ململانا ژیانێ ڤە بۆ پەیداكرنا خوارنێ و ڤەحەویانێ، و دابینكرنا ئەولەهیێ و ئارامیێ، ڤە وەستیاین و هێشتا گەف و مەترسی هەنە، ئەم ب دەنگوباسان ڤە هێڕ بووین هێشتا دەنگوباسەكێ خۆش نینە و ئەم ب ئالۆزی و قەیرانان ڤە شڕبووین و هێشتا ڤەبوونەك نینە، ئەم ب رویدان و كارەساتان ڤە بێچارەبووین و هێشتا چارەبوونەك نینە، ئەم ب دەرد و ژانان ڤە بێزار بووین و هێشتا تەناهیەك نینە.
بەلێ ئەم خەباتكەر و بەرگریكارین و هەر بهیڤینە، ئەم ریبریبوون و قەپخوازیێ ل گەل هەمی دوژمن و نەیاران دكەین و خۆ راگرتینە، داگیركەر ژی هەر ب ئەقلیەتا جاران پێكدادانێ دكەن، هەر وەكو قوچانا ل گەل كەڤری یە، شاخێن وان دشكێن و سەرێ وان بخوینە. و كورد و كوردستان ب دەرد و برینێن خۆ ڤە د ململانا هەبوونێ دا ماینە و بهیڤینە.
ئەڤە ژیانە و ئەم یێن هەین، مە ئارمانج هەنە و ب هیڤینە پێرابگەهین، و دێ ململانا خۆ كەین، ململانا ژیانێ، یا كەساتیێ، یا خێزانیێ، یا جڤاكێ یا مللەتی یا نەتەوەیی یا دەولەتبوونێ، دا سەرفرازیی ب دەستڤە بینین و تەنا بین.
ب راستی مە گەلەك بیاڤ و ئاستێن ململانێ هەنە!؟، هەمیا ژی پیكڤە دهاژۆین و گەلەك ئاستەنگ د رێكا مەدا هەنە و تێرا ئاسێ بووینە و د هەولا دەربازبوونێ داینە، تا ژ ئاستەنگەكێ دەربازدبین چەندێن دی ل بەر سینگێ مە هەنە. لێ هەر بهیڤینە لێ دەربازبین و بەرەف ئاسویێن گەش بچین و ب ئارمانجا را بگەهین و ب دەولەتبوونێ تەنا و ئارام بین.
میژوویا جڤاكێن ڤێ دەڤەرێ ب قەوارەیێن وانێن سیاسی ڤە، ژ دەولەت و ئیمبراتوریەتێن كەڤن بۆ دەولەتێن هەڤچەرخ مێژوویەك خویناوی یە، هەر شەر و كوشتن و وێرانكرنە، هەروكو ئەڤە بوویە سروشت و تیتالێ مرۆڤێ ڤێ دەڤەرێ!. دەولەت پێتڤیەكا سیاسی و جڤاكی و ئابوریا جڤاكێ مرۆڤییە، ژبۆ رێكخستناكاروبارێن جڤاكی و بجهئینانا ئاسایشێ و سەقامگیریێ، و دادپەروەریێ و ماف و ئازادیێن هاولاتیان و خزمەتێن باژێرڤانی و پاراستنا خەلكی و جڤاكێ و دامەزراوێن وان، بەلێ مخابن سەربۆرا دەولەتینیێ ل رۆژهەلاتا ناڤەراست سەربوڕەك شكەستی بوویە، دەولەت كریە ئامرازەك د دەستین دەستهەلاتداراندا بۆ سەركوتكرنا مللەتی و بجهئینانا بەرژەوەندێن دەستهەلاتداران.
ل مێژوویا هەڤچەرخا ڤان دەولەتێن كوردستان داگیركرین و ب خورتی پێڤە گرێداین رۆژەكا بتنێ ژی نینە ئەڤ دەولەتە د تەنا و ئارام بن، و ئەوا دبێژنێ ئاسایشا ناڤخۆیی و سەقامگیریا سیاسی هەر نە بوویە و ب ئەقلیەتا ڤان نەتەوەیێن بالا دەست هەر نابیت!. د هەمان دەمدا ل جیهانا دیموكراتی دەولەتێن ئارام و سەقامگیر هەنە و خزمەتا هڤولاتیێن خۆ و مرۆڤایەتیێ دكەن و د گەشەبوونا بەردەوام دانە.
ئەم ل وێ باوەرێینە كو چارا مە كوردستانێ د دەولەتبوونێ دایە، و ژ بەركو كوردستانی جڤاكەكێ ئارام و ئاشتیخوازە لەوان دشێت ددەولەتا خۆ یا سەربەخۆدا ئارام و تەنا بیت و ئاسایشا نافخویی بجهبینیت و سەقامگیریا هەرێمایەتی جێگیركەت و هاریكاربیت ئاشتیا جیهانی بجهبهێت.
لێ ئەو داگیركەرێن د ناڤخۆدا د شەر و پێكدادانان دا، كوشتن و كۆدەتا دكەن ناهێلن ئەڤ خەونا كوردان بجهبهێت!.
دەولەتێ و كۆنفیدرالیەتێ و فیدرالیەتێ و ئوتونۆمیێ و چ رەنگێن هەڤپشكیێ ناپەژرینن، هەر هەبوونا كوردان وەكو نەتەوەیەك د ناڤ دەولەتێن داگیركەردا قەبوول ناكەن و نا هێلن د وەلاتێ خۆ دا ئارام و تەنا بن!.
ئەڤە ئەقلیەتا كەڤنار هێشتا زالە و سیاسەتا دەولەتێ پێ دهێتە برێڤەبرن، لەوا هەردەم ئەڤ دەولەتە د شكەستینە.
سەیرە ل ڤی سەردەمی هێشتا دەستهەلاتدار هەبن نەهێلن مللەت دەربرینێ ژ ئیرادەیا خۆ بكەت و خەونا خۆ بجهبینیت و وان ژی چ چارەسەریێن دادپەروەرانە نەبن؟.
باشە حەتا كەنگی ئەڤ مللەتە د ڤی دەردی دا بیت، ما نابیت جارەك تەنا بیت؟.

ئيحسان ئــامێدی

سیاسەت زانست و هونەرێ بكارئینانا شیانان و بكارئینانا دەستهەلاتێ و رێڤەبرنا كاروبارێن دەولەتێ و جڤاكی و گرۆپێن سیاسی و هێزانە بۆ گەهشتن ب ئارمانجێن دەستنیشانكری و سەرەدەریێ ل گەل پرسێن جوگرافیێ و جڤاكی و ئاسایشێ و ئابووری و پەیوەندیێن نێڤدەولەتی و رێكخراوان دكەت و پشتبەستە ب گفتوگۆ و دانوستاندنان.
بەلێ سیاسەتێ گەلەك پیناسە رویێن دی ژی هەنە، هەر ئێك و لایەنەك گۆڕەی دید و بۆچوون و بەرژەوەندیێن خۆ پێناسە و ڕاڤە دكەت و كاری پێ دكەت، نەمازە دەمێ پتر ژ لایەنەكێ هەڤدژ و هەڤڕك هەبن.
پێناسەیا من یا بژاردە بۆ سیاسەتێ، (ئەو بزاڤا مرۆڤییە یا پێناڤی بەڕژەوەندیا گشتی دهێتە بكارئینان)، یا بەرژروەندا گشت مرۆڤان، بجوداهیێن خۆیێن ڕەگەزی و ئەتنی و هزری و چینایەتی، ژتاكان و پیكهاتان و مللەتان و دەولەتان بجهدئینیت.
گفتوگو و دانوستاندن رێبازەكا دیبلوماسییە و ستوینەكا بنەكییا سیاسەتێ یە، ئارمانج ژێ پیكهاتنە و رازیكرنا یێ بەرامبەرە، هەروەكو ژێكڤەكرنا ناكۆكی و ئالۆزیانە ب لیكتێگەهشتن و رێكەفتنان و گەهشتنە ب ئەنجامێن بەرژەوەندیێن ژێكجودا بجهبینیت.
دیبلوماسیەت كو دشێت چارەسەریا قەیرانان و بهەڤچووونان بكەت د شێت لێكتیگەهشتنێ پێكبینیت و ب رێكێن ئاشتیانە كێشەیان چارەسەركەت، و هندەك جاران گەفێن بكارئینانا هێزێ و شەركرن ژی دبنە توخمێن گفتوگویەكا دیتر كو دبێژنێ دیبلوماسیەتا توند بۆ چارەسەركرنا كێشەیان.
دەمێ خۆراگری بەرخۆدان هەبیت، ریبازا دیبلۆماسیەتێ دهێتە پێش و گفتوگو دەست پێدكەن و دەستپێشخەریێن چارەسەریێ جهێ خۆ دكەن و دانوستاندن دهێنەكرن.
باوەری و نیازپاكی و بكارئینانا نەرماتیێ، و پەیڤ و زاراڤێن رێخۆشكەر پرۆسەیا دانوستاندنان سەردئێخیت.
ئەڤا سەری خۆشخۆشكێن سیاسەتێنە، بەلێ د ژیوارێ كریاری دا وەسا نینە، هێز و گەف و ركاتی و درەو و پاشگەزبوون و لبەرزڤرین رۆلێ خۆ دگێرن!.
پرانسیبێن زانستێن سیاسەتێ گەلەك دباشێن لێ رەفتارێن سیاسەتێ پێچەوانەی پرانسیبانە، وەكو یاسای دارستانێ یە یێ بهێز یێ لاواز دخۆت!، و یێ بالادەست یێ دی نەچاردكەت و دەستبەرداردكەت و سیاسەت كریە ترانەپێكرن.
پێترانكیا سیاسی ئەوە دەمێ بكارئینانا سیاسەتێ ببیتە دیمەنێن پویچ و یاری ب پرانسیبێن سیاسەتێ و بەهایێن مرۆڤی و بەرژروەندیێن گشتی دهێتەكرن و سیمایی نەرەوایێ و گەندەلیێ تێدا زال بیت و تاگیریا كوراتی هەبیت و بەرژەوەندیێن نیشتیمانی بهێنە لێدان و ئیرادەیا مللەتی بهێتە بنپێكرن و شێوازێن نەرەوا بهێنە بكارئینان.
كورد مللەتەكێ ئاشتیخوازن و هەردەم دگەل ئارامیێنە و بۆ دۆزا خۆ ل چارەسەریێن ئاشتیانە دگەرن، ئارمانج و درووشمێن كوردان هەردەم د گونجای بوونە، ئەو بوون یێن د شیانان دا بهێنە بجهئینان، ئەڤجا ژی نەدهاتنە پەژراندن، سەر هندێ را كوردان هەردەم سیاسەتەكا نەرم هاژۆتیە بۆ گەهشتن ب ئارمانجێن خۆ و ب نەچاری ڤە وەكو كارڤەدان ل سەر سیاسەتا سەركوتكرنێ پەنا بریە بەر بكارئینانا توندوتیژیێ ل دژی ستەمێ.
گفتوگۆیێن كوردان ل گەل حوكمەتێن ژێكجودا تنێ كوردان نیازپاكی بۆ دانوستاندنان هەبوویە و یا دوژمنان پیلان بوونە و هندەك جاران شاندێن دانوستاندنان گرتینە یان ژەهرداینە یان هەولێن لێدانێ كرینە و ژناڤبرینە، ئارامیەكا دەمكی كریە داكو خۆ بەرهەڤ كەن بۆ پێكدادانەكا دیتر، ئانكو باوەری ب دانوستاندنێ و مافێن كوردان و بەهایێن مرۆڤی نەبوویە، لەوان ب ئەنجامێن جێگیر نەگەهشتینە و جارەكا دیتر شەڕی دەستپێكریە ڤە دێ بێژی ترانەپێكرن بوو!، ئێدی وەلێ هاتیە كوردان باوەری ب سیاسەتێن وان و دانوستاندنان نەمایە، و ب.مخابنی ڤە چ جاران كورد هند بهێز ژی نەبووینە بشێن ئارمانجێن خۆ بجهبینن و داخوازین خۆ بسەپینن.
د مێژوویا سیاسیا ئیراقێ دا حوكمەتێن ئیراقێ یێن ئێك ل دویڤ ئێك ب دەهان جاران گفتوگۆ ل گەل سەركردایەتیا كوردستانێ كرینە و رێككەفتنێن دەمكی هاتینەكرن؛ جارەكا دی هەلوەشیاینەڤە، چونكی لایەنێ حكومەتێ ب هێز بووینە و نیازپاكیا چارەسەریێ نەبوویە و پیلانگێر بوونە.
كوردان باوەری نەمایە لەوا لدویڤ سەربۆرا خۆ پێناسەیێن تایبەت داینە سیاسەتێ، وەكو دبێژن سیاسەت بەحرە مەبەست ژی كوورە و بەرفرەهە و دەربازبوون لێ ب زەحمەیە! ئان دبێژن سیاسەت درەوە، هندی هند درەو و نەوەیی دهێنە گۆتن راستی د ناڤ دا بەرزەبوویە، یان دبێژن سیاسەت بێ دای و بابە، مەبەست ژێ ئەخلاق تێدا نینە كەسێ نانیاسیت شەرم ناكەت، تنێ بەرژەوەندیێن هێزێ بجهدئینیت، ئەڤە هەمان گۆتنا میكافیللی یە ئەوا دبێژیت ئارمانج بەهانەیا بكارئینانا شێوازی یە!.
ئەڤا نوكە دەستهەلاتدارێن رۆژهەلاتا ناڤین و داگیركەرێن كوردستانێ دكەن ل دژی هەمی بنەما و بەهایێن مرۆڤی و پرانسیبێن زانستێن سیاسەتێنە و تێكدانا ئاسایشێ و سەقامگیریێ یە، د هەمان دەم دا ئەوا ئەمریكا، ئسرائیل و ئیران ل رۆژهەلاتا ناڤین دهاژۆن پێترانكیا سیاسەتێ یە، چ پرانسیب تێدا نینن، ئیرانا نە رۆژهەلاتی و نەرۆژئاڤایی و مرنێ بۆ هەمیێن دی دخوازیت مایتێكرنەكا نەرەوا و گەفان دكەت!، ئەمریكا و ئسرائیل مایتێكرنێ دكەن و دبێژن دێ گوهۆرینێ ل رۆژهەلاتا ناڤین كەین و گەفێن ژناڤبرنێ دكەن دوماهیێ گفتوگۆیا بۆ كێمتریێ دكەن وەكو وێ گۆتنا دبێژیت مرنێ نیشابدە دا ب تایێ رازی ببت!.
ئەڤە چەندین سالە ململانا ئەمریكا و ئیرانێ وەكو شەڕێ كێتك و مشكانە، جار دێ لێ نێریت و جار دویڤرا بەزیت، جار دێ گریت، جار دێ بەردەت!،هەروەكو نەڤێت ڤێ پرسێ ئێكلاكەت ژ بەر هندەك مەبەستێن نهێنی!. گۆتنێن سەرانێن پەیوەندیدار ب ڤان پیكداداناڤە بارودۆخ شێلیتركر و سەرێن رێكان ل بەر خەلكی بەرزەكرن و هەمی پرانسیبێن سیاسەتێ تێكدان و راستگۆیی ژدەستدا و پێناسەیێن كوردان بۆ سیاسەتێ پەسەندكرن، ب راستی ئەڤە پێترانكییە.دیارە بنەمایێن سیاسەتێ و یاریێ و رویبریبوونێ هاتینە گوهۆرین، ئێدی بێ شەرم هەر لایەكێ چ پێ چێدبیت دكەت، گرنگ بەرژەوەندیا وێ یە!. ئەمریكا یا دگۆت دێ رۆژهەلاتا ناڤین كەینە دیموكراتی، نهۆ دبێژیت دەستهەلاتدارەكێ ستەمكار بەرژەوەندیێن مە بجهبینیت بۆ مە باشترە!، ئیسرائیلا دگۆت دێ نەخشێ رۆژهەلاتا ناڤین گوهۆرین؛ دبێژیت یا گرنگ بۆ مە دابینكرنا ئاسایشا ئیسرائیلی یە!، كورد ژی ب گۆتنێن وان باوەربوون خەونێن خۆ پێ ئاڤادكرن!، د هەمان دەمدا سیاسەتێن دەولەتێن دەڤەرێ و داگیركەرێن كوردستانێ هەر د سەركوتكەرن!.
ب راستی ڤێ ترانەپیكرنێ هەمی پرانسیبێن زانستێن سیاسەتێ لێدان و كرێتكرن و پێدڤییە سەر ژنوی بهێنە پێناسەكرن، و پیڤەر بۆ بهێنە دانان و كار پێ بهێتەكرن، ئەگەر دێ جیهان هەمی كەڤیتە د بەرللایێ دا و د ئاگرێ وێ دا سۆژیت.
هیڤینە بریاربدەستێن جیهانێ خەمێ ژ مرۆڤی و مافێن وی بخۆن و خزمەتا مرۆڤاتیێ بكەن و ئارامیێ و خوشگوزەرانیێ بجهبینن، ژبۆ ئاسایش و سەقامگیریا جیهانێ.