NO IORG
Authors Posts by naci bedel

naci bedel

15011 POSTS 0 COMMENTS

5

ئەڤرۆ

پشتی دووركەفتنەكا درێژ بڕیارە یانەیا ئافرەتێن دهۆكێ‌ بۆ وەرزێ‌ 2023ێ‌ ب تیمێن ل سەر ئاستێ‌ تاك و چەنكی ب هێز ڤەگەڕێتە دناڤ چالاكیێن خول و قارەمانیێن كوردستانێ‌ و ئیراقێ‌ دا و پێنگاڤا ئێكێ‌ دێ‌ پشكداری قارەمانیا جۆدۆیا كوردستانێ‌ بن ئەوا بڕیارە هەڤڕكیێن وێ‌ ل سەر ئاستێ‌ پشكۆژ، تازەپێكەهشتیان و لاوان ل 16ێ‌ ڤێ‌ هەیڤێ‌ باژێرێ‌ دهۆكێ‌ مێڤانداریا وێ‌ بكەت.
د داخویانیەكێ‌ دا جریسك یۆنس سەرۆكا یانەیا ئافرەتێن دهۆكێ‌ بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت: بڕیار هاتیە دانا وەكو كارگێریا یانێ‌ پشكداریێن ئەڤ سالە زێدەتر گرنگی دان ب یاریێن تاكی و چەنكی بن پێخەمەت زێدەتر پشتەڤانیا یاریزانێن كچ یێن یاریێن جودا، پێنەڤێت ئەڤ پێنگاڤە ژی دێ‌ ل دووڤ شیانێن مە یێن دارایی بن ئەو داهاتێ‌ هەیڤانە ژلایێ‌ كارگێریا پارێزگەها دهۆكێ‌ بۆ مە دهێت بزاڤێ‌ كەین بشێوەكێ‌ رێكخستی و پلان پشكداریێ‌ د قارەمانیێن جودا دا بكەن، ئێكەم قارەمانی ژی دێ‌ یا جۆدۆیا كوردستانێ‌ بیت ئەوا بڕیارە ل 16 ڤێ‌ هەیڤێ‌ پارێزگەها دهۆكێ‌ بهێتە كرن، دووڤدا دێ‌ چالاكیێن خوە زێدەكەن و پشتەڤانیا كچێن باژێرێ‌ خوە كەین كو ل دووڤ شیانان تیمێن تایكۆاندۆ و تێنسا ئەردی یێن یانەیا مە پشكداری قارەمانیێن داهاتی یێن كوردستانێ‌ و ئیراقێ‌ بكەن.
هەروەسان ناڤهاتی ئەوچەندە ژی گۆت: ئەم رژدین یانەیا ئافرەتێن دهۆكێ‌ ب هێز ڤەگەڕیت و نەبتنێ‌ پشتەڤانیا فۆتسالێ‌ و یاریا تەپا پێی بكەت، بەلكو هەر یاریەكا پێدڤی و ل دووڤ شیانێن مە یێن دارایی كو بكەڤیتە د خزمەتا وەرزشا پارێزگەهێ‌ و تەخا وەرزشڤانێن كچ دێ‌ هەموو بزاڤا نەكەین گرنگیەكا تایبەت پێ‌ بدەین.

7

ئەڤرۆ

قەیس وەیس:

د داخویانیەكێ‌ دا راهێنەرێ‌ تیما كیك بۆكسینگا یانەیا دهۆك بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دیار كر ژبەر چەند ئەگەران تیما خوە ژ قارەمانیا ئیراقێ‌ ڤەكێشا، ئەوا بڕیارە هەڤڕكیێن وێ‌ پێنچ شەمبیا بهێت باژێرێ‌ نەجەف مێڤانداریا وێ‌ بكەت.
زێدەتر سالح كەكوی گۆت: هەرچەندە هەر قارەمانیەكا هاتیە ئەنجامدان وەكو تیما یانەیا دهۆك پشكدار بوویە لێ‌ ژبەركو قارەمانیا ئەڤجارە چەند ئەگەرەك بووینە رێگر ئەم نەچاربووین پشكدار نەبین ژ وانا ئەو سیستەمێ‌ بۆ هەڤڕكیان هاتیە دانانا ئەو ژی(light contact, kick light, point fighting) هەموو یاریزانێن مە بەرهەڤی بوو نەكرینە و دیسان بۆ چەند راهێنەرێن یانەیێن دی ژی یێن پارێزگەهێ‌ بزحمەت بووینە، لێ‌ ئەگەرێن سەرەكی ئەو دەمێ‌ هاتیە دەستنیشانكرن بۆ قارەمانیێ‌ یێ‌ گۆنجایی نەبوو كو خوە بەرهەڤبكەن، بەرانبەری وێ‌ پرانیا یاریزانان دەلیڤا پشكداریێ‌ نابیت كو دەمەكی دایە تایبەت یانەیا دهۆك سەرباری ئەو سیستەمێ‌ قارەمانی دهێتە كرن ل دەڤ مە یێ‌ هەیی و چەند یاریزانێن مە دبەرهەڤن لێ‌ دەمێ‌ كورت ئەو دەلیڤە نەدایە مە ئەم باشترین شێوە بەرهەڤ بكەین.
ژلایەكێ‌ دووڤە ناڤهاتی گۆت: دووماهی قارەمانیا هەرێما كوردستانێ‌ یا پرۆڤێشنال سێ‌ یاریزانێن پارێزگەهێ‌ و ئیدارا سەربەخوەیا زاخۆ پشكدار بوون و دو ژوانا رێزێن ئێكێ‌ ب دەستڤە ئینان ئەوژی موستەفا فەرسەت و سەلیم خەلەف، ئەڤەژی نیشانێن پێشكەفتنا یاریا كیك بۆكسینگێ‌ نە.

16

ئەڤرۆ

رۆژنامەیا ماركا یا ئسپانی دیار كر یانەیا ریال مەدرید بەردەوامە ل سەر بزاڤێن خوە ژبۆ پشتەڤانیا هەڤڕكا خوە یا خولا ئسپانیا یانەیا بەرشەلۆنا بەرانبەر دۆسەیا بەرتیلكرنا دادڤانان ئەوا ئەندامەكێ‌ لژنا دادڤانێن ئسپانی یانەیا كاتەلۆنی گۆنەهباركری ب دانانا كۆژمەكێ‌ بۆ چەند دادڤانان د وەرزێ‌ 2017-2018ێ‌ دا.
هەمان رۆژنامێ‌ دیار كر یانەیا ریال مەدرید ب رژدی كار كریە كو ئەڤ دۆسەیە نەمینت و بەرژەوەندیا یانەیا بەرشەلۆنا ب دووماهی بهێت ئەو ژی ژبەر ئەڤان ئەگەران، یا ئێكێ‌ دا هەڤپەیمانا یا سەرەكی د پرۆژێ‌ قارەمانیا سۆپەر لیگ ژ دەست نەدەت، ژبەركو ئەڤ پرۆژە ژلایێ‌ چەند یانەكا هاتیە دروستكرن ب سەرپەرشتیا یانەیا ریال مەدرید، هەروەسان بەرشەلۆنا هەڤپەیمانا وێ‌ یە د بابەتێ‌ پەخشێ‌ ئێكسەر یێ‌ تلەفزیۆنی د قارەمانیا سۆپەرا دا، ئەڤ هەردو بابەتە بۆ هەردو یانەیان گرنگ لەوما ریال ناهێلیت بەرشەلۆنا تووشی چو سزایان بیت.

18

ئەڤرۆ

زاخۆ، عەلی حاجی:

د داخویانیەكێ‌ دا سەرپەرشتێ‌ تیما باسكێت بۆلا یانەیا زاخۆ دیار كر ئێك بۆ دو یاریێن بهێت دێ‌ پێنگاڤەكا مەزن تیما مە بەر ب قۆناغا چارگۆشەیا زێرین یا خولا نایابا ئیراقێ‌ بەت دهێتە هژمارتن بۆ جارا ئێكێ‌ یە بگەهنە ڤێ‌ قۆناغێ‌.
زێدەتر عەبدولستار عەلی بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت: ژبەركو تیما دیفاع ئەلجەوی ئێك ژ هەڤڕكێن مە بوو ژبۆ قۆناغا چارگۆشەیا زێرین ئەم شیاین سەركەفتنەكا گرنگ ل سەر بینن ئەوا ب زەحمەترین یاری بوو پێنەڤێت ب پشتەڤانیا جەماوەرێ‌ خوە ئەڤ سەركەفتنە زێدەتر نێزیكی ئارمانج خوە بووینە، لەوما د نوكە دا دەربازبوون د دەستێ‌ مە دایە و سێ‌ یاریێن ڤەبڕ و بهێز ماینە هەكە ئێك یا دو سەركەفتنان د وان یاریان دا بینن دێ‌ دەربازبوون مسۆگەربیت، لێ‌ هەكە بتنێ‌ ئێك سەركەفتن هات ئەم دێ‌ پێدڤی ب ئەنجامێن تیما خوە ل سەر ئاستێ‌ لاوان بن ئەوێن د خولا ئیراقێ‌ دا بۆ لاوان پشكدارن ژبەركو ئەنجامێن وان ژی دێ‌ كارتیكرنێ‌ لسەر خالێن مە كەت ل دووڤ سیستەمێ‌ خولا ئیراقێ‌.
ژلایەكێ‌ دووڤە ناڤهاتی گۆت: ئەو یاریێن بهێت تیمێن بهێزن و هەڤڕكن تایبەت بۆ ناسناڤێ‌ خولێ‌، لێ‌ ئەڤە نایبتە رێگر ئەم دەستدان ژ ئارمانجێن خوە بەرنەدەین و یاریێن دناڤ ئەرد و جەماوەرێ‌ مە دا ناهێلین تووشی خوسارەتیێ‌ بین و مە جەماوەرەكێ‌ دلسۆزێ‌ مەزن هەیە و پشتەڤانیا بەردەوام یا كارگێریا یانێ‌ ئەم شیانێن خوە زێدەتر مەزێخین بۆ باشترین ئەنجام.

6

ئەڤرۆ

ئێكەتیا تەپا پێی یا نێڤدەولەتی فیفا هزر د هەلوەشاندنا دەمێ‌ زێدەكری یێ‌ نیڤا دویێ‌ ژ یاریێن قارەمانی و خولان دا كریە ب مەرجەكی ئێك ژ یانەیان یا پێشكەفتی بیت ب هژمارەكا مەزن یا گۆلان.
رۆژناما دەیلی مێل یا بریتانی دیاركر ئەڤ هزرە هاتیە پشتی یاریا كلاسیكۆیا ئنگلتەرایێ‌ دناڤبەرا لیڤەرپۆل و مانچستەر یۆنایتد ئەوا ب حەفت گۆلێن پاقژ بۆ لێڤەر ب دووماهی هاتی بوو ئەگەر سەرۆكێ‌ لژنا دادڤانێن فیفایێ‌ یێ‌ ئیتالی بیێرلۆیجی كۆلینا پێشنیار كریە هەردەمێ‌ تیمەك یا سەركەفتی بیت ب زێدەتر پێنچ گۆلان پێدڤی ناكەت دەمێ‌ زێدەكری بهێتە بلندكرن بتنێ‌ هەكە یاری بوو دەمەكێ‌ درێژ بهێتە راوەستاندن ژبەر روودانەكێ‌.
ل وەرزێ‌ بۆری پێشنیارەكا دی ژلایێ‌ پسپۆرێن فیفایێ‌ هاتبوو بەلاڤكرن كو بۆ هەر دو نیڤێن یاریێ‌ ل جهێ‌ 90 خولەكان ببیتە 60 خولەك ب مەرجەكی هەردەمێ‌ تەپە ب هەر ئەگەرەكێ‌ بهێتە راوەستاندن دێ‌ خولەك ژی هێنە راوەستاندن هەتا یاریی بهێتە كرن وەكو سیستەمێ‌ یاریا باسكێت بۆلێ‌ بیت.

14

ئەڤرۆ

ژێدەرێن رۆژنامەڤانە ل ئسپانیا دۆپاتكرن چوونا بنزێمایی ژ یانەیا خوە ریال مەدرید ئێكلا بوویە و سێ‌ یاریزان وەكو پێكگۆرێ‌ وی هاتینە دەستنیشانكرن، ئەوێ‌ دهێتە پێشبینیكرن وەرزێ‌ ئەڤ سالە یێ‌ خولا پلا ئێكا ئسپانیا یا تەپا پێی یێ‌ دووماهیێ‌ بیت.
رۆژناما مۆندۆ دیپۆرتیڤۆ ئاشكەرا كر یانەیا ریال مەدرید سێ‌ یاریزان ژبۆ قەرەبوویا جهێ‌ كەریم بنزێمایی دەستنیشانكرینە ئەو ژی یێ‌ بەرازیلی ریتشالیسۆن هێرشبەرێ‌ تۆتنهام یا ئنگلتەرایێ‌، یێ‌ پۆرتۆگالی غۆنسالۆ رامۆس هێرشبەرێ‌ بەنفیكا و یێ‌ فرەنسی كێلیان مباپی ستێرێ‌ پاریس سانجێرمان، ئەڤ پێنگاڤە بوویە بەلگە یانەیا ئسپانی چو پێنگاڤ نە هاڤێتینە بۆ نووكرنا گرێبەستا بنزێمایێ‌ ئەوا دێ‌ ل خزیرانا ئەڤ سالە ب دووماهی هێت، هەروەسان دیاركر دبیت یێ‌ كرواتی لۆكا مۆدرێچ و یی ئەلمانی تۆنی كروز دهێتە پێشبینیكرن ڤەدەرمەندیا خوە رابگەهینن.

35

رێژین حكمەت

زمان د ڕۆمانێ دا
خوان لویس دبێژیت:- (زمان ئالاڤێ جڤاكی و مروڤایەتییە). جان جاك روس دبێژیت: (زمان مللەتان ژ ئێك جودا دكەت).
زمان تاكە ڕێكە خواندەڤانی ب تێكستێ ڤە گرێددەت، نڤیسەر ئەگەر یێ شارەزا بیت خواندەڤان و جڤاكێ خوە ناس بكەت تێكەلی وێ گومالگەهێ بیت یا تێدا دژیت، دێ شێت ب ڕێكا زمانی خواندەڤانی بۆ خوە پەیدا كەت، بێ كو چ ڕێكلامان بۆ بەرهەمێ خوە بكەت، جڤاكێ ڕۆمانڤیس تێدا ژیایی، نڤیسینا ڕۆمانێ دیارە نڤیسەری یا ڤییا وی زمانی بكاربهینیت یێ خەلك بكاردهینیت، چونكی ڕۆمان نەبوو نڤیسەرییە، هەردەمێ گەهشتە پەرتووكخانا ئەو ملكێ خواندەڤانییە، ب شێوەیەكێ سادە و ساناهی خواندەڤان زوو تێدگەهیت ڕستە وەسا لێكدانە خواندەڤان حەز دكەت هەر بەردەوامیێ بدەت خواندنێ. بەلێ ژلایەكێ دی ڤە ئەگەر ب باشی بەرێخوەبدەینێ خواندەڤان یێ زیرەك و شەهرەزا بیت، ل دویڤ زمانی بچیت دێ هندەك پەیڤان بینیت، چێدبیت ژنوی گوه لێ ببیت، مەبەستا نڤیسەری نزانم، نزانم ئەڤە بۆ زیرەكییا نڤێسەری دزڤریت پەیڤێن غەریب و نوی بكارهینانە، یان ژی ئەو پەیڤ بكارهینانە دا خواندەڤان ل دویڤ بچیت ب ڕێكا ڤێ ڕۆمانێ ڕامانا هندەك پەیڤان بزانیت، یان چێ دبیت ئەڤ پەیڤە ژ دیالێكتەك دی وەرگرت بیت، ئەم دزانن زمانێ كوردی گەلەك دیالێكتان ب خوە ڤە دگریت، یان نڤیسەر پەنا بربیتە بەر زمانەكێ دی ئەو پەیڤ ژێ وەرگرت بیت. ژ وان پەیڤان: ((گەه پرسیار، گەه گازندە، ساو، نژاند، خلیاش، شەڤپەست، نەرمیمێ)). پەیڤا (دستێرینم) ئەگەر ل جهێ ڤێ پەیڤێ لورینم هاتبایە بكارهینان دا خواندنا ڕۆمانێ خوەشتر بیت.
ئەو هندەك ژ وان پەیڤان بوون یێن ئەز ب خوە ڤە گرێدایم.

ڕۆیدانا ڕۆمانێ
ڕۆمانەكا فەلسەفەیییە، ژ ناخێ كومالگەها كوردی، كێشەیێن د ڤی جڤاكی دا ئەڤ ڕۆمانە داگیركرییە، چیرۆكەكا ئەڤینی دناڤ چیرۆكێن سیاسی دا یا هاتییە ڤەشارتن ژ شورەش، شكەستن، ئاوارەبوون، دیلێن دەستێ دوژمان، ئەشكەنجەدانا زیندانێ، گەفێن دوژمنان، زۆلما ڕژێمێ، ترس، برس و ئێشان، د سەر هەمیێ ڕا ئەڤینا وژدانێ، كەسایەتیێ سەرەكی ڕۆلێ خوە باش گێرایە، ئەڤە ژی بۆ شارەزایا نڤیسەری ڤەدگەریت، ئاڤدەل ئەو كەسایەتییێ سەرەكی یێ ڕۆمانێ ێە، ل زارۆكینیا خوە ئاشقێ وژدانێ دبیت، بەلێ وژدان شوو دكەت، وی ب تنێ دهێلت. پشتی بیست سالان ئێك و دوو دبینن، د ئێڤارەكێ دا ل خانیكێ ئاڤدەلی دگەهنە ئێك، هەتا سپیدێ دمینن هشیار بەلێ ئاڤدەل تەحەمولا خوەشییا دوماهیكێ و چاڤەرێبوونا بیست سالان ناكەت، دلێ وی رادوەستت.
ئاڤدەل چیرۆكا خوە بۆ ڤیڤیانا قریاقووسی (كچا خوەدانێ خانی) ب درێژییا ئێڤارێ، هەتا كو وژدان بگەهتێ بەحس دكەت.

شروڤەكرنا چەند تێكستان كو
گرێدای جڤاكێ نە
((مللەتەك، كو تێگەهشتن و هەستپێكرن ژێ كێم بت، تو بێژی تشتەكێ ژ حەژێكرن و ئێكگرتنێ بزانیت؟)).
د جڤاكێ مەدا نوكە تێگەهشت نەمایە خوە ل قوتابخانە و زانكۆیان ژی تێگەهشتن نینە، یا بوویە ژ بەركرن، ئەگەر ئەڤە ل جهێن ڕەوشەنبیری وەسا بیت، پا دێ جهێن گشتی چاوا بیت؟! ئەم بەس بۆ شكاندنا هەستێن ئێك دوو زیرەكن، ل مرنێ حەزژێكرنا خوە دیاردكەن، ئێكگرتن نوكە د مالان دا نینە دێ چاوا دناڤ مللەتێ دا هەبیت؟!
((دگەل مرنا هەلبەستڤانان هەلبەست ژی مراندن)) ڕۆژەكێ ل زانكۆیێ سەبری سلێڤانەی مێهڤان بوو بێهنەك ل سەر پیان ل دەڤە ڕاوەستیام كەڤتینە گەنگەشەیەكێ من گۆتێ: شعرێ دنڤێسم، پەرتووكا من ئامادەیە بۆ چاپێ. گۆتە من: شعرێ نەنڤێسە، چونكی شعر ئەگەرێ بێ ئاقلیا مە كوردانە، ئەگەر شاعێر مر، شعر ژی نامینیت، هزرێن خوە بكە چێ دبیت تو بشێ ژانەرەك دی بنڤیسی پشتی تە ژی هەبوونا تە بهێلیت زیندی، چونكی د ڤی جڤاكی دا چ گرنگی ب هەلبەستێ ناهێتەدان.
(ئەرێ تو بێژی ئازادییێ سینۆر هەبن)؟
– بتنێ ترس ژ ئازادیێ سینۆرا چێدكت.
دڤی تكێستی دا نڤیسەری بەحسێ وێ ئازادییێ كرە یا كو مە كرییە بەرەلایێ، چونكی ئازادی نە ئەوە كا چ جۆرە كراس ل بەرتە، یان ب چ شێواز دەردكەڤی، یان هەر ڕۆژ ل گەل كورەكێ بی، ئازادی ئەوە تو بشێ باخڤی و بۆچوونا خوە ل ناڤ كۆمەكا مرۆڤان دەرببڕی.

*بیست سال و ئێڤارەك، ڕۆمان، نڤیسەر سەبری سلێڤانەیی

23

زوهێر كۆرەماركی

دوهی هاتە سەیرانێ
ب جل و بەرگێن كوردی
هەوار چەندا جوان بوو
ژێ دهاتن كراس و لەوەندی
پرچا وێ گولاڤ ئەفشان بوو
مەست و سەرخوەش كرن دلدار
كەزی و بسكێن وێ درێژ بوون
خوناڤ ڤێدا دهاتە خار
هەر دو چاڤێن وێ حلویك بوون
سینگ و بەر ژی خۆخ و هنار
پەیڤێن زارێ وێ هنگڤ بوون
ما كێ ژبەر مایە سەبرو هەدار
بەژن بلندو قامەت چنار بوو
ژبەر ب شەڕ چوون رەقیب و ئەغیار
شەمس و قەمەر ل دێمی خرڤەببوون
جەرگ و دل مەست مەخموور بوون
مانە بێ تیمار

ل پاپۆرا عەشقێ سوار بوو
حەزژێكەر و مرید بوونە هزار
ب دەستێن خوە ئاگر بەردا مالا
عەشقێ
خەندە و كەنی بوونە گری و زێمار
هەمی تشتێن وێ جوان بوون
ژبەر شەرمزار بوو بوهار
تیر و خەدەنگ ژ چاڤا دپەشین
كوشتی و بریندار ناهێن هژمار
ئەرێ ناهێن هژمار.

21

مەلەڤان بارانی

ئەڤ شەڤە مینا پرچا تە
یا نەرم و بێدەنگە!
ئەز یێ سەنفونیەكێ ژ پرچا تە یا
پێل پێل دئاڤرینم
هند یا نازكە!
چ ژەنیار نەشێن بژەنن
جار ژی چاڤێن من
حەجینە و
خالا دێمێ تە تەواف دكن
دو چاڤێن تە ستێرێن گەشن
هەمی ستێر یێن تاریكرین
دێمێ تە یێ هەیڤ ژێ ڕەڤی
تاریستانێن بەرزەكرین
هەی تو..
تو چ رەنگێ نازكیێی؟
پەلاتینكەك پڕی ڕەنگی
یان فریشتەیەكا سپی و بێدەنگی
یان ژی
پەرەكێ نازكی
ژ بن چەنگێ كوترەكا سپی كەفتی؟

35

مەسعوود بارزانی

پشكا چاردێ‌:

كێمیاباران و سیاسەتا ئەردێ‌ سۆتی

148

ل جهێ‌ وێ‌ روودانێ‌ ب دەهان دەنگ دهاتنە بهیستن و دكرە هاوار: قوربانی تەبین، بلا ئەم هەموو بمرین و بۆ مرنێ‌ بەرهەڤین. ژ مرنێ‌ ناترسین. ئەڤ خۆراگری و دەنگێ‌ ب هێز یێ‌ شۆرەشگێرانە زێدەتر ناخێ‌ مرۆڤی دهەژاند و مرۆڤ دلگەرم دكر، لێ‌ قەهرەمانی و خۆراگرییا ئامیناخانێ‌ (1) تشتەكێ‌ جوداتر بوو كو چ جاران ژ بیر ناچیت و بۆ هەتا هەتایێ‌ دێ‌ د بیردانكا مرۆڤی دا زیندی مینیت.
ئەو شێرەژنا خۆراگر پارچێن گۆشتێ‌ دو كور و نەڤییەكێ‌ خوە د تویركەكی دا كۆمكربوون، دەمێ‌ چاڤێ‌ من ڤێكەفتی، من خوە ل بەر نەگرت، هاتە نك من و ئەز هەمبێز كرم و گۆت: «من نەڤێت تە ب چاڤێن گری ڤە ببینم، هەموو قوربانی تەبن، من دو كور یێن ماین، ئەو ژی قوربانی كوردستانێ‌ بن».
ب ڤی جۆری و هەتا دوماهییا سالێن هەشتییان ژ چەرخێ‌ بووری، رووبەرەكێ‌ پان و بەرین و بەرچاڤ یێ‌ ئاخا كوردستانێ‌ كەفتە بەر پێلا سیاسەتا عەرەبكرن، بەعسیكرن و راگوهاستنێ‌ و هەژمارەكا ئێكجار مەزن یا ئاكنجییێن باشوورێ‌ كوردستانێ‌ ژی ل كۆمەلگەهێن ب زۆری هاتنە ئاكنجیكرن. بۆ نموونە:
هەتا سالا 1987ێ‌، ژ سەرجەمێ‌ 86000 كم دوجا، ژ ئاخا كوردستانا باشوور، 42.488 كم دوجا، ئانكو 49.47%ێ‌ كەفتە بەر سیاسەتا راگوهاستنێ‌.
ل سالێن 1987 ــ 1988ێ‌ كو رەنگڤەدانا دەستهەلاتا رەها یا عەلی كیمیاوی بوو ل كوردستانێ‌ و ل گۆرەی بریارا 160 یا ل رۆژا 29ی نیسانا 1987ێ‌ هاتیە دان، زێدەتر ژ دو هزار گوند هاتنە تێكدان.
ل گۆرەی نڤیسارا هەژمار 2883 ل رۆژا 9ی ئیلۆنا 1990ێ‌ یا قائیمقامێ‌ قەزا شنگالێ‌ بۆ پارێزگەها مووسل، داخوازا بلەز بجهئینانا بریارێن تایبەت ب راگوهاستنێ‌ دكەت ژ قەزا شنگالێ‌ و تەلەعفەر و هەروەسا داخواز دكەت، كەسێن خەمساری ژی كری بهێنە سزادان.
هەتا سالا 1991ێ‌ و ل دەمێ‌ سەرهلدانا پیرۆزا گەلێ‌ كوردستانێ‌ و رامالینا دامودەزگەهێن سەركوتكەرێن بەعسییان، 51%ێ‌ ژ ئاخا باشوورێ‌ كوردستانێ‌ كەفتە بەر پێلا سیاسەتا سێگۆشەیا بەعسییان، ئانكو: راگوهاستن، عەرەبكرن، بەعسیكرن و كۆچپێكرنێ‌.
كێمیاباران و سیاسەتا ئەردێ‌ سۆتی
دەستنیشانكرنا عەلی كێمیاوی ب حاكم و فەرماندارێ‌ رەهایێ‌ كوردستانێ‌، رۆژا 29ی ئادارا 1987ێ‌ پێخەمەت پاراستن و پشتەڤانیكرنێ‌ ل ئاساییش و سیستەم و سەقامگیریێ‌، وەرچەرخانەكا مەزن بوو د هێرشێن رژێمێ‌ دا بۆ سەر گەلێ‌ كورد و ئاخا كوردستانێ‌ و سیاسەتا ژناڤبرنێ‌ و بزاڤێن بوهژاندنا گەلێ‌ كورد چوو د قۆناغەكا ب ترس دا و لەزاتییەكا زێدەتر ب خوەڤە دیت.
د وێ‌ فەرمانێ‌ دا دەستهەلاتا تەمام ب سەر هەموو دەزگەهـ و سازیێن مەدەنی و ئاساییشێ‌ و سەربازی دا، دا دەستێ‌ عەلی كێمیاوی. زەلامێ‌ ب هێزێ‌ بەغدا پشتی دەرچوونا وێ‌ بریارێ‌، بارێ‌ نەئاسایی و رەوشا ئاوارتە راگەهاند ب مەرەما تێكشكاندن و ژناڤبرنا شۆرەشا كوردی ب ئێكجاری و هەتا هەتایێ‌.
ل گۆرەی نڤیسارا سەركردایەتییا نڤیسینگەها رێكخستنا باكور، ب هەژمار 28/4008 ل رۆژا 20ی خزیرانا 1987ێ‌ بۆ سەركردایەتییا فەیلەقا ئێك و دو و پێنج، ب ئیمزا عەلی حەسەن مەجید، بەرپرسێ‌ سەركردایەتییا رێكخستنا باكور و ب مۆرا جڤاتا سەركردایەتییا شۆرەش ــ كۆمیتا كاروبارێن باكور، هەموو گوندێن كوردستانێ‌ یێن ژیان تێدا هاتیە قەدەغەكرن، پێدڤییە هەموو ئاكنجیێن وێ‌ هەتا رۆژا 21ی خزیرانا 1987ێ‌ بهێنە كۆم كرن و ل رۆژا 22ی خزیرانێ‌ ژی:
هەموو گوند دێ‌ دەڤەرێن قەدەغەكری بن.
هەبوونا مرۆڤ و گیانەوەران ژی ل وان دەڤەران قەدەغەیە.
تەقەكرن و گوللەرەشاندن ئازادە، بۆ سوپای هەیە هەموو جۆرێن چەكی بكاربینیت.
هەموو جۆرێن هاتنوچوونێ‌ ل وان دەڤەران قەدەغەنە.
چو جۆرە چاندن و ئاژەلداری ل وان دەڤەران ناهێتە كرن.
سوپا ب شەڤ و رۆژ ئازادە بۆ گرتن و كوشتنا هەر زیندەوەرەكی (مرۆڤ و ئاژەل) ل وان دەڤەران.
هەر كەسەك ل وان دەڤەران بیت دێ‌ هێتە دەستەسەركرن، یێ‌ ژیێ‌ وی 15 سال و د سەر دا بیت هەتا 70ێ‌ سالیێ‌، دێ‌ هێتە سێدارەدان
هەر تالانییەكا جاش بكەن دێ‌ بۆ وان بخوە بیت، ژبلی چەكێ‌ گران.
عەلی حەسەن مەجید، ژ ئالییێ‌ سەددام حسێنی ڤە وەكو دەستهەلاتدارێ‌ كوردستانێ‌ هاتە دانان و ب مەرەما سەركوتكرنا گەلێ‌ كورد هەموو دەستهەلات پێ‌ دان. ناڤبری د بەیاننامەیەكێ‌ دا ل رۆژا 14ی خزیرانا 1987ێ‌ ب یەكەیێن سەربازی راگەهاند: (كارێ‌ هێزێن سەربازی ئەوە هەر مرۆڤەكی و هەر زیندەوەرەكی ل وان دەڤەران ببینن، راستەوخۆ بكوژن).
د بەیاننامەكا دی ژی كو ئاراستەیی فەرماندارێن سەربازی هاتیە كرن، دبێژیت:
(هەر كەسەكێ‌ دژی فەرمانا دەرخستنێ‌ ژ جهـ و وەلاتێ‌ خوە راوەستیت و سەرپێچیێ‌ بكەت، تۆپخانە و هێلیكۆپتەر و فرۆكەیان ل دژی وان بكار بینن. دەستەسەركرییان كۆم بكەن و پاشی سێدارە بدەن، زەڤیێن چاندنێ‌ و داروباران ژناڤ ببەن. چو پێدڤیێن ژیانێ‌ و خوارنێ‌ هەنە ژەهر بكەن).
سالا 1987ێ‌، رژێمێ‌ دەڤەرا قەدەغەكری راگەهاند. خەلكێ‌ گوندان ڤەگوهاستن، لێ‌ گەلەك ژ وی خەلكی هەبوو بەرهەڤ نەبوون بچنە ژێر دەستهەلاتا بەعسییان و بەرێ‌ خوە دا دەڤەرێن رزگاركری و سەرژنوو ل وان دەڤەران گوندێن نوو ئاڤاكرن. دەڤەر ب سەر دو دەڤەرێن شۆڕەش و حكومەتێ‌ دا بارچە بوو، گەلەك جاران هاتە كێمیابارانكرن ژی، لێ‌ خەلكی باوەرییەكا ب هێز ب دۆزا خوە هەبوو و بەرهەڤ بوون ل ژێر كێمیابارانێ‌ ژی بمینن.
عەلی حەسەن مەجیدی شێوازەكێ‌ نوو بۆ بنەمایێن كەڤن یێن ژناڤبرنا پارتیزانییێ‌ زێدە كرن، ئەو ژی ب كارئینانا چەكێ‌ كێمیاوی بوو بۆ كوشتن و ترساندنا گوندییان، ئێدی كوردان ناڤێ‌ عەلی كێمیاوی ل سەر دانا.
ل گۆرەی وان بەلگەنامەیێن ب دەست كەفتین، رژێمێ‌ ل چریا دویێ‌ یا سالا 1983ێ‌، چەكێ‌ كێمیایی ب دەست خستییە، لێ‌ ژ ئەگەرێن نەدیار د وی شەڕی دا بكارنەئینایە، ب تنێ‌ ئێك جار ل بەرەیێ‌ باكور ل حاجی ئۆمەران دژی ئیرانێ‌ هاتیە بكارئینان، لێ‌ پشتی هینگێ‌ رژێمێ‌ هەموو جۆرێن چەكێ‌ كێمیایی دژی كوردان بكارئیناینە، ب رێكا فرۆكەیێن شەڕكەر، مۆشەك، بۆمبێن مەزن، تۆپێن دورهاڤێژ و راجیمە و…. هتد.
د دەمێ‌ دەستهەلاتدارێن رژێما بەعس دا ب گشتی و ل سەردەمێ‌ دەستهەلاتدارییا عەلی حەسەن مەجید ب تایبەتی، كوردستان و گەلێ‌ كورد چەندین جاران روو ب روو كێمیابارانێ‌ بووینە و ژ ئەگەرێ‌ وێ‌ ب هزاران وەلاتی و خەلكێ‌ سڤیل گیانێن خوە ژ دەست داینە، یان تووشی چەندین نەخۆشیێن دومدرێژ بووینە، ژ وانا:
هێرشا ئێكێ‌ یا سەرەكی ل رۆژا 15ی نیسانا 1987ێ‌ ل پارێزگەها سلێمانیێ‌ بوو، ب كێمیابارانكرنا گوندێن (هەلەدەن، چالاوە، توو، سەرگەلوو، بەرگەلوو، ئاوەژێ‌، سیروان، نۆلچكە، چنارنی و جاخی گۆجار) دەستپێكر و ژ وێ‌ ئەگەرێ‌ ب دەهان كەس ب بەركەفتن.
ب مەرەما دژایەتیكرنا ڤان رەفتارێن حكومەتێ‌، ئاكنجیێن تاخێ‌ كانی ئاشقان ل قەزایا هەلەبجە خوەنیشادانەك ساز كر، لێ‌ ب توندی تۆل ژێ‌ هاتە ڤەكرن و ل سەر داخوازا عەلی حەسەن مەجید، فەرماندارێ‌ فەیلەقا ئێك، بڕیارا گوللەبارانكرنا بریندارێن سڤیل دەركر و تاخێ‌ كانی ئاشقان ب تەمامی خرابكر و دەستهەلاتا تەمام ب هێزێن پۆلیس و سوپای و هێزێن ئەمنی دا، هەموو وان خانی و ئاڤاهییان بهەرفینن یێن تێدا تەقە ل تانك و ترۆمبێلێن سەربازی دهێتە كرن.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com