ئيحسان ئـامێدی

هەر كوردستانیەك و كوردپەرەوەرەك دخوازیت كوردستان یا بهێز بیت و بشێت بەرەڤانیێ ژ خۆ بكەت و خۆ بپارێزیت و ئاسایشی دابینكەت و ئاڤەدانیێ بكەت و بەختەوەریێ بۆ خەلكی دەستەبەر بكەت.
هەلبەت توخمێن هێزێ بۆ وەلاتەكێ ئاڤەدان و سەقامگیر هێزێن سیاسی یێن نیشتیمانپەروەرن، و ل كوردستانێ پارتی دیموكراتی كوردستانە.
ژێیاتی بۆ پارتی ژخۆڕایی یە و ل سەر بنگەهێ باوەریێ ب بەرنامەیێ پارتی و رێبازا بارزانی و تاگیریێ بۆ بارزانیێ نەمر و سەرۆك بارزانی یە. ژبەركو پتریا خەلكی كوردستانێ هیڤی و باوەری ب پارتی و بارزانی هەبوون و هەنە لەوا دگەل پارتینە و پارتی دیموكراتی كوردستان كرە نوونەرا راستەقینە و پێشەنگا گەلێ كوردستانێ.
پارتی د خەباتا سیاسی دا پێشەنگ بوویە و هەر ل بەراهیێ یە، ل خەباتا چەكداری دا پارتیا ئێكێ و سەرەكی بوویە دەست ب خەباتا چەكداری كری و شۆرش و سەرهلدان ژبۆ رزگاركرنا كوردستانێ كرین، و ل رەوشەنبیركرن و هشیاركرنا مللەتی هەر ژ پارتی دەستپێكریە و یا ئێكێ یە و چ حزبا هندی وێ دەزگەهە و ئالاڤێن مەدیایی و سازیێن چاپ و وەشانێ نینن. و ل بیاڤێ ئەندامەتی و جەماوەریا پارتی هەردەم ئێكەما بێ هەڤڕكە و ژ لایێ هێزێن لەشكری ڤە هەر پارتی هێزێن پێشمەرگەی دروستكرینە و رێكخستینە و فێركرینە و ل بەراهیێ یە و ل سەربۆرا ئیداری و جڤاكی تنێ پارتی شیایە ئاڤەدانیێ بكەت و پێكڤەژیانی بپارێزیت و ئاسایشێ و سەقامگیریێ جێگیركەت و هەرێما كوردستانێ دابمەزرینیت و گەشەیی پێ بكەت، هەر پارتی بوو دەستكەفتیێن نەتەوەیی ب دەستڤەئیناین و كوردستانا داگیركری و بندەست رزگاركر بكەت و بكەتە قەوارەكێ ئۆتونومی و گەهاندیە فیدرالیەتێ و بەر ب سەربەخۆیێ پێنگاڤان دهاڤیت و ل سەر ڤێ رێبازێ پترین شەهید و قوربانی داینە.
ئەڤە پارتی یە، هەمی خەبات و خزمەت و سەروەری یە، چ خۆشە و سەربلندی یە مرۆڤ ل گەل پارتی بیت دا ل ژێر سیبەرا سەرۆك بارزانی بیت و هەڤپشكێ ڤان دەستكەفت و سەروەریان بیت.
بەلێ پارتی بوون شانازی و سەربلندی یە، چونكی پارتیا بارزانیێ نەمر و سەرۆك بارزانی یە، هەمی خەبات و خزمەت و دەستكەفت و ئاڤەدانی یە.
ئەڤجا دا پێكڤە پشكداریەكا تەڤایی د هەلبژارتنێن گشتی یێن گەڕا شەشێ یا ئەنجوومەنا نوونەرێن ئیراقێ دا بكەین و دەنگی بدەینە لیستا ٢٧٥ یا پارتی و بارزانی و كوردستانێ بهێز بێخین و سەربلندیەكێ بۆ خۆ تۆماركەین.

ئيحسان ئـامێدی

بەری دامەزراندنا پارتی دیموکراتی کوردستان چەندین رێکخستنێن سیاسی یێن بچویک هەبوون و هندەک درووشم بلندکرن و چالاکیێن وان د سنووردارکری بوون، کۆمبوون دکرن و بەیاننامە دەردئێخستن، و نەشیان ببنە هێزەکا سیاسی یا کاریگەر، ژبەر هندێ ل وی دەمی سیاسەتمەدارەکێ رەوشەنبیر بابەتەک بەلاڤکر و گۆت گەلێ کوردستانێ پێدڤی ب پارتیەکا کارکرنێ یە، نە یا هیڤییان!..
دیارە ل وی سەردەمی سەرەرای هندەک بزاڤ و سەرهلدانێن ناڤچەیی، گەلێ کوردستانێ ژ بندەستیێ و تەپەسەریێ دنالێ و چ رێکخستنێن سیاسی نەبوون ب کریار باوەریێ بۆ مللەتی چێکەت و هیڤیێن وی زیندی بکەت.
ئها ل وی دەمی بارزانیێ نەمر سەرکردەیێ کریاری ل مەیدانا خەباتا چەکداری دژی داگیرکەران دجەنگی، و ب پێدڤی دیت رێکخستنەکا سیاسی دابمەزرینیت دا ببیتە پێشەنگا بزاڤا رزگاریخوازا کوردستانێ ل دویڤ فەرمۆدا وی، (هیچ شۆرشەک بێی پارتیەکا رێکخستی سەرناکەڤیت).
هۆسا بارزانیێ نەمر هێز و کەسانێن سیاسیێن کوردستانێ کۆمکرن و ل ١٦ تەباخا سالا ١٩٤٦ ێ پارتی دیموکراتی کوردستان وەکو پێتیەکا مێژوویی و نەتەوەیی و جڤاکی و سیاسی دامەزراند، دا ببیتە ئامرازەکێ کریاری بۆ رزگارکرنا کوردستانێ، و هەر زوی پارتی شیا جهێ خۆ د ناڤ جەماوەرێ مللەتی دا بکەت و ببیتە پێشەنگا خەباتا رزگاریخوزا نەتەوەیا کوردستانێ، و هەمی شێوازێن خەباتێ گرتنە بەر.
پارتی دیموکراتی کوردستان ئەو هێزا سیاسی یە یا ژ خواستەکا نەتەوەیا کوردستانی ل سەردەستێ سەرکردەیێ نەتەوەیێ رزگاریخواز بارزانیێ نەمر هاتیە دامەزراندن و بەرنامەکێ گونجای بۆ دانای و پەیاما وێ ب زەلالی راگەهاندی. و هەر ل دامەزراندنێ د ژیوارەکێ کریاری دا دەست ب بزاڤ و خەباتێ کر، ژ رێکخستنێ و رەوشنبیرکرن و هشیارکرن و راگەهاندنێ و کوڕ و خرڤەبوون و خۆنیشادانان، و دروستکرنا پەیوەندیێن نیشتیمانی و نێڤدەولەتی و ل قۆناغێن خەباتا چەکداری پێکئینانا هێزێن پێشمەگەی و دانانا بەرۆکێن شەڕی یێن رزگارکرنێ و پاراستنێ و ئیدارەکرنا دەڤەرێن رزگارکری و دابینکرنا ئاسایشێ و خزمەتێن خواندنێ و ساخلەمی و باژێرڤانی.
ب درێژیا مێژوویا پارتی، پارتی وەکو حزبەکا خۆدان کریار ناسیارە و گۆتنێن خۆ دکەتە کریار. پارتی خۆدان سۆز و پەیمانە و بجهدئینیت، پارتی خۆدان ئارمانجێن زەلالە و خەباتێ بۆ دکەت و بدەستڤە دئینیت، پارتی هەست ب بەرپرسیاریا خۆ یا نەتەوەیی و جڤاکی و سیاسی و ئەخلاقی دکەت و ب ئەرک دزانیت و پێ راببیت، پارتی خۆدان سەرۆک و جیگرێن دلسۆز و خەمخۆرە، درووشمان دکەنە کریار و ئارمانجان بجهـ دئینین، لەو پارتی ب پارتیەکا جەماوەریا بێ رکابەرە، ل مەیدانا خەبات و قوربانیدانێ ئێکەمە، ل ئاڤەدانیێ و ئارامیێ ل بەراهیێ یە. پارتی یا هەژی پشتەڤانیا زێدەترا مللەتی یە، دا دەنگێن وێ ل گەرا شەشێ یا هەلبژارتنێن ئەنجومەنا نوینەرێن عیراقێ پتر ژملیونا لێ بهێن، و ئامادەبوونا وێ ل بەغدا بهێزتر لێ بهێت، پارتیا بهێز، کوردستانا بهێز.
ئەڤجا ژبۆ كوردستانەكا بھێز و پێشكەفتیتر، دەنگی بدەن لیستا 275 یا پارتی دیمۆكراتی كوردستان

ئيحسان ئـامێدی

خۆدانێن روخاندنا دكتاتۆریەتێ و ئاڤاكرنا دەولەتا نوی یا دیموكراتیا فیدرالیا دەستووری دخوازتینە پتر ژ هەمیان كاربكەن و خۆ بوەستینن بۆ ئاڤاكرنا ئیراقا نوی و بجهئینانا دەستووری.
بەرێز سەرۆك بارزانی ب شانازی ڤە د فەرمۆد، درووشمی مە هەڕفاندنا رژێما دكتاتۆری و ئاڤاكرنا ئیراقا دیموكراتیا فیدرالیا دەستووری بوو و ئەم ب ئەركێ خۆ دزانین ئەم دەولەتا ئیراقێ ل سەر بنگەهێن وێ یێن دەستووری دانین و ئەو ژی دخوازیتە هندێ پارتی بهێز بچیتە بەغدا، دا كوردستان یا بهێز بیت، دا دیموكراتیەت و فیدرالیەت بهێنە ئاڤاكرن و دەستوور بجهبهێت و ماف و شایستەیێن خەلكێ هەرێما كوردستانێ بهێنە دابینكرن. و كێمتر ژ دەستووری قەبیل ناكەین.
هێژا نێچیرڤان بارزانی دبێژیت: قۆناغەكا گرنگ ل پێشیا مەیە، قۆناغا پشتی هەلبژارتنان دێ كەینە قۆناغا بجهئینانا دەستووری. قۆناغا جێبەجێكرنا دەستوورێ هەمیشەیێ ئیراقێ بۆ هەرێما كوردستانی گەلەكا گرنگە، چونكی ئەڤ كێشەیێن هاتینە پێش ژ ئەنجامێ پشتگوهخستنا دەستووریە. ژبەر هندێ دڤێت پارتی یا بهێز بیت ل بەغدا، و پارتی ئەو هێزە یا دشێت بەرەڤانیێ ژڤان دەستكەفتیا بكەت و مافێن دەستووریێن هەرێمێ دەستەبەر بكەت.
هێژا مەسرۆر بارزانی دبێژیت: پشتی روخاندنا رژێما بەعسی ئەم ل هیڤیێ بووین ب دیموكراتیەتێ و فیدرالیەتێ مافێن خەلكێ كوردستانێ دابین ببن، بەلێ ل جهێ دەستووری بجهبینن، مافێن دەستووریێن خەلكی پێشیلكرن و دا رێ ل ڤێ پێشیلكرنێ بگرین دڤێت پارتی ب هێزەكا مەزن ل ناڤەندا بریارێ ل حوكمەتا فیدرالی ئامادەببیت و خۆ ل ڤێ دۆسیێ بكەتە خۆدان و بۆ خەلكی دی نەهێلیت و بریارا هەرێما كوردستانێ د دەستێن نوونەرێن كوردستانێ دا بیت.
ب گۆتارێن ڤان بەرێزان دیار دبیت كو ئەڤ گەرا هەلبژارتنان بۆ هەرێما كوردستانێ گەلەكا گرنگە و پێدڤیە پشكداریەكا باش د هەلبژارتنان دا بهێتەكرن دا كو كوردستان بهێز هەبوونا خۆ ل بەغدا نیشادەت و بۆ بجهئینانا دەستوورێ هەمیشەیێ ئیراقێ كاربكەت.
گەڕا شەشێ یا هەلبژارتنا جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ گەلەك گرنگە بۆ هەلگرێن پەیاما كوردستانێ كو خۆ د پارتی دیموكراتی كوردستانێ دا دبینیتە ڤە، داكو قۆناغا پشتی هەلبژارتنان بكەتە قۆناغا بجهئینانا دەستووری و ئیراقێ دانیتە سەر بنگەهێن وێ یێ دەستووریێن دروست، و چارەسەركرنا كێشە و ئالۆزیان بكەت و مافێن هەرێما كوردستانێ و هەمی پێكهاتەیێن جڤاكی یێن ئیراقێ دابین بكەت.
و داكو ئەڤ قۆناغە د بەرژەوەندیا هەرێما كوردستانێ دا بیت، دڤێت پارتی ب هێز بچیتە بەغدا، ئەڤە ژی دخوازیتە هندی خەلكێ كوردستانێ ب بەرفرەهی پشكداریێ د هەلبژارتنان دا بكەن و دەنگێن خۆ بدەنە لیستا پارتی دیموكراتی كوردستان و كار و بزاڤێن بانگەشەیا هەلبژارتنان بۆ هندێ بیت دەنگێن پارتی ژ ملیۆنەكێ پتر لێ كەن، دا وێ هێزێ بدەتە پارتی كو كوردستان پێ بهێز بكەڤیت.
هەلبەت هەر كوردستانیەك كوردپەروەرەك حەزدكەت كوردستان بهێز بكەڤیت و مافێن وی دابین ببن، لەوا یا فەرە هەمی تێبگەهن و بهێنە تێگەهاندن كو كوردستانەكا بهێز ب بهێز بوونا پارتی چێدبیت، چونكی پارتی یا ژ مللەتی چێبووی بۆ مللەتی و پارتی ئەو ئامرازە یاكو چێكری دا كوردستانێ رزگاركەت و بپارێزیت و گەشەیێ پێ بكەت، ئەڤجا بهێزبوونا پارتی بهێزبوونا كوردستانێ یە و بهێزبوونا كوردستانێ دەستوور دهێتە بجهئینان و ماف و شایستەیێن خەلكی پێ دهێنەدان.
خەلكێ كوردستانێ ئەڤرۆ هەنبەری دیاركرنا هەلوەستەیەكی نەتەوەیە، داكو كوردستانێ بهێز بێخن، ئەوژی پشكداریەكا كارا د هەلبژارتنێن گشتی دا بكەن و دەنگێن خۆ بدەنە لیستا ٢٧٥ یا پارتی.
ئەڤجا ژبۆ چەسپاندنا دەولەتەكا دیموكراتیا فیدرال یا دوست و بجهئینانا دەستووری، دەنگی بدەن لیستا ٢٧٥ لیستا پارتی دیمۆكراتی كوردستان.

ئيحسان ئـامێدی

سەربۆڕا سیاسی و جڤاكی و ئابۆری یا پارتی دیموكراتی كوردستان ژ رێبازا شێخێ شەهید شێخ عەبدولسلامێ بارزانی هاتیە وەرگرتن، كو ژ پێكهاتیە مللەتپەروەریێ و باوەرداریێ و خۆدێ نیاسیێ و مرۆڤ دۆستیێ و پێكڤەژیانێ و ژینگەپارێزیێ و دادپەروەریێ و چاكسازیا جڤاكی و ریگرتنێ ل ستەم و زوڕیێ و رێزگرتنی ل مرۆڤی و ئافرەتێ، ئەڤ رێبازە ل دەڤەرا بارزان سەرهلدا و كار پێ دهاتەكرن و یا سەركەفتی بوو، لەوان خەلكێ دەردوران ژی تاگیریا خۆ بۆ دیاردكر و لسەر چوون و هەڤگونجاندن و ئاسایشا جڤاكی دابینكر.
و دەمێ پارتی دیموكراتی كوردستان ل سەر دەستێ بارزانیێ نەمر هاتیە دامەزراندن بنەمایێن رێبازا بارزانی جهێ خۆ د پرۆگرامێ پارتی دا كر و دەولەمەندكر. هەر هینگی بارزانیێ نەمر شیرەت ل هەڤالێن پارتی كرن كو ژ مللەتی فێر ببن و مللەتی فێركەن.
هەلبەت مللەتێ كوردستانێ كەلەپورەكێ دەولەمەند وگەلەك رەوشت و تیتالێن باشێن هەین، وەكو رێزگرتنێ و دلۆڤانیێ و هاریكاریا لێ قەومیا و پێكڤەژیانێ، كو پێدڤیێ ژ مللەتی فێربین و ل گەل كولتوورێ هزریێ بارزانی نیشا مللەتی بدەین و خەلكی پێ فێركەین، دا هشیاری و ژێیاتیا نەتەوەیی باش ببیت و بهێز بكەڤیت و ئاسایش و ئارامی جیگیربیت.
هەلبەت ئێك ژ فەرمودێن گرنگێن بارزانیێ نەمر ئەڤەیە، (ژ مللەتی فێرببن و مللەتی فێركەن) و ل سەر ڤی بنگەهی پارتی وەكو رێكخسیتنەكا جەماوەریا مللی سوود ژ كولتوورێ مللەتی دیت و ل سەر رێبازا بارزانی و ل دویڤ كەلەپۆری هزری و خەباتگێریێ بارزانیێ نەمر كاروانێ خەباتێ هاژۆت و گەهاندە كنارێن ئارام. پارتی خۆ ب چ ئیدولۆژیێن بیانی ڤە نەگرێدا، بەلێ گرێدای كولتوورێ مللەتی و رێبازا بارزانی بوو، پێناڤی ماف و ئارمانجێن مللەتی خەبات دكر.
سەرۆك بارزانی ل د دیدارا خۆ دا د گەل پشكەكێ ژ خەلكێ هەولێرێ ل رۆژا ٢١ یێ چریا ئیكێ ٢٠٢٥ گەلەك جوان فەرمۆیە: (ئەم ل هەولێرێ و ژ هەولێریان فێری رەوەشت و مرۆڤ دۆستی و مەردایەتی دبین، هەروەسا د فەرموود، هەولێر باژێرێ پێكڤەژیانە، فەرهەنگا پێكڤەژیانێ فەرهەنگەكا دەولەمەندە و ئەم پێ د سەربلندین و ب هێزترین چەك بوو د دەستێن مەدا ل دەرڤە و ل ناڤەندێن نێڤدەولەتی و شانازیێ پێ دبەین و دڤێت ڤێ فەرهەنگی بو نەوێن داهاتوو قولتر و بهێزتر بكەین، مانەڤەیا كوردستان پەیوەندە ب وی كلتوری جوان، هەروەسا ل بیردئینیت كو هەولێریان دەمێ جینۆسایدكرنا بارزانیان و ئەنفالكرنا كوردستانێ رەوشتەكێ بلند نیشادا و خۆ ل لێ قەومیان كرە خۆدان و هاركاریێن مەزن بۆ كرن.، و ژ لایەكێ دی یێ گۆتارا خۆ گرنگیا ژینگەپارێزیێ بەرچاڤكرەڤە).
ئەڤ گرێدانا پارتی و بارزانی ب كولتوور و كەلەپۆری كوردستانێ ڤە، ژیان و بەردەوامی دایە ڤێ رێبازێ، ژ بەر هندێ گەلەك پێدڤییە كوردستانی ڤی كولتوورێ مرۆڤایەتی بپارێزیت و گەشەیێ پێ بكەت.
هەلبەت پارتی ژ مللەتی بوویە و ژبۆ مللەتی خەباتێ دكەت و وەكو ئامرازەكی یە بۆ گەهشتن ب ماف و ئارمانجێن مللەتی و بنگەهێن وێ یێن هزری ژ كولتوورێ مللەتی و رێبازا بارزانی یە و ژ بەركو پارتی ب خۆ خۆدان بەرنامە و پەیامە، ل سەر ئەندامێن وی یە باش خۆ د پارتی بگەهینن و كارلێكیەكا باشتر د جڤاكێ دا بكەن، دڤێت پێشەنگ بن و ل ئاستێ مللەتی دا سەرەدەریێ دگەلدا بكەن و لێ فێری تشتێ باش ببن وەكو رەوەشت بەرزیێ و مەردینیێ و مێرانیێ و وێرەكیێ و رێزگرتنێ و لێبۆرینێ و پێكڤەژیانێ و هاركاریێ و خزمەتكرنێ و قوربانیدانێ و ژینگەپارێزیێ، ئەڤجا ئەوا ژێ فێربووی دگەل ئەوا د بەرنامەیێ پارتی دا فێربووی بگەهینیتە خەلكێ دیتر دا كارتێكرنێ لێ بكەت و ل بانگا وی بهێن.
دەمێ مرۆڤ گوهداریا خەلكی بكەت و سوودی ژ گۆتن و رەوەشت و رەفتارێن وی یێن باش دبینیت و پێشچاڤ كەت ل وی دەمی ئەو دێ هەست ب كەساتیا خۆ كەت و دێ پتر گوهداریا پەیامێ مرۆڤی كەت و كارلێكیەكا ئەرێنی ل هەڤ كەن و دێ بهێزكەڤیت.
چ ریكخستبێن سیاسی وەكو پارتی رێزی ل مللەتی ناگرن و لێ فێرنەبووینە، و ئەو نیشانێن سەرۆك بارزانی د گۆتارا خۆدا ل هەولێرێ بەرچاڤكرین بەلگەیێن پێگیریا رێبوارین رێبازانینە ب ڤێ فەرمۆدێ، لەو هەردەم د سەرفراز و سەركەفتی نە، هۆسا پارتی و مللەت ژێك ناهێنە جوداكرن، پێكڤە ب سەركێشیا پارتی و سەرۆك بارزانی كورد و كوردستانێ بۆ پێشڤە دبەن و دگەهینە كەنارێن ئارام.
شانازی یە بۆ هەر كوردستانیەكی دگەل پارتیا مللەتی بیت.
ئەڤجا ژبۆ كوردستانەكا ب هێز و پێشكەفتیتر، دەنگی بدەن لیستا 275 یا پارتی دیمۆكراتی كوردستان.

ئيحسان ئـامێدی

هەر سیاسەتمەدارەك و رەوشەنبیرەك ونڤیسەرەكێ گوهداریا گۆتار و پەیامێن بانگەشەیا هەلبژارتنان یێن بەرێز سەرۆك بارزانی و بەرێز نێچیرڤان بارزانی و بەرێز مەسرۆر بارزانی كربیت؛ دێ ئێكسەر باوەری بۆ چێبیت كو هەر پەیڤەك و گۆتنەك و پەیامەكا مرۆڤی هزر لێ كری كو بهێتە گۆتن و حەز و پێدڤی و ئارمانجا مرۆڤی و هەر كوردستانیەكی بیت، ژ لایێ بەرێزان ڤە ب رۆهنی و زەلالی هاتینە راگەهاندن، ئێدی مرۆڤ نەشێت چ ل سەر بنڤیست، لەوان یا گرنگە و پێدڤییە هەر كوردستانیەك ل گۆتار و پەیامێن وان بەرێزان ڤەگەریت و گوهداری بكەت و بخوینیت و خۆ پێ رەوشەنبیر و هشیار بكەت و خەلكێ پێ هشیار بكەت داكو پێ داخبار ببن و باوەریێ پێ بینن و كارلێكیێ دگەل دا بكەن.
هەلبەت ئەڤ گۆتار و پەیامە دەربرین بوون ژبیر و باوەری و پشتراستیا رێزداران ژ خۆ و ژ و مللەتی و دۆزا نەتەوەیا كوردستانێ، لەوان ب هویری و بەرپسیارانە پێشكێشكرن و راگەهاندن، هەمی ژی كوردستانی و نەتەوەیی و نیشتیمانی و مرۆڤی و دیموكراسی بوون، هەر تاكەكێ كوردستانێ ژ چ رەگەز و ئەتن و ئایین، خۆ تێدا ددیت و ماف و ئارمانجێن وی تێدا دەستەبەركر بوون. هەر ئەڤە ژ سەرۆك و رێبەرێن كوردستانێ دهاتە چاڤەرێكرن كو ل ڤی ئاستی پەیام و گۆتارێن خۆ پێشكێش كەن، ژ بەر هندی ب پێدڤی دبینم ئاماژێ ب هندەك برگەیێن گۆتارێن بەرێزان بدەم.

بـەرێـز سـەرۆك بـارزانـی
د فـەرمـۆت:

سەرەرای هەموو وێ ستەم و زۆردارییا ل خەلكێ كوردستانێ هاتیە كرن، بەلێ مەردانە و سەربلندانە ل مەیدانێ راوەستان و خۆ نەچەماند و بەرگرییەكا مەردانە ل ماف و بزاڤێن خۆ كرن، د هەر دەلیڤەیەكا كو بۆ ئاشتیێ هاتبیتە پێش ژدەست نەدایە، ل سالێن 1953، 1964، 1966، 1970، 1990، ل هەموو ڤان دیرۆكان دانوستاندن هاتیە كرن بۆ ئاشتیێ، بەلێ د ئەنجامدا مخابن دوبارە شەڕ دەستپێدكر، چونكو باوەری ب ماف و پێكڤەژیانێ و دیموكراتیێ نەبوو، درووشمێ شۆڕشا ئیلۆنێ (دیموكراتی بۆ ئیراقێ، ئۆتۆنۆمی بۆ كوردستان) بوو وی دەمی، وی سەدەمی خواندنا پارتی گەلەك یا راست و دروست بوویە، هەكە دیموكراتی ل ئیراقێ نەبیت، نە كورد و نە ئەرەب و نە توركمان و نە هیچ دین و مەزهەبەك نەشێت ب مافێ خۆ شاد بیت.
دڤێت دیموكراسییەكا راستەقینە هەبیت، وی دەمی ماف ژی دێ مسۆگەر بن، سەرەرای وان هەموو تاوانێن دژی خەلكێ كوردستانێ هاتینە كرن، بەلێ دەمێ دەلیڤە بۆ خەلكێ كوردستانێ هاتە پێش، مەردانە و مرۆڤدۆستانە رەفتار كر. ل سالا 1991 كو دو فەیلەقێن ئیراقێ رادەست بوون، ئەو دو فەیلەقە بوون كو ئەنفال و وێرانكرنا گوندان ل سەر دەستێ وان بوو، بەلێ ئێك كەس ژی ژ وان نەهاتە ئێشاندن، هەموو هاتنە ئازادكرن، ب كەیفا خۆ هەر ئێك ژ وان بڕیارا خۆ دا بۆ كیڤە بچیت، ڤێ چەندێ وەكر ئەز ب خۆ ل گەلەك جاران شانازیێ ب وێ چەندێ بكەن كو ئێك ژ نەتەوەیی و ڤی مللەتی مە.
دەلیڤەیا زێرێن ل سالا 2003 بوو، سالا 2003 رژێما بەعس ژناڤچوو و دەلیڤەیەكا زێرین بۆ هەموو خەلكێ ئیراقێ هاتە پێش، ئەم ب ئیرادەیەكا پاقژ و ئیرادەیەكا گەلەك ب هێز چووینە بەغدا بۆ وێ چەندێ هەموو پێكڤە ل سەر بنەمایێ (هەڤپشكی، هەڤسەنگی و لهەڤكرن). ئیراقەكا نوو دابمەزرینین. ب هەموو شیانێن خۆ مە بزاڤكر ئەڤ ئیراقە بهێتە دروستكرن تا گەهشتە دەستووری ل سالا 2005، كەس هندی مە ب ڤی دەستووریڤە نەوەستیایە، وی دەمی ژی كو زڤریم كوردستانێ، من گوت: سوپاس بۆ خودای دەستوور ب دووماهی هات، راستە نە دەستوورەك بوو كو هەموو خواستێن مە بجهئینابیت یان ژی ب دلێ مە هەموویان بیت، بەلێ هەكە لێنێرینەكا لۆژیكانە بكەین، دەستوورەكێ گەلەك باشە، هەتا ئاسەكێ مەزن مافێن مە مسوگەر دكەت، یێ بێ كێماسی نیە، بەلێ ئەرێنیێن وی گەلەك زێدەترن ژ نەرێنیێن وی. هەكە ئەڤ دەستوورە هاتبا بجهئینان، ئیراق تووشی گەلەك ژ وان كێشەیان نەدبوو، كەلەك ژ گرفتێن د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و بەغدایێ دا ژی روو نەدان، مخابن پێگیری پێ نەهاتە كرن.
هەر وەسا لایەنەكێ دی پەیڤا بەرێز سەرۆكی كو ئاراستەی كاندیدان دكەت هاتیە. هوون خۆ ب نوونەرێن هەموو خەلكێ ئیراقێ بزانن، ل وێرێ ل گەل ئالیێن دی، ل گەل پەرلەمانتارێن دی، هەڤبەندییەكا رێكوپێك ودۆستانە دروست بكەن، پێكڤە بەرگریێ ژ كوردان بكەن، ژ ئەرەبان بكەن ژ توركمانان بكەن، ژ ئێزدییان بكەن، ژ هەموو كەسەكی بكەن، كی یێ ستەملێكرییە بەرگریێ ژێ بكەن، نەچن ل وێرێ خوە دوور بكەن، یان موزایەدە، ئەوا نەباش موزایەدەنە، ژ موزایەداتان نەترسن، ژ كەسێ نەترسن چونكو چیایێن كوردستانێ یێن ل پشتا هەوە، پارتی یا ل پشتا هەوە.

بـه‌رێز نێچیرڤـان بـارزانـی
د گـۆتـارا خـۆدا د فـه‌رمـۆت:

چاڤەرێی وێینە دەنگێ پارتی ڤێجارێ ژ هەشت سەد هزاران بگەهیتە ملیۆن دەنگان، ئەم ل خواندنگەهەك و ل سەرۆك بارزانی فێریووینە كو پارتی ئامرازە و كوردستان ئارمانجا مە هەمیانە و ل پێناڤی سەربلندی و ب دەستڤەئینانا ئارمانجێن گەلێ كوردستانێ، دڤێت پارتی ب هەمی هێز و سەنگڤە بهنێرینە بەغدا. هەروەسا د فەرمۆت.. ل هەر جهەكی باسێ كوردان و دۆزا كوردی بهێتەكرن، هەردەم پارتی خۆ ب خۆدان مال و خۆدان دۆزا وێ دزانیت و ل هەر جهێ پارتی هەبیت ئاڤەدانی هەیە و گەلێ كوردستانێ باوەرنامەیا ئاڤەدانیێ ئارامیێ ب پارتی بەخشی یە، ناسنامەیا پارتی كوردستانی یە و كارێ وێ ئاڤەدانی یە، پارتی سەنتەرێ پرسا كوردە ل هەر جهەكی بیت، ئەگەر پارتی ل بەغدا ب هێز بیت واتە كودستان یا ب هێزە.

بـه‌رێز مــه‌سـرور بـارزانـی
د فـەرمـۆت:

هەموو هەلبژارتن د گرنگن بەلێ ڤێجارێ د ڤان هەلبژارتنان دا مە بۆ وێ چەندێ یە ئەم نوونەرێن راستەقینەیێن خەلكێ كوردستانێ بهنێرینە بەغدا تاكو ل وێرێ داكۆكیێ ژ مافێن دەستووری یێن خەلكێ كوردستانێ بكەن و ئەڤ خووشك و برایێن هاتینە بەربژاركرن كوڕ و كچێن هەوەنە و خووشك و برایێن هەوەنە و ئەز یێ د وێ باوەریێ دا دێ باشترین شێوە پارێزگاریێ و بەرگریێ ژ مافێن خەلكێ كوردستانێ كەن و هیڤیدارم د سەركەفتی بن.
د هەلبژارتنان دا هەموو جاران ئەم هەوە دوەستینین، بەلێ نەچارین چونكو خەلكەكێ دی ژی بزاڤێ دكەت ل شوونا پارتی دیموكراتی كوردستان ئەو بچن و ڤان پۆستێن گرنگ یێن حوكمەتێ یان جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ وەك نوونەرێن خەلكی خوە بدەنە نیاسین و مە دیت چەندین جاران هەكە پارتی دیموكراتی كوردستان ل جهەكی پشكدارییەكا كاڕا و ب هێز نەبیت، خەلكەكێ دی نوونەراتییا خەلكێ كوردستانێ كربیت هەموو دەمان مافێن خەلكێ كوردستانێ یێن هاتینە بنپێكرن، ژ بەر وێ چەندێ گەلەك یا گرنگە نوونەرێن راستەقینەیێن خەلكێ كوردستانێ كو نوونەرێن پارتی دیموكراتی كوردستانن ئەو سەركەڤن و ئەو نوونەراتییا هەوە بكەن، لەوما گەلەك یا گرنگە هوون هەموو پشكدارییەكا كاڕا د ڤان هەلبژارتنان دا بكەن. هەروەسا د فەرمۆت سەرەرای هەموو پیلان و قەیرانان نەراوەستیاین و بەر ب پێشڤە چووین و وەكهەڤی و دادپەروەری پشكەكا گرنگن ژ كولتۆرێ پارتیا مە و هەر پارتی یە پارێزەرا راستەقینەیا خەلكێ كوردستانێ.
ئەڤجا ژ بۆ كوردستانەكا بهێز و ئارام و ئاڤەدان خەلكێ كوردستانێ یێ خواستیە دەنگی بدەتە لیستا ٢٧٥ لیستا پارتیا خۆدانا كوردستانێ.

ئيحسان ئامێدی

پشتی رێبازا بارزانی ل كوردستانێ بەلاڤبووی ئێدی پێكڤەژیانا ئاشتیانە و رێزگرتن ل جوداهیێن ئەتنی و ئایینی و كولتووری جهێ خۆ گرت، بۆ رەفتارەكا پارتیان و مللەتی و هەڤگونجاندنا جڤاكی چێبوو و سەقامگیری جێگیر بوو.
پێكڤەژیانا ئاشتیانە شەنگستێ ئاڤاكرنا جڤاكین سەقامگیر و گەشەكریە، چونكی ئەو پیكڤەژیان پەیوەندیێن جڤاكی بهێزدئێخیت و ناكۆكیا د ناڤبەرا پیكهاتاندا كیم دكەت و رێزگرتن ل جوداهیان دگریت و هەڤقەبوولكرنێ دكەن و هەڤگونجاندن چێدكەن و رێ خۆش دكەت كو هەمی ب سەرفرازی و د ئاسایشێ دا بژین، هەروەكو سەقامگیری و پیكڤەژیانا ئاشتیانە ژینگەهەكا گونجای بۆ گەشەدانا ئابۆری و پێشڤەچوونا وێ یا بەردەوام چێدكەت، بەروڤاژیا ململانێ و شەڕی ئەوێن دبنە هۆیێن رەڤینا سەرمایەی و مەزاختنا داهاتی و چێكرنا ئاستەنگان ل هەمبەر وەبەرهینانێ و گەشەدانێ.
هەروەسا پێكڤەژیانا ئاشتیانە سەقامگیریا سیاسی ژی چێدكەت و دامەزراوێن دەولەتێ بهێز دئێخیت، چونكی جڤاكێن هەڤگونجای هەڤكاریەكا باش دگەل دامەزراوێن دەولەتێ دكەن و دشێن سیستەمەكێ حوكمرانیا دادپەروەر بجهبینن و ب ئەركێن نیشتیمانی رادبن و ریبری قەپخازیان دبن،
كو پێكڤە ژیانا ئاشتیانە و هەڤگونجاندنا جڤاكی و رێزگرتن و هەڤقەبیلكرن هەبیت، رەنگاورەنگیا ئەتنی و ئاینی و روشەنبیری جڤاكی زەنگین دكەت و ئاسویێن گەش بۆ داهێنانێ و پێشڤەچوونێ ڤەدكەت و لێكتێگەهشتنێ و باوەریێ دناڤبەرا پیكهاتێن جڤاكی دا چێدكەت.
ژبەر ڤێ مە پێكڤەژیانا ئاشتیانە ل ئاستێ ئیراقێ دگەل هەمی پێكهاتێن جڤاكیێن ئیراقێ دڤێت، دا ئاسایشا جڤاكی و گەشەدانا ئابوری و سەقامگیریا سیاسی ل ئاستێ دەولەتا ئیراقێ ژی چێبیت و شەڕ و پێكدادان و ململانێ چێنەبیت.
هەلبەت رێبازا پارتی و بارزانی رێبازا پێكڤەژیانێ و هەڤقەبیلكرنێ و رێزگرتنێ یە، ل سەر ڤێ رێبازێ مافێن هەر تاكەكی و پێكهاتەكێ د دابینكرینە، ئەڤجا ژ بوونا ئاشتیا جڤاكی و پێكڤە ژیانێ و ئارامیێ ل ژێر ئالا پارتی و سەرۆك بارزانی كۆم ببن و دەنگێ بدەنە لیستا ٢٧٥ یا پارتی.

ئيحسان ئـامێدی

بەلێ ئەم كوردین و كوردستانینە و دۆزا مە دۆزا نەتەوەیا كوردستانێ یە، و بزاڤ و خەباتا مە ژبۆ رزگاری و ئازادیی و دادیێ و بەختەوەریێ یە.
پارتیا دیموكراتیا كوردستانێ هەر ژ دامەزراندنا خۆ ل سەر دەستی بارزانیێ نەمر پەیاما كورد و كوردستانێ راگەهاندی یە و دۆزا وێ یا رەوا كریە ئارمانجا خۆ و بلندكریە و خۆ لێ كریە خودان و گەلەك گوری و قوربانی بۆ داینە.
دۆزا كوردستانێ ب خەبات و قوربانیدانا پارتی و بارزانی بوویە هەرێما كوردستانێ یا فیدرالی و دەستووری و دانپێدای و هەمی كورستانێ پێ دسەرفرازن.
لەوا هەر كوردستانیەك بەرپرسە كوردستانێ بهێزبێخیت و پشتەڤانیا هەلگرێ پەیاما كورد و كوردستانێ بكەت. هەروەكو هەر كوردپەروەرەك ژی یێ خواستییە پشتەڤانیا ڤێ رێبازێ بكەت كو رێبازا پارتی و بارزانی یە، دا پارتی بهێز بكەڤیت و كوردستانێ بهێز بێخیت. پارتی ل كیڤە بیت نوونەرا گەلێ كوردستانێ یە، پارتی یا ب هێزبیت كوردستان یا ب هێزە، ئەڤجا هەمی كوردستانی دخواستینە پارتی ب هێزبێخن داكو كوردستان ب هێز بكەڤیت و كەساتیا تاكی كوردستانێ خورت بیت و گەل ب مافێن خۆ شاد ببیت.
مێژوویێ و سەربۆرێ خۆیا كریە كو پارتی هەردەم د سەنگەری دابوویە و ب سەربلندی بەرسینگا هەمی دوژمن و نەیاران گرتیە و داكۆكی ل مافێن مللەتی كریە و دابینكرینە، ل رۆژێن رزگاریێ پارتی د هێرش و بەرەڤانیێ دا بوویە، ل تەناهیێ دا ئاسایش و ئارامی دابینكریە، د بیاڤێ ئاڤەدانیێ دا ئێكەما بێ ركابەرە، ب بەرنامە كاركریە و پێدڤیێن بنەكی دابینكرینە، كێشەیێن خوارنێ و ئاڤێ و كارەبێ و خواندنێ و هاتن و چوونێ بنبركرینە و گەشەبوونەكا هەمی لایەنی پەیداكریە و د ناڤ جڤاكێ دا پێكڤەژیانا ئاشتیانە و دادی و وەكهەڤی جێگیركریە، لەوان پێدڤیە ل هەمبەری ڤێ خەبات و قوربانیدان و هەلوەستان، رێز لی بهێتەكرتن و ل رۆژێن هەلبژارتنان دا خۆ ل خۆدانێن ڤێ رێبازێ بكەنە خۆدان و پشتەڤانیێ لێ كەن و سەرفرازكەن كو سەرفرازیا هەمی كوردستانێ یە.
ئەركەكی نەتەوەیی و جڤاكی و ئەخلاقییە ئەڤێ ل بەرچاڤ بگرن، ل پارتی كۆمببن و پشتەڤانیی لێ بكەن و دەنگی ب لیستا وێ بدەین دا كوردستانێ بپارێزیت ماف و داخوازێن مللەتی بجهبیبیت، ئەڤجا ژبۆ كوردستانەكا ب هێز و ئارام و پێشكەفتی، دەنگی بدەن لیستا 275 یا پارتی دیمۆكراتی كوردستان.

ئحسان ئامێدی

كو مرۆڤ هەیە پەیام هەیە، ل گەل پێشڤەچوونا مرۆڤی و چێبوونا جڤاكێن مرۆڤی و چێكرنا گرۆپێن هزری و سیاسی و ئابۆری و یێن بەرژەوەندیا پەیام هەرما و پێدڤی ب رێ و شێوازێن گونجای بوون بۆ گەهاندنا پەیامێ و دگوتنێ راگەهاندن.
راگەهاندن (مەدیا) گەهاندنا پەیامێ یە، پەیام چ بیت و ژ چ بیت و ژ كێ بیت و بۆ كێ بیت و بۆ چ مەبەست بیت, ئارمانج ژێ پەیام ژ هنارتی بۆ وەرگری.
پەیام گەهاندن بۆ گەهاندنا زانیاریان و دەنگوباسان و چێكرنا رایێ یە، ئەڤە ئێك ژ شێوازێن هەرێن كاریگەر ل سەر خەلكی، چونكی بالكێشە و پڕ گوهدار و بینەرە و باندۆرا خۆ راستەوخۆ دكەتە سەر وەرگری. و ل ڤی سەردەمێ پێشكەفتنا زانستی و تەكنولۆژی و ژیرێ چێكری باندۆرا خۆ ل سەر هەمی بیاڤێن ژیانێ دا سەپاندی، راستەوخۆ كاتێكرنا خۆ ل هەمی ئالاڤێن میدیایێ ژی كریە و وەرار و گوهۆڕین تێدا كریە و رەوشەكا دی دایێ، ب تایبەتی ل بیاڤێ سۆسیال میدیا كو ئالاڤەكێ ڤەكریە و رێپێدایە بۆ هەركەسەكی یا خۆ بێژیت.
مەدیا سەردەم و بتایبەتی سۆسیال مەدیا رۆلەكێ باش د چێكرنا رایا تەڤایی و گۆتارا جڤاكی و سیاسی دا دبینن، هەروەكو رۆلەكێ دیار هەی د ئازراندنا كێشەیان و كرێتكرنا بابەتان و ئالۆزكرنا گرفتان.
زانست و تەكنولوژیا وەكو رێبارەكێ خورت رۆژ بۆ رۆژێ بۆشتر لێ دهێت و كارتێكرن و كارڤەدانێن خۆ هەنە، و یێ زیرەك ئەوە مەلەڤانەكێ باش بیت و بشێت باشتر لێبزانیت و خۆ دگەلدا بگونجینیت و بۆ خۆ بكاربینیت، ئەگەر دێ ڤەدەت و ل پاش خۆ هێلیت.
مەدیا سەردەم ئەو ئامراز و ئالاڤێن نوی نە یێن كارێ مەدیایی پێ دهێتەكرن كو پشتبەستە ب تۆڕا ئەنترنێتێ و ئامیرەیێن وێ كو د گوهۆرینەكا بەردەوام دانە د گەل پێشڤەچوونێن زانستتی و تەكنولۆژی و بسپۆریا بكارئینانێ، كو جه و سایتێن ئەنترنێتێ و ڤیدیۆیایان و دەنگان و مەسجێن ئەلكترۆنی و پلاتفۆڕمێن سۆسیال مەدیایی، ئەوا دبێژنێ مەدیایا كارلێكی یان یا راستەوخۆ، و ژ تایبەتمەندیێن ڤێ مەدیایێ ئێدی نەمایە د دەستیێن هندەكان دا بەلكو كەفتە بەردەستێ هەمیان.
خۆیایە ل گەل پێشكەفتنا زانستی و تكنۆلۆژی و بەرفرەهبوونا بلاتفۆرمێن بەلاڤكرنێ، ئالاڤێن كارێ مەدیایی هاتنە گوهۆڕین و بلەزتر و كاریگەرتركەفتن.
ژ پێدڤیێن مەدیایا سەردەم، مرۆڤێن سەردەمن كو هزرێن سەردەم هەبن و بسپۆر و لێزان بن، بزانن قۆناغ چ دخوازیت و چ پێدڤیە بهێتەكرن و ب چ شێواز سەرەدەری د گەل دا بهێتەكرن، ئەڤجا شیانێن دەراڤی و زانستی و تەكنولۆژی و پلان و بەرنامە.
ژێرخانەیا تەكنولۆژی، ئامرازێن پێشكەفتی وەكو كومپیۆتەرێن نوی و ئنترنێتا بلەز و ئامیرەیێن وێنەگرتنێ و بەخشی یێن نوی و پلاتفۆڕمێن دیجیتالی یێن كارلێكەر ب بەرنامەكێ گونجای و دارێژتی ڤە.
مرۆڤ بۆ هەر تشتەكی سەرپشكە و بۆ پرۆسەكا میدیایی كادرێن ب شیان و داهینەر پێدڤینە. هەروەسا مەدیاكارێن سەردەم پێدڤی ب بسپۆرییێن جۆراوجۆرە وەكو نڤیسینێ و ڤەكۆلینا زانیاران و لێزانینێ بكارئینانا ئامیرەیێن جۆراوجۆرێن مەدیایی و ژیرێ دەستكرد و داتایێن هوورد و بەرهەمئیینانا ئامرازێن زانست و هونەرێ هەمەرەنگ د بیاڤێن جیهانا نوییا مەدیایێ دا.
و یا زانایایە میدیایێ یاسایێن خۆ هەنە و د وی چارچووڤەی دا، رۆلێ خۆ یێ چاڤدێریێ و هشیاریێ دبینن و مافێ گەهشتنێ بۆ زانیاریا ب زەلالی ژ ژێدەرێن وانێن فەرمی دابیندكەن، د هەمان دەم دا مەدیا ژ كونترۆلێ دەركەفتیە و باندۆرا وێ یا خراب ژی ل سەر ئەخلاقی و رەفتاران هەیە نەمازە پشتی پەیدابوونا ئالاڤێن نوی یێن سۆسیال مەدیایێ‌.
و داكو مەدیا رۆلێ خۆ ب باشی بگێریت و د گەشەدانا بەردەوام دا بیت پێدڤی بسپۆریێ و شارەزایێ و ئامرازێن نوی هەیە.
رۆڤێن هزرمەند، كادرێن بسپۆر، زانین، ئامراز، پەیام، تكنولۆژیا سەردەم، گەشەدانا بەردەوام، راهێنانێن بەردەوام، دارایا مسۆگەر، وەرگرتنا ئەرینی. پیرۆزیا پیشەیا مەدیایی.
ل سەر ڤێ هەمیێ ڕا مەدیا یا بێ ئاستەنگ و كێشە نینە، ل تێگەهشتنا پەیامێ و ئالاڤێن گەهاندنێ و چاوانیا بكارئینانا وان، زانین و هشیاری د بیاڤێن ئازادیا دەربرینێ و ئەركێن مەدیایێ و یاسایێن مەدیایێ و راستیا زانیاریان و گرنگیا بەلاڤكرنێ ب ئامرازێن گونجای و ل جهـ و دەم و ژینگەها گونجای.
یا زانایە گڤاشتن و رێگریێن جڤاكی و ئابۆری، یاسایی و ئایینی ل هەنبەری چالاكیێن مەدیایی هەنە، لێ د هەمی كاودانان دا دڤێت مەدیا یا راستگۆبیت و خۆ ژ شاشییان و بەلاڤكرنا نەوەییان دوور بكەت و بشێت باوەریا مللەتی ب دەستڤەبینیت و سەرنجا خەلكی بۆ خۆ راكێشیت، و هەردەمێ میدیا كەفتە د خانەیا ڤەشارتنا راستیان دا و تاگیریا شاشیان كر دێ راستگۆیا خۆ ژ دەستدەت و پێدڤیا هەبوونا وێ نامینیت.
هەلبەت قۆناغا ژیری دەستكرد و پشتی وێ و كارڤەدانێن وێ، گەلەك دەرفەت و بەرهنگاریان چێدكەت، دخوازیتە بەرهەڤیێن باش و هزركرنەكا باش و بزانی كا دێ چاوا پەیداكەی و سەرەدەریێ د گەل دا كەی. چونكی مەرج نینە هەر تشتەك باش و دلخواز بیت ل بەردەست بیت و ب ئەرێنی بهێتە بكارئینان.
ئەم یێن ل جەرخەكی دا زانست و تەكنولۆژیا بلەز وەرارێ دكەن و پێشڤەدچن، دڤێت لێ بزانین و خۆ دگەل دا بگونجینین، لەوا ب خۆشحالی ڤە، دێ ناڤەندا خانی یا رەوشەنبیری و راگەهاندنێ سێیەمین فێستیڤالا خۆ یا رەوشەنبیری ل ژێر ناڤێ ؛كوردستان و مەدیا سەردەم) ل رۆژێن ٥ و ٦ چریا ئیكێ ٢٠٢٥ ێ گێریت و دێ چەندین بسپۆر و شارەزا پشكداریی تێدا كەن و چەندین بابەتێن پەیوەندیدار هێنە پێشكێشكرن و گەنگەشەكرن، هیڤیدارین پڕ مفا بن.

ئيحسان ئامێدی

ل ٢٥ ئیلۆنا ٢٠١٧ د راپرسینەكا تەڤایی دا مللەتی یا خۆ گۆت؛ بەلێ بۆ سەرخۆبوونا كوردستانێ و ئەڤە ئارمانجا مللەتی یە، د سەقایەكێ ئارام دا ب ئازادی دەربرین ژ ئارمانجا خۆ كر و بۆ دۆست و دوژمنان دیاركر كا مللەتی چ دڤێت.
ل باشوورێ كوردستانێ سێ جاران ب رەنگەكێ تەڤایی مللەتی دەڕبرین ژ ئارمانجا خۆ یا نەتەوەیی كریە و تەڤایا مللەتی تێدا پشكداربوویە، جارا ئێكێ سەرهەلدانا شۆرشا ئیلۆنا نیشتیمانی ب سەرۆكاتیا بارزانیێ نەمر ل سالا ١٩٦١ دەمێ تەڤایا خەلكێ كوردستانێ دەستدایە چەكی و هێرش كریە سەر بنگەه و سەنگەرێن دوژمنی و ستاندین و ژ زاخۆ هەتا خانقینێ د ماوەیەكێ كێم دا رزگاركری و یا د وێ سەرهلدنا ئادارا سالا ١٩٩١ دەمی هەمی مللەتی پێكڤە سەرهلدان كری و باشۆرێ كوردستانێ ب كەركووكا دلێ كوردستانێ ڤە رزگاركری و یا سیێ ریفراندۆم بوو و پتر ژ ٩٣٪ گۆتی (بەلێ بو سەرخۆبوونا كوردستانێ)، ئەڤ هەرسێ دەربڕینە د چارچووڤەیێ بەرنامەیەكێ دارێژتی ڤە، ژلایێ سەركردایەتیا كوردستانێ ڤە هاتنە رێكخستن و برێڤەبرن، لێ ئەوا ریفراندۆمێ ژ هەردوێن دی جودا دكەن، هەردویێن بەراهیێ سەرهلدانێن مللەتی یێن چەكداری و شۆرشگێری بوون، لێ ریفراندۆم د چارچووڤەیێ قانوونەكێ دا و د سەقایەكێ ئارام و ئازاد دا ب رێكەكا مەدەنی و ئاشتیانە و ل ژێر چاڤدێریا رێكخراوێن جیهانی و ناڤخۆیێن پەیوەندیدار هاتە رێكخستن و برێڤەبرن. و دەنگڤەدانەكا جیهانی هەبوو.
مخابن چاوا پشتەڤانی ل شۆرشا مللەتی و سەرهەلدانا مللەتی نەهاتەكرن، وەسا و خراپتر سەرەدەری ل گەل ریفراندۆما كوردستانێ ژی هاتەكرن، دەولەتێن داگیركەر و یێن جیهانی هەمی دژ راوەستان و نەهێلان ئارمانجا خۆ بجهبینیت.
بەلێ یا گرنگ، ریفراندۆم شیا رایا مللەتی بزانیت و ب جیهانێ ڕا بگەهینیت كو بەلێ خەلكی كوردستانێ سەخۆبوون دڤێت و ئەڤە سەركەفتنەكا مەزنە و بۆ هەردەمەكی دیكۆمینتەكا زێندیە د دەمێن گونجای دا بهێتە بكارئینان.
بۆ كوردان رۆژا ریفراندۆمێ رۆژا سەركەفتنا ئیرادەیا مللەتی یە، جەژنەكا نەتەوەیە، هەر كوردەك شانازیێ پێ دبەت و دێ ئەڤ رۆژە ژی وەكو نەورۆزێ و ١٦تەباخێ و یازدەی ئیلۆنێ و یازدەی ئادارێ و ٢٦ گولانێ و سەرهلدانێ هەر یاگەش و زیندی بیت.
هەلبەت كوردستانێ بنەمایێن دەولەتینیێ هەنە و ئەڤا ئارمانجەكا نەتەوەیی یە و خواستەكا تەڤایی بۆ هەیە و خەباتەكا دوور و درێژ بۆ هاتیەكرن و گەلەك قوربانی بۆ هاتینەدان، لێ نەگەهشتیە وێ ئارمانجێ!. لێ ئیرادەیا بجهئینانا ڤێ ئارمانجێ یا ب هێزە ل دەف رێڤینكێن رێبازا پارتی و بارزانی.
سەرۆك بارزانی د كتێبا خۆ دا بۆ مێژوو دبێژیت:كوردستانێ بنەمایێن دەولەتینیێ هەنە و مافێ وێ یە دەربرینی ژ ڤیانا خۆ بكەت.
سەربۆڕا كوردستانێ د هەڤپشكیێ دا ل گەل داگیركەران شكەستی بوویە، و د ئیراقا نوی دا ژی لایەنێن دەستهەلاتدار ل ئیراقێ خۆیاكر كو نەشێن پیگریێ ب دەستووری بكەن و هەڤپشكیێ و هەڤسەنگیێ و ل هەڤكرنێ بجهبینن، ئانكو ئیراقا نوی ژی یا شكەستی بوویە، ژبەر هندێ چارە د ژیكڤەبوونێ دا هاتە دیتن، لەوا ل سەر پشنیار و دەستپێشخەریا سەرۆك بارزانی ل رۆژا ٧ خزیرانا ٢٠١٧ كۆمبوونەك ل سەرۆكاتیا هەرێما كوردستانێ ل گەل لایەنێن سیاسیێن كوردستانێ گرێ دا و گرنگیا ڤێ دەستپێشخەریا خۆ یا چارەنڤیسساز نیشا دا و هەمی لایەن هەڤڕابوون دگەلدا و بریار هاتەدان كو ریفراندۆم ل ٢٥ ئیلۆنا ٢٠١٧ بهێتەكرن.
ریفراندۆم د دەمێ دیاركری دا ب كەیفخۆشی و ب كەرنەڤالێن جەماوەری ل هەرێما كوردستانێ ل دەڤەرێن رزگاركری ڤە هاتەكرن و ئەنجامێ هەرێ باش بدەستڤەئینا.
ڕاپرسینا ٢٠١٧/ئیلۆنا/٢٥ ب ڕاپرسینەك تەڤایی و فەرمی و یاسایی و سیاسی دهێتە نیاسین. نەمازە كو بیرۆكە و پرۆژە و بەرنامەیێ وێ ژ لایێ سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ رێزدار مسعود بارزانی ڤە هاتبوو ئامادەكرن و پێشكێشكرن و یاسایەك بۆ هاتە دانان و كۆمسیۆنا سەربەخۆیا هەلبژارتنان كو دامەزراوەك یاسایا فەرمی یە پێ رابوو و مللەتی یا خۆ گۆت، بەلێ بۆ سەربخۆیا كورستانێ، ڤێ ریفراندۆمێ شرعیەتا خۆ یا یاسایی و سیاسی وەرگرت. ئێدی چاڤەرێی كاودانەك گونجایینە بۆ بجهئینانێ.
بەلێ سەرخۆبوون ئارمانجا مللەتی یە، ب هەمی شێواز و رێبازان كار بۆ دهێتەكرن و راپرسینا تەڤایی ئیك ژ رێبازێن وی یێن مەدەنی بوو.
مللەتێ كورد هەمی رێباز بۆ ئارمانجا خۆ پەیرەو كرینە، ژ بزاڤێن هزری و رەوشەنبیری و میدیایی و سیاسی و خەباتا چەكداری و شۆرش و سەرهلدانێن جەماوەری و ریفراندۆم ژی.
مللەتەك كو هندە رژد و داكۆك بیت ل سەر ئارمانجا خۆ هەر دی گەهیتێ و ب هیڤینیە دەمەك زوی بگەهیتێ‌.

ئيحسان ئـامێدی

كو باسێ شۆرەشا ئیلۆنی بكەین دڤێت دو ستوونێن وێ یێن سەرەكی ببینین و بخوینین، دا ب دروستاهی د كار و ئارمانجێن وێ بگەهین، ئەو ژی بارزانیێ نەمر ئەو رابەرێ بزاڤا رزگاریخوازا نیشتیمانیا كوردستانێ، كو هەمی ژیان و تەمەنێ خۆ بۆ رزگاركرنا كوردستانێ تەرخانكری، پارتیا دیمۆكراتیا كوردستانێ یا كو هاتیە دامەزراندن ل سەر دەستێ بارزانیێ نەمر ژبوونا دامەزراندنا دەولەتیا هەڤگرتیا كوردستانێ، هەروەكو د پەیمانا مللی یا پارتی و پرۆگرامێ پارتی یێن كۆنگرەیی ئێكێ ل سالا ١٩٤٦ دا هاتین.
پارتی ب سەرۆكاتیا بارزانیێ نەمر هاتە دامەزراندن دا كوردستانێ د چارچووڤەیێ بەرنامەكێ گشتگیر دا ڕزگاركەت و ئاڤەدانكەت و گەشەیێ پی بكەت و دادیێ بجهبینیت، و شۆڕشا چەكداریا ١١ ئیلۆنێ ئێك ژ ڕێبازێن ڕزگاركرنا كوردستانێ بوویە. هەلبەت پەنابرن بۆ بكارئینا چەكی دوماهی هەلبژاردەبوویە و ب نەچاری بوویە، ل وی دەمی بوویە كو رژێما حكمدار هەمی رێیێن لێك تێگەهشتنێ و دانوستاندنێ گرتین و دەست ب شەڕ و گرتن و كوشتنا كوردان كری.
یا زانایە شۆرشا ١٤ تیرمەهێ ل ئیراقێ رژێما شاهاتی گوهۆڕی بۆ كۆماری، بیاڤەكێ ئازادیێ و فرەپارتایەتیێ ل ئیراقێ چێكر و بارزانیێ نەمر وەكو سەركردەیەكێ سەركەفتی پشتی دوازدە سالان ل دەربەدەریێ و ئاوارەیێ و پەنابەریێ ل یەكێتیا سوڤێیەتی ڤەگەریاڤە وەلاتێ خۆ و پێشوازیەكا مەزن و بەرفرەه لێ هاتەكرن. ئێدی پارتیا دیموكراتیا كوردستانێ دەستویری فەرمی وەرگرت و كۆنگرەیێ خۆ یێ چارێ و پێنجێ ب سەرۆكاتیا بارزانیێ نەمر ب ئاشكەرای ل بەغدا گرێدان، ئێدی پارتی گەشەبوونەكا سیاسی و جەماوەری بخۆڤە دیت و چالاكیێن وێ بەرفرەه بوون، و رۆلەكێ باش د پرۆسەیا سیاسی د ئیراقێ دا دیت، و كەفتە د هەڤڕكیێ دا دگەل هندەك هێزێن سیاسیێن دیموكراتی و ململانێ ل گەل هندەكێن دی یێن عەرەبیێن شۆفینی. د وی دەستوداری دا هەستا نەتەوایەتی ل دەف كوردان بهێزكەفت و هشیاریا نەتەوەیی خۆرت بوو، ئێدی بڕبڕە خەلكێ كوردستانێ و ئەندامێن كورد ل ناڤ رێكخستنێن سیاسی یێن دی هاتنا د ناڤ پارتیا بارزانی دا و پارتی بۆ هێزەك، حوكمەتا ئیراقێ و هێزێن سیاسی ترسەك ژێ كر و كەفتنە د ململانێ دگەلدا و گڤاشتن ل سەر رێكخستن و بارەگایێن وێ دروستكرن، هەروەكو حوكمەتا عەبدولكەرێمی ژی پاشگەز بووی ل وان سۆزان یێن ب كوردان داین و ب ئەقلیەتەكا عەسكەرتاری سەرەدەری ل گەل خواستێن رەوایێن كوردستانێ كر، ئێدی ل ژێر ڤێ گڤاشتنێ و گرتن و راهێلانا سەركردەیین پارتی رەوش بەرەف پەقینێ ڤە چوو.
ل ١١ ی ئیلۆنێ هێزێن لەشكرێ ئیراقێ لەشكەركێشی كر و چەندین دەڤەرێن كوردستانێ بمبارانكرن و شەر دژی كوردستانێ هەلكر، د گەرەوا وێ دا ل ١٩ ئیلۆنا ١٩٦١ ێ مەكتەبا سیاسی یا پارتی بریار دا ریبری زێدەگاڤیێن حوكمەتێ ببیت، هۆسا پارتی و جەماوەرێ كوردستانێ رەدا وێ سیاسەتێ كر و سەرهلدان كر و شۆرشا ئیلۆنا رزگایخوازا نیشتیمانی ب سەرۆكاتیا بارزانیێ نەمر ل ١١ ئیلۆنا سالا ١٩٦١ ل ژێر درووشمێ دیموكراتی بۆ ئیراقێ و ئوتونومی بۆ كوردستانێ هاتە راگەهاندن.
شۆرشا ئیلۆنا ڕزگاریخوازا نیشتیمانی ب سەركردایەتیا پارتیا دیموكراتیا كوردستانێ و سەرۆكاتیا بارزانیێ نەمر هاتەكرن ل سەر بنگەهێ فەرمۆدا بارزانی .. چ شۆرەش بێی پارتیەكا رێكخستی و سەركردایەتیەكا راستەقینە سەرناكەڤیت، هۆسا شۆرشا ئیلۆنێ شۆرشا رزگاریخوازا نیشتیمانیا كوردستانێ دەستپێكر، هەمی پێكهاتین پارتی و پێشمەرگەی و مللەتی هاتنە ریكخستن و ئاراستەكرن و ب هەڤرا هێرش كرنە سەر بنكە و دامەزراوێن لەشكری و حوكمی یین رژێما حوكمدار و پاقژكرن و رزگاركرن و دەڤەرەكا مەزنا كوردستانی ژ زاخۆ تا خانەقین ئازاد كر و دەستهەلاتا پارتی لێ دانا و رێزێن پێشمەرگەی رێكخستن و بەرەیەك بەرانبەر هێزێن دوژمنی ل دەڤەرێن ل ژێر دەستهەلاتا رژێمێ دانا و نە هێلا دوژمن پیشڤەچوونێ بكەت بۆ دەڤەرێن ڕزگاركری، و حوكمەت نەچاركر گفتوگویێ بكەت و بهێتە دانوستاندنا و دانپێدانی ب مافێن ڕەوایین گەلێ كوردستانێ بدەت.
ڕێبازا پارتی و بارزانی ڕێبازا ڕزگاریخوازیا نیشتیمانیا كوردستانی یە، دخوازیت كوردستان ببیتە وەلاتەكێ سەربەخۆ و دۆزا كوردستانێ ب رێكێن ئاشتی چارەسەركەت، باوەری دانوستاندنان و رێبازێن ئاشتیێ هەیە بۆ چارەسەركرنا دۆزا كوردستانێ و هەول ددەت ئەڤ دزە ل دویڤ راستیێن جوگرافی و مێژوویی چارەسەر ببیت و ئارمانج ژێ دیاركرنا جوگرافی و سنوورێن كوردستانێ و قەبوولكرنا دەستهەلاتیا كوردستانی ل دەڤەرێن پتریا كوردان لێ د ئاكنجی، ئانكو دانوستاندن ل سەر عەردێ كوردستانێ بوون، لێ بەروڤاژی دژمن و داگیركەران باوەری ب مافێن كوردستانێ و چارەنڤیسێ گەلان نەبوو، و سیاسەتا فراونخوازیێ و سەركوتكرنێ و پەراوێزكرن و بی بەهركرنا كوردستانێ ژ مافێن وێ یێن رەوا دهاژوت.
شۆفینیەتێ و عەسكەرتاریەتێ، ئیراق بەر ب كودەتا و تاكڕەوی و دكتاتوریەتێ و شەڕی و كوشتنێ و وێرانكرنێ بر، و بارودۆخ ئالۆزتر لێكرن و ل بەرانبەر ژی بزاڤا ڕزگاریخوازیا كوردی گەشەیی ب شۆرشا كوردستانێ كر و بهۆست بهۆست كوردستان رزگاركر.
پشتی چەندین گەڕێن شەڕی و چەندین گەڕێن گفتوگویان، شۆرشا ئیلۆنێ شیا ڕژێما بەغدا نەچاركەت رێكەفتنناما ١١ ی ئادارا سالا ١٩٧٠ مۆهركەت و دانپێدانی ب مافێن نەتەوەیێن گەلێ كوردستانێ بكەت و هێزێن خۆ یێن داگیركەر ژ پتریا دەڤەران ڤەكێشیت. كو دبیتە مەزنترین دەستكەفتیێ نەتەوەیێ بزاڤا ڕزگایخوازا كوردستانی ب درێژاهیا مێژوویا خۆ. ئەڤ پیكهاتنە ل سەر عەردی بوو، وەكو ناكۆكی ژی چێبووین هەر ل سەر عەردی بوو، كو بزاڤا رزگارخواز و سەركردایەتیا شۆرشێ ئامادەنەبوون دەستبەرداری دەڤەرێن كوردستانێ بن.
بەری ٦٤ سالان گەلێ كوردستانێ ب هەڤرا شۆرشەكا مللی یا سەرتاسەری دژی داگیركرنێ و ستەم و زۆریێ كر، و رزگاركرن كر، شۆرشەكا كوردستانی بوو، هەمی باشوڕێ كوردستانێ ڤەگرت و خەلكێ هەمی پارچەیان پشكداری تێدا كر، هشیاریا نەتەوەیی و وێرەكیا شۆرشگێری بۆ خەلكی چێكر، ئێدی ب ساناهی خەلك دبوو پێشمەرگە و چەكێ شۆرشێ د هەلگرت و د چوو بەرۆكێن بەراهیێ و شەڕێ دوژمنی دكر.
شۆرشا ئیلۆنا ڕزگاریخوازا نیشتیمانی مەزنترین شۆرشا هەڤچەرخا كوردستانێ بوو، گەلێ كوردستانێ ژ خێلەكیێ و ناڤچەیێ دەربازكریە مللەتینیێ و وەلاتینیێ، و بزاڤا وێ یا سیاسی كریە شۆرشا ڕزگاریخوازیا نەتەوەیی و پێناڤی ئارمانجێن نەتەوەیی خەبات كری، و دامەزراوێن دەەلەتینیێ پێكئیناین.
ل ١١ ئیلۆنێ شۆرشا رزگاریخوازیا كوردستانێ ل سەر رێبازا بارزانی دەستپێكریە و ڤەگوهاستیە بۆ پارتی و ڕیكخستنێن سیاسی یێن دیتر، و ئەڤ سیاسەتە ب ئەڤرازی و نشیڤی یێن خۆڤە بەردەوامە و دی مینیت تا ئارمانجێن خۆ یێن ڕەوا بجه دئینیت ب پێكئینانا كیانەكێ سیاسی و یاسایێ نەتەوەیێ كوردستانێ.
هەرێما كوردستانێ بەرهەمێ خەبات و قوربانیدانا گەلێ كوردستانی یە ل سەر رێبازا پارتی و بارزانی و هێزێن دی یێن سیاسی، و بنگەهێ وێ ل بەرنامێ پارتی دا و ل ڕێبازا شۆرشا ئیلۆنێ دا دانا بوو.
ئەڤرۆ هەرێما كوردستانێ سەرفرازە ب خوڕاگری و بەرخودانا گەلێ كوردستانێ كو ئەڤ هەرێمە بەرهەمئینای وگەشەیێ پێ كری، و ل ڤی دەمی هەمی لایەنێن سیاسی دخواستی نە ل سەر بنەمایێن رێبازا بارزانی و پرانسیبێن پارتی و شۆرشا ئیلۆنێ هەڤبگرن و خۆ ب هێز بێجن و بەرسینگا هەمی بەرهنگاری و قەپخازیان بگرن،
راستیەك هەیە دڤێت هەر كەسەك بزانیت ئەو كی ببیە ژی ئەڤەیە، رێبازا پارتی و بارزانی رێبازا كوردایەتیا راست و دروستە، و پارتیا بارزانی تاكە هێزا سیاسیە خۆ ب خودانێ كورد و كوردستانێ دزانیت و ب وێ بەرپرسیاریێ رادبیت، لەوان سەرۆك بارزانی فەرموویە، چەندین پارتی بهێز بكەڤیت كوردستان ژی ب هێز دكەڤیت، ژبەر ڤێ چەندێ ژ هەڤالێن پارتی و كوردپەروەران دهێتە خواستن خۆ ل ئاستێ ڤێ بەرپرسیاریێ ببینن و خۆ پی بگەهینن كو بشێن باشتر و چاكتر خزمەتا گەل و وەلاتی بكەن، دا مللەتی پشتڕاست كەن و رازیبوون و باوەریا خەلكی ب دەستڤە بینن و پارتی بهێزبێخن و كوردستان بهێز بكەڤیت.
دا ل بیرەوەریا ٦٤سالیا شۆرشا ئیلۆنا ڕزگاریخوازا نیشتیمانیا كوردستانێ پەند و وانەیان وەرگرین و فەرمودەیێن بارزانی بكەینە یاسا و سیستەم و كاری پێ بكەین پێناڤی كوردستانەكا ئازاد و دادیا جڤاكی و مافێن مروڤی و پێكڤەژیانێ و گەلەكێ بەختەوەر.