متین وەرمێلی

ل هەمی دونیایێ وەرزش ئێک ژ کارێن پێشینەیە یێن کو خەلکەکێ زور ب خۆڤە گرێددەت، ڤیانا خەلکێ بۆ وان یانەیێن پشتەڤانییا وان دکەن و ب تایبەت وان یاریزانێن دلخواز یێن یاریێ ب دلێ پشتەڤانێن خۆ دکەن ئێک ژ دیاردەیێن بەربەلاڤە، کو لسەر ئاستێ هەمی دونیایێ خەلکەک پشتەڤانیێ لێ دکەن، نموونە یانەیێن بەرشلونا، ریال مدرید و یارێزانێن ب ناڤودەنگ لیونێل میسی و کرێستیانۆ رونالدو، ئەڤە ژی ئەو کەڤالێ جوانە یێن خەلک حەز دکەن ببینن و هەڤرکیێن دژوار دروستببن و لایەنێ وان ب سەرکەڤن.
لێ تشتێ سەرنجا من ڕاکێشایی ئەز ڤێ گوتارێ بنڤێسم، یانەیا وەرزشی یا دهۆکێ یە کو ئێکەم یانەیە دبینم خەلکێ وێ ژبەر سەرکەفتنێن تیما یانەیا خۆ پتر ژ ڤیانا یانێ و ڤیانا وان یاریزانێن دلخوازێن سەرکەفتنێ بو تومار دکەن، عەشق و ڤیان و حەژێکرنا خۆ بو باژێرێ خۆ دەردبڕن، ئەڤە ژی گەلەکا سەرنجڕاکێشە و یانەیا دهوکێ شیایە ببیتە پرەکا مەزن و قایم یا ڤیانێ دناڤبەرا خەلکی و باژێری، کو هەڕ کەسەک شانازیێ ب باژێرێ خۆ دبەت، و پشتەڤانیا یانەیا خۆ دکەت.
تشتێ هێشتا سەرنجڕاکێشتر، دیارکرن و پێشچاڤکرنا جوانی و پاقژی و پێکڤەژیان و ئاڤەدانیا باژێرێ دهوکێ یە بو هەمی دنیایێ و یا ژ وێ ژی سەرنجڕاکێشتر و مروڤ پتر شانازیێ پێ دبەت، تێگەهشتن و رەوشەنبیری و رێزگرتنا پشتەڤانێن یانەیا دهۆکێ یە، ل پشتەڤان و مێهڤانێن یانێن دی و پاقژکرنا جهێن خۆ پشتی یاری ب دووماهی دئێت، ب تایبەت زمانێ دەربرینا هەستێ خوشیێ ل دەمێ سەرکەفتنان یان نەخوشیێ لدەمێ خوسارەتیان کو زور ب رێز هەستێ خۆ دەردبرن.
ب راستی یانەیا دهوکێ بوویە کەڤالەکێ گەلەکێ جوان و باوەرناکەم یانەیەکا دی یان باژێرەکێ دی هەبیت بشێت هەڤرکیا یانە و پشتەڤان و باژێری دهۆکێ بکەت، ژبەر کو هەرسێ لایەن بووینە هێزەکا مەزن و پشتەڤانیەکا پولاین بو ئێکودو، ب هیڤییا هندێ ل داهاتوویی کەڤالێن جوانتر و سەرکەفتنێن مەزنتر و ناسناڤێن باشتر ببەین و شانازیێن مەزنتر تومار بکەین.

مەتین وەرمێلی

ئیراق ئەو دەولەتە، یاكو ل سالا «١٩٢٢»ب زۆری ژ لایێ وەلاتێن زلهێزێن وی سەردەمی ڤە هاتیە چارچووڤەكرن و دامەزراندن، بێی خواست و ڕا و بۆچوونێن چ نەتەوە و ئۆل و مەزهەبەكی بهێنە وەرگرتن، ژ بەر ڤێ ژی هەڕ ژ دەستپێكا گرتنا حوكمڕانیێ ژ لایێ مەلكی ڤە، هەولا چەسپاندن و نەهێلانا هەمی لایەنەكی دا.
و ئەگەر ئەم ڤێڕا بێین چیێ پشتی مەلكی هاتی ژ وی خڕابتر بوویە و باشتر نەبوویە.
كورد ژی وەكو نەتەوە كەفتنە د وی چارچووڤەیێ سەپاندیێ وەلاتێن زلهێز دا ئەوێن ب ڕێككەفتنا بناڤێ «سایكس،پیكۆ» دەڤەر پارچەكری و كوردستانا مەزن ژی كەفتیە بەر چەقۆكا بێوژدانیا وان، و كوردستانا باشور ژی بوویە پارچەك ژ وێ دەولەتا بناڤێ ئیراق.
چ دەمەكی و چ هێزەكێ د ڤێ دەولەتێ دا نەشیایە خۆ دگەل دیموكراسیەتێ و پێكڤەژیانێ بگونجینیت، ب تایبەت دگەل نەتەوا كورد. ئەڤە ژی ڤەدگەریت ژ بۆ هندێ كو تێگەهێ وان تێگەهەكێ فاشیستە و شۆفێنیە و عەقلیەتەكا زۆرا توندرەو و دكتاتۆری هەیە ژ بۆ برێڤەبرنێ.
نەتەوا كورد ئەو نەتەوا بوویە قوربانا ڤێ دەولەتا چارچووڤەكری، د سەد سالێن بۆریدا ب هزارەها قوربانی ژ پێناڤی ئازادیێ داینە.
كورد پشتی ڕزگاریا ئیراقێ ژ دكتاتۆریەتا «سەدام حسێن»ی، شیان ببنە خودان هەرێمەكا سەربەخۆ و د دەستوورێ هەمیشەییێ ئیراقێ دا ماف و ئیمتیازاتێن خۆ جه گرتن.
ئیراق د نوكە دا خودان باشترین سیستەمێ حوكمرانیێ یە ل جیهانێ، بەلێ مخابن عەقلیەتا وان یا فاشیست و شۆفێنی و دكتاتۆری و خۆسەپێن نەهاتیە گوهۆرین، ب بۆچوونا من، ئەگەر دەستوور و پەرلەمان و چاڤدێریا نێڤدەولەتی نەبایە، دا رۆژانە مە گوهـ ل كوشتارێن ب كۆم بیت.
ژبەر كو عەرەب چ وەك سونە چ ژی شیعە نەشیاینە وێ عەقلیەتا گەنی بگوهۆرن ژ بوی عەقلیەتا ئێكودو قەبوولكرنێ و پێكڤەژیانێ و سیستەمێن دیموكراسی و فیدرالی.
ئەڤە ژی بەرێ وان ددەتە دروستكرنا هێزێن میلیشیات و گرۆپێن توندرەو و سیستەمێ لەشكری و خۆسەپێن.
ئەز باوەرم ئەگەر هەرێما كوردستانێ هێزا پێشمەرگەیی نەبا و شیانێن شكاندنا ساتێرێ پێشمەرگەیی هەبایە، دەمەكە كوردستان دا ژ لایێ وان ڤە یا داگیركری بیت.
بەلێ دیسا فاشیستیا خۆ ب رێكێن دی ل سەر مللەتێ كورد دچەسپینن، و رۆژەكێ بودجەیی دبرن، رۆژەكێ هێرش دكەن، رۆژەكێ هنارتنا نەفتا هەرێمێ ڕادگرن، رۆژەكێ ژی مووچێ فەرمانبەران دڕاستینن، ئەڤە هەمی ئەو كارن یێن ژ وان د هاتنە چاڤەرێكرن و بێ دودلی ئەنجامداین.
بەلێ د بەرامبەر دا ئەرێ دێ شێن ڤێ زولم و زۆرداریێ بەرامبەر هەرێما كوردستانێ بەردەوام كەن، ب بۆچوونا من نەخێر ژبەر كو د نوكەدا هەرێما كوردستانێ شیایە بناغەكێ بهێز یێ ئابۆری و لەشكری و دبلۆماسی دابمەزرینیت و پێش بێخیت.
ئەو ب تێگەهـێن خۆ یێن گەنی رۆژ بۆ رۆژێ بۆ دونیایێ دیاردكەن، كۆ ریفراندۆما هەرێما كوردستانێ یا سالا»٢٠١٧» ژبەر چ بوو.
ئەز باوەرم ئەگەر ئیراق ل سەر وان زۆرداری و خۆ سەپێنییێن خۆ یا بەردەوامبیت، ل سەر ئاستێ نیڤدەولەتی كارتا ریفراندۆمێ كاڕا ببیت، یان ڕێك ب هنارتنا نەفتا هەرێما كوردستانێ بهێتەدان و ئەو كارتا د دەستێن ئیراقێ دا بیننەدەر، كو ئەڤە د دەمەكی دایە، ئیراق ئێك ژ وان دەولەتێن ل ژێر ڕكێفا ئیرانێ یە و پشتی ژناڤبرنا هێزێن ئیرانێ ل لبنانێ و سووریێ گەڕا ئیراقێ یە و د بەرامبەر دا كورد هەڤپەیمانێن باشێن رۆژئاڤا و ئەمریكانە و وێ زۆرداریێ قەبیل ناكەن ژ بەر هندێ ژی ب بۆچوونا من سەرەرایی عەقلیەتا وان یا گەنی، بهایێ هندێ تێبگەهن، كو ئەڤ حوكمرانیا كێم و سەقەتا د دەستان دا مایی ب خۆ بهێلن و ماف و شایستەیێن كوردان بدەن، بەری كورد بریارا خۆ یا دوماهیێ و مال ئاڤاهیێ بدەن.