NO IORG
Authors Posts by Naci Badel

Naci Badel

7706 POSTS 0 COMMENTS

6

سەرۆکێ ئەمریکا جارەکا دی گەف ل ئیرانێ کرن و دیار کر، وەسا دیارە ئارمانجا ئیرانێ رێککەفتن نینە، دڤێت ئیران هەموو مەرجێن مە قەبوول بکەت، ب تایبەتی ژی ئەمریکا ئیرانەکا بێی چەکێ ئەتومی دڤێت و گرنگە ئیران دەست ژ بەرنامێ خوە یێ موشەکی ژی بەردەت، هەروەسا ژ بۆ رێککەفتنێ ئەمریکا هندەک مەرجێن دی ژی هەنە و دڤێت ئیران هەموو مەرجێن ئەمریکا قەبوول بکەت، هەکە ئیران کارەک وەسا نەکەت ئەمریکا دێ نەچار بیت بژاردەیا سەربازی ل دژی ئیرانێ بکار بینیت.
دۆنالد ترامپ ئەو یەک ژی دیار کر، گەمیێن شەڕی یێن ئەمریکا نێزیکی ئیرانێ بووینە، بۆ ئیرانێ باشترە ب جهێ شەڕی رێککەفتنێ قەبوول بکەت، بۆ ئیرانێ رێککەفتن گەلەک ژ شەڕی باشترە، ئیرانێ زێدە دەلیڤە نەمایە و دڤێت مەرجێن ئەمریکا قەبوول بکەت و هەکە ئیرانێ بڤێت ب رەنگەکێ دی ئاریشەیان دروست بکەت یان ژی بەردەوامیێ بدەتە بەرنامەیێ خوە یێ ئەتۆمی وی دەمی دێ یا پێدڤی ل دژی ئیرانێ هێتە کرن.

7

رەجەب تەیب ئەردۆغانێ سەرۆک کۆمارێ تورکیا دیار کر، رێککەفتنەکا باش ل سووریێ هاتیە کرن و نها رەوشا سووریێ ئارامە، تورکیا، قەتەر، ئوردن، مسر و گەلەک وەلاتێن دی یێن عەرەبی ژی پشتەڤانیێ ل ئارامیا نها ل سووریێ دکەن، وەکو تورکیا وان نەڤێت چو شەر و ئالۆزی ل سووریێ دروست ببن، دڤێت ب جهێ شەری و ئالۆزیان هەموو ئالی پێکڤە کار بکەن دا رەوشا ژیانا خەلکی ل سووریێ باشتر ببیت.
ئەردۆغانی ئەو یەک ژی دیار کر، وەکو تورکیا ئەو ژ نێزیکڤە دووڤچوونا رەوشا سووریێ دکەن و رێ نادەن چو ئالۆزیێن نوو ل سووریێ دروست ببن و دڤێت هەسەدە ژی پێگیریێ ب رێککەفتنا نوو بکەت و ئاریشەیان دروست نەکەت، چونکی هەر ئالۆزیەکا نوو ل سووریێ دێ ئەنجامێن خوە یێن خراب بۆ هەموو سووریێ و هەتا دەڤەرێ هەبن و گرنگە چو هێزەک نەبیتە ئەگەرێ ئالۆزیێن نوو ل سووریێ.

12

بێوار حەمدی:

سترانبێژێ رۆژهەلاتێ کوردستانێ (رامین کایا) کو خەلکێ باژێرێ ئورمیێ یە ددیدارەکێ دا بۆ ڕۆژناما ئەڤرۆ گۆت : هەتا نوکە من سێ بەرهەمێن کوردی هەنە و ل دەسپێکێ من دگەل سترانبێژان ستران دگۆتن تاکو هێدی هێدی بوویمە سترانبێژەکێ باش
دبەردەوامیا ئاخفتنا خوە دا گۆت: ئەز یێ نەچارم سترانان ب سێ زمانان بێژم ( کوردی، تورکی ، فارسی) ژ بەرکو ئەو جهێ ئەز لێ دژیم ئەڤ هەموو نەتەوە لێ هەنە، ئەز دناڤا ئاهەنگان ژی سترانان دبێژم لێ پتر دچمە ناڤا کۆنسێرتان، چونکۆ ئەز ئارامترم و پتر خوەشیێ ژگۆتنا سترانێ دبینم.
رامینی ئەو چەندە ژی دازانین، ب دیتنا من ئەگەر سترانبێژی دەنگەکێ گەلەک خوەش هەبیت پێدڤی ناکەت ئەو چ ئامیرێن مۆزیکێ بژەنیت لێ بەرۆڤاژی دڤێت ئەو ئامیرەکی بژەنیت داکو دەنگێ وی بۆ گوهی خوەشتر لێ بهێت، لێ ب شێوەیەکێ گشتی ژی یا گرنگە سترانبێژ ئالەتەکێ مۆزیکێ بزانیت ویێ شارەزابیت ژبەرکو دێ هەوجەی خوبیت و بزانیت ئەو مولکێ خۆ بتنێ نینە
هەروەسا دیارکرکو مرۆڤ ب کارێ خوە دهێتە پێش چاڤ لەوما ئەز حەزژ بەرنیاسبۆنێ دکەم، بەلێ سترانگۆتن کارەکێ گەلەک هەستیارە لەوما دڤێت ستزانبێژی پتر ئاگەھ ژخوە هەبیت و کەسایەتیا خوبپارێزیت دناڤ جڤاکی دا داکو زەحمەتا وی ب هەروە نەچیت وگۆت ( ژبۆ داهاتی ژی ئەز یێ ئامادەکاریان ژبۆ ئەلبومەکا کوردی دکەم ودێ تشتەکێ تایبەت بیت، لێ من دڤێت بێژم کو دڤێت بەردەوام خەلک پشتەڤانێ سترانبێژان بیت ژ بەر کو ئەو ژی نەشێت بێی ڕازیبونا خەلکی چ پێنگاڤان ب هاڤێژیت.

په‌روين سه‌لاح:

مەترسی یا راستەقینەیە. پتر ژ ٤٠٪ ژ مۆبایلێن ئەندرۆید یێن کەڤن بووین و د بەرەلانە بۆ ڤالاهيێن ئەمنی یێن ئەگەر تێدا هەین.
گۆگل ب خۆ ئەڤ چەندە پشتراست کریە و هۆشداری دایە کو پتر ژ ملیارەک ئامیران د مەترسیا تووشبوون ب بەرنامەیێن خراب (Malware) دانە. پێزانین دیار دکەن کو تەنێ ١٩.٣٪ ژ مۆبایلان ب سیستەمێ ئەندرۆید ١٥ کار دکەن، ١٧.٩٪ ب ئەندرۆید ١٤، د دەمەکێ دا ١٣.٩٪ ب ئەندرۆید ١٣ کار دکەن. ئاریشە ل وێرێیە کو گۆگل ئێدی پشتەڤانیا ئەندرۆید ١٢ یان هەر وەشانەکا كه‌ڤنتر ژ سیستەمێ خۆ ناکەت، ئەڤ چەندە ژی وێ چەندێ دگەهینیت کو گەلەک مۆبایل د بەرەلانە بۆ هێرشان.
ئەرێ هیڤی نەماینە؟ نەخێر، گۆگلێ چارەسەریەک یا هەی. نووکرنا (Update) ئامیرێ تە و دانانا نووترین وەشان ژ سیستەمێ کارپێکرنێ ب ساناهیترین کارە تو بشێی ئەنجام بدەی، لێ گۆگل ئامۆژگاریەکا دی ژی دا وان کەسێن مۆبایلێن کەڤن ب کار دئینن : “Google Play Protect، کو سیستەمەکێ پاراستنێ یێ ناڤخۆیی یە د ئەندرۆید دا دژی بەرنامەیێن خراب و یێن نەخواز يێ بەردەوامە ل سەر پشتەڤانیکرنا ئامیران ژ ئەندرۆید ٧ و بەرەڤ سەر دا کو هاریکار بیت بۆ پاراستنا بکارئینەران”، وەک نوونەرەکێ کۆمپانیێ بۆ کۆڤارا فۆربس (Forbes) دیار کری.
کۆمپانیا ئاپل (Apple) تووشی زەحمەتێ بوویە د هاندانا بکارئینەران دا بۆ نووژەنکرنا سیستەمێ iOS 26 کو نووترین وەشانە. بەرهەمهێنەر هەر دەم ئامۆژگاریێ دکەن کو نووژەنکرن بهێتە کرن، چونکی باشترکرنا لایەنێ ئەمنی ب گشتی ل سەر نووترین وەشانا سۆفتوێرى دهێتە کرن.
د گەل وێ چەندێ ژی، ئەو بەردەوام کار ل سەر وەشانێن کەڤن ژی دکەن دا کو پاراستنێ بۆ وان کەسان دابین بکەن یێن کو هێشتا ئامیرێن خۆ نووژەن نەکرین.

سندس سالح:

سەرەرای کو کۆمپانیا سۆنی ب فەرمی دانپێدان نەکریە ب هەبوون یان گەشەپێدانا ئامیرێ پلەی ستەیشن ٦، لێ یا ب هێزە کو کۆمپانى کار ل سەر پێگوهۆڕێ پلەی ستەیشن ٥ دکەت.
د راستی دا، دەنگۆ ل دۆر ئامیرێ نوو یێ سۆنی د هەیڤێن دووماهیێ دا زێدە بووینە، نوکە هندەک پێزانینێن ڤه‌دزى یێن نوو دیار بووینە کو گرنگیێ ددەنە تایبەتمەندیێن وی یێن تەکنیکی.
نووترین ڕاپۆرت ئاماژێ ب وێ چەندێ دکەن کو سۆنی خۆ بەرهەڤ دکەت بۆ نووژەنکرنەکا مەزن د سیستەمێ بیردانکێ (Memory) یێ ئامیرێ خۆ یێ نوو دا، زێدەباری ئەگەرێ بەلاڤکرنا مۆدێلەکێ مۆبایل (Handheld) کو ب سیستەمێ پلەی ستەیشن ڤە یێ گرێدای بیت.
ل دووڤ پێزانینێن دزەپێکری، دبیت ئامیرێ پلەی ستەیشن ٦ ب بیردانکا GDDR7 کو ژ ٣٠ گێگابایتان کێمتر نەبیت بگەهیتە بازاری، ئەڤە ژی پێنگاڤه‌كا جۆری یە هەڤبەر ب بیردانکا GDDR6 کو قەبارێ وێ ١٦ گێگابایتە و نوکە د پلەی ستەیشن ٥ دا دهێتە بکارئینان.
هەروەسا، دهێتە چاڤەرێکرن کو مۆدێلا مۆبایل ب رامەکێ ب قەبارێ ٢٤ گێگابایت هەبیت، کو ئەڤە قەبارەیەکێ گەلەک مەزنە بۆ ئامیرەکێ ب وی جۆری.
پێکهاتەكێ دیارکری (Bus)يا بیردانکێ ب ١٦٠ بت ب خۆ ڤە دگریت، کو دشێت پێلەکا ڤەگوهاستنێ ب بلندییا ٦٤٠ گێگابایت/چرکە دابین بکەت، ئەو ژی ب سایەیا بکارئینانا دەهـ یەکەیێن کو هەر ئێك ژ وان سێ گێگابایتە و ل سەر تەختێ سەرەکی (Motherboard) یێ بەلاڤکریە.
ئەڤ دیزاینە رێ خۆش دکەت بۆ سەرەدەریێ د گەل جیهانێن مەزنتر یێن یاریان، تەکنیکێن پێشکەفتی یێن نیشاندانێ، کارێن گران کو پتر پشتبەستنێ ل سەر ژیرییا دەستکرد (AI) دکەن، به‌لێ ئەڤ کارە ئاریشەکا دیار د گەل خۆ دئینیت: ئەو ژی بهایە. چونکی زێدەکرنا قەبارێ بیردانکێ دبیت ببیتە ئەگەرێ بلندبوونا بهایێ ئامێری بۆ بکارئینەری، ب تایبەتی د دەمەکێ دا کو بهایێ پارچێن ئەلیکترۆنی (Semiconductors) یێ بنه‌جهـ نینە.
هندەک خەملاندن د ناڤ جڤاکێ یاریزانان دا ئاماژێ ب وێ دکەن کو گوهۆرینا قەبارێ بیردانکێ ژ ٢٠ گێگابایتان بۆ ٣٠ گێگابایتان، دبیت بهایێ ئامێری ب نێزیکی ١٠٠ دۆلاران زێدە بکەت.
هه‌كه‌ ئەڤ پێزانینە بهێنە پشتراستکرن، ئەڤە وێ چەندێ دیار دکەن کو سۆنی یا بەرهەڤە جارەکا دی گرنگیێ بدەتە هێز و شیانێن تەکنیکی، سەرەرای مەترسیا دانانا بهایەکێ بۆ پلەی ستەیشن ٦ کو رەنگە هەمی یاریزان د نوکە دا قەبوول نەکەن.

6

قەیس وەیس:

چاڤەڕێ‌ دهێتە كرن سوبەهی و دوزبە هەشت یاری ژ هەڤڕكیێن گەڕا 18ێ‌ یا خولا ستێرێن ئیراقێ‌ یا فوتبۆلێ‌ بهێنە كرن، زاخۆ و هەولێر كلاسیكۆیەكا كوردستانی دا و دهۆك جێ‌ مێڤاندارییا یانەیا مووسل كەت، ژلایەكێ‌ دووڤە دو یاری ژ ڤێ‌ گەڕێ‌ هاتینە پاشئێخستن.
دهۆك و مووسل خودانێن ئەردی نە
تیما فوتبۆلا یانەیا دهۆك دێ‌ سوبەهی ئەینی ل دەمژمێر 5:30 ئێڤارێ‌ مێڤاندارییا یانەیا مووسل كەت، هەرچەندە یاریگەهـ و جەماوەر یێن تیما دهۆكێ‌ نە لێ‌ ژبەركو مووسل ئەڤە ژ دەستپێكا خولێ‌ یاریێن خوە ل یاریگەها دهۆكێ‌ دكەت، لەوما ژی دهێتە هژمارتن هەردو خودانێن ئەردی نە، ئەلهۆیێن چیا خودانا 26 خالانە ل ڕێزا 10ێ‌ ژ حەفت سەركەڤتن، چار وەكهەڤی و پێنچ خوسارەتییان، یاریزانێن دهۆكێ‌ 19 گۆل كرینە د بەرانبەر دا 14 گۆل ل سەر هاتینە تۆماركرن، ژلایێ‌ خوەڤە یانەیا مووسل ل ڕێزا 15ێ‌ دهێت ب كۆمكرنا 18 خالان ژ پێنچ سەركەڤتن، سێ‌ وەكهەڤی و نەهـ خوسارەتیان.
كلاسیكۆیا كوردستانی دێ‌ ل پایتەختی بیت
بڕیارە ل شەمبییا بهێت یانەیا هەولێر ل یاریگەها خوە شەهید فرانسۆ حەریری مێڤاندارییا یانەیا زاخۆ بكەت ئەوا دێ‌ ل دەمژمێر سێیێ‌ ئێڤاری هێتە كرن، ئەڤ یارییە دهێتە هژمارتن ئێك ژ كلاسیكۆیێن گرنگ و هەموو جەماوەرێ‌ كوردستانی چاڤەڕێ‌ بیت، تیما زاخۆ د نوكە دا ل ڕێزا هەشتێ‌ دهێت ب كۆمكرینا 27 خالان ژ حەفت سەركەڤتن، شەش وەكهەڤیان و پێنچ خوسارەتی هەنە، یاریزانێن وێ‌ 25 گۆل تۆماركرینە لێ‌ 19 گۆل ل سەر گۆلپارێزێ‌ وان هاتیە تۆماركرن، ژلایێ‌ خوەڤە یانەیا هەولێر ب 34 خالان ل ڕێزا چارێ‌ دهێت ب 10 سەركەڤتن، چار وەكهەڤی و سێ‌ خوسارەتیان.
ژ كۆپا كەنداڤی بۆ ستێرێن ئیراقێ‌
یانەیا زاخۆ ئەوا ل سێ‌ شەمبییا بۆری ژ هەڤڕكیێن كۆپا كەنداڤی ل وەلاتێ‌ كوێتێ‌ هاتی دبیت گڤاشتنێن گەشتێ‌ و چەستەیی ل سەر یاریزانان هەبیت كو د ڤێ‌ یاریێ‌ دا یا پێدڤی نیشان نەدەت، د كۆپایێ‌ دا كوڕێن خابۆری شیاینە دەربازبنە قووناغا پێش دووماهیێ دبیت ئەڤ دەربازبوونە ببیتە پێنگاڤەك بۆ یارییا ئەڤرۆ، لێ‌ یانەیا هەولێر ئەوا ئەڤە سێ‌ حەفتییە سەرێ‌ لیستێ‌ ژ دەستدایی دێ‌ هەموو بزاڤان كەت ڤەگەڕێتە سەرێ‌ لیستێ‌، ئەوچەندە ژی یا بسانەهی نینە.
یارییا نەورۆز هاتە پاشئێخستن
هەرچەندە چاڤەڕێ‌ بوو سوبەهی تیما یانەیا نەورۆز بەر پایتەختێ‌ ئیراقێ‌ بەغدا بچیت ژبۆ ئەنجامدانا یارییا خوە یا ڤێ‌ حەفتیێ‌ بەرانبەر یانەیا جەوییە، لێ‌ فدراسیۆنا فوتبۆلا ئیراقێ‌ بڕیارا پاشئێخستنا یاریێ‌ بۆ دەمەكێ‌ نە دیار دایە، نەورۆز ل ڕێزا 14ێ‌ دهێت ب كۆمكرینا 19 خالان ژ شەش سەركەڤتن، ئێك وەكهەڤی و 10 خوسارەتی هەنە.
ژ یاریێن یێن ڤێ‌ حەفتیێ‌
رۆژا ئەینی 13- 2- 2026
مینا- ئەلغراف، دەمژمێر، سێیێ‌ ئێڤاری.
ئەلكەرخ- تەلەبە، دەمژمێر 5:30 مەغرەب.
یاریێن رۆژا شەمبی 14- 2- 2026
نەفت میسان- ئەلقاسم، دەمژمێر سێیێ‌ ئێڤاری.
دیالا- ئەلگەرمە، دەمژمێر 5:30 مەغەرب.
نەجەف- كارەبا، دەمژمێر 5:30 مەغرەب.
ل دووڤ لیستەیا هاتییە بەلاڤكرن یارییا نەفت بەرانبەر شورتە و زەورا بەرانبەر ئەمانەت بەغدا هاتینە پاشئێخستن بۆ دەمەكێ‌ دی، ژبەر پشكدارییا هەردو یانەیێن شورتە و زەورا د قارەمانیێن ئاسیا دا كو دبیتە یاریا دویێ‌ یێن هەردو یانەیا دهێنە پاشئێخستن.

هەلوەستێ‌ گشتی بەری دەستپێكرنا هەڤڕكیێن گەڕا 18ێ‌ ژ خولێ‌.
1- جەوییە 37 خال.
2- شورتە 35 خال و كێمترییا یارییەكێ‌.
3- ئەلگەرمە 34 خال.
4- هەولێر 34 خال.
5- تەلەبە 31 خال.
6- زەورا 31 خال و كێمترییا یارییەكێ‌.
7- كەرخ 28 خال.
8- زاخۆ 27 خال.
9- دیالا 27 خال.
10- دهۆك 25 خال.
11- ئەلغراف 23 خال.
12- ئەمانەت بەغدا 21 خال.
13- نەفت 21 خال.
14- نەورۆز 19 خال.
15- مووسل 18 خال.
16- مینا 18 خال.
17- نەفت میسان 13 خال.
18- كارەبا 11 خال.
19- نەجەف هەشت خال.
20- ئەلقاسم دو خال.

6

قەیس وەیس:

تیما فوتبۆلا یانەیا زاخۆ ئێكەم خوسارەتییا خوە د قارەمانییا كۆپا كەنداڤی دا تۆماركر پشتی دگەل خودانێن ئەردی و جەماوەری یانەیا ئەلقادسیە یا كۆێتی ب گۆلەكێ‌ بێ‌ بەرانبەر، د یارییا واندا ئەوا ل شەڤا سێشەمبییا بۆری ژ چارچووڤەیێ‌ یاریێن گەڕا پێنچێ‌ كو دبیتە یارییا دویێ‌ یا چوونێ‌ ژ هەڤڕكیێن كۆما ئێكێ‌ یا قارەمانیێ‌ هاتیە كرن.
كوڕێن خابووری دەربازبوونا خوە مسۆگەر كرییە
تیما فوتبۆلا یانەیا زاخۆ سەرباری خوسارەتییا وێ‌ بەرانبەر یانەیا ئەلقادسیە لێ‌ بەردەوامە ل سەر پاراستنا ڕێزا ئێكێ‌، ئەوا ل سەرێ‌ لیستا كۆما خوە دهێت ب كۆمكرنا 10 خالان ژ سێ‌ سەركەڤتن، ئێك وەكهەڤی و خوسارەتیەكێ‌، یاریزانێن وێ‌ شەش گۆل كرینە و دو گۆل ل سەر هاتیە تۆمار كرن، یانەیا ئەلقادسیە ئەوا د یارییا هاتنێ‌ دا بەرانبەر زاخۆ ب3-1 تووشی خوسارەتیێ‌ بوو لێ‌ دڤێ یاریێ‌ دا شیا تۆلێن خوە ڤەكەت، ل ڕێزا سێیێ‌ دهێت ب كۆمكرنا حەفت خالان ژ دو سەركەڤتنان، وەكهەڤییەك و دو خوسارەتی، ژلایێ‌ خوە یانەیا ئەلعەین یا ئیماراتی ب گۆلەكێ‌ سەركەڤتن ل سەر سترە یا بەحرێنی ئینا و شیا جهێ‌ خوە ل ڕێزا دویێ‌ ب نەهـ خالان پارێزیت و یانەیا سترە یا بەحرێنی ب دو خالان ڕێزا چارێ‌ و دووماهیێ‌ دهێت.
ئەنجامێن كوڕێن خابووری د كۆپایێ‌ دا
ب شێوەیەكێ‌ گشتی تیما زاخۆ چار یاری كرینە و ئەنجام بڤی شێوەینە، دگەل ئەلقادسیە 3-1 ب سەركەڤت بوو ئەوا ل یاریگەها یانەیا دهۆكێ‌ هاتیە كرن، دگەل خودانێن ئەردی سترە یا بەحرێنێ‌ بێ‌ گۆل وەكهەڤ دەركەڤتبوو، د یارییا سێیێ‌ دا ل یاریگەها خوە زاخۆ ب دو گۆلێن پاقژ سەركەڤتن ل سەر عەین یا ئیماراتی ئینابوو، د قووناغا دویێ‌ دا یانەیا زاخۆ یارییا دویێ‌ بەرانبەر عەین ل ئیماراتێ‌ ئەنجامدابوو و شیابوو ب سەركەڤیت ب گۆلەكێ‌ بێ‌ بەرانبەر، دهێتە پێشبینیكرن یارییا سێیێ‌ و دووماهیێ‌ ژ چارچووڤەیێ‌ كۆمێ‌ ل 17ێ‌ ڤێ‌ مەهێ‌ مێڤاندارییا یانەیا سترە یا بەحرێنی بكەت.
یاریزانێ‌ زاخۆ: گەشتێن بەردەوام كارتیكرن ل سەر ئاست و چەستەیی مە كرییە
محەمەد عەلی عەبوو یاریزانێ‌ تیما فوتبۆلا زاخۆ گۆت: ئەنجامەكێ‌ نە چاڤەڕێ‌ كریبوو و ئەم نێزیكی سەركەڤتنێ‌ بووین، ژبەركو ئەم باشتر بووین و گڤاشتنێن مە چێتربوون، لێ‌ بێ‌ چەنسیا مە نەشیان چو گۆلا بكەین، راستە مە دەربازبوونا خوە مسۆگەر كرییە بۆ قووناغا پێش دووماهیێ‌ لێ‌ هیڤیێن مە د ڤێ‌ یاریێ دا ئەم ب سەركەڤین، دیاربوو تیما ئەلقادسییە یاری بۆ مرنێ‌ دكر پێخەمەت دەستڤەئینانا سەركەڤتنێ‌، ژبەركۆ یارییەكا چارەنڤیس بوو بۆ یانەیا كۆێتی.
هەروەسان گۆت: مە یارییەكا دی یا گرنگ ل حەفتیا بهێت هەیە بەرانبەر یانەیا سترە ب هیڤی نە قەرەبوویا خالان بكەین و جەماوەرێ‌ خوە ئاشت بكەین، ئاریشە وەستیان و گەشتێن بەردەوام كارتیكرن ل سەر ئاست و چەستەیی مە كرییە، ژبەركو د خولا ئیراقێ‌ دا هەر چار رۆژان یارییەكە و تیما مە پتر هەموو یانەیان كەڤتیە دڤێ‌ ئاریشێ‌ دا ژباكۆر بۆ باشۆر و ناڤەڕاست.
هەلوەستێ‌ كۆما دویێ‌ بڤی شێوەیە
1- ئەلنزەهزە حەفت خال
2- ئەلریان شەش خال.
3- تەزامن حزرموت چار خال.
4- ئەلشباب سێ‌ خال.

6

شاهۆ فەرید:

چاڤەرێ‌ دهێتە كرن ئەڤرۆ و سوبەهی سێ‌ قارەمانیێن وەرزشێن جودا یێن ل سەر ئاستێ‌ ئیراقێ‌ ل باژێرێ‌ دهۆكێ‌ بهێنە كرن، ژلایەكێ‌ دووڤە قارەمانییا ئیراقێ‌ بۆ فوتبۆلا شەش یاریزانی بەردەوامە، ئەو قارەمانیێن دهێنە كرن بڤی ڕەنگی نە.
1- قارەمانییا تێنسا ل سەر مێزێ‌
بڕیارە ئەڤرۆ ل هۆلا گرتییا یانەیا دهۆكێ‌ دەست ب هەڤڕكیێن قارەمانییا ئیراقێ‌ یا تێنسا ل سەر مێزێ‌ بۆ كۆما چارێ‌ یا قووناغا ئێكێ‌ ب پشكدارییا هەشت یانەیێن هەرێمێ‌ بهێتە كرن، ئەوژی هەر ئێك ژ یانەیێن، پۆلیتەكنیك، هەولێر، برایەتی، ئەكاد، ئاسۆ، رەواندۆز، فتوە، ئارارات، ئەوا یاریێن وان بشێوەیێ‌ خول دهێنە كرن.
2- قارەمانییا تێنسا ئەردی
بڕیارە سوبەهی ل یاریگەهێن یانەیا دهۆك دەست ب هەڤڕكیێن قارەمانییا ئیراقێ‌ یا تێنسا ئەردی ل سەر ئاستێ‌ كچان بۆ ژیێن 16 سالی بهێتە كرن، ئەوا دهێتە پێشبینیكرن 10 یانەیێن ئیراقی پشكداربن ژ وانا هەردو یانەیێن دهۆك و سەنحاریب هەڤڕكیێ‌ بۆ رێزێن پێشیێ‌ بكەن.
3- قارەمانییا فوتبۆلێ‌
هەر دچارچووڤەیێ‌ قارەمانیێن ئیراقێ‌ دا ئەڤرۆ دێ‌ سێ‌ یاریێن دی ژ قارەمانییا فوتبۆلا ئیراقێ‌ یا شەش یاریزانی بۆ یانەیان ل سەر ئاستێ‌ كچان ل یاریگەها سیروان یا بچووكری دێ‌ هێتە كرن بڤی شێوەیی، سۆران- ئالبدێر، تلسقۆف- قەرەقووش، (بنت العراق)- رۆژهەلات، بۆ زانین سۆبەهی یانەیا ئافرەتێن دهۆك دێ‌ یارییا خوە بەرانبەر سەركەڤتنیێ‌(بنت العراق) و رۆژهەلات كەت.
بۆ زانین هەر سال پارێزگەها دهۆكێ‌ مێڤاندارییا كۆمەكا قارەمانیێن ئیراقێ‌ دكەت ئەڤچەندە ژی ژبەر وێ‌ یەكێ‌ یە خالێن سەركەڤتنێ‌ هەنە ژ وانا ژێرخانەیا وەرزشی، سەقایێ‌ دلخوەشكەر بۆ تیمێن مێڤان و ئارامییا دناڤا باژێری دا و حەزا بەردەوام یا فدراسیۆن و یانەیێن وەرزشی ژبۆ پشكداریێ د قارەمانیێ‌ دا بكەن.

9

ل سێ شەمبییا بۆری دەست ب هەڤڕكیێن قارەمانییا ئیراقێ‌ یا فوتبۆلا شەش یاریزانی ل سەر ئاستێ‌ كچان ل پارێزگەها دهۆكێ‌ هاتە كرن، ئەوا هەشت یانە پشكدارن و هاتینە بەلاڤكرن ل سەر دو كۆمان، یاریێن وان ب شێوەیی خول كەتنا دۆجاركر، خودانێن ڕێزێن ئێكێ‌ و دویێ‌ یێن هەر كۆمەكێ‌ دێ‌ دەربازبنە چارگۆشەیا زێرین، ئەوا ب چاڤدێرییا د. عەلی تەتەر پارێزگارێ‌ دهۆكێ‌ ژلایێ‌ فدراسیۆنا فوتبۆلا شەش یاریزانی یا ئیراقێ‌ ب هەڤكاری دگەل ڕێڤەبەرییا وەرزشی ل دهۆكێ‌ دهێنە كرن.
ئەنجامێن گەڕا ئێكێ‌ بڤی شێوەیی بوون
یانەیا ئافرەتێن دهۆك(5-1) یانەیا بنت ئەلعراق.
یانەیا سۆران(10-1) یانەیا قەرەقۆش.
یانەیائەالبدێر(7-1) ئانەیا تلسقۆف.
یانەیا ینت ئەلعراق(4-چنە) یانەیا رۆژهەلات.
بڕیارە ئەڤرۆ یانەیا ئافرەتێن دهۆكێ‌ یارییا دویێ‌ ژبۆ پاراستنا سەرێ‌ لیستا كۆما خوە بەرانبەر یانەیا بنت ئەلعراق بكەت، ئەو دێ‌ ل دەمژمێر سێیێ‌ ئێڤاری هێتە كرن.
لدۆر دووماهی بەرهەڤیێن نوونەرا پارێزگەهێ‌ سیپەل شوكر كاپتنا تیما ئافرەتێن دهۆكێ‌ دیاركر، ئەلإ قارەمانییە بۆ وان یا نوویە و ڕژدن بۆ هەڤڕكییا ناسناڤی و گۆت: هەرچەندە بوو جارا ئێكێ‌ یە تیما مە پشكداری د ڤێ‌ قارەمانیێ‌ دا بیت كو ل سەر ئەردێ‌ تارتانی دهێتە كرن، شێواز و یاسایا وێ‌ نێزیكی یارییا فوتسالێ‌ یە لێ‌ هندەك ڕێنما وەكو ئێك نینن، هەروەسان یاریگەها فوتسالێ‌ ئەردێ‌ كونكریتە و بۆیاخەكا تایبەتە، بەرۆڤاژی یا ڤێ‌ یاریێ‌ تارتانە، هەرچەوابیت مە پشكدارییا كری بۆ ئێك ئارمانج ئەوژی ب دەستڤە ئینانا ناسناڤی.
ژلایەكێ‌ دووڤە ناڤهاتی دیاركر كو تیمێن هەڤڕك هەنە و گۆت: هەرچەندە مە پێزانین ل سەر تیمان نەبوویە لێ‌ دزانین یانەیێن خودان شیان هەنە و هەڤڕكن بۆ ناسناڤی، ئەنجامێن وان ژی دیارن، لێ‌ یانەیا ئافرەتێن دهۆكێ‌ كار ل سەر دەستڤە ئینانا ناسناڤی كرییە، سۆپاسییا كارگێرییا یانەیێ‌ ژی دكەین كو هەڤكار و هاریكارن، ب هیڤی نە دەستكەڤتەكی بۆ پارێزگەها دهۆكێ‌ بینن و ببنە قارەمان.

8

وەرگێڕان و بەرهەڤکرن:
د. عارف حیتۆ

کانتۆ ( ٣ )

ئەڤەیە ئەو ڕێکا دگەهتە باژێڕێ ئەشکەنجێ، ئەڤەیە ئەو ڕێکا دبیتە ئەگەرێ ئێشانا ئەبەدی، ئەڤەیە ڕێکا خەلکێ فانی و ژناڤچوویی. چێکەرێ من یێ بلند ب دادپەروەریێ لڤی، قودرەتا خودایی و پەندەوەرییا بلند و ئەڤینا ئێکەم ئەز ئافراندم. بەری من چ تشت نەهاتییە خولقاندن، ژ بلی یێن ئەبەدی(١)،
ئەز دێ هەتا ئەبەدێ هەر مینم، ئەی ئەوێن هوون ب ژوور دکەڤن، هەر هیڤییەکا وە هەیی ژ خوە داقوتن. ئەڤ پەیڤە بوون، من ل سەراڤا دەرگەهێ دۆژەهێ دیتین، ب ڕەنگەکێ تاری دنڤیسای بوون. من گۆت؛ «سەیدایێ من، ڕامانا ڤان پەیڤان ل سەر من یا توندە».
ب بەرسڤا شارەزایەکێ مشتی سەربۆر ل من ڤەگەڕاند:
– ل ڤێرە فەرە هەمی گومانان ژ خوە ڤەکەی، ئو فەرە هەمی لاوازی ژی ل ڤێرە بمرن. ئەم یێن گەهشتینە وی جهێ من گۆتییە تە، دێ خەلکێ ئەشکەنجەدایی لێ بینین، ئەو خەلکێ مەرەما عەقلی ژ دەستداین(٢).
پشتی ب دێمەکێ بشڕی دەستێ خوە دانایە سەر دەستێ من و ناخێ من پێ تەنا بووی، ئەز برمە دناڤ جیهانا نهێنییاندا. د کەشەکێ بێ ستێردا، گۆرمێنەک، ئاخینک و گری و هاوارێن بلند دهاتنە بهیستن، ئێکسەر ڕۆندک ژ چاڤێن من باراندن. بهیستنا زمانێن بیانی و سەیر، قێژی یێن توقینەر و پەیڤێن ب خەم و داگرتیی ب پەشێمانیێ، گازی یێن تووڕەبوونێ و دەنگێن بلندێن جەرگبڕ دگەل لێدانا کولم و زللەهان، شلوختەیەکا بازنەیی ژێ پەیدا دبوو کو ب بەردەوامی ل دۆر خوە دزڤڕی، ئو د ڤی ئەتموسفیرێ تا ب ئەبەد هەر تاری، مینا دندکێن خیزی هەکو دکەڤنە بەر زڤڕۆکەکا هوڕەبای، وەسا سەرێ من کەفتە بەر ترس و سەهمێ، من گۆت:
– «سەیدایێ من، ئەڤە چییە ئەز دبهیسم؟ ئەڤە کینە و چ مللەتن هۆسا ب ژان و ئێشانێ د داگرتیی؟».
وی د بەرسڤێدا گۆت:
– ئەڤ میناکێ بەدبەختیێ، یێ وان ناخێن داماییە، ئەوێن بێی پەسن یان دژداری ژیاین، ئانکو ئەو وێرەکی نەبوویە کو کارەکێ باش یان خراب بکەن، لەوا نە هەژی پەسنداریێنە، نە ژی هەژی دژداریێنە. ئەو دگەل وێ دەستەکا نەچاکا فریشتەیان تێکهەلبووینە، ئەوێن نە دگەل خودێ و نە ل دژی وی، لێ تنێ و بەس یا خوە ل بەر بوو(٣).
ئاسمانی ئەو دەرێخستن دا جوانییا خوە بپارێزیت، دۆژەها کوور ژی ئەو وەرنەگرتن، دا گونەهکار خوە ل سەر وان مەزن نەکەن، چونکو هەر چ نەبیت گونەهکاران ڤینا خرابکاریێ هەبوو، لێ وان چ ڤین نەبوون.
– سەیدایێ من، ئەو چ ئێشانەکا تەحلە، وان هۆسا دژوار دگرینیت؟
– ئەز دێ ب کورتی بۆ تە بێژم؛ ئەڤێن هەنێ چ ئۆمێدەک ژبۆ مرنا جانێن خوە نەمایە، ژیانا وان یا حوتم، ب دژواری هەڕمتییە و حەسوودیێ ب هەمی چارەنڤیسێن دی دبەن، خو ئەوێن ژ وان توندتر دهێنە ئەشکەنجەدان ژی، وان چ ناڤ ل دنیایێ نەماینە و چ جاران ناهێنە بیرا کەسێ، چونکو وان چ خێر یان خرابی ل سەر دنیایێ نەکرینە. ئەو ژ دلۆڤانی و دادپەروەرییا خودێ د بێ بەهرن، لێ دا گەلەک بەحسی وان نەکەین، هەما سەحکەیێ و هەڕە.
ئو ئەز ئەوێ من هەر سەح دکرێ، من ئاڵایەک دیت، ب لەزاتییەکا زێدە دلڤی و ب بەردەوامی ل دۆر خوە دزڤڕی(٤)،
وەسا خویا دکر کو یێ هەر متییەکێ دشەقینیت. د دویڤدا ڕێزەکا درێژ ژ مرۆڤان هات، عەزابا وان ئەو بوو کو هەردەم ل دۆر خوە بزڤڕن و نابیت چ جاران بێهنا خوە ڤەدەن، چونکو د ژیانێدا وان ژ بلی خوارنێ و نڤستنێ، وەکو ئاژەلان گرنگی ب چ تشتەکێ دی نەددا. من چ جاران باوەر نەدکر کو مرنێ ئەڤ هژمارا زۆرا خەلکی یا هنگافتی. پشتی من هندەک ژێ نیاسین(٥).
من ڕەشەیەک دناڤدا دیت و من نیاسی، ئەو بوو یێ ترسینۆکترین و لاوازترین ڕەتکرن ئەنجامدایی(٦).
هەر زوی تێگەهشتم و من باوەرکر کو ئەڤە دەستەکەکا خرابکارانە، ئەوێن ژ خودێ و دژمنێن خودێ ژی هاتینە وولکرن، ئانکو کەسەک د دنیایێدا ژێ ڕازی نەبوویە. ئەڤ خولیسەرێن چ جاران نەژیاین، نە ب چاکی و نە ب خرابی، د رویس بوون، پێشی و مێش و مەگەزێن وان بارگیرێن ل وێرێ، گەز لێددان. ئەو خوینا دگەل ڕۆندکێن وان تێکهەلبووی، ب دێمێن واندا دهاتە خوار و کۆمەکا کرمێن بێزارکەر ل بەر پی یێن وان خڕڤە کربوو. ئو دەمێ من دوور بەرێ خوە دایە وی بیاڤێ ل بەرانبەری خوە، من گۆتە ڕێنیشاندەرێ خوە:
– سەیدایێ من، بێژە من ئەڤێن هەنێ کینە و چ یاسایەک وە لێ دکەت کو هۆسا ب دلمرازی حەز ژ دەربازبوونێ بکەن، هەروەکو د ڤێ سیناهییا کزدا دبینم.
– دەمێ ئەم دگەهینە بەر پەڕاڤێ ئەکیرۆنتیێ خەمگین(٧)، دێ هەمی تشتان زانی.
بێی کو وی ب ئاخفتنا خوە بارگرانکەم، ب ئاوڕەکا داگرتیی ب شەرمینیێ، من خوە بێدەنگکر هەتاکو ئەم گەهشتینە سەر وی ڕووباری. من کاڵەکێ سپیێ پڕ موی ل وێرێ دیت(٨)،
ل سەر کەلەکەکێ بوو، بەر ب مەڤە دهات و گازی دکر: « قیرێسی ل وە بیت ئەی هەردو ناخێن پیس، چ جاران ل وێ هیڤیێ نەبن کو هوون ئاسمانی ببینن، ئەز یێ دهێم دا وە ببەمە پەڕاڤێ دی، ببەمە ناڤ تاریستانێن ئەبەدی، ببەمە ناڤ ئاگری و زەمهەریرێ».
پاشی ئاخفتنا خوە ئاراستەی دانتی دکەت و دبێژتێ: «ئو تو ئەی مرۆڤێ ساخ ل ڤێرە، خوە ژ ڤان مرییان دوور بێخە». وەلێ هەکو دیتی ئەز ژ جهێ خوە نەلڤیم، گۆتەڤە: «ب ڕێکەکا دی و ب هندەک بەندەرێن دی دێ گەهییە پەڕاڤی، دەربازبوونا تە ل ڤێرە نینە، ئەڤە نە ڕێکا دەربازبوونا ساخێن دنیایێیە بۆ ئاخرەتێ، فەرە ل بەلەمەکا سڤکتر سوار ببی».
ڕێنیشانددەرێ من گۆتێ: «ئەی کارۆن، خوە تووڕە نەکە، خودێ ل بلنداهیێ هۆسا یا ڤیای کو هەر چییا وی بڤێت دشێت بکەت، ئو گەلەک پرسیارێن دی ل سەر ڤێ چەندێ ژ من نەکە».
هەر ل هادر، هەردو هنارۆکێن دێمێ ب پرچێ داپۆشیی ئارام بوون و کەلەکڤانێ هندەک بازنەیێن گوڕیێ ل دۆر چاڤێن وی، ل سەر گۆڵا خەمگین ڕاوەستیا(٩).
لێ دەمێ پەیڤێن دژوار هاتینە بهیستن، وان جانێن ڕویس و کاسۆ ڕەنگێ خوە گوهارت و ددانێن خوە ل سەرێک دسیڕکاندن، نەفرەت ل خودێ و بابکالک و نفشێ مرۆڤان و جهی و دەمی و شەنگستەیێ هەبوون و ژ دایکبوونا خوە دباراندن. پاشی هەمی پێکڤە نووسیان و ل بەر وێ لێڤا نەفرەتلێکری دگریان کو جهێ وان مرۆڤێن ژ خودێ نەترس بوو. ئو کارۆنێ شەیتان، ب دو چاڤێن مینا پەلان، هەموویان ب ئاماژەیەکێ لێک خڕڤەدکەت و ئەگەر هندەک ژێ گیرۆ بوون، ئەو ب سەولا خوە ددانتێ داکو لەزێ بکەن. کا چەوا بەلگێن پاییزێ ئێک ئێکە دوەریێن هەتاکو چق هەمی بەلگێن خوە ل سەر عەردی دبینیت، ئها وەسا، ب ئاماژەیێن کارۆنی، نفشێ پیسێ بەنوئادەمی هەناسەیێن خوە ئێک ئێک ژ ڤی پەڕاڤی، وەک باڵندێ دەنگ بهیستی، بلەز دهاڤێژن. ئو ب ڤی شێوەی ل سەر پێلا تاری دمەشن و بەری ب داکەڤنە وێرا هە، کۆمەکا نوو ل ڤێرە خڕدبیت. ئەڤجا سەیدا و هۆگرێ من گۆت:
– کوڕێ من، ئەوێن دمرن و خودێ یێ ژێ تووڕە، هەمی ژ تەڤ ئاڵ و ئاراستەیانڤە ل ڤێرە خڕدبن، ئەو ل دەربازبوونا ژ ڕووباری بلەزن، چونکو دادپەروەرییا خودایی دبینن و چ ئۆمێدێن ڕزگاربوونێ نینن، ئەڤجا ترسا سزای ل دەف وان دبیتە حەزا زوو گەهشتنا سزای. نێ چ جانێن باش د ڤێرە ڕا نابۆرن، لەوا ئەگەر کارۆن ل دەستپێکێ ژ تە بێزار بوو بیت، نهۆ تو دشێی ب باشی د مەرەما پەیڤێن وی بگەهی.
پشتی ئاخفتنا وی تەڤاڤبووی، دەشتا زۆڵمات ب توندییەکا زەییری هژیا، خو بیرئینانا وێ ترسا بۆ من چێبووی ژی، وە ل من دکەت کو خوھ ژ من بباریت. عەردێ ڕۆندکان هوڕەبایەک ڕاکر، ڕۆناهیەکا ڕەنگ قورمزی ژ ئاگرێ دۆژەهێ دبرسقی، هەمی هەستێن من چەپاندن و وەک وی زەڵامێ خەو دگریت، ژ خوەچووم و کەفتم.

دەهمەن:
(١) ئانکو تنێ فریشتە و ئاسمان بەری دۆژەهێ هاتینە ئافراندن.
(٢) ئانکو ئەوێن زانینا ڕاستیێ یان خودێ ژ دەستداین، چونکو د ئایینیدا عەقل ئەوە یێ خودێ یان ڕاستیێ بنیاسیت.
(٣) دبیت ئەڤ وێنەیە ژ چیڤانۆکێن میللی هاتبیتە وەرگرتن و ئاماژە بیت بۆ وان فلورەنسی یێن بێلایەن د هەڤڕکییا نافخۆییا فلورەنسادا ل سەردەمێ نڤیسەری.
(٤) ئاڵایێ هەردەم لڤۆک و ل دۆر خوە دزڤڕیت، هێمایێ وان ئەشکەنجەدایی یێن هەردەم دودل و پێشوپاشکینە د ژیانا خوەدا.
(٥) دانتی ناڤێن وان نابێژیت چونکو نەهەژی ناڤ ئینانێنە.
(٦) دبیت مەرەم پێ چیلیستینۆیێ پێنجێ بیت کو ل ساڵا ١٢٩٤ێ ژبۆ پاپاییێ دهێتە هەلبژارتن و پشتی چەند مەهەکان پۆستێ خوە ژبۆ پاپا بۆنیڤاچۆیێ هەشتێ چۆل دکەت کو ئەڤێ داویێ دژمنەکێ سەرسەختێ دانتی بوو.
(٧) ئەکیرۆنتی (Acheronte) ئێکەمین و مەزنترین ڕووبارێ دۆژەهێیە، ئاڤا وی ژ ڕۆندکێن ئەشکەنجەداییانە.
(٨) کارۆن (Caron): شەیتانەکێ چیڤانۆکییە و ئێکە ژ زێرەڤانێن دۆژەهێ، ڤیرجیلیۆی ناڤێ وی د ئەنیادێ دا ئینایە.
(٩) ڕووبار ل هندەک جهان مینا گۆڵێن مەند لێ دهێت.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com