مالپەرێ مۆنیتەرێ ئەمریكی د راپۆرتەكێدا باس ل رۆلێ كاریگەرێ سەرۆك بارزانی، هەروەسا نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ د پرسێن تایبەت ب رۆژئاڤایێ كوردستانی دكەت. ئێك ژ نووترین پێشهاتێن پەیوەندیدار ژی تایبەتە ب ڤەكێشانا وان شەڕڤانێن كو خەلكێ رۆژئاڤایێ كوردستانێ و سووریێ نینن. سێ ژێدەرێن ئاگەهدار دبێژن، ل رۆژێن بۆری 100 شەڕڤانێن نە سووری خوە بەر ب هەرێما كوردستانێ ڤەكێشا و گەهشتنە چیایێ قەندیلی ل سنوورێ د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و رۆژهەلاتا كوردستانێ.
ب گۆرەی وان ژێدەرێن بۆ مالپەرێ مۆنیتەرێ ئەمریكی ئاخڤتین» ئەڤ پرۆسەیە ب هەماهەنگی و ب ساناهی ئێخستنا دەستهەلاتدارێن هەرێما كوردستانێ هاتیە كرن، پشكەكە ژ خالێن وێ رێككەفتنا نوو ل 30/1/2026 ئەوا د ناڤبەرا هێزێن سووریا دیموكرات (هەسەدە) و حوكمەتا دەمكی یا سووری ب سەرۆكایەتییا ئەحمەد شەرع، ب ناڤبەرییا ئەمریكا هاتیە ئیمزاكرن».
ب گۆرەی وێ راپۆرتێ» سەرەرای وێ چەندێ ژناڤچوونا رژێما ئەسەدی ل كانوونا ئێكی 2024 كورد لاوازكرن و خەونا فیدرالییا هەڤشێوەیێ ئیراقێ لێ بنبڕكر، بەلێ ژ روویەكی دی ئێكگرتن د ناڤبەرا كوردێن رۆژئاڤا و باشوور زێدەكر».
وی مالپەرێ ئەمریكی بەلاڤكر ژی» سەرۆك بارزانی وەك كەسایەتییەكێ سیاسیێ كورد یێ دیار ل جیهانێ رۆلەكێ مەزن دگێریت و چەندین جاران ب تەلەفۆنێ ل گەل ئەحمەد شەرع، سەرۆكێ سووریێ ئاخڤتییە بۆ بەرگریێ ژ مافێن كوردان و هەڤبەندییەكا ب هێز ژی ل گەل مەزلوون كۆبانی هەیە و دووماهی دیدار د ناڤبەرا واندا ل 6/2/2026 بوو ل هەولێرێ، كو تێدا مەزلووم عەبدی ژبلی سەرۆك بارزانی و نێچیرڤان بارزانی، دیدار ل گەل ژان نۆیل بارۆ، وەزیرێ دەرڤەیێ ئەمریكا هەبوو و دبێژیت» نوكە پرۆسەیا ڤەگوهاستنا شەڕڤانێن نەسووری بەردەوامە، هەرچەندە هەتا نوكە هەژمارا وان یا دروست ب هووری دیار نینە».
ل دووڤ راپۆرتا مالپەرێ مۆنیتۆر یێ ئەمریكی، ڤەكێشانا شەڕڤانان پشتی كۆمبوونەكا گرنگ ل رۆژا 22/1/2026 د ناڤبەرا نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ و مەزلووم عەبدی، فەرماندەیێ گشتیێ هێزێن سووریا دیموكرات (هەسەدە) هات.
وی مالپەری دیاركر ژی» نێچیرڤان بارزانی رۆلەكێ سەرەكی بۆ نێزیككرنا ئالیێن گرێدای رەوشا رۆژئاڤایێ كوردستانێ و سووریێ دگێریت و ب مەزلووم عەبدی راگەهاندیە كو ڤەكێشانا شەڕڤانێن كو خەلكێ رۆژئاڤایێ كوردستانێ و سووریێ نینن، دێ پێنگاڤەكا گەلەك گرنگ بیت بۆ دروستكرنا باوەریێ».
ژێدەر دبێژن، هاكان فیدان، وەزیرێ دەرڤەیێ توركیا و ئیبراهیم كالن، سەرۆكێ دەزگەهێ هەوالگیرییا توركیا گەلەك خوەشحال بوون دەمێ دەنگوباسێ رازیبوونا مەزلووم عەبدی ل سەر ڤێ پێنگاڤێ گەهشتیێ، ڤێ چەندێ ژی وەكر توركیا هەلوەستێ خوە بەرامبەر هەبوونا وان چار لیوایێن هەسەدێ نەرم بكەت».
مالپەرێ مۆنیتەر ئاشكراكر ژی» هەكە رێككەفتنا 18/1/2026 هاتبا بجهئینان، دا گڤاشتنەكا گەلەك مەزن ل سەر (هەسەدە) دروست بیت، بەلێ دۆنالد ترەمپ، سەرۆكێ ئەمریكا ل رۆژا 28/1/2026 ب رێكا دو پەیوەندیێن تەلۆفونی یێن جودا ل گەل ئەحمەد شەرع و رەجەب تەیب ئەردۆگان، شیا مەرجان نەرمتر بكەت» .
وەك مۆنیتۆر باس دكەت» بزاڤێن نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ل گەل مەزلووم عەبدی و بزاڤێن تۆم باڕاك، هنارتیێ تایبەتێ سەرۆكێ ئەمریكا بوونە ئەگەرێ ئیمزاكرنا رێككەفتنا دووماهیێ ل 30/1/2026».

جڤاتا وەزیرێن هەرێما كوردستانێ دەستكاریكرنا رێژەیا ئاكنجیێن هەرێما كوردستانێ ل سەرژمێرییا ئاكنجیێن ئیراقێ ژ ئالیێ وەزارەتا پلاندانانا فیدرالی ڤە رەت دكەت و پێنگاڤێن پێدڤی ژی دێ هاڤێتن.
ل رۆژا چارشەمبی 11/2/2026، ب سەرپەرشتییا مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ، جڤاتا وەزیرێن هەرێما كوردستانێ كۆمبوو.
ل بڕگەیا ئێكێ یا كۆمبوونێ، دارا رەشید، وەزیرێ پلاندانانێ، راپۆرتەكا تیر و تەسەلی ب داتا و هەژمارێن هوور ل سەر سەرژمێرییا ئاكنجیێن ئیراقێ بەرچاڤكر كو ل مەها 11 سالا 2024 هاتبوو ئەنجامدان و ب گۆرەی راگەهاندنا فەرمی یا ئەنجامێ سەرژمێریێ، رێژەیا ئاكنجیێن هەرێما كوردستانێ( ژ بلی دەڤەرێن كوردستانی یێن دەرڤەی ئیدارەیا هەرێمێ) ب 14،1% هاتە دەستنیشانكرن.
ئەڤ سەرژمێرییە ژی، پێشوەخت د چارچۆڤەیێ رێككەفتنا د ناڤبەرا هەردو ئالییان هاتە ئەنجامدان كو ب چەند بڕیارەكێن جڤاتا وەزیرێن فیدرال هاتە پەسەندكرن و حوكمەتا فیدرال پێگیر دكەت ب جهئینانا رێككەفتنێ و بڕیارێن جڤاتا وەزیرێن فیدرال ب خوە، كو مخابن وەزارەتا پلاندانانا فیدرال، ژ دەرڤەی وان بڕیاران و بەرۆڤاژی رێككەفتنا هەڤپشك یا هەردو حوكمەتێن هەرێمێ و فیدرال، رەفتار كریە ل گەل ئەنجامێن فەرمی یێن سەرژمێریێ، كو ئەڤێ چەندێ ژی دێ كاریگەرییا ئەرێنی ل سەر مافێن شایستەیێن هەرێما كوردستانێ هەبیت و پێدڤی ب پێرابوونێن ب لەز هەیە بۆ راستڤەكرنێ.
پشتی گەنگەشێ و لێكگۆهارتنا بۆچۆنان و بەرچاڤكرنا چەند سەرنج و تێبینییان ل سەر بابەتێ سەرژمێریێ و ئەنجامێن وێ، جڤاتا وەزیران، سەرەرای دەستخوەشیێ ل وەزیرێ پلاندانانێ بۆ بەرهەڤكرنا راپۆرتێ، دەستكاریكرنا رێژەیا ئامنجیێن هەرێما كوردستانێ ژ ئالیێ وەزارەتا پلاندانانا فیدرال ڤە رەت دكەت و پێنگاڤێن پێدڤی ژی دێ وەرگریت بۆ راستڤەكرنا شاشی و دەستكارییان و داخوازێ ژی ژ حوكمەتا فیدرال دكەت پێگیر بیت ب رێككەفتنێن هەڤپشك و ئەنجامێ فەرمیێ راگەهاندیێ سەرژمێریێ كو رێژەیا هەرێما كوردستانێ 14،1% یە.
د هەمان وەختدا، جڤاتا وەزیرێن هەرێمێ داخواز ژ سەرۆكایەتییا كۆمارێ و فراكسیۆنێن كوردستانی ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ دكەت، وەك ئەركەكێ دەستووری و قانوونی و نیشتمانیێ خوە، بەرگریێ ژ مافێن خەلكێ كوردستانێ بكەن و رێكێ نەدەن دەستكارییا ئەنجامێن ڤێ سەرژمێریێ بهێتە كرن ونابیت قبوول بكەن رێژەیا ئاكنجیێن هەرێما كوردستانێ ژ رێژەیا فەرمییا راگەهاندی بهێتە كێمكرن.
جڤاتا وەزیرێن هەرێما كوردستانێ، هەروەسا داخواز ژ حوكمەتا فیدرال كر پێگیر بیت ب ئەنجامێ سەرژمێریێ و رێژەیا ئاكنجیێن هەرێما كوردستانێ كو 14،1% و ئەو رێژەیە ببیتە بنەما بۆ دەستنیشانكرنا بەهرا بودجەیا هەرێما كوردستانێ و شایستەیێن دەستووری.
پاشی ل بڕگەیا دوویێ یا كارنامەیا كۆمبوونێ، گەنگەشە ل دۆر بابەتێ پەسەندكرنا كۆنووسێ تێكگەهشتنیا هەڤپشك د ناڤبەرا وەزارەتا كاروبارێن شەهید و ئەنفالكرییان و دەزگەهێ زیندانیێن سیاسی یێن ئیراقی هاتە كرن كو تایبەت بوو ب ئێكگرتنا ئیمتیازات و شایستەیێن دارایی یێن زیندانی و گرتیێن سیاسی ل هەرێما كوردستانێ ل گەل وەكهەڤكرنا وان ل دەڤەرێن دی یێن ئیراقێ، پشتبەستن ب مادەیا 132 یا دەستووری و قانوونا هەژمار 10 یا سالا 2025 یا راستڤەكری یا قانوونا زیندانیێن سیاسی یێن ئیراقی، ل دۆر ڤێ چەندێ عەبدوللا حاجی مەحموود، وەزیرێ كاروبارێن شەهید و ئەنفالكرییان، پۆختەك بۆ جڤاتا وەزیران بەرچاڤكر و پاشی ئارمانج رەحیم، سكرتێرێ جڤاتا وەزیران هووركاریێن دەستووری و قانوونی وئالیێ داراییێ بابەت بەرچاڤكر.
جڤاتا وەزیران پشتەڤانییا خوە بۆ هەر پێنگاڤەكێ دیاركر ب ئاراستەیا زێدەرت خزمەتكرنا زیندانی و راگرتیێن سیاسی ل هەرێما كوردستانێ و مفابوونا وان ژ هەمان شایستەیێن دارایی و ئیمتیازاتێن هەڤشێوەیێن وان ل دەڤەرێن دی یێن ئیراقێ، د هەمان وەختدا دووپاتی هاتە كرن ل بەرچاڤوەرگرتنا تایبەتمەندیێن دەستووری یێن هەرێما كوردستانێ و داڕێشتنا میكانیزمێن پێدڤی بۆ گرەنتیكرنا خەرجكرنا وان شایستەیێن دارایی بۆ زیندانی و گرتیێن سیاسی كو ب گۆرەی مادەیا 132 ژ دەستووری، ئەرك و بەرپرسیارییا دەستوورییا حوكمەتا فیدرالە ب ئێك چاڤ بنێڕیتە هەموو زیندانیێن سیاسی ل سەرانسەری ئیراقێ ب هەرێما كوردستانێ ژی ڤە، بۆ ڤێ مەبەستێ، وەزارەتا كاروبارێن شەهید و ئەنفالكرییان هاتە راسپاردن كو درێژیێ ب دانوستاندنان و كۆمبوونان ل گەل دەزگەهێ زیندانیێن سیاسی ل ئیراقێ بدەت بۆ دەستنیشانكرنا میكانیزم و چارچۆڤەیێ رۆهن و دیار بۆ بجهئینانا ڤی بابەتی ب بەرچاڤوەرگرتنا وان سەرنج و تێبینیێن ل كۆمبوونێ هاتینە بەرچاڤكرن.

ل رۆژا چارشەمبی 11/2/2026، مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ پێشوازی ل حەسەن محەمەد ئەلزەمان، بالیۆزێ كوەیتێ ل ئیراقێ كر.
حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د بەیانانامەیەكێدا بەلاڤكر» د دیدارەكێدا كو عوسمان ئەلداوود، قونسلێ گشتیێ كوەیتێ ل هەرێما كوردستانێ بەرهەڤبووی، بالیۆزێ كوەیتێ ل ئیراقێ سلاڤ و رێزێن میر و جهنشینێ كوەیتێ گەهاندنە سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و دووپاتی ل گرنگییا ب هێزكرنا هەڤبەندیێن دووقۆلی د وارێن جۆراوجۆردا كر».
حوكمەتا هەرێمێ د بەیاننامەیا خوە دا دیاركر ژی» سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ئاماژە ب پێدڤییا پێشئێخستنا هەڤبەندیێن هەرێما كوردستانێ و دەولەتا كوەیتێ كر و خواستا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بۆ زێدەتر پێشڤەبرنا هەڤبەندییان د ناڤبەرا هەردو ئالییاندا دوپاتكر».
رەوشا گشتییا ئیراقێ و بزاڤ و دانوستاندنێن هەلبژارتنا سەرۆككۆمارێ نوو یێ ئیراقێ و پێكئینانا كابینەیا نوو یا حوكمەتا، پشكەكا دی یا دانوستاندنان بوو.

شیرەتكارێ سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ بۆ كاروبارێن سەربازی، راگەهاند، هەبوونا داعشێ ل دەڤەرێ و ب تایبەتی ل ئیراقێ و سووریێ رێخوەشكەرە بۆ دووبارە پەیدابوونا وێ رێكخستییا تیرۆرستی.
بابەكر زێباری، شیرەتكارێ سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ بۆ كاروبارێن سەربازی گوت» ئەو داعشێن ژ ئەگەرێ شەڕێ د ناڤبەرا هێزێن سووریا دیموكرات (هەسەدە) و لەشكرێ سووری ژ زیندانان رەڤین مەترسینە ل سەر دەڤەرێ و ئەگەرێ پەیدابوونا داعشێ ل ئیراقێ و سووریێ پەیداكریە».
گوت ژی» ناكۆكی د ناڤبەرا ئیراقێ و سووریێ دا ل خالێن سنووری رێخوەشكەرە بۆ وێ چەندێ ئەو داعشێن ژ زیندانان رەڤین بهێنە د ناڤ ئاخا ئیراقێدا، هەڤدەم ئەو داعشە ل دەلیڤەیەكێ د گەریێن بۆ وێ چەندێ دووبارە دەست ب چالاكیێن خوە یێن تیرۆرستی ل ئیراقێ و سووریێ بكەن».
بابەكر زێباری رۆهنكر ژی» مەترسییا دوبارە پەیدابوونا داعشێ ل سەر هەرێما كوردستانێ نینە، چونكە حوكمەتا هەرێما كوردستانێ گەلەك ب باشی سنوورێن خوە كۆنترۆلكرینە و داعش نەشێت ژ سنوورێن كوردستانێ دەرباز بیت و مەترسیێ دروست بكەت».
ل دۆر رەوشا سووریێ، شیرەتكارێ سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ بۆ كاروبارێن سەربازی، ئاماژەكر» ئەو رەوشا نوكە ل سووریێ یا رێكخستی نینە، حوكمەتا سووریێ شیانێن كۆنترۆلكرنا گرۆپێن چەكدار نینە، هەتاكو سۆز و رێككەفتنان ژی بجهنائینن، ئەو ژ بن دەستهەلاتا حوكمەتا سووریێ دەرچووینە و ئەحمەد شەرع كۆنترۆلا هێزا خوە ژ دەستدایە، بەلێ نەشێن بچن ناڤ ئاخا كوردان ل رۆژئاڤایێ كوردستانێ».