NO IORG
Authors Posts by naci bedel

naci bedel

15011 POSTS 0 COMMENTS

27

هەولێر، قائید میرۆ:

جڤاتا دادوەریێ ل هەرێما كوردستانێ ئامارا بەردانێ‌ یا دو سالێن بۆری بەلاڤ كر و تێدا دیار كریە كو سالانەرێژا بەردانێ‌ ل سەر ئاستێ هەرێما كوردستانێ بەر ب زێدەبوونێ یە، ل سالا بۆری بتنێ ل دادگەهێن دهۆكێ هزار و 992 حالەتێن بەردانێ‌ هاتینە تۆماركرن، چالاكڤانەك ژی دبێژیت، هەتا ئەگەرێن پەیدابوونا بەردانێ‌ نەهێنە چارەسەركرن دێ رێژا بەردانێ‌ هەر بلند بیت.

جڤاتا دادوەریێ ئامارا بەردانێ‌ یا دو سالێن بۆری بەلاڤ كریە و تێدا هاتیە: رێژا بەردانێ‌ سال بۆ سالێ بەر ب زێدەبوونێ یە و سالا 2021ێ ل سەرانسەری هەرێما كوردستانێ، یازدە هزار و 699 حالەتێن بەردانێ‌ هاتینە تۆماركرن و رۆژانە 32 حالەتێن بەردانێ‌ هاتینە تۆماركرن، بەلێ ل سالا بۆری 2022ێ سێزدە هزار و 967 هزار حالەتێن بەردانێ‌ هاتینە تۆمار كرن و گۆت: (بڤێ چەندێ ژی رۆژانە 38 حالەتێن بەردانێ‌ هاتینە تۆمار كرن ل دادگەهێن هەرێما كوردستانێ و زۆرترین رێژا بەردانێ‌ ژی ل پارێزگەها هەولێرێ هاتیە تۆمار كرن و تێدا بتنێ د سالا بۆری دا پێنج هزار و 645 حالەتێن بەردانێ‌ هاتینە تۆمار كرن).
هەر ل گورەی ئامارا جڤاتا دادوەریێ ل پارێزگەها دهۆكێ تنێ ل سالا 2021ێ هزار و 796 حالەتێن بەردانێ‌ هاتینە تۆماركرن، بەلێ سالا بۆری 2022ێ ل پارێزگەها دهۆكێ رێژە زێدە بوویە و گەهشتیە هزار و 992 حالەتێن بەردانێ‌، ئانكو ل سالا بۆری رۆژانە ب بەردەوامی پێنج حالەتێن بەردانێ‌ ل دادگەهێن بارێ شارستانی یێن دهۆكێ هاتینە تۆمار كرن.
دەریا شێروانی چالاكڤانا مەدەنی لدۆر زێدەبوونا حالەتێن بەردانێ‌ بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دیار كر كو ئەگەرێن زێدەبوونا بەردانێ‌ زۆرن و سالێن بۆری ژی چەندین جاران مە بەحسێ وان ئەگەران كریە، هەتا ئەو خالێن سەرەكی نەهێنە چارەسەر كرن رەوش بەر ب باشتر ناچیت و دێ رێژا بەردانێ‌ هەر یا بلند بیت و بەر ب زێدەتر چیت و گۆت: (ئێك ژ وان خالان لێك تێنەگەهشتنا هەڤژینایە و ئەنجامدانا پرۆسا هەڤژینیێ یە ل سەر بنەمایەكێ نە یێ دروست، هەروەسا ئامیرێن گەهاندنێ و سۆشیال بووینە ئێك ژ ئەگەرێن سەرەكی یێن بەردانێ‌ ل هەرێما كوردستانێ، مخابن خراب بكار ئینان و نە شارەزایا خەلكێ مە بووینە ئەگەر تاوانێن مەترسیدار ب رێیا ئامیرێن گەهاندنێ و سۆشیال میدیایێ بهێنە ئەنجامدان).
چالاكڤانا مەدەنی دیار كر كو پێدڤیە بەری پرۆسا هەڤژینیێ بهێتە ئەنجامدان كچ و كوڕ باش هزرا خوە د چێكرنا خێزانێ دا بكەن و بڕیارێن ژیرانە بدەن، هندەك جاران هندەك خێزان بشێوەیەكی دهێنە پێك ئینان وەكی دیوارێ سەر بەفرێ یە، هەر ئاریشەیەكا بچووك دناڤبەرا واندا پەیدا ببیت دبیتە ئەگەرێ هەلوەشاندنا ئەڤێ خێزانێ و گۆت: (رەوشنبیریا نفشێ نوكە یا جودایە ژ نفشێ بەرێ لدۆر پێك ئینانا خێزانێ، خرابیا رەوشا ئابوری و دەستوەردانێن دەرەكی ژی هۆكارن بۆ تێك چوونا خێزانێ، چەندین خێزان هاتینە هەلوەشاندن ئەگەر مایتێكرن بوویە ژلایێ كەس و كارێن وان، نابیت كەسێن دەوروبەر مایتێكرنێ‌ د ژیانا هەڤژینان دا بكەن و نەبنە ئەگەرێ تێكچوونا رەوشا چو خێزانان).

5

بۆ جارا دویێ‌ ل دووڤ ئێك تیما یانەیا شورتە یا بەغدایی ناسناڤێ‌ خولا پلا نایابا ئیراقێ‌ یا تەپا پێی و بۆ جارا حەفتێ‌ د دیرۆكا خوە دا ب دەستڤە ئینا، پشتی د یاریا گەڕا 37ێ‌ و بەری دووماهییا خولێ‌ ب ئێك كەڕ سەركەفتی ل سەر یانەیا نەفت ئەلمیسان ب سێ‌ گۆلان بێی بەرانبەر، ژلایێ‌ خوەڤە هەردو یانەیێن دهۆك و زاخۆ بەردەوامی دا ئەنجامێن لاواز و مانا خوە د خولێ‌ دا پاراست.
شۆرتە گەهشتە ستێرا حەفتێ‌
تیما شۆرتە شیا ناسناڤی ب دەستڤە بینت پشتی 79 خال كۆمكرین ب جووداهیا چار خالان ژ هەڤڕكا خوە یانەیا جەوییە ل رێزا ئێكێ‌ هات و ناسناڤێ‌ خولێ‌ مسۆگەر بیت بەری ب دووماهی هاتنا وەرزێ‌ ئەڤ سالە ب ئێك گەر، گۆلكەرێن وێ‌ عەلا عەبدولزەهرە ب12 گۆلان، ئەحمەد فەرحان ب10 گۆلان و محەمەد ئەلمواسە ب نەه گۆلان شیان ببنە ئەگەرێن سەركەفتنێن گەلەك یاریێن تیما خوە،
دهۆك و زاخۆ ب لاوازترین ئاست و ئەنجام مانا خوە پاراستن
پشتی ب دووماهی هاتنا یاریێن گەڕا 37ێ‌ و بەری دووماهیێ‌ هەردو یانەیێن دەڤەرا بەهدینان و نوونەرێن پارێزگەهێ‌ تیما یانەیا دهۆك و یانەیا زاخۆ مانا خوە د خولا پلا نایاب دا پاراستن سەرباری ئاست و ئەنجامێن لاواز تایبەت د قۆناغا دویێ‌ یا خولێ‌ دا، دهۆكێ‌ دووماهی خوسارەتی یا دناڤ ئەرد و جەماوەرێ‌ خوە دا ل شەمبیا بۆری بەرانبەر حدوود ب دو گۆلێن پاقژ بوو، ب كۆمكرنا 49 خالان رێزا 12ێ‌ دهێت ژ11 سەركەفتن، 16 وەكهەڤی و10 خوسارەتییان، تیما دهۆكێ‌ هەتا گەڕا 31ێ‌ ل رێزا شەشێ‌ ب 45 خال كۆمكربوون لێ‌ د گەڕا 32ێ‌ دا پشتی ب چار گۆلان بەرانبەر دو گۆلان دگەل نەجەف د ئەردێ‌ خوە دا خوسارت بوویی پاشڤە هاتە رێزا هەشتێ‌ كو بوو دەستپێكا كەفتنا وێ‌ د رێزبەندیێ‌ دا، دووڤدا یاری بۆ یاریی ئاست و ئەنجام خوەجه نەبوون، هەرچەندە ستێرا وێ‌ یێ‌ كۆتیڤۆاری گراهێریانیك زاكێری شیابوو نەه گۆلان و برێنس ئۆبۆكۆ هەشت گۆلان بینن.
ژلایێ‌ خوەڤە تیما یانەیا زاخۆ ژی مانا خوە د خولێ‌ دا پاراست سەربارەی خوسارەتیا وێ‌ دگەل یانەیا جەوییە یا بەغدایی ب دو گۆلان بەرانبەر گۆلەكێ‌، كوڕێن خابۆری 41 خال كۆمكرینە و رێزا 14ێ‌ دهێت ژ نەهـ سەركەفتن، 14 وەكهەڤی و 14 خوسارەتی، د ماوەیێ‌ هەردو قۆناغان دا رێزبەندییا زاخۆ ژ 10 هەتا 17ێ‌ دەربازكربوو، د دەمەكی دا ترسا داكەفتنێ‌ ل سەر هەر هەبوو لێ‌ پشتی گوهۆڕتنا راهێنەرێ‌ خوە حەیدەر عەبدلئەمیر و هاتنا یێ‌ سوری نزار مەحرۆس ئاستێ‌ وێ‌ ژ بەری هاتنا وی باشتر لێهاتن، گۆلكەرێن تیمێ‌ هەتا بەری ب دووماهی هاتنا خولێ‌ ب ئێك گەر فەرحان شكۆر ب هەشت گۆلان، خالد رازی و عومەر مەنسۆر هەر ئێك ب چار گۆلان.
هەولێر و نەورۆز ژ قۆرتالكرنێ‌ بەر ب رێزبەندیێن باشتر
هەردو یانەیێن هەولێر و نەورۆز ئەوێن د قۆناغا ئێكێ‌ دا ئاست و ئەنجامێن وان د باش نەبوون، شیان د قۆناغا دویێ‌ دا باشتر لێبكەن و د رێزبەندیێن 17 و 18ێ‌ پێشڤە بهێنە رێزێن هەشت و نەهێ‌، تیما هەولێر 52 خال كۆمكرینە بەری یاریا خوە یا گەرا37 و رێزا هەشت هاتبوو، نەورۆز ب51 خالان رێزا نەهێ‌ هاتبوو.
یانەیێن ناسناڤێ خولا ئیراقێ‌ ب دەستڤە ئیناین
ل دووڤ تۆمارا هاتیە ئەرشیفكرن د دیرۆكا خولا ئیراقێ‌ دا ئەوا ئێكەم جار ل وەرزێ‌ 1974-1975ێ‌ هاتیە كرن و جەوییە بۆ جارا ئێكێ‌ بدەستڤەئینایی، یانەیا زەورا خودانا بلندترین رێژەیا ب دەستڤە ئینانا ناسناڤایە ب 14 جاران، جەوییە حەفت جاران، شورتە بوو حەفت جار، تەلەبە پێنچ، هەولێر چار، یانەیا ئەلرەشید سێ‌ جاران، هەر ئێك ژ یانەیا دهۆك، نەفت ئەلوەسەت، ئەلجەیش، سەلاحەدین، مینا هەر ئێك ژوان جارەكێ‌ ب دەستڤە ئیناینە.

16

كوڕێ‌ پارێزگەهێ‌ و یانەیا دهۆكێ‌ و یاریزانێ‌ هەلبژارتیێ‌ ئیراقێ‌ یێ‌ لاوان بۆ یاریا تەپا سەر مێزێ‌ عەمار محەمەد جەمیل دێ‌ پشكداریێ‌ د چاپا 27ێ‌ یا قارەمانیا ئاسیا ل سەر ئاستێ‌ لاوان بۆ كوڕ و كچان كەت ئەوا بڕیارە هەڤڕكیێن وێ‌ ئەڤرۆ ب پشكدارییا 213 یاریزانان ژ 24 هەلبژاتییان ل وەلاتێ‌ قەتەر بهێتە كرن.
ل دۆر دووماهی بەرهەڤی و هیڤیێن یاریزانێ‌ كورد عەمار محەمەد بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ گۆت: ئێكانە یاریزانێ‌ كورد و پارێزگەها دهۆكێ‌ دگەل هەلبژارتیێ‌ ئیراقێ‌ دێ‌ پشكداری قارەمانیا ئاسیا كەم كو دهێتە هژمارتن ئێك ژ ب هێزترین هەڤڕكیێن ل سەر ئاستێ‌ لاوان ژبەر هەبوونا یاریزانێن بەهرەمەند و خودان سەنگ د یاریا تەپا مێزێ‌ دا كو دێ‌ باشترین یاریزانێن كێشوەرێ‌ ئاسیا هەڤڕكیێ‌ بۆ ناسناڤی كەن تایبەت ئەو وەلاتێن پێشكەفتی وەكو چین، ئیران، كوریا، ئەڤچەندە دەلیڤەیە بۆ مە ئاستێ‌ نیشان بدەین و پێشبێخین.
هەروەسان ناڤهاتی گۆت: بەری پشكداریێ‌ دگەل هەلبژارتیێ‌ ئیراقێ‌ بكەم كەمپەكێ‌ راهێنانێ‌ مە ئەنجامدابوو پێخەمەت باشترین بەرهەڤی، هەرچەندە ئەركێ‌ من ب سانەهی نابیت لێ‌ هیڤی و ئارمانجێن من د مەزنن و گەشبینم ب ئالایێ‌ كوردستانێ‌ پشكدارییەكا سەرفەراز بكەم و بۆ رێزبەندیێن پێشییێ‌ ژی هەمی بزاڤان كەم دەستڤە بینم.
بۆ زانین یاریزان عەمار محەمەد دگەل پیرس عەلی و سارا بەشار كوڕ و كچێن پارێزگەهێ‌ دێ‌ ب ناڤێ‌ هەلبژارتیێ‌ ئیراقێ‌ پشكداری قارەمانیا عەرەبی ژی كەن ئەوا بڕیارە هەڤڕكیێن وێ‌ ل 28ێ‌ ڤێ‌ هەیڤێ‌ باژێرێ‌ سلێمانیێ‌ مێڤاندارییا وێ‌ دكەت و دهێتە پێشبینیكرن ژی ل چرییا دویێ‌ یا بهێت پشكداریا قارەمانییا ئاسیا یا شێوازێ‌ گشت ل كوریا باشۆر بكەن و دووڤدا قارەمانیێن نێڤدەولەتی ل كازاخستان و ئۆردنێ‌.

13

قەیس وەیس:

د داخویانیەكێ‌ دا سەرۆكێ‌ فێدراسیۆنا خوەلێگدانا ئیراقێ‌ كەیفخوەشیا خوە دیار كر ب ئەنجامێن مەزن یێن یاریزانێن هەلبژارتیێ‌ وەلاتێ‌ ئیراقێ‌ د قارەمانیا یاریێن عەرەبی دا ئەوا شەمبییا بۆری هەڤڕكیێن وێ‌ ل وەلاتێ‌ جەزائیر ب دووماهی هاتین و چەند یاریزان بوونە جهێ‌ سەرنجراكێشا هەلبژارتیێن پشكدار ژبەر ئاست و شیانێن پێشكێشكرین ئەوا وەلاتێ‌ ئیراقێ‌ ل سەر ئاستێ‌ هەمی یاریان 45 میدالیێن زێری، زیڤی و برۆنزی ب دەستڤە ئینانین و رێزا حەفتێ‌ هاتین و پشكداریا 17 وەلاتێن عەرەبی بوون.
زێدەتر شەعلان عەبد كازم گۆت: پێخوەشحالێن یاریزانێن مە ئاستەكێ‌ مەزن نیشان دا و كۆنترۆلا چەندین كێشێن جودا یێن قارەمانیێ‌ كرن پێنچ میدالیێن زێری و سێ‌ یێن زیڤی ب دەستڤە ئینان، ئەڤە ژی وێ‌ یەكێ‌ دیار دكەت كو ئاستێ‌ خوەلێگدانا ئیراقێ‌ بەر ب پێشڤە دچیت، یا گرنگ ئەو یاریزانێن بووینە جهێ‌ سەرنجراكێشێ‌ ب ئاست و شیانێن خوە بەرانبەر هەلبژارتیێن عەرەبی نیشان دایی ژوانا قوتەیبە مستەفا، عەباس شەعلان، خەتاب عومەر و شەهید حزنی، ئەوێن شیاین ب پیڤەرێن نێڤدەولەتی هەڤڕكیەكا بهێز پەیدا بكەن.
هەروەسان ناڤهاتی گۆت: ئەڤ یاریزانە بووینە دیرۆكەكا نوو بۆ یاریا خوەلێگدانا ئیراقێ‌ لەوما دێ‌ هەمی بزاڤا كەین بەردەوامی دووڤچوونێ‌ ئاستێ‌ وان بهێتە كرن بۆ وێ‌ یەكێ‌ د قارەمانیێن داهاتی دەستكەفتنێن مەزنتر بینن.
بۆ زانین شەهید حزنی كوڕێ باژێرێ‌ زاخۆ و ئێكانە كوردە د ناڤ هەلبژارتیێ‌ ئیراقێ‌ دا شیابوو ل سەر كێشا 61 كگم بگەهیتە یارییا دووماهیێ‌ ب خالەكێ‌ میدالیا زیڤی ب دەستخوە ڤەبینت.

18

عەلی حاجی:

سێیەم خیفەتگەها لاوان ژلایێ ئێکەتیا لاوێن دیموکراتا کوردستانێ ناڤەندا زاخۆ و رێڤەبەریا چالاکیێن وەرزشی و دیدەڤانی ل زاخۆ هاتە ڤەکرن.
ل دور ڤەکرنا خیفەتگەهێ حکمەت محەمەد بەرپرسێ ناڤەندا زاخۆ بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت : ئەڤه‌ سێیەم خیفەتگەها لاوانە ژلایێ ناڤەندا مە ڤە ب هەڤکاری دگەل رێڤەبەیا چالاکیێن وەرزشی و دیدەڤانی ڤە ل زاخۆ دهێتە ڤەکرن ب ناڤێ پێشکەڤتنە د بن دروشمێ لاو بۆ پێشکەڤتنێ هزر دکەن و بۆ سەرکەڤتنێ کار دکەن هاتیە ڤەکرن و ٢٠٠ لاوێن دەڤەرا زاخۆ ژ کچ و کوران پشکداریێ تێدا کریە و دێ بۆ ماوه‌یێ حەفتیەکێ بەردەوام بیت، د ماوەیێ حەفتیەکێ دا ب شێوەیەکێ بەرفرەهـ ئەڤ گەنجە دێ فێری گەلەک تشتان هێنە کرن ژ وانا بەرنامەیەکێ تایبەت ب وەرزشی ڤە هاتیە دانان هەر دیسان ژی چەندین یاریێن وەرزشی یێن کوردەواری و رەوشەنبیری و گەلەک بیاڤێن دیتر دێ ب قوتابیان هێتە دان.
ناڤبری گۆت ژی : بۆ دەما ٢٤ دەمژمێران دا ئەڤ لاوە د ناڤ خیفەتگەهێ دا مینن و د وی ماوەیێ دا چەندین بزاڤێن وەرزشی ب تایبەتی ژی وەرزشا سپێدەهیان هێتە ئەنجامدان و مەرەم ژی ئەوە کو گەنجەکێ سەرکردە و نیشتیمان پەروەر و وەرزش دوست بهێتە بەرهەڤکرن.

8

لیبرۆن جێمس ستێرێ‌ بەرنیاس یێ‌ یاریا باسكێت بۆلێ‌ و یاریزانێ‌ یانەیا لۆس ئەنجلۆس لیكەرز یا ئەمریكایێ‌ د خولا MBAئەو هەمی بووچوون و دەنگۆ ئێكلا كرن و بەردەوامییا خوە بۆ وەرزێ‌ نوو یێ‌ خولی راگەهاند و دیار كر ژیێ‌ وی ب تنێ‌ هژمارەیە و هێشتا باوەری ب خوە هەیە و دێ‌ باشتر خوە بەرهەڤ كەت.
د چارچووڤێ‌ ئاهنگا بەلاڤكرنا خەلاتێن ئاسپین یا باشترین یاریزانێن باسكێت بۆلا ئەمریكایێ‌ دا گۆت: سۆپاس كو ئەڤ سالە ژی من خەلاتێ‌ باشترین یاریزانێ‌ یاریا باسكێت بۆلێ‌ ب دەستڤە ئینا وەكو باشترین تۆماركەرێ‌ خالان و نمرا پیڤایی شكاندی، هەرچەندە بۆ من گرنگ نینە ئەز رێژەكا مەزن یا خالان ل سەر ناڤێ‌ خوە تۆماربكەت لێ‌ ئەوا من پێ چێدبیت ئەوە بتنێ‌ تیما خوە بەر ب سەركەفتنان و ناسناڤان ببەم، سرۆشتی یە دەمێ‌ ژیێ‌ مروڤی دگەهیتە 39 سالیێ‌ دا دێ‌ گەلەك بووچوون و هزرێن جودا هەبن، لێ‌ ژیێ‌ من وەكو هژمارەیە و هێشتا من شیانێن هەین پێشكێش بكەت، هەردەمێ‌ ئەو شیان نەمان دێ‌ دەست ژ یاریێ‌ ژی بەردەوام، بۆ من یا خوەشە دگەل كوڕێ‌ خوە یاریێ‌ بكەم و سالا بهێت دێ‌ باشتر خۆ بەرهەڤكەین.

20

خورشید توفیق باكۆزی

دیاری بۆ میدیاكار و رۆژنامەنڤیسێ خودێ ژێ رازی
(ئیسماعیل تاهر جانگیر)

ئەڤە هێشتا
ژمنڤە خەونە و ئەڤە نە توی
دتاودە دەلنگ و دگێلەشۆكا
شەڤێ وەربووی ..
من باوەرە نە شەڤ و
نەژی شلقێن شویمێن شەڤێ
نكارن تە دناڤ گەهێن
خۆدا ب پێچن ..
حەز و پەیام و هیڤیێن تە
دكینا خویا گەمارگرتی دا ب هنگێڤن
تە د دوورگەها ئوغرێ دا رارەڤێت و
ژمە دووركەتن ..
تە لبەرچاڤێن مە هنداكەت ..
باوەرناكەم . ژبەركو تو
دقیبلەگەها رۆناهیێ دا
شەیدایێ شەوقا رۆژێ بووی
ژ (ناخێ دل)
تو دلەكێ دل گراڤی و
دل مەزن و دلۆڤان بووی ..
تو ئارامی و مرۆڤاتی و
هەڤال و پێكڤە ژیان بووی
دل ڤیان بووی ..
مێژوو ڤانۆ ..
هەموو گوڤارو رۆژنامە
شاكار و میدیا و ئەفسانە
د دل لۆرینن تەژبیرناكەن
دێ ناڤێ تە ..
رەنگ و سیما و گرنژین و
سوحبەتێن تە
مینا شاهێ رۆناهیێ ..
مینا ستێرا گلاڤێژێ
ددلێ خۆدا دێ تە بەرز و
بلند راكەن ..
بەلێ «رەیس» هێشتا زوی بوو
ژمنڤە خەونە و ئەڤە نە توی ..
ل پاشخانەیا بیردانكا تە
هێشتا گەلەك ویستگە مابوون
پەرتووك نامە و
پەرتووكخانا بەدرخانیا و بەدرخانی و
چل رێسایێن عشقا رومی و
چەندین مژارێن ژیانێ
لبەندا تە بوون ..
گەلەك بشكۆژ دباغێ عشق و
هزراتەدا ژنودا ڤەدبوون ..
دهۆكیۆ هێشتا زوی بوو
جانێ تە شاد
دهۆكا تە دسینگێ تەدا
ژگوندەك بچویك
ببوو باژێرەكێ مەزن
تە پەیاما خۆ ژدل گەهاند
لەورا دهۆك و دهۆكی
تەڤدا بووتە ددلگرانن ..
ب خەم و ژانن ..
ل ئارامگەها ئارامیا تە
بۆ تە دارا ژیانێ چاند..
بۆ تە دارا ڤیانێ چاند..

16

د. جەمیل حەمداوی*

(شەزەرە) وەك واتا:
پرتیسك، دارشتنا تەخكری، قەبارێ‌ بچووك یێ‌ كوور و هوور، كوالیتییا هزرێ‌، بیرۆكە، شاكاری، زەلالی، سڤكی، ترانەیی، سیستەماتیك، ئێكگرتن، زنجیرە، هوورەكییا پێكئینان و ئاڤاكرنێ‌، ژێوەرگرتن، بزاڤا لەز د جریسكا رستەیێ‌ دە، ئامادەبوونا بزاڤا نیشادانا پرتیسكێ‌، گوهدان، كۆمكرن، ڤاڤارتن، جوداكرن، ژێكڤەكرن..

ئەدەبێ‌ شەزەرێ‌، تێكستەك سەربەخۆیە، دابەشكرییە و نە دابەش كرییە، بڕێن زنجیرەیی و نە زنجیرەینە، ژ ئالیێ‌ واتا و پێكئینانێ‌ ڤە خوە د یەك برسقینێ‌ دە كیانەكێ‌ سەربەخۆ پێكدئینت.
ژ سەرڤە بژالە و دابەشكرییە، ژ ناڤدە ل سەر ئاستێ‌ بنیاتگەرییا خوە ئێك بابەت و ئێك ئەندامە.
شەزەرە، دەقێن كورتن، پڕ هووركن، خوەدی شێوازەكی جوانە و موكومییەكا دەربڕینێ‌ نە.
زێدەباری كو: داگرتینە، پڕرامانن، جاران راستەخوۆنە وجاران نە راستەخۆنە، جاران زنجیرەنە وجاران دابەشكرینە.
ناڤەرۆكێن شەزەراتان خوەدی بۆچوونەكا فەلسەفییە، ئەنجامێ‌ تەئەمول و تێهزرینەكا كوورە.
دەربڕینا پەیوەندیێن داهێنەری د گەل زاتێ‌ وی یان د گەل كەتوارێ‌ وی دكت.

ئانكو، شەزەرە رامانێن كوورن بۆ ژیانێ‌، دەربرینەكا شاعیرانەیا كوور ژ ئەزمۆنێن زاتی و بابەتی و هونەری دكت.
تێكستێن پەخشانكینە یان شیعرینە یان فەلسەفینە، یان سۆفیگەرینە، یان تەئەممولی نە.
هەر دەقەك ژ یا دی جودایە…سەربەخۆیە، لێ‌ هەر دەقەك ب هێز و بالكێشە، گەلەك وێنەیێن واتایی یێن كوور هەلدگرت.
ژ شەنگستنێن وێ‌: لادان، هەڤدژی، ترانەپێكرن، ئیحا، هێما، حەییراندن، مەندەهۆشكرن، گوهشین، شێلاندنا هزرێ‌.
واتا: شەزەرەات نڤیسینێن پرتكی و بژالەبووینە، دژی ریێكوپێكییێ‌ نە، دژی سیستەمێ‌ رێكخستنا تێكستێ‌ نە.

ل دووڤ یا دەرباس بووی، شەزەرە شێۆازێ‌ بڕگە و دەقێ‌ سەربەرداییە، ئەو شێوازەكە ژ هەمی باجێن لێنان و راڤەكرنێ‌ یێ‌ یاخییە. چ كەسان ب ڤەلەرزین و دەرئەنجامێن خوە پێگیر ناكت.
جیهانەكا هزرییە، چ شوونوارێن سەنگییا فەرهنگییا فەلسەفی، سترانكییا شیعری، تەنتەنەیا پەیڤان تێدا نینە.
بەلكو هەمی دەقێن شەزرەاتا ل سەر شێۆازێ‌ بلقا بڕگەییە.
پەیڤا پێدڤی و بەردەست بكاردهینت و ئابۆرییێ‌ د روانبێژییێ‌ دە دكت.

شەزەرە ژ ئالیێ‌ رۆخساری ڤە: برگەیێن كورتن وجارنا درێژن، وەكو پەند وگۆتنێن مەزنانە، ئەو ڤەرێژا ئەزمۆنانە، زاتی و فەلسەفینە.
جارنا برگەیێن وژادانیینە. چ پێگیرییا ب پیڤەرێن لۆژیكی نا كت. نە ل دووڤ هزركرنا بەلگەیی، بەلكو دەرباسی ئاسۆیێن گرۆڤەیان دبت.

شەزەرە فەلسەفێ‌ و شیعرێ‌ كۆم دكت، د ناڤ بەرا هزر و عاتیفێ‌، هشێ‌ و نەهشێ‌، عەقل و نە عەقلییێ‌، هشیاری و ژ بەرگۆتنێ‌ دەیە.
تایبەتمەندیێن شەزەراتان: داكۆكی، كورتكرن، داگرتن، لڤینێن لەز.
شەزەرە ڤەرێژا ئەزمۆنێن خوەیی و بابەتینە، یان
دەرئەنجامێن ئەزمۆنێن هزری و عاتفی نە. شونپەنجێن خوەیی و بابەتی نە. یان ژ فشارێن ناڤخۆیی و دەرەكرینە.

دەستپێكا وێ‌: ل سەر دەستێن فیلەسۆفێن گریكی دەركەت، ب تایبەت فیلەسۆفێن سرۆشتییا گەردوونی، ( كوسمولوجی) وەكو تالیس، ئەنكسیمندریس، ئەنكسیمانس، هیراقلیتیس، ئفغسۆسی یێ‌ ب ئێك پەرتووكێ‌ ناڤدار ( د سرۆشتی دە).
ب تنێ‌ سەد وسیه شەزەراتێن وی ماینە، هزرێن خوە ب شێوەیەكی مژدار پێشكێشكر؛ لەو ب فیلەسۆفێ‌ مژدار هاتە ناڤكرن. هەر وەسا: فیساگۆرس، ئەكسانوفان، بارمندیس، زینۆن ئیلی، ئەنبادوقلس، ئەنكساگۆراس، لوقیبوس، دیمقریگیس، و ب تنێ‌ هندەك ژمارێن بچووك ژ شەزەراتێن وانا گەهشتن مە، هەر وەسا ئەبقراتی د بوارێ‌ زانست ومەعرفێ‌ دە د پرتووكا خوەدە :( Aphorismi ) شەزەرە نڤیسینە.
ژ نڤیسەرێن شەزەراتان یێن سەردەم:
روجر باكون، نیتشە، شیرون فایری، رولان پارت، ئلیاس كانیتی، كافكا سیوران…و گەلەكێن دی.
شەزەرە د فەلسەفا گركی دە، ب كێمترین پەیڤ و ل سەر هەمی بابەتان هاتینە نڤیسین.

*رەخنەگر و نڤیسەرەكی ئەكادیمی یێ‌ وەلاتێ‌ مەغرەبێ‌ یە، پتر ژ (100) سەد پەرتووك و ڤەكۆلین د بوارێن جودا جودا دا هەنە. بەرهەمێن وی دهێن هژمار وەك ئێك ژ گرنگترین ژیدەرێن سەردەمێن جیهانا ئەرەبی، حەفت زمانان دزانت. پێشتر بەرهەمێ‌ وەرگێری یێ‌ ب زمانێ‌ عەرەبی( قصب یسعی ان یكون نایا) وەك ژێدەر بۆ پەرتووكەكا خوە بكار هینایە.
– ئەڤ گۆتارە ژ ئالیێ‌ نڤیسەری بۆ وەرگیری راستەوخۆ هاتیە فرێكرن.

وەرگێران: خالد عەلی سلێڤانەی

15

كەریم جەمیل زوراب

دیدار، سالار محەمەد دۆسكی:

پێشمەرگێ‌ شۆڕەشا ئیلونێ‌ (كەریم جەمیل زوراب نێروەیی) ل سالا 1979ێ‌ چوومە ناف رێزێن شۆڕەشێ‌ و ل دەڤەرا (شیف ئوسمانكا) ل دەڤەرا نێروەیان ئاكنجیبووم و پاشان چووینە ئیرانێ‌ و دەڤەر بۆ دەڤەرێ‌ تێدا ژیاینە و هەر دەما سەركردایەتی یا پارتی داخاز ژ مەكریە مە بێ‌ دو لی بەرەڤانی ژ ئاخ و وەلاتێ‌ خوە كریە.
پێشمەرگێ‌ شۆڕەشا ئیلونێ‌ كەریم جەمیل زوراب نێروەی بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت: ل سالا 1983ێ‌ بەرەف دەڤەرا (كەوپەرێ‌) ل وەلاتێ‌ ئیرانێ‌ ب رێكەفتین و دووڤ دا زڤرینە حاجی عومران وێ‌ سالێ‌ زڤستانەكا گەلەك دژوار بوو و گەلەك بەفر ل دەڤەرێ‌ كەفت بوو، هاتنا مە بۆ حاجی عومران بۆ پشكداریكرنێ‌ بۆ دوی شەری دا ل دەڤەرێ‌ وی دەمی بەرپرسێ‌ مە خودێ‌ ژێ‌ رازی (مستەفا نێروەیی) بوو و گەلەك پێشمەرگێن دی ژی پشكداربوون دوی شەری دا لێ‌ ئەم سەر ب هێزا مستەفا نێروەیی ڤە بووین، د وی شەری دا مە هێرشی رەبیەكا دوژمنی كر و شیاین پێنچ جندیان ب دەست بگرین و گەلەك چەك و تەقەمەنی ب دەست مە كەفتن، وی شەری دا وەك پێشتر مە ئاماژە پێكری كو زڤستانەكا گەلەك ساربوو، و مە هندەك چادر ل گەل خوە بربوون، لێ‌ جهێ‌ هەمی پێشمەرگەی لبن چادران نەدكر ، و نەچاربووین هندەك بن كەڤرابوون و هەر ئێكێ‌ جهێ‌ وی نەكربا بخوە جهەكێ‌ دی ل دەرڤە دروست دكر، ل دەمێ‌ چوونێ‌ مە هندەك هێسترێن گوندێن دەردو ل گەل خوە برن چونكە سەقایەكێ‌ ساربوو و رێكا چوونێ‌ گەلەك یا بزحمەت بوو دەوارەك دوو ل ئەوان كەڤرا را فرین و بیرا من دهێت دەوارەك مر و دەوارێن دی لەنگ بوون چونكی جهەكێ‌ گەلەك بلند و گەلەك سارما لێ‌ هەیە، مە گەلەك نەخوشی دیتی نە وی دەمی ئامرێن گەهاندنێ‌ نەبوون و ئەگەر پوستەك هەبا ل ناف نێروەیا بربا دڤیابا ب پیان چووبا ئیرانێ‌ یان سنورێ‌ سوریێ‌ وی دەمی بڤی رەنگی پوستە دهاتنە گەهاندن و هەر هەمی تشتێ‌ ب زحمەت بوو و گەلەك ماندیبوون هەبوو و ژیان ب خوشی و نەخوشی خوشە لێ‌ ژیانا مە پیچەك یا دژوار بوو خوارن و ڤەخوارن كێم بوو و ب دەست مە نە دكەڤتن و وەرزێ‌ هاڤینێ‌ ژی هاتن و چوون هەبوو لێ‌ گەرمەكا مەزن بوو.
هەمان پێشمەرگە زێدەتر گۆت: رەنگە گەلەك جارا گەهشت بینە وی ئاستی ژ گیانێ‌ خوە تورەبووینە و گەلەك جاران ل چیان نان ب دەست مە نەكەفتیە و مە گەلەك رەزالەت دیتی یە وەك نوكە بەرفرەهی نەبوو، نوكە سوپاس بۆ خودێ‌ مللەتێ‌ مە دژیانەكا خوش و شایستەدایە و ب ترۆمبێلا خوارن و ڤەخوارنێ‌ دبەن و ئەوێن نوكە نەخوشی نە دیتی نە و درازی نینن.
هێشتا گۆت: دەمێ‌ شەرێ‌ كانی ماسێ‌ پوستەك بوومە هات كو بچین هاریكاری یا پێشمەرگەی بكەین ل ناحیا كانی ماسێ‌ وی دەمی پوست گەهاندن گەلەك یا بزحمەت بوو وی دەمی ئەم دو رێكخراو ژ ناف نێروەی یا چووین بۆ تروانش و كەفتینە ناف هێزێن حوكمەتێ‌ و فرۆكێن حوكمەتێ‌ هاتن و چوون دكرن ل هنداف مە و دەنگ و باس ب شاشی گەهشت بوونە مە و ئەم كەفتینە ناف هێزێن دوژمنی و دەڤەر هاتبوو بەردان ژلایێ‌ پێشمەرگەی ڤە و زالگەهەكا دوژمنی درێكێ‌ دا بوو و پرسیار ژ مەكرن هوون كینە مە گۆتێ‌ پێشمەرگەی نە و ب عەرەبی تاخفتن و هەڤالێن مە هزركرن هێزێن شوعی نە دووڤ دا زیلەكا لەشكەری هات و ب توپا دانا مە و ئامیرێن گەهاندنێ‌ تێكچوو بوون هەكە دا زێدەتر هێز بۆ دوژمنی هێت هێت و هەر هەمان دەم دناڤبەرا مە دا بۆ شەر مە خوە گەهاندە بەر گركەكی و مە هێدی هێدی خوە قورتال كر و دناف مە بخوە ژی دا شەپرزەیی چێبوو و هەر هندەك پێشمەرگە ل جهەكی بوون و سوپاس بۆ خودێ‌ ب سەلامەتی ئەم هەمی دەربازبووین و كەفتینە بەر جادێ‌ و هاتین و دەربازبووین و ئەم قورتال بووین و گەهشتینە لژنا ئامێدیێ‌ دناڤ بەرواری یا بوو وی دەمی د. رۆژێ‌ بەرهەڤبوو و مە گەلەك ئێخسیر گرتبوون و مە سوحبەت بۆ د. رۆژ گۆت وی باوەرنەكر گۆت هەكە پێشمەرگە دجادێ‌ را بهێت و دەربازبیت خوە ئێك پێشمەرگە قورتال نابیت چەوا هوون قورتال بوون مە گۆتێ‌ ئەڤە ئێخسیر و ئەڤە دەسكەفت و سوپاس بۆ خودێ‌ خوە تبلا ئێك پێشمەرگەی ژی خوین ژێ‌ نەهاتیە وی دەمی مە داخازا چەكی كر، چوونكی ئەم مابووینە بێ‌ چەك و چەكێ‌ مە خلاص ب بوو.
ناڤبری گۆت: گەلەك جاران مە كەمین ل بەر دوژمنی ل سەر جادا ڤەدان و تایبەت ئەگەر جارەكێ‌ دەنگ و باسێ‌ گەهشتنا ترۆمبێلێن لەشكری یان بەرپرسەكێ‌ لەشكری یێ‌ حوكمەتێ‌ گەهشت بیتە مە و گەلەك جاران ئەو هایداربوون كو ئەم دهشیارین و چاڤەرێی هاتنێ‌ دكەین پلانا مە تێكدا و گەلەك جاران ژی هێرشی مە دكر و پلانا مە ب ئێكجاری دهاتە تێدان و هەمان دەم ژی گەلەك جاران ژی ژ مە قورتال نەبووینە و ب سەركەفتیانە ئەم دەربازبووینە، رۆژێن سەخت هەبوون ژیان ل چول و چیا گەلەك یا بزحمەت نەبوو و هەتا دەوار ژی بزحمەت بوون كو كەل و پەلێن خوە لێ‌ بكەین، خەلكێ‌ بێ‌ گێول بوو و خەلكی حەژ وەلاتێ‌ خوە و ئاخا خوە دكر و مە هاژ خەلات و دەست خوشی یا نەبوو و بتنێ‌ ڤیانا وەلاتی مە هەبوو و دەم هەبوو گەلەك بەفر بوو و نان نەبوو و گوندێ‌ دویرە و حوكمەتا ل گوندی مرۆوف نەشێت بچیت ئیلا بچیتە شەف و گەلەك جاران مەغرەب دچووینە گوندی.
هەمان پێشمەرگە گۆت: هیڤی و داخازیا مە ئەوە ماندیبوونا پێشمەرگێ‌ كوردستانێ‌ بەرچاف بهێتە وەرگرتن و زێدەتر هێزێن كوردی ئێكگرتی بن چونكە هەر دەمێ‌ ئەم ئێكگرتی بووینە چ دوژمن نەشیاینە خوە نێزیكی مە بكەن و مە هیڤی هەنە رۆژەكا روون بینن ل پاشەرۆژێ‌ و دەولەتا كوردستانی بهێتە ئاڤاكرن.

9

كاوین جیهاد تەحلاڤی:

سترانبێژ (ئەحمەد ئۆسمان) كو خەلكێ‌ پارێزگەها دهۆكێ‌ یە و دەمەكە دەست ب سترانگۆتنێ‌ كری، د دیدارەكێ‌ دا بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دیاركر كو نوكە ئەو مژوولی چێكرنا كلیپا خوە یا ئێكێ‌ یە و دێ‌ گرنگیێ‌ ب سترانێن فۆلكلۆری ژی دەت و دخوازیت ب رێیا سترانێ‌ خزمەتا وەلاتێ‌ خوە بكەت.
ئەحمەدی گۆت: سترانا من ب ناڤێ‌ ( ئێدی بەسە من نەڤێت ئێخسیرێ‌ عەشقاتە بم) پەیڤ و ئاواز كەمال، ب سەرپەرشتیا مۆزیكژەن (ئەلند خەیری) ل ستۆدیۆیا توون ل د هۆكێ‌ هاتیە تۆماركرن و ژدەرهێنانا (كاوە عادل) یە، بۆ زانین ئەز ئێك ژ پشكدارێن بەرنامێ‌ (كوردش تالنت) یێ‌ بەهرەیان بووم ل كەنالێ‌ وار و شیام پلا دویێ‌ ل سەر ئاستێ‌ كوردستانێ‌ ب دەستڤەبینم و ئەو ئەنجام بۆ من جهێ‌ شانازیێ‌ بوو، چنكو ل هەر چار پارچێن كوردستانێ‌ د بەرنامەی دا پشكدار ببوون و هندی من شیان هەبن دێ‌ خزمەتا سترانا كوردی، ب تایبەت یا فولكلۆری كەم.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com