NO IORG
نووترين نووچه
Authors Posts by دلهین حەمدی

دلهین حەمدی

دلهین حەمدی
36 POSTS 0 COMMENTS

5

دلهین حەمدی

مە هەمیان ئەو دیمەن دیتن ل وەختێ كۆمبوونا (تۆم باراك) نوونەرێ سەرۆكێ ئەمریكایێ بۆ كاروبارێن سووریێ ل گەل سەركردایەتیا كوردان ل باشۆر و ڕۆژئاڤا، دیمەن گەلەك د خەمگین و جهێ سەرسۆڕمانێ بوون و بەلاڤكرنا وان كارەكێ گەلەكێ باش بوو، چونكی گەلێ كورد سەركردەیێن خۆ ل بەرانبەری نوونەرێ وەلاتەكێ زلهێز دا بێ ئۆمێد و خەمگین دیتن و وەختەكێ گەلەكێ دژواربوو؛ لێ گەلێ كورد هشیار كر كو هێرش و گەف ل سەرن و هەروەسا گەلێ كورد هشیاركر ژ بۆ بەرگیری كرنی و خەباتكرنێ پێخەمەت خەونا سەد سالی كو ئەو ژی دەولەتبوونە.
كەسێ نەدزانی چ د كۆمبوونێ دا هاتبوو گۆتن و بەحسكرن؛ لێ دیمەنێن كۆمبوونێ هەمی تشت ژ بۆ كوڕدان ڕۆنكرن و گەلێ كورد زانی كو دوژمنێن وان و زلهێزەكێ دڤێن چارەنڤیسەكێ تاری و دژوار بۆ درست بكەن و دیمەنێن خەمگینێن كۆمبوونێ بوونە بنەمایەك كو دڤێت كورد ئێكگرتی بن، پشتی كۆمبوونێ كاك (مەزلۆم عەبدی) بەرەف دیمەشقێ ب ڕێ كەفت و ل وەختێ زڤڕینێ بانگەوازییەكا كۆرت بەلاڤ كر و چیرۆك هاتە گۆهڕین و بانگەوازیا كاك مەزلۆمی هندا كوردانە و شكۆمەندانە بوو گەلێ كورد ل هەمی دونیایێ ل مالێن خۆ هاتنە دەرێ و جیهان تووشی سەرسۆڕمانێ كرن، ئەڤ وێنە ب تنێ هێما نینە بۆ نۆكە و ئەو وەختێ ئەم تێدا دژین هەست پێ دكەین بەلكی وێنە هێمایەكە بۆ سەد سالیا مێژوویا كوردان پشتی لۆزانێ، ئەو خیانەتا نۆكە مە دیتی د كۆمبوونا پیرمام دا ل سەر دەستێ (تۆم باراك)ی هەمان ئەو خیانەتە یا كو ل سەردەمێ شێخ سەعیدێ پیران و سەید ڕەزایێ دێرسمی و سمكۆیێ شكاك و پێشەوا قازی محەمەد و مەلا مستەفایێ بارزانی و عەبدولا ئوجەلان و گشتپرسیا سەرۆك مەسعود بارزانی هاتیە كرن لەوڕا یا پێدڤی و گرنگ وەك هەناسەیێ نوكە ژ بۆ كوردان ئێكگرتنا بنەڕەتی یە.
یا گرنگە ئەو وێنە و ئەو دیمەن هەستێن مە بلڤینن و ڤێ پرسیارێ ل دەف مە درست بكەن، ئەم وەك كورد د ناڤخۆیا خۆ دا چ دكەین و ب چ ڤە دمژویلین؟ جیهان چاوا بەرێ خۆ ددەتە مە؟ ئەو دیمەنێن نوكە ئەم دبینین دڤێت ژ دیمەنێن شۆڕشێن شێخ سەعیدێ پیران و قازی محەمەد و سمكۆیێ شكاك و مەلا مستەفایێ بارزانی و سەید ڕەزایێ دێرسمی و عەبدولا ئوجەلان و گشتپرسیا سەرۆك مەسعود بارزانی خەمگینتر بن كو مە نە دیتینە و هەرگاڤ ئیهانەیا سەركردایەتیا سیاسی یا خۆ دكەین، بۆچی ئەو خیانەتا ل كوردان هاتیە كرن كێمتر سەرنج لسەر هەبوویە؟ ئایا یێن بەری مە ژ مە بهێزتر نەبوون؟ ژ مە شەڕكەرتر نەبوون؟ ئەرێ بۆچی د وەختەكێ كورت مەودا دا تووشی شكەستنێ دبوون؟ ئەڤ پرسیارە مە نەچار دكەت كو هەر هزر د ئێكبوونێ دا بكەین و ئەوا د دیرۆكێ دا ب سەرێ كوردان هاتی ژ ئەگەرێ بەربەلاڤیێ و نەئێكبوونێ دڤێت ئەم نها وانەیەكا ب ڕامان بۆ خۆ ژێ وەرگرین و هەولا ئێكگرتنەكا سەركەفتیانە و سەرانسەری بدەین و شەرمزارییەكا گەلەكا مەزنە هەر دوژمنێن مە ل سەر مە زال ببن، ئەرێ ما هەر ئەم دێ ل بەرانبەری دوژمنێن خۆ شكێین؟ ل دوماهیێ دێ بێژین بەدیلێ ئێكگرتنێ هەر ئێكگرتنە و چ ڕێكێن دیتر نینن ژ بۆ زالبوونێ ب سەر دوژمنان دا.

7

دلهین حەمدی

ئەڤە ئەو دەستەواژەیە یاكو پتریا دەولەتێن سەركوتكار و دژە كورد بكاردئینن و ئەڤە ئەو دەولەتن یێن كو كوردستانا مەزن ب سەر وان دا هاتیە دابەشكرن و ژ خێر و بێرێن كورد و كوردستانیان دخۆن و پیستێ میهێ ب سەر خۆ دا برینە و د ناخ و ناڤەڕۆكا خۆ دا ژی گورگێن دڕندە و دەڤ بخۆینن، دیرۆك دیدەڤانە ل سەر ڤان هەر چار وەلاتان (ئیران، ئیراق، سووریا، توركیا) كو هەر ئێك ژ ڤان وەلاتان ب شێوازەكێ هەولا سەركوتكرن و بەرزەكرنا ناسنامەیا كوردان داینە و ئەڤ چار وەلاتە دبیت د گەلەك بابەتان دا هەڤبیر و باوەر نەبن، لێ هەردەما كو بابەتێ كوردان دهێتە پێش هەر هەمی دبنە ئێك دەنگ و ئێك ڕەنگ ل دژی كورد و كوردستانیان.
ئەگەر ل بەراهیێ ئەم ل سەر وەلاتێ ئیرانێ ڕاوەستین دێ بینین كو ل سەردەمێ ڕژێما پاشایەتی یا ئیرانێ هەتاكو نها كورد ب ڕێكێن جوداجودا هاتینە سەركوتكرن و سزادان هەر ژ سێدارەدانا ڕایەدارێن كۆمارا ساڤایا كوردستانێ ل مهابادێ، بگرە هەتاكو دگەهیتە بەرزەكرن و سێدارەدانا گەنج و لاوێن كورد لسەر دەستێ كۆمارا نەئیسلامیا نها یا ئیرانێ ژبلی هندێ كو كورد ژ مافێن خۆ یێن دەسپێكی و زمان و چاند و هونەرا خۆ هاتینە بێ بەهركرن و سەرەڕای بێ كاریێ و بڕینا دەستێ خزمەتگوزاریێ بۆ دەڤەرێن كوردی ڕژێما نەئیسلامی و سەركوتكارا ئیرانێ زەڤی و زار و ئەردێ بازرگانی یێ كوردان ژی دەستێ خۆ دانایە سەر و سیستەمێ باجەكا گران ژی لسەر سەپاندینە و ئامادە نینن ب هیچ ڕەنگەكێ مافێ كوردان بەحس لێ بكەن، هندی كو وەلاتێ ئیراقێ یە ژی ل سەردەمێ ڕژێمێن مەلكی و هەتاكو ڕژێما سەدامی هەولا وان بنبڕكرن و نەهێلانا نەتەوەیێ كورد بوو ب هەر ڕەنگەكێ بیت و ئەگەر ڕێكەفتنەك ژی ل گەل كوردان كربیت ل وەختێ خۆ دا بۆ ئاشتیێ ل دوماهیێ ل سۆز و ڕێكەفتنێن خۆ پاشگەز دبوون و هەولا كۆمكوژی و ئەنفال و كیمیابارانكرنا گەلێ كورد ددان لێ پشتی ڕاپەڕینا خەلكێ باشورێ كوردستانێ و ئازادیا ئیراقێ ل بن دەستێ ڕژیما بەعسی كوردان پشكداری د ئیراقا نوی و فیدڕالی دا كر و بۆ ماوەیەكێ پەیوەندی د باش بوون لێ پشتی ڤێ چەندێ و ل بهارا سالا (٢٠١٤)ێ و هەتا نها حوكمەتا ئیراقێ یا شەڕێ بڕینا بۆدجە و مووچەی دگەل هەرێما كوردستانێ دكەت داكو هەرێما كوردستانێ لاواز بكەن و دەسهەلاتا ناڤەندی ل هەرێما كوردستانێ بسەپینن لێ سەركردایەتیا سیاسی یا هەرێما كوردستانێ ڕێگر بووینە ل بەرامبەر ڤێ چەندێ و پلانێن وان هەلوەشاندینە و كیانێ هەرێما كوردستانێ بەرەف پێش و پێشتر برینە، لێ وەلاتێ توركیایێ ناڤدارە ب وەلاتێ كۆمكوژیان و مەزنترین كۆمكوژیێن توركا ئەنجامداین ل دیرۆكێ كۆمكوژیا ئەرمەنیان بوو و لدویڤ دا كۆمكوژیێن گەلێ كورد دهێن هەر ل سەر دەستێن توركێن نەژادپەرست و ئەڤە هەمی ژ بۆ وێ چەندێ بوون داكو ناسنامە و هەبوونا كوردان ل دەڤەرێن كوردی نەهێلن و نەژادێ توركان ل دەڤەرێن كوردی بنەجه بكەن و هەتا نها ژی توركێن نەژادپەرست ل سەر ڤێ هزرا شۆفینی دبەردەوامن و هەر ل سەر ڤێ چەندێ بەری ماوەكێ (بنیامین نەتەنیاهۆ) یێ سەرۆكوەزیرێن ئیسڕائیلێ پەیامەك دایەڕایەدارێن توركیایێ كو ئێدی سیستەمێ پاوانخوازیێ و ئیمپراتوریەتا ئوسمانی و كۆمكوژیان نەمایە و دەستان ژ خەونێن خۆ یێن چەپەل بەردەن، وەلاتێ سووریێ ژی ل بەری ڕژێما حافز ئەسەدی و ل سەردەمی ڕژێمێ ژی هەبوونا كوردان هەر نەدهاتە هەستكرن و كورد د بێ بەهر بوو ژ هەر مافەكێ بنەڕەتی و هەتا مافێ وەلاتیبوونێ و ناسنامەیێ ژی پێ نەدهاتەدان و پشتی شۆڕشا گەلێ سووریێ ل سالا (٢٠١١)ێ هێدی هێدی كورد دهێنە د ناڤ گۆڕەپانا سیاسی و شەڕی یا سووریێ دا و هەتاكو ب دلێرانە و چاڤنەترسانە مل ب ملێ هێزێن هەڤپەیمانیا نیڤدەولەتی ل دژی گڕۆپێن تیرۆرستی و داعشێ شەڕكرینە، لێ دەسهەلاتا نها یا سووریێ ڕێ نادەن كورد ڕۆلێ خۆ ببینن ل دەڤەرێن خۆ و جارەكا دی شەڕێ سەربازی بەرپاكرینە ل دژی كوردان ب سەرۆكاتیا (ئەحمەد شەرع)ی و د لێدوانێن خۆ دا ژی ئەحمەد شەرع دبێژیت كورد پێكهاپەیەكا ڕەسەن و سەرەكینە، لی ب هیچ رەنگەكێ لێدوان و كریار وەكهەڤ نینن و هەر ب هەمان شێوە كریار و لێدوانێن وەلاتێن توركیا و ئیراق و ئیرانێ ژی هەروەكی یێن ئەحمەد شەرع ل بەرامبەر گەلێ كورد وەك هەڤ نینن و مەرەما وان حەلاندنا ناسنامە و شووناسا گەلێ كوردە د ناڤ جڤاكێن خۆ دا.

8

دلهین حەمدی

ل بەراهیێ ئەگەر ئەم پێناسەیەكێ بدەینە پەروەردێ دێ بینین پەروەردە ئەو بنەمایە یێ كو پاشەڕۆژا تاكی و جڤاكی ل سەر هاتیە ئاڤاكرن و ل دویڤ بیروباوەران ل ژینگەهەكێ بۆ ژینگەهەكا دیتر جیاوازە و هەروەسا حەزا فێربوون و زانینێ ژی ل گشت كۆمەلگەهان دا وەك هەڤ نینە، د ناڤبەرا پەروەردەكرنا كەڤن كو پشت ب داب و نەریتان گرێ ددەت دگەل پەروەردەكرنا سەردەم كو گرنگیێ ب زانست و زانینێ ددەت ئەڤجا كیشك ژ ڤان هەردو شێوازان گەرەنتیا پەروەردەكرنەكا ساخلەم و نەوەیەكێ سەركەفتی دكەت كو شیانێن ڕوی ب ڕوی بوونا ئاستەنگێن سەردەم هەبیت؟ ل جڤاكێن كو پشتبەستنێ ل سەر داب و نەریتان دكەن پەروەردەكرن ل سەر بنیاتێ پێگیربوون ب بابەتێن جڤاكی دهێتە ئاڤاكرن و زارۆك فێر دبیت ڕێزێ ل مەزنان بگریت و داب و نەریتان جێبەجێ بكەت و تێكەلیێ ل گەل خێزان و جڤاكی بكەت بێی كو گەلەك پرسیاران بكەت و ئەڤ جۆرێ پەروەردەكرنێ هەستكرن ب بەرپرساتیێ زێدە دكەت لێ هندەك جاران بیر و بۆچوونێن ڕەخنەگرتنێ سنووردار دكەت، بۆ نموونە دبێژن دڤێت زارۆك فەرمانێن دایك و بابا و مەزنان جێبەجێ بكەت بێی كو گرنگی ب ناڤەڕوكا وێ فەرمانێ بهێتە دان و ئەڤە ژی دێ كارتێكرنێ ل زارۆكی كەت و شیانێن بڕیاردانێ ژی نابن ل پاشەڕۆژێ لێ پەروەردەكارێن پەروەردەیا كەڤن شیاینە سەربكەڤن د پاراستنا ناسنامەیا كولتووری و ئێمناهیا خێزانێ دا و ئەو زارۆكێن د ڤی جۆرێ ژینگەهێ دا پەروەردە دبن كو ڕێزێ ل داب و نەریتان دگرن پێگیرن ب بابەتێن جڤاكی لێ ب زەحمەت دشێن خۆ دگەل ژینگەهەكا جیاواز بگونجینن. ژ لایەكێ دی ڤە پەروەردەكرنا سەردەم ل سەر بنیاتێ زانین و زانستی و دەرۆنناسیێ هاتیە ئاڤاكرن كو زارۆكی هانددەت بۆ هزركرن و بیر و بۆچوونێن ڕەخنەگرتنێ و ئازادی د بڕیاردانێ دا ل سەر بنیاتێ تێگەهشتنێ ل دەوروبەران و ئەڤ شێوازێ پەروەردەكرنێ شیانێن فێربوونێ و داهێنانێ ل دەف زارۆكی زێدە دكەت و بەرهەڤ دكەت كو ب شێوەكێ سەربەخۆ ڕوی ب ڕوی ئاستەنگێن ژیانێ ببیت و ئەو زارۆیێن ب ڤی شێوەی پەروەردە دبن دشێن ب سەر گەلەك ئاستەنگان دا سەربكەڤن، لێ هندەك جاران نەشێن خۆ دگەل داب و نەریتێن جڤاكی بگونجینن كو دبیت بۆ زارۆكی د نوی بن و ئەڤە دبیتە ئەگەرێ تێكچوونا دەروونێ زارۆكی تا ڕادەیەكێ، پشتی زانینا ڤان هەردو شێوازان دشێین بێژین كو ئاڤاكرنا نەوەیەكێ سەركەفتی درستكرنا هەڤسەنگیێ یە د ناڤبەرا ڕەوشت و تیتالان و زانست و زانینێ دا، دڤێت زارۆكان فێر بكەین ڕێزێ ل وان بابەتێن جڤاكی بگرن كو دبنە ئەگەرێ سەقامگیریا خێزانێ و پێشڤەچوونا جڤاكی و د هەمان دەم دا دڤێت مافێ هندێ بدەینێ كو د ئازاد بن د بیر و باوەرێن خۆ دا.
ژ لایەكێ دیتر ڤە و ل هندەك جڤاكان دا دەرفەتا خواندنێ و فێربوونێ بۆ ئافرەتان یا سنووردارە و د هەمان دەم دا هندەك ڤەكۆلینان ئاشكرا كریە كو پەروەردە و فێربوونا ئافرەتێ زۆر یا گرنگە ژ گشت ڕوییەكێ ڤە و دبیتە ئەگەرێ بارسڤكیێ ژی بۆ خێزانێ د وارێ كار و ئەركێن خێزانێ دا و هەروەسا گەلەك جاران ئافرەتا تێگەهشتی و پێگەهشتی و خۆدان باوەرنامە گەلەك ئەركێن حوكمی و كارگیری پێ دهێنە ڕاسپاردن و مل ب ملێ زەلامی خزمەتێ دكەن و هەڤسەنگیێ پەیدا دكەن د وارێ ڕێڤەبرنێ دا، چونكی دهێنە چەكداركرن ب زانست و زانینا سەردەم و خزمەتەكا بێی جیاوازی ژی پێشكێش دكەن جیاواز ژ سەردەمێن بەری نوكە كو بتنێ ئافرەت وەك كابانی دهاتە هەژمارتن د ناڤا سنوورێ مالەكا دیاركری دا و مافێ وێ نەبوو كارێن دەرڤەی سنوورێ مالا خۆ ئەنجام بدەت و ب ڤی ڕەنگی جۆرە ستەمەك ژی ل ئافرەتێ دهاتە كرن وەك مرۆڤ و دهاتە ڤەقەتاندن ژ جیهانەكا پڕی زانست و زانین و خۆپێشڤەبرن، ل دوماهیێ پەروەردە و فێربوون ماف و ئەركەكێ مرۆڤایەتی یە و نابیت هیچ كەسەك یان ڕەگەزەك ژێ بهێتە ڤەقەتاندن و بێباركرن.

7

دلهین حەمدی

پارتی دیموكراتی كوردستان باوەری ب تەبایێ و ئارامیێ و ئاڤەدانیێ و خۆڕاگریێ و ئێكڕێزیێ هەیە و بۆ ڤێ چەندێ ژی قوربانیان ددەت و هەروەسا باوەریەكا تمام ژی ب دیموكراسیەتێ و مافێن مرۆڤی و هەلبژارتنێن ئازاد و پاك و پاقژ هەیە و هەرگاڤ دەسپێشخەریێ بۆ جێبەجێكرنا بنەمایێن دیموكراسیەتێ دكەت و ل ڤێ گەڕا هەلبژارتنێن پەڕلەمامانێ ئیراقێ دا ژی ب لیستا (٢٧٥) و ل ژێر درووشمێ (هەڤپشكی، هەڤسەنگی، لهەڤهاتن)ێ پشكداریێ دكەت ب مەرەما خزمەتكرنا خەلكێ هەرێما كوردستانێ و ئیراقێ ب گشت چین و توێژان ڤە و ژ بەر ڤێ چەندێ ژی بانگەوازییەكێ ئاڕاستەی گشت خەلكێ شەرەفمەندێ هەرێما كوردستانێ دكەین كو پشتەڤانیێ ل لیستا (٢٧٥) یا پارتی دیموكراتی كوردستان بكەن و دەنگێ خۆ مسۆگەر بكەن بۆ وێ پارتیا كۆ ل ساڵێن چلان دا هەتاكو نوكە ب چەك و كۆلنەدان و خەباتا خۆ یا بەردەوام تێكۆشان كری ژ بۆ بدەستڤەئینانا ماف و ئازادیێن گەلێ كورد و ژ دەرەنجامێن تێكۆشانا پارتی دیموكراتی كوردستان ل ساڵا (١٩٩١)ێ پشتی ڕاپەرینا پیرۆزا گەلێ كوردستانێ (حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و قەوارەیێ هەرێما كوردستانێ) دهێنە بەرهەم و ئێكەم كابینەیا حوكمەتێ ژی ب هەلبژارتنێت ئازاد و دەنگێ هەڤوەلاتیان دهێتە پێكئینان و هەتا نوكە ژی پارتی دیموكراتی كوردستان دەستبەرداری هەلبژارتنان و پڕۆسەیێن دیموكراسی نەبوویە، ژ لایێ ئەمنییەت و سەقامگیریێ ڤە ژی هەرگاڤ پارتی دیموكراتی كوردستان وەكی مەتالەكێ زیندی خۆ دایە بەر سینگێ خەلكێ هەرێمێ و قەوارەیێ هەرێما كوردستانێ و ژ پیلان و پیلانگێڕیێن دوژمن و نەحەزان پاراستینە و دەنگ و ڕەنگێ خێزان و كەس و كارێن شەهید و پێشمەرگەیێن قەهرەمان و زەرەرمەندان ژی بوویە ئەڤجا ل هەر پارچەكا ئیراقێ بن.
ئەگەر مە بڤێت كوردستان و ئیراق هەرگاڤ د پڕ بن ژ ئارامیێ و ئازادیێ و ئاڤەدانیێ و خۆشگوزەرانیێ دڤێت ئەم هەمی وەك كەرنەڤالەكێ ل ڕۆژا (١١ ⁄ ١١ ⁄ ٢٠٢٥)ێ بەرەف سندۆقێن دەنگدانێ بچین و ب شانازی ڤە دەنگی بدەینە لیستا (٢٧٥) یا سەرۆك و ڕێبەر (مسعود مستەفا بارزانی)، چونكی ئەڤ لیستە بتنێ دشێت خزمەتا هەڤوەلاتیان بكەت بێی جیاوازیا ئایین و نەتەوەیان، هەروەسا لیستا (٢٧٥) تاكە لیستە كو هەولێن جددی و پڕ ژ ئیرادە ددەت بۆ پاراستنا كوردستانێ و ئیراقەكا فیدڕال و ئاڤەدان كو مافێن گشت خەلكێ ئیراقێ تێدا د پاراستی بن، لەوڕا یا گرنگە گشت خەلكێ هەرێما كوردستانێ و ناڤەڕاست و ژێریا ئیراقێ دەنگی ب لیستا (٢٧٥) یا پارتی دیموكراتی كوردستان بدەن و هەبوونا خۆ بسەلمینن.

6

دلهین حەمدی

پارتی دیموكراتی كوردستان باوەری ب تەبایێ و ئارامیێ و ئاڤەدانیێ و خۆڕاگریێ و ئێكڕێزیێ هەیە و بۆ ڤێ چەندێ ژی قوربانیان ددەت و هەروەسا باوەریەكا تمام ژی ب دیموكراسیەتێ و مافێن مرۆڤی و هەلبژارتنێن ئازاد و پاك و پاقژ هەیە و هەرگاڤ دەسپێشخەریێ بۆ جێبەجێكرنا بنەمایێن دیموكراسیەتێ دكەت و ل ڤێ گەڕا هەلبژارتنێن پەڕلەمامانێ ئیراقێ دا ژی ب لیستا (٢٧٥) و ل ژێر درووشمێ (هەڤپشكی، هەڤسەنگی، لهەڤهاتن)ێ پشكداریێ دكەت ب مەرەما خزمەتكرنا خەلكێ هەرێما كوردستانێ و ئیراقێ ب گشت چین و توێژان ڤە و ژ بەر ڤێ چەندێ ژی بانگەوازییەكێ ئاڕاستەی گشت خەلكێ شەرەفمەندێ هەرێما كوردستانێ دكەین كو پشتەڤانیێ ل لیستا (٢٧٥) یا پارتی دیموكراتی كوردستان بكەن و دەنگێ خۆ مسۆگەر بكەن بۆ وێ پارتیا كۆ ل ساڵێن چلان دا هەتاكو نوكە ب چەك و كۆلنەدان و خەباتا خۆ یا بەردەوام تێكۆشان كری ژ بۆ بدەستڤەئینانا ماف و ئازادیێن گەلێ كورد و ژ دەرەنجامێن تێكۆشانا پارتی دیموكراتی كوردستان ل ساڵا (١٩٩١)ێ پشتی ڕاپەرینا پیرۆزا گەلێ كوردستانێ (حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و قەوارەیێ هەرێما كوردستانێ) دهێنە بەرهەم و ئێكەم كابینەیا حوكمەتێ ژی ب هەلبژارتنێت ئازاد و دەنگێ هەڤوەلاتیان دهێتە پێكئینان و هەتا نوكە ژی پارتی دیموكراتی كوردستان دەستبەرداری هەلبژارتنان و پڕۆسەیێن دیموكراسی نەبوویە، ژ لایێ ئەمنییەت و سەقامگیریێ ڤە ژی هەرگاڤ پارتی دیموكراتی كوردستان وەكی مەتالەكێ زیندی خۆ دایە بەر سینگێ خەلكێ هەرێمێ و قەوارەیێ هەرێما كوردستانێ و ژ پیلان و پیلانگێڕیێن دوژمن و نەحەزان پاراستینە و دەنگ و ڕەنگێ خێزان و كەس و كارێن شەهید و پێشمەرگەیێن قەهرەمان و زەرەرمەندان ژی بوویە ئەڤجا ل هەر پارچەكا ئیراقێ بن.
ئەگەر مە بڤێت كوردستان و ئیراق هەرگاڤ د پڕ بن ژ ئارامیێ و ئازادیێ و ئاڤەدانیێ و خۆشگوزەرانیێ دڤێت ئەم هەمی وەك كەرنەڤالەكێ ل ڕۆژا (١١ ⁄ ١١ ⁄ ٢٠٢٥)ێ بەرەف سندۆقێن دەنگدانێ بچین و ب شانازی ڤە دەنگی بدەینە لیستا (٢٧٥) یا سەرۆك و ڕێبەر (مسعود مستەفا بارزانی)، چونكی ئەڤ لیستە بتنێ دشێت خزمەتا هەڤوەلاتیان بكەت بێی جیاوازیا ئایین و نەتەوەیان، هەروەسا لیستا (٢٧٥) تاكە لیستە كو هەولێن جددی و پڕ ژ ئیرادە ددەت بۆ پاراستنا كوردستانێ و ئیراقەكا فیدڕال و ئاڤەدان كو مافێن گشت خەلكێ ئیراقێ تێدا د پاراستی بن، لەوڕا یا گرنگە گشت خەلكێ هەرێما كوردستانێ و ناڤەڕاست و ژێریا ئیراقێ دەنگی ب لیستا (٢٧٥) یا پارتی دیموكراتی كوردستان بدەن و هەبوونا خۆ بسەلمینن.

6

دلهین حەمدی

یا خۆیایە وەلاتێ كوردان واتە (كوردستانا مەزن) ل سەدەیەكێ زێدەترە ژ ئەگەرێ رێكەفتننامەیا (سایكس – بیكۆ كو د ناڤبەرا هەردو وەلاتێن شاهنشینا ئێكگرتی (بریتانیا)یێ و فڕەنسایێ دا هاتبوو ئیمزاكرن ب سەرپەرشتی و ڕازیبوونا ئیمپڕاتوریەتا رۆسیایێ و د ئێك ژ ئەنجامێن ڤێ ڕێكەفتنێ دا كوردستانا مەزن ب سەر وەلاتێن دەوروبەر ڤە دهێتە دابەشكرن و ئێدی تاكێ كورد دبیتە هەڤوەلاتیێ پلە دو و سێ د وان وەلاتان دا سەرەڕای ستەملێكرنێ و هەولدانا نەهێلانا موركا نەتەوایەتیێ لدەف كوردان، ل ڤێرێ من دڤێت ئاماژێ ب گۆتنەكا (ئیبن خەلدون)ی بكەم دەما كو دبێژیت (هەمی خەلك د ئارامیێ دا وەكهەڤن لێ د تەنگاڤیان دا ژ ئێكجودا دبن) كەواتە د ڤان كاودانان دا ئەو كەسانێن كو هەستا وان یا نەتەوایەتی یا ب هێز و چالاك بیت هەولا شۆڕشێ و هەستا وەلات ڕزگاركرنێ ل دەف پەیدا دبیت پێچەوانەی وان كەسان یێن كو چ وەفایەك بۆ گەل و وەلاتێ خۆ نەبیت، ئەو كەس و لایەنێن ب ڤان جۆرە شۆڕشان ژی ڕادبن ب شێوازەكێ ڕێكخستی و دویر ژ بەرژەوندیێن كەسۆكی پێكولا دكەن و دەسپێكا شۆڕشا خۆ سەخبێر دكەن ب هەر ڕێكەكا هەبیت پێخەمەت سەركەفتنان و خۆڕزگاركرن ژ داگیركارییان و نموونەیا هەرە بەرچاڤ و ب هێز ل سەر ڤێ چەندێ ژی شۆڕشا گەلێ كورد ل باشۆرێ كوردستانێ بوو ب ڕێبەراتیا نەمر (مەلا مستەفایێ بارزانی) و ژ ئەنجامێ دەهان سالێن پڕ نشیڤی و ئەڤرازی ئێدی هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دبنە دەسكەفتێن ڤێ شۆڕشێ، ل پارچەیێن دیتر یێن كوردستانێ ژی شۆڕش هەبووینە، لێ ب مخابنی ڤە ب شێوازەكێ نەڕێكخستی دهاتنە ئەنجامدان و دەستێن ناڤخۆیی یێن دژە شۆڕشێ ژی كارتێكرن ل شۆڕشێن وان دكرن و جهێ ئاماژە پێ كرنێ یە ئێك ژ ئەگەرێن سەرەكی یێن شكەستا هەر هەول و شۆڕشەكا كوردی ژ بۆ ئازادیێ و بن دەست دەركەفتنێ خیانەتا ناڤخۆیی بوویە كو هندەك كەس و لایەن دبوونە دارودەستەك ژ بۆ دوژمن و داگیركەران، پێخەمەت بەرژەوەندیێن خۆ یێن كەسۆكی و نەڕەوا.
بارزانیێ نەمر د ئێك ژ گۆتنێن خۆ دا دبێژیت (وان دەستكەفتان نەفرۆشن یێن كو ب خوینێ بدەستڤە هاتین) كەواتە پاراستنا دەسكەفتان زۆر یا گرنگە و دڤێت بكەینە ڕێسا و یاسا و زارۆیێن خۆ ژی ل سەر وێ چەندێ پەروەردە بكەین كو هەستا نەتەوایەتی ل دەف وان پەیدا ببیت و دەستكەفتێن شۆڕشا باب و باپیرێن خۆ ژی گرنگیێ پێ بدەن و بپارێزن و ببنە كەسانێن گەل و نەتەوە پەروەر و داهێنەر داكو تووشی چ نسكۆ و شكەستنان نەبن، هەروەكی نەوەیێن بەری خۆ و هەول بدەن شۆڕشا گەلانێن سەركەفتی و پێشكەفتیێن جیهانێ داننە پێش چاڤێن خۆ و مفای ژێ وەربگرن، چونكی بۆ ئاڤاكرنا هەر وەلاتەكێ پێدڤی ب بناغەیەكێ موكم هەیە و كەرەستەیێن وی بناغەی ژی دڤێت كوالیتیەكا بلند هەبیت ئەو ژی ئینتیما و حەژێكرنە بۆ وەلاتی.
ل دوماهیێ من دڤێت بدەمە دیار كرن كو د هەر كار و پڕۆژە و پلان و شۆڕشەكێ دا ئەگەر دەسپێك ب دروستی هاتنە سەخبێركرن، د ئەنجام دا دەستكەفتێن مەحال دهێنە بەرهەم لێ دڤێت هشیار و لێ زان و كاڕا بین د وارێ پاراستنا وان دەستكەفتان دا.

6

دلهین حەمدی

ئەڤە ئەو بەروارە یاكو شۆڕشا ئیلۆنا مەزن تێدا هاتیە بەرپاكرن بەری (٦٤) سالان كو شۆڕشەكا (سیاسی، جڤاكی، چەكداری، هزری…هتد) بوو هەروەسا ڤێ شۆڕشێ مێژوویەكا نوی دروستكر و ئومێد ئێخستە د ناڤ دلێ نەتەوەیەكێ دا و كەلهەك بوو ژ بۆ ئازادیخواز و دیموكراتیخوازان ل دەڤەرێ و جهێ سەرنج و هەلسەنگاندنێ بوو ل سەر ئاستێ نیڤدەولەتی و هەرێمی ب گشتی.
ل (١١)ی ئیلۆنا (١٩٦١)ێ ب ڕێبەراتیا نەمر (مەلا مستەفایێ بارزانی) ئەڤ شۆڕشە هاتە بەرپاكرن و ئیرادە و ڕەتكرنا بندەستیێ د ناخێ تاك ب تاكێن كوردستانێ دا ئاڤاكر، بەرپاكرنا ڤێ شۆڕشێ بۆ وێ چەندێ ڤەدگەڕیت كو ڕژێما (عبدالكریم قاسم)ی ژ وان هەمی سۆزان پاشگەز دبیت یێن كو ب سەركردایەتیا سیاسی یا كوردستانێ دابوون و ل دەسپێكێ ڤێ ڕژێمێ پێنگاڤێن باش هاڤێن و هەلوەستێ وێ یێ ئەرێنی بوو لێ پاشی كەفتە د بن كاریگەریا هزرا ناسیۆنالیزما عەرەبی دا و پەشیمان دبیت ژ وان سۆزێن ب سەركردایەتیا سیاسی یا كوردستانێ دابوون و پەلامارا كوردستانێ دا و بارزانیێ نەمر ژی ل ژێر ناڤێ (شۆڕشا ئیلۆنێ) و ب هیممەتا خەلك و پێشمەرگەیێن دلێرێن كوردستانێ بەر سینگێ ڕژێما قاسمی گرتن و ڤێ شۆڕشێ نێزیكی (١٤) ساڵان ڤەكێشا و د ئەنجام دا ڕێكەفتنا (١١ی ئادارا ١٩٧٠) لێ هاتە بەرهەم كو ب ڕویدانەكا مەزن دهاتە هەژماركرن د دیرۆكا ڕزگاریخوازا گەلێ كورد دا چونكی بۆ ئێكەم جار بوو د مێژوویێ دا دەڤەرەكا ئۆتونۆمی یا دان پێ دانایی ل باشۆرێ كوردستانێ درست دبیت و زمانێ كوردی مل ب ملێ زمانێ عەرەبی ب فەرمی هاتە نیاسین پاشی وەك پیشەیەكێ هەردەمی ڕژێما بەعسی ل پەیمان و سۆزێن خۆ پاشگەز دبیت و شەڕێ دژی كورد كوردستانیان دەستپێكر و هەوا ئەنفال و قڕكرنێ ل دژی گەلێ كورد ب ئەنجام گەهاندن و ل سالا (١٩٧٥)ێ كۆچا خەلكێ باشورێ كوردستانێ بۆ وەلاتێن دەوروبەر بتایبەتی توركیا و ئیرانێ دەستپێكر، ژ هەژی گوتنێ یە تایبەتمەندیێن شۆڕشا ئیلۆنا مەزن هند زۆرن و ئەوا مە بەحس كری بتنێ هندەك دلۆپن ژ وێ دەریایا شانازی و سەروەریا ڤێ شۆڕشێ و دڤێت توێژا گەنجان و نفشێ خۆ یێ نوكە ژی لسەر وێ چەندێ پەروەردە بكەین كو هەرگاڤ ڕێزێ ل دیرۆكا گەلێ خۆ بگرن و نەهامەتی و دەردەسەریێن باب و باپیرێن خۆ ژبیرنەكەن و بەر ب خزمەتكرنا خاك و وەلاتێ خۆ پێنگاڤان بەرەف پێش بهاڤێژن و شیانێن خۆ بۆ پتر خزمەتكرنا گەل و وەلات و شارستانیەتا خۆ بمەزێخن.
ب ڤێ چەندێ خۆیا دبیت كو شۆڕشا ئیلۆنا مەزن دبیتە ئێكەم مەزنترین شۆڕش د دیرۆكا بزاڤا ڕزگاریخوازا گەلێ كورد دا و ئێكەم دەسكەفتێ وێ یێ مەزن بدەستڤەئینانا حوكمێ ئوتونومی بوو ب حنێرا پێشمەرگەی و پشتەڤانیا جەماوەری، ل ڤێرێ پێشنیاز دكەین كو ئەڤ رۆژە واتە (١١ی ئیلۆنێ) كو خۆدان تایبەتمەندییەكا پیرۆزە ب رۆژا نیشتیمانی یا پێشمەرگەی بهێتە نیاسین و پێگیری پێ بهێتە كرن داكو نەوەیێ داهاتیێ گەلێ مە ئاشنا ببن ب ڤان پیرۆزیان و ژبیر نەكەن.
ل دویماهیكێ سەرێ ڕێز و نەوازشێ بۆ گیانێ پاكێ شەهیدێن ڕێیا ڕزگاریخوازا گەلێ كورد و سەركاروانێ وان بارزانیێ باب و كاك ئیدریسێ هەردەم زیندی دچەمینین.

9

دلهین حەمدی

ئەڤە ئەو بەروارە یاكو شۆڕشا ئیلۆنا مەزن تێدا هاتیە بەرپاكرن بەری (٦٤) سالان كو شۆڕشەكا (سیاسی، جڤاكی، چەكداری، هزری…هتد) بوو هەروەسا ڤێ شۆڕشێ مێژوویەكا نوی دروستكر و ئومێد ئێخستە د ناڤ دلێ نەتەوەیەكێ دا و كەلهەك بوو ژ بۆ ئازادیخواز و دیموكراتیخوازان ل دەڤەرێ و جهێ سەرنج و هەلسەنگاندنێ بوو ل سەر ئاستێ نیڤدەولەتی و هەرێمی ب گشتی.
ل (١١)ی ئیلۆنا (١٩٦١)ێ ب ڕێبەراتیا نەمر (مەلا مستەفایێ بارزانی) ئەڤ شۆڕشە هاتە بەرپاكرن و ئیرادە و ڕەتكرنا بندەستیێ د ناخێ تاك ب تاكێن كوردستانێ دا ئاڤاكر، بەرپاكرنا ڤێ شۆڕشێ بۆ وێ چەندێ ڤەدگەڕیت كو ڕژێما (عبدالكریم قاسم)ی ژ وان هەمی سۆزان پاشگەز دبیت یێن كو ب سەركردایەتیا سیاسی یا كوردستانێ دابوون و ل دەسپێكێ ڤێ ڕژێمێ پێنگاڤێن باش هاڤێن و هەلوەستێ وێ یێ ئەرێنی بوو لێ پاشی كەفتە د بن كاریگەریا هزرا ناسیۆنالیزما عەرەبی دا و پەشیمان دبیت ژ وان سۆزێن ب سەركردایەتیا سیاسی یا كوردستانێ دابوون و پەلامارا كوردستانێ دا و بارزانیێ نەمر ژی ل ژێر ناڤێ (شۆڕشا ئیلۆنێ) و ب هیممەتا خەلك و پێشمەرگەیێن دلێرێن كوردستانێ بەر سینگێ ڕژێما قاسمی گرتن و ڤێ شۆڕشێ نێزیكی (١٤) ساڵان ڤەكێشا و د ئەنجام دا ڕێكەفتنا (١١ی ئادارا ١٩٧٠) لێ هاتە بەرهەم كو ب ڕویدانەكا مەزن دهاتە هەژماركرن د دیرۆكا ڕزگاریخوازا گەلێ كورد دا چونكی بۆ ئێكەم جار بوو د مێژوویێ دا دەڤەرەكا ئۆتونۆمی یا دان پێ دانایی ل باشۆرێ كوردستانێ درست دبیت و زمانێ كوردی مل ب ملێ زمانێ عەرەبی ب فەرمی هاتە نیاسین پاشی وەك پیشەیەكێ هەردەمی ڕژێما بەعسی ل پەیمان و سۆزێن خۆ پاشگەز دبیت و شەڕێ دژی كورد كوردستانیان دەستپێكر و هەوا ئەنفال و قڕكرنێ ل دژی گەلێ كورد ب ئەنجام گەهاندن و ل سالا (١٩٧٥)ێ كۆچا خەلكێ باشورێ كوردستانێ بۆ وەلاتێن دەوروبەر بتایبەتی توركیا و ئیرانێ دەستپێكر، ژ هەژی گوتنێ یە تایبەتمەندیێن شۆڕشا ئیلۆنا مەزن هند زۆرن و ئەوا مە بەحس كری بتنێ هندەك دلۆپن ژ وێ دەریایا شانازی و سەروەریا ڤێ شۆڕشێ و دڤێت توێژا گەنجان و نفشێ خۆ یێ نوكە ژی لسەر وێ چەندێ پەروەردە بكەین كو هەرگاڤ ڕێزێ ل دیرۆكا گەلێ خۆ بگرن و نەهامەتی و دەردەسەریێن باب و باپیرێن خۆ ژبیرنەكەن و بەر ب خزمەتكرنا خاك و وەلاتێ خۆ پێنگاڤان بەرەف پێش بهاڤێژن و شیانێن خۆ بۆ پتر خزمەتكرنا گەل و وەلات و شارستانیەتا خۆ بمەزێخن.
ب ڤێ چەندێ خۆیا دبیت كو شۆڕشا ئیلۆنا مەزن دبیتە ئێكەم مەزنترین شۆڕش د دیرۆكا بزاڤا ڕزگاریخوازا گەلێ كورد دا و ئێكەم دەسكەفتێ وێ یێ مەزن بدەستڤەئینانا حوكمێ ئوتونومی بوو ب حنێرا پێشمەرگەی و پشتەڤانیا جەماوەری، ل ڤێرێ پێشنیاز دكەین كو ئەڤ رۆژە واتە (١١ی ئیلۆنێ) كو خۆدان تایبەتمەندییەكا پیرۆزە ب رۆژا نیشتیمانی یا پێشمەرگەی بهێتە نیاسین و پێگیری پێ بهێتە كرن داكو نەوەیێ داهاتیێ گەلێ مە ئاشنا ببن ب ڤان پیرۆزیان و ژبیر نەكەن.
ل دویماهیكێ سەرێ ڕێز و نەوازشێ بۆ گیانێ پاكێ شەهیدێن ڕێیا ڕزگاریخوازا گەلێ كورد و سەركاروانێ وان بارزانیێ باب و كاك ئیدریسێ هەردەم زیندی دچەمینین.

7

دلهین حەمدی

هەرێما كوردستانێ ئەزموونەكە جهێ شانازیێ یە ژ ڕویێ پێكڤەژیانا ئایینی و نەتەوەیی و چاڤدێرێن جیهانی ژی هەرگاڤ ب گرنگی ڤە تیشكێ دئێخنە سەر ڤێ ڕەوشا پێكڤەژیانێ ل هەرێما كوردستانێ كو دكەڤیتە د ناڤا دەڤەرەكا پڕ ژ كێشەیێن ئایینی و مەزهەبی و تائیفی دا كو ئەو ژی ئیراقە، ل هەرێما كوردستانێ هەرگاڤ كەسێ خۆ ب كێم نەدیتیە ئەڤجا هەر ئایینەك یان نەتەوەیەك بن و مافێ هەر هەمیان ژی یێ پاراستیە و ماموستایێن ئایینی ژی ڤێ چەندێ ڤەدگەڕیننەڤە بۆ فەلسەفەیا ڕێبازا بارزانیێ باب و هەروەسا سەركردایەتیا حەكیمانەیا سەرۆك (مسعود مستەفا بارزانی).
بۆ سالیادا (١٦)ی ئابێ و (٧٩)ەمین سالڤەگەڕا دامەزراندنا پارتی دیموكراتی كوردستان و ژدایكبوونا سەرۆك (مسعود مستەفا بارزانی) مەلا (ڕەعد نوری ئومەربەبلی) وەك ماموستایێ ئایینی دبێژیت (ئەو هەمی زولم و ستەما ل گەلێ كورد هاتیە كرن ب ئەنفال و كیمیاباران و نوكە ژی پاریێ ژیانێ ل خەلكێ مە دبڕن ئەڤجا پارتی دیموكراتی كوردستان نە بتنێ ڕوی ب ڕوی ڤان جورە كریاران ڕاوەستیایە بەلكی نەهێلایە ئەڤ چەندە كاریگەریێ ل سەر ئاساییشا جڤاكی ژی درست بكەت، پارتی ژبلی هندێ كو ئارمانجا وێ بدەستڤەئینانا مافێ گەلێ كوردە هەمی هەولێن خۆ ژی بۆ پاراستنا ئایینان و نەتەوەیان و پێكڤەژیانی تەرخان كرینە كو ئەڤە ژی بنەمایێ كارێ پارتی دیموكراتی كوردستانە، هەمی ئەو نەتەوە و ئایینێن جیاوازێن كو ل هەرێما كوردستانێ دژین ستاییشا ڕۆلێ سەرۆك بارزانی دكەن كو ژیانەكا ئاسودە و بێی گیر و گرفت بۆ وان دەستەبەر كرییە)، هەر تایبەت ب سالڤەگەڕا دامەزراندنا پارتی شێخ (ئیبراهیم بەرزنجی) كەسایەتیێ ئایینی و نیشتیمانی دبێژیت (ل وەختێ كو ئەم بەرێ خۆ ددەینە بەرنامێ كارێ پارتی دیموكراتی كوردستان و لایەنێن دیتر گەلەك ژ هەڤدۆ د جیاوازن، پارتی سەقامگیریێ و پاراستنا قەوارەیێ سیاسی یێ هەرێما كوردستانێ و پێكڤەژیانێ و هەڤدۆ قەبیل كرنێ و ڕەتكرنا توندوتیژیێ كریە بەرنامێ خۆ یێ كاری و جێبەجێ دكەت،پارتی ڕوی ب ڕوی وان هەمی پیلانان ژی دبیت یێن كو زیانێ دگەهیننە پێگەهێ هەرێما كوردستانێ و ئەڤ چەندە بۆ مە ددەنە دیاركرن كو هەبوونا پارتی زۆر یا گرنگە بۆ نها و قۆناغێن داهاتی ژی).
ل ڤێرێ بۆ مە دیار دبیت كو هەبوونا پارتی دیموركراتی كوردستان ب سەرۆكاتیا (مسعود مستەفا بارزانی) چەندا گرنگە و چەندا گرنگ بوویە و دێ چەندا گرنگ و چارەنڤیسساز بیت د قوناغێن داهاتی دا ژی چونكی دامەزراندنا ڤێ پارتێ ژ هزر و بیروباوەرێن نەمر (مەلا مستەفایێ بارزانی) سەرچاوەی دگریت و هەر ژ دامەزراندنا وێ هەتاكو نوكە داكوكیكارەكا ڕژد بوویە لسەر مافێ گەلێ كورد ب گشت چین و توێژان ڤە و هیچ وەختەكێ ژی سازش ل سەر مافێ گەلێ كورد نەكریە و دێ یا بەردەوام بیت ژی ل ژێر ڕاسپاردە و بڕیارێن سەرۆك و لێڤەگەر (مسعود مستەفا بارزانی) ژ بۆ خزمەتكرنەكا بێی جیاوازی و هەروەسا پتر دانەنیاسینا گەلێ ستەم لێ كریێ كورد ب جیهانێ.

8

دلهین حەمدی

ماددەیێن هۆشبەر ئێكە ژ وان ئاستەنگێن جددی یێن كو گەفا ل جڤاكێ مە دكەن نە ب تنێ ل سەر ئاستێ ساخلەمیێ و جڤاكێ بەلكی ل دوماھیێ دبیتە ئەگەرێ تێكدانا ئاساییشا ئابووری و سیاسی، هەروەسا ماددەیێن هۆشبەر كاریگەری ل سەر مێشك و ھزر و بیرێن مرۆڤی هەیە و دشێن ببنە ئەگەرێ گوهۆڕینێ ل ھزر و بیر و هەست و هۆشێن مرۆڤی و هەروەسا ماددەیێن ئالۆدەبوونێ نە و كاریگەری لسەر كۆئەندامێ دەماران هەیە و دبنە ئەگەرێ ژدەستدانا ھشیاریا بەشەكێ یان ب تمامی یا لەشێ مرۆڤی. هەروەسا دبنە ئەگەرێ تێكچوونەكا درێژخایەن د مێشك و ڕەفتارێن كەسێ ئالۆدەبوویی دا و زێدەباری هندێ كو ماددەیێن هۆشبەر دشێن ببنە ئەگەرێ كێشەیێن یاسایی و سزادانا تاوانباری و هەروەسا ب ئێك ژ گرفتێن جددی ل بەر سینگێ جڤاكا مە دھێنە زانین ژبەر وان زیانێن كو ب تاكی و خێزانێ و جڤاكا مە ب گشتی دگەهینن و پێدڤی ب هەولێن هەمەلایەنە هەیە بۆ خۆپاراستن و چارەسەركرنێ، چونكی ژبلی لایەنێ ساخلەمیێ بەلكی ژ لایێ ئابووری ڤە ژی دبنە ئەگەرێ هەڕفاندن و پەرتەوازەیا خێزانێ، لەوڕا ئەگەر حوكمەت و لایەنێن ئەمنی ب درستی ڕوی ب ڕوی فرۆشیار و بكارئینەرێن ماددەیێن هۆشبەر نەبیت دێ ل دوماھیێ باجەكا زۆر گران دەین هەم وەكو حوكمەت هەم وەكو خەلك.
دیاردەیا ماددەیێن هۆشبەر كاریگەرییەكا كویر و ئەرێنی ل سەر ئاساییشا ئابووری و جڤاكی یا وەلاتان هەیە و ئەڤ كاریگەریە د چەند لایەنان ڤە دەردكەڤن ژ وان:.
1- كێمبوونا بەرهەمئینان و هێزا كاری: بكارئینانا ماددەیێن هۆشبەر دبنە ئەگەرێ دابەزینا بەرچاڤ یا بەرهەمئینانا تاكەكەسی ژ ئەگەرێ لاوازیا هێزا دەروونی و جەستەیی و ژ دەستدانا ھێزا كاركرنێ.
2- زێدەبوونا ڕێژەیا بێكاریێ: ماددەیێن هۆشبەر حالەتەكێ بێكاریێ دروست دكەن ژبەركو ئالۆدەیێن وێ ھێزا كاركرنێ ژ دەست ددەن یان كێمتر كارا دبن و ئەڤە ژی هندەكا هانددەت كو لدویڤ چاڤكانیێن نەیاسایی یێن داهاتی دا بگەڕن و ئەڤ چەندە زیانێن ئابووری دگەهینیتە وەلاتی و هەژاری زێدە دبیت.
3- مەزاختنێن زێدە د بیاڤێ ساخلەمیێ دا: مەزاختن بۆ چارەسەركرنا ئالۆدەبوویان و خۆپاراستن ژ نەخۆشیێن پەیوەندیدار ب ماددەیێن هۆشبەر ڤە بارگرانییەكا دارایی یا بەرچاڤ دئێخیتە سەر سیستەمێ ساخلەمیا حوكمەتێ و ئەڤ بارگرانیا دارایی كارتێكرنێ ل سیستەمێن دیتر یێن حوكمەتێ ژی دكەت.
4- زێدەبوونا مەزاختنێن حوكمەتێ بۆ ئاساییش و دادپەروەریێ: چونكی بەرهنگاربوونا بازرگانی كرن ب ماددەیێن هۆشبەر و تاوانێن پەیوەندیدار پێدڤی ب دەستەبەركرنا چاڤكانیێن ماددی و مڕۆڤی یێن بەرفرەهـ هەیە.
5- كاریگەری ل سەر بازاڕێ ڕەش و سپیكرنا پارەی: هەبوونا ئابوورییەكێ نەفەرمی یێ ماددەیێن هۆشبەر بازاڕەكێ ڕەشێ زەبەلاح درست دكەت كو كاریگەریێ ل سەر ئابووریا فەرمی دروست دكەت. چونكی پارێ نەیاسایی د ناڤ بازاڕی دا هاتوچوویێ دكەت.
6- تێكچوونا سەقامگیریا ئابووری: چونكی ئەو پارێ د بازرگانیكرنا ماددەیێن هۆشبەر دەست دكەڤیت دگەل سیاسەتا ئابووری یا وەلاتان دا ناگونجیت و ئەڤە ژی دبیتە ئەگەرێ داكەفتنا سەقامگیریا ئابووری.
7- ژناڤچوونا پەیكەرێ جڤاكی: بكارئینانا ماددەیێن هۆشبەر دبیتە ئەگەرێ هەلوەشینا خێزانێ و پەیوەندیێن جڤاكی و زێدەبوونا هەژاریێ و دابەزینا ئابووری ل سەر ئاستێ ناڤخۆیی و نیشتیمانی.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com