پارێزەرەكی بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ دیار كر كو هەڤژینی گرێبەستەكا یاسایی یە دناڤبەرا ژنێ‌ و زەلامی دا بو مەبەستا ئاڤاكرنا خێزانەكێ‌ و ئەڤ گرێبەستە ب هندەك رێیێن جودا نامینیت، دیسان د هندەك حالەتان دا ئەڤ گرێبەستە ب دووماهیك ناهێت ب گوتنا تەلاق.

پارێزەر زیوەر رەجەب دیار كر كو یاسایا بارێن كەسایەتی یا عیراقی د مادێ‌ (3) دا هەڤژینیا پێناسە كری ب هندێ‌ كو هەڤژینی گرێبەستەكە دناڤبەرا زەلامەكی و ئافرەتەكێ دا كو ب رێكا وێ‌ گرێبەستێ‌ مەبەستا وان بو دهێتە حەلال كرن بو ئاڤاكرنا ژیانەكا هەڤپشك دناڤبەرا واندا و ئاڤاكرنا خێزانێ‌ و هەبوونا زاروكان و گۆت: (هەروەسا گرێبەستا هەڤژینیێ‌ ب هندەك رێكێن جودا جودا ب دووماهیك دهێت و نامینیت وەكی هەكو زەلام ب حەزا خو یا تاك ڤێ‌ گرێبەستێ‌ ب دووماهیك بینیت كو ئەم دبێژینە ڤی حالەتی (تەلاق) یان دبیت ب حوكمێ‌ دادوەری ب دووماهیك بهێت یان ب حەزا هەردو لایان ئافرەتێ‌ و زەلامی یان ژی دبیت ب حوكمێ‌ شەرعی ب دووماهیك بهێت و نەمینیت).
پارێزەر زیوەر دیار كر ژی، د یاسایێ‌ دا تەلاق ناكەڤیت ئیلا ب رێكا وان گوتنا بیت یێن كو شەریعەتی دەستنیشانكری و چەند كەسەك یان حالەتەك یێن هەین لدووڤ یاسایا عیراقی تەلاقا وان ناكەڤیت و گۆت: (ئەو ژی هەكە كەسەك یێ سەرخوش بیت و هایژ خو نەبیت و هەڤژینا خو بەردەت ب گوتنا تەلاق هینگێ‌ تەلاقێن وی ناكەڤن دیسان هەكە كەسەك یێ‌ دین بیت ب گوتنێ‌ هەڤژینا وی ژێ‌ خلاس نابیت).
پارێزەری زێدەتر گۆت: (هەروەسا ئەو كەسێ‌ تورەبوونەكا مەزن دگریت و ئەو تورەبونە وەلێ‌ دكەت جوداهیێ‌ ناكەت دناڤبەرا دروستی و خەلەتیێ دا و ل سەر هشێن خو نامینیت كو بریارەكێ‌ ل سەر تورەبونا خو بدەت یان ژی ئاریشەكا ژ نشكەكێ‌ ڤە بو دروست بوی و ئەو ئاریشە هند یا مەزن بیت وی هاش خو نەمینیت و بریارێ‌ بدەت هینگێ‌ تەلاقێت وی ناكەڤن).
زیوەر د بەردەوامیا ئاخفتنێن خۆدا دیار كر كو د یاسایێ‌ دا كەسەكێ‌ دی یێ‌ هەی كو تەلاقێن وی ناكەڤن ئەو ژی نەخوش دەمێ‌ نەخوشیەكا مرنێ‌ لێ‌ بیت ئانكو نەخوشیەك بیت كو ئەو نەخوشیە وی كەسی بەر ب مرنێ‌ ڤە ببەت وەكی شێرپەنجا دەرەجا وێ‌ یا بلند بیت یان هەر نەخوشیەكا دی یا ل ئاستێ‌ وێ‌ و گۆت: (هەروەسا بەردانا ب مەرج ژی ب سویند خوارنێ‌ ئانكو كەسەك مەرجەكی ب دانیتە بەر هەڤژینا خو كو ئەگەر وەنەكەت دێ‌ بەردەت ب ڤی رەنگی ژی ژن ناهێتە بەردان و تەلاقێت زەلامی ناكەڤن).

رێژەكا زۆر یا گەنجان پشكداریێ‌ د خولێن فێربوونا زمانان دبن، ژبەر گرنگیا زمانی ب تایبەتی زمانێ‌ ئینگلیزی، ژبەركو زمانەكێ‌ جیهانی یە و هەتا كەسەك فێری هەر زمانەكی دبیت پێدڤی ب 8 هەیڤا هەتا سالەكێ‌ هەیە و دگەل هندێ‌ دا دڤێت رۆژانە 4 هەتا 6 دەمژمێران وانێن خۆ بخوینت و وەربگریت.

نێچیرڤان سلێمان، رێڤەبەر و خودانێ‌ پەیمانگەها نالی یا فێركرنا زمانانان بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت: د نوكە دا رێژەكا گەكەك زۆر یا گەنجان پشكداریێ‌ د خۆلێن فێربوونا زمانان دبن، ژبەر گرنگیا زمانانی ب تایبەتی زمانێ‌ ئینگلیزی، ژبەركو زمانەكێ‌ جیهانی یە و بوویە ئێك ژ تشتێن گرنگ و پێدڤی كو هەر كەسەك بزانیت چ قوتابی یان بازرگان یان هەر كەسەكێ‌ حەزكەت خۆ پێشبێخیت، ژ بەر كو ئەو كەسێ زمانێ‌ ئنگلیزی بزانیت دشێت ب ساناهی كاری بدەست خوڤە بینیت ب تایبەت دگەل كومپانیا و رێكخراوێن نێڤدەولەتی.
زێدەتر دبێژیت: دیسان دشێت ب رێیا موبایل و ئەنترنێتێ‌ فێری گەلەك تشتان ببیت و دیسان پتریا ژێدەران ب زمانێ‌ عەرەبی و ئنگلیزیی نە و گەشتكرن ژی پێدڤی ب زانینا زمانیە و دیسان زانینا زمانێ‌ ئنگلیزی یا هاریكارە بو گەشەپێدان و پێشڤەبرنا هزر و بیرێن تاكەكەسی، ژبەر كو دهێتە هژمارتن ئێك ژ زمانێن سەرەكی ل جیهانێ‌ و ل پتریا وەلاتان مرۆڤ دشێت پێ‌ باخڤیت.
هەروەسا نێچیرڤانی گۆت: هەتا كەسەك فێری هەر زمانەكی دبیت، پێدڤی ب 8 هەیڤا هەتا سالەكێ‌ هەیە و دگەل هندێ‌ دا دڤێت رۆژانە 4 حەتا 6 دەمژمێران وانێن خۆ بخوینت و وەربگریت. ئەگەر كەسەكی بڤێت ب شێوەكێ‌ ئەكادیمی فێری زمانەكی ببیت كو بشێت باخڤیت و بنڤیسیت و تێبگەهیت، مە د هەر زمانەكی دا چار بەش یێت هەین، دڤێت قوتابی گرنگیێ‌ پێ بدەت و كونترولێ‌ لسەر بكەت ئەو ژی خواندن و نڤیسین و ئاخفتن و دیسان گوهدێرەكێ‌ باش بیت.
هەر دیسان رێڤەبەرێ‌ پەیمانگەها نالی گۆت ژی: ب درێژاهیا سالێ‌ مە خۆلێن فێربوونا زمانان هەنە، لێ‌ د وەرزێ‌ هاڤینێ‌ دا پتر كەس قەستا مە دكەن ژبەر بێهنڤەدانا هاڤینێ‌ و گۆت: گەلەك قوتابی هەبووینە ل دەف مە فێری زمانی بووینە و گەهشتینە ئارمانجا خۆ، لێ‌ پتریا وان ئەو كەس بووینە یێن چەند هەیڤا هەتا سالەكێ‌ ل سەر ئێك پشكداری خولا بووین و رۆژانە دگەل ماموستایێن خۆ وانە وەرگرتین، هەر چەندە ئەو قوتابیێن ب تنێ‌ چەند هەیڤەكێن كێم ژی پشكداری خولا ببن، دشێن تا رادەیەكێ‌ باش مفای ژێ‌ وەربگرن و گوهۆرینێن باش د پێشڤەبرنا زمانێ‌ وان دا دروست دبیت.
هەروەسا گۆت: مە خولێن فێربوونا هەموو زمانان یێن هەین، بەس دنوكە دا ژبلی زمانێ‌ ئینگلیزی گەلەك داخوازی یا ل سەر فێربوونا زمانێ‌ ئەلمانی هەی و گەلەك گرنگی پێ‌ دهێتە دان، ژ بەر كو ب رێیا زمانێ‌ ئەلمانی گەلەك كەس دشێن بچنە وی وەلاتی و لێ‌ كاربكەن و بخوینن ژی، دیسان ئەگەر كەسەك ژبەر هەڤژینیێ‌ بچیتە ئەلمانیا ل سەر وی پێدڤیە ئەزمونا وی زمانی بكەت و باوەرناما زمانێ‌ ئەلمانی ژ ئێك ژ پەیمانگەهێن فێربوونا زمانان وەربگریت، هەتا بشێت ڤیزا وەلاتێ‌ ئەلمانیا وەربگریت.

بێوار حەمدی

كوردستان جهێ پێكڤەژیانێ یە و هەموو پێكهاتە دشێن بێی جوداهی تێدا بژین و نموونا پێكڤەژیانێ یە، كچەكا مەسیحی ژی دبێژیت (ل هەموو جیهانێ كوردستان ب پێكڤەژیانێ و ئێكدو قەبوولكرنێ بەرنیاس بوویە).

عەلی حەسەن، گەنجەكێ موسلمانە دیاركر، كوردستان نموونا ئاشتیێ و پێكڤەژیانێ بوویە بۆ هەموو نەتەوە و پێكهاتەیان و مافێن هەموویان د هەرێمێ دا د پاراستینە، حوكمەتا هەرێمێ ژی ژ بۆ دابەشكرنا پلە و پۆستان ب شێوەیەكێ گشتی گرنگیەكا مەزن دایە هەموو پێكهاتان و هەموو بەشداریێ د ڕێڤەبرنا وەڵاتی دا دكەن.
عەلی هێشتا گۆت ژی: هوسا نابینم گەنجێن مە دژی ئێك بن و حەز نەكەن هەڤاڵینیێ دگەل ئولێن دی بكەن، بەلكو بەروڤاژی و نموونە گەلەكن، من ب خوە ژی چەندین هەڤاڵ هەنە ژ برایێن ئێزدی و مەسیحی، د هەموو هەلكەفت و بیرەوەریان دا ئەم بەشداریێ دگەل ئێك دكەین و پیروزباهیا ئێكدوودكەین.
د بەردەوامیا ئاخفتنا خۆ دا گۆت: یا پێدڤیە هەر تاكەكێ هەرێما كوردستانێ نەتەوەیی بوونا خۆ و كورد بوونا خۆ نەئێخیتە ژێر پرسیارێ ژ بۆ ب دەستڤەئینانا هندەك بەرژەوەندیێن كەسایەتی، بەلكو دڤێت ئەم هەموو پێكڤە نموونا ئاشتی و پێكڤەژیانێ ل هەرێما كوردستانێ ب پارێزین، حەز ژ وەڵاتێ خۆ بكەین و پێكڤەكاربكەین بۆ ئاڤەدانكرن و خوشگوزەرانیێ و پێشڤەبرنا كوردستانێ.
ئاتور عیسا، كچەكا مەسیحی یە دیاركر، ل هەموو جیهانێ كوردستان ب هندێ بەرنیاس بوویە كو جهێ پێكڤەژیانێ یە و هەموو پێكهاتە دشێن تێدا بژین و هەموو مافێن وان د پاراستی بن بێی جیاوازی، ئەم شیاینە وەكی پێدڤی ئێكودوقەبوول بكەین.
ئاتورێ ئەو چەندە ژی دا زانین: من هەڤال ژ هەموو ئولان هەنە و بێی جوداهی، ئەز گەلەك یا ئارامم دگەل وان، پتریا هەڤالێن من یێن نێزیك ژی ژ ئاینێن جودانە و ئەڤە بۆ من جهێ شانازیێ یە، هەتا نوكە من چو ئاریشێن وەسا نەدیتینە كو ببنە ئەگەرێ دلگرانیێ دناڤ ئایینان دا، ئەگەر هندەك ئاریشێن بچووك ژی هەبن دێ هێنە چارەكرن و چارەسەری ژ بۆ هەموو ئاریشەیان هەیە و گۆت: (ئەم هەموو مروڤین و جیاوازیا مە مە جوان دكەت، مە ب ڤێ جیاوازیێ كوردستان یا جوانكری).
كاروان باعەدری، ئەندامێ دەستەیا بلندا بنگەهێ لالشە، دەربارەی پێكڤە ژیانێ گۆت: ئەم وەكو ئولا ئێزدیان هەموویان قەبول دكەین ب هەموو شێوەیان، لێ ئەگەر خەلكی هەموو قەبولكربان و هەموو ئایین قەبولكربان، ئەڤ هەموو فەرمان و كومكوژی ب سەرێ مە نە د هاتن، وان دڤێت ئەم وەكی وان بین، لێ جوانیا ئایینان د هندێ دایە هەر كەسەك وەكی خۆ هزر بكەت و هەركەس وەكی خۆ خودایێ خۆ بنیاسیت و گۆت: (ئێكودوو قەبوولكرن ئەوە ئەز تە قەبوول بكەم وەكی تە بڤێت نە وەكی من بڤێت ئەز تە قەبوول بكەم).
كاروانی هێشتا گۆت: من كۆمەكا هەڤالێن موسلمان هەنە و ئەز گەلەك ڕێزێ ل وان و ئایینێ وان دگرم و وەكی وان دڤێت، بۆ من گرنگ نینە كا ئەو ل سەر چ ئایینن یان ب چ زمان دئاخڤن، بەلكو ئەز وەكی مرۆڤ سەرەدەریێ دگەل هەموویان دكەم و بەشداریێ د جەژن و هەلكەفتێن هەموویان دا دكەم بێی جوداهی و رێزەكا مەزن ل هەموویان دگرم.
ل دووماهیێ ژی كاروانی گۆت: یا پێدڤیە هەموو ئایین (موسلمان، ئێزدی، مەسیحی) دڤێت مینبەرێن وان و ئەو زەڵامێن ئایینی، هەموو پێكڤە كار ل سەر هندێ بكەن و وێ چەندێ نیشا خەلكی بدەن كو ئێكودووقەبول بكەن و نەهێلن خەلك ببیتە ئەگەر تێكڤەدان چێ ببیت و هێرشی ئێكودوبكەن و جڤینا بدەن.

دەرونناسەكی دیار كر كو بتنێبوون دبیتە ئەگەرێ لاوازبوونا پەیوەندیێن جڤاكی و ژدەستدان و گرنگی نەدان ب خێزانێ و دەوروبەران و گۆت: بتنێبون مروڤی ژ بو خۆكوشتنێ هان ددەت.

رەشاد بەشار، دەرونناسە، ددیدارەكێ دا بوروژناما ئەڤرو دیار كر كو بتنێبۆن یان خۆ ڤەدەر كرن و خۆ دوور خستنا مروڤیە ژ مروڤان، مروڤ د سروشتێ خۆدا بونەوەرەكێ جڤاكیە و حەز ژ بتنێبونێ ناكەت، بەلێ دەمێ كەسەك دگەهیتە وی رادەی كو حەز دكەت بمینیتە بتنێ ل وی دەمی وی كەسی هندەك ئاریشە یان نەخۆشی یێن هەین و گوت: زانایەك دبێژیت: (ل وی دەمی هەستێ بتنێبونێ لدەڤ مروڤی پەیدا دبیت دەمێ هندەك پێدڤیێن مروڤی نەهێنە بجهئینان وەكو ڤیان و رێزگرتن).
دەرونناسی ئەو چەندە ژی دیار كر، بتنێبونێ ئەگەرێن (جڤاكی و دەروونی و لەشی و خێزانی هەنە) بو نموونە ژلایێ دەروونیڤە دبیتە ئەگەرێ خەموكیێ و واسواسێ و ژلایێ لەشی ڤە ئەگەر بو نموونە كەسەك خۆدان پێدڤیێن تایبەت بیت دێ ئەڤ هەستە لدەڤ پەیدا بیت، یان هەكە ژیێ‌ مروڤی مەزن بوو ل وی دەمی مروڤ هەست پێدكەت كو ئێدی كەس د مرۆڤی ناگەهیت یان رێزێ لێ ناگریت، لەورا ئەڤە ژی بتنێبونێ پەیدا دكەت و گەلەك جاران ژی ژ ئەگەرێ ئاریشە و گرفتێن خێزانی ژی پەیدا دبیت).
د بەردەوامیا ئاخفتنێن خۆدا دەرونناسی گوت: (ب شێوەیەكێ گشتی بتنێبۆن دبیتە ئەگەرێ لاوازبونا پەیوەندیێن جڤاكی و ژدەستدان و گرنگی نەدان ب خێزانێ و دەوروبەرا، هەروەسا مروڤی ژ بوخۆكوشتنێ هان ددەت، ژبەركو بتنێبۆن دەرگەهێ ڤەكرنا هزرو رەفتارێن خەلەتە).
رەشاد بەشار ئەو چەندە ژی دا زانین، داكو بشێین خۆ ژبتنێ بونێ بپارێزین پێدڤیە ئەم د ژیانەكا سنوردار و روتین یا دروست دا بژین، وەكی رێكخستنا خەوێ و خۆارنێ و پەیوەندیێن جڤاكی و خێزانی و گۆت: (هەروەسا دڤێت مروڤ خۆ مژوول بكەت ب كارەكی ڤە و هەموو بزاڤا بكەت خۆ ژ بەتالیێ دوور بێخیت و بەردەوام خۆ فێر بكەت و ژلایێ زانستی ڤە خۆ رەوشەنبیر بكەت، چونكی هەكە رەوشەنبیر بو ل وی دەمی ئەو بخۆ دێ ژ بتنێبونێ دوور كەڤیت).