ئه‌لند مزووری

كه‌نالێ دهۆك، ئه‌و كه‌نالێ ب «دایك» دهێته‌ نیاسین، كو بوویه‌ مینا قوتابخانه‌كێ بۆ پێگه‌هاندنا ب سه‌دان ڕاگه‌هاندكارێن خۆدان شیان ل سه‌ر ئاستێ ده‌ڤه‌را به‌هدینان. ئه‌ڤه‌ ٣٤ سالێن خزمه‌ته‌كا به‌رده‌وام ژ ژیێ خۆ ده‌ربازكرن، د به‌رده‌وامییا ڤێ خزمه‌تێ دا به‌ر ب ٣٥ سالیێ ڤه‌ شه‌مالكا خۆهه‌لكره‌ڤه‌؛ ئه‌و خزمه‌تا مشت ژ گه‌هاندنا په‌یامێن نه‌ته‌وایه‌تی، مرۆڤایه‌تی، ئایینی، سیاسی، جڤاكی، چاند و هونه‌ری و …هتد. بۆ هه‌ر مژاره‌كا گرنگ یا كو جڤاكا مه‌ پێدڤی پێ هه‌بووی، دهۆك تیڤی بوویه‌ ئه‌و په‌نجه‌ره‌ یا كو تێدا هه‌ناسه‌یه‌كێ بكێشیت و ده‌نگێ خه‌لكی بگه‌هینیته‌ جهێن په‌یوه‌ندیدار.
ب درێژاهیا ڤان سالێن ده‌ربازبوویی، دهۆك تیڤی نه‌ بتنێ كه‌ناله‌كێ ڕاگه‌هاندنێ بوویه‌، به‌لكو ناسنامه‌كا جه‌وهه‌ری یا باژێرێ دهۆكێ و ده‌ڤه‌را به‌هدینان بوویه‌. هه‌ر ل ده‌سپێكا په‌خشێ خۆ، گرنگی دایه‌ هه‌می ته‌خ و چینێن جڤاكی (زارۆك، سنێله‌، گه‌نج و پیر)، هه‌روه‌سا ژ لایێ ئۆلی ڤه‌ ببوو خودیكا پێكڤه‌ژیانا هه‌می ئۆلان. ئه‌ڤ كه‌ناله‌ وه‌ك فێرگه‌هه‌كێ لێ هاتبوو كۆ زێده‌تر گرنگی دایه‌ زمانێ مه‌ یێ پیرۆز و پاراستنا شێوه‌زارێ به‌هدینی، كۆ هه‌رده‌م وه‌ك ناسنامه‌یه‌كا نه‌ته‌وه‌یی دایه‌ نیاسین و د ناڤ مالێن مه‌ دا پاراستیه‌. ب ڕێكا به‌رنامه‌یێن خۆ یێن جۆراوجۆر، شیایه‌ په‌یاما خۆ یا پیشه‌یی بپارێزیت و ببیته‌ پارێزه‌را دابونه‌ریت و كۆلتوورێ مه‌ یێ ڕه‌سه‌ن.
ئه‌ڤرۆ كو ٣٤ سال ل سه‌ر دامه‌زراندنا ڤێ پلاتفۆرما بلند یا ڕاگه‌هاندنێ ده‌رباز دبن، شیایه‌ ل سه‌ر هه‌مان ڕێبازا خۆ یا پیرۆز به‌رده‌وام بیت. ب درێژاهیا ڤان سالان، ئه‌ڤ كه‌ناله‌ گاڤه‌كێ ژی پاش نه‌كه‌فتیه‌ و چ جار هه‌ستا كه‌ڤنبوونێ ل ده‌ڤ په‌یدا نه‌بوویه‌، چۆنكی هه‌رده‌م ب خوینه‌كا گه‌نج یا گه‌نجان د ناڤ ده‌مارێن خۆ دا نووی دكره‌ڤه‌. له‌ورا دبینم كۆ ڤی كه‌نالی نه‌ بتنێ ڕۆلێ قوتابخانه‌یه‌كێ گێڕایه‌، به‌لكۆ شیایه‌ ڕۆلێ مه‌زنترین په‌یمانگه‌هـ و زانكۆ بگێڕیت. كه‌نالێ دهۆكا دایك، ب ئه‌زموونا ڕاگه‌هاندكارێن خۆ یێن دێرین، شیایه‌ ل هه‌مبه‌ر گۆهۆڕینێن ته‌كنۆلووژی و جیهانگیریێ كاروانێ خۆ ب سه‌ركه‌فتیانه‌ ده‌رباز بكه‌ت بێی كۆ هه‌ست ب ساربوون و ماندیبوونه‌كێ بكه‌ت، هه‌روه‌سا ڕه‌سه‌ناتیا ده‌ڤه‌رێ بپارێزیت.
سڵاڤ ل وان هه‌می ماندیبوون و ماندیبوویان، ل وان ده‌نگ و ڕه‌نگێن ل سه‌ر شاشێ دیار و یێن پشت كامیره‌یێ یێن كۆ د لسۆزانه‌ ژیانا خۆ پێشكێشی پێشخستنا ڤی كه‌نالی و هشیاریا جڤاكا خۆ كرین. دهۆك تیڤی دێ هه‌ر مینیت ئه‌و سه‌كۆیا ده‌نگ بلند، و په‌یاما وێ دێ هه‌ر ب پیرۆزی گه‌هیت، چۆنكی ژ دلێ جه‌ماوه‌رێ خۆ ده‌ست پێكرییه‌ و بۆ خزمه‌تا جه‌ماوه‌رێ خۆ یا به‌رده‌وامه‌.

ئەلەند مزووری

زمانێ لەشی نەبتنێ هندەك لڤینێن هەرمەكینە، بەلكۆ رەنگڤەدانەكا كوورە بۆ هەستێن خۆدانێ وی و پەرسڤدانێن هەلچوون و كارڤەدانێن وی یێن دەروونی نە، ب تایبەت دەما دهێنە بكارئینان بۆ سڤككرن و گەفكرن ل یێ بەرامبەر. بكارئینانا رفتارێن دژوار وەك درێژكرنا تبلێ یان گرژكرنا روخسارێ خۆ، ئەڤ چەندە سەپاندن و توندوتیژیا خۆ نیشاددەت و ب ڤێ رێكێ وێ كەربوكینا د ناخێ خۆ دا ب ڤی رەنگی دەردئێخیت؛ هەروەسا ئەڤ رەفتارە نیشانا دەستهەلاتداریێ یە كو دخوازیت سەپاندنێ بكەت و ئیرادەیا یێ دی بشكێنیت، ئەڤە ژی رێبازەكە كو سادەترین بنەمایێن رێزگرتنێ تێدا نینن.
هێزا راستی د سەركردایەتیێ دا د هێمنیەكا موكم و سەرخۆ و خۆراگریا هەلچوونانە، ئەڤ هێزە پێدڤی ب چ لڤینێن نمایشكاریێ نینە؛ سەركردایەتیا ب بیر و باوەری پشتبەستنێ ب زمانەكێ لەشێ یێ ڤەكری و هەڤسەنگ دكەت كو بشێت ب رێكا وان ركابەرێن رازی بكەت و لێكتێگەهشنێ د ناڤبەرا خۆدا پەیدابكەن، دیسا ب ژیرمەندی و ب لۆژیكی بەهانەیان نەهێلن، نەكو ب توندوتیژیێ.
ب مخابنی ڤە، ئەڤ رەفتارە د كارێ هندەك كەسایەتیێن سیاسی دا دهێتە دیتن، وەك سەرۆكێ پەرلەمانی هەیبەت حەلبۆسی و هندەك پەرلەمانتار ب ڤی شێوەیێ نە یاسایی سەرەدەریێ دا دگەل هەرێما كوردستانێ و سیمبولێن وێ دكەن؛ كو ل شوینا دانوستاندنێن دیبلۆماسی، لڤین نەشایستە و پەیڤێن نەجوان بكار دئینن. ئەڤ جۆرێن رفتاران نە بتنێ پرۆسەیا سیاسی لاواز دكەن، بەلكۆ دبیتە هۆكار هاندانا پەیاما كەرب و كینێ ودبیتە هەرەشە ل سەر تەناهی و ئارامیا جڤاكی.
لێ شێوازێن ب ڤی ڕەنگی كاركرنێ نیشانا نەبوونا مەرەمێن پاقژە، و هەول و بزاڤەكە بۆ تولڤەكرنا سیاسی و نەبوونا شیانان د چارەسەركرنا كێشەیان دا. دوبارەكرنا ڤان رەفتارێن نەژ هەژی (ئیستفزاز)ی، ئەڤ چەسپاندنە دوژمن كاری و دژایەتیا كەسی یا تهی كەرب و كینەكا كوورە بەرامبەر كوردستانێ و گەلێ وێ، بەلكو ئەڤ رفتارە دبنە تمامكەرا زۆرداری و هەوێن سەربازی یێن رژێما گۆربگۆر ژ ئەنفال و جینۆسایدا گەلێ كورد. ئەڤ بێرێزیە ژ چ كەسەكی بیت ناهێتە قەبوولكرن، ب تایبەت د بن كۆمبەتا پەرلەمانی و د ناڤ هەكەفتێن فەرمی دا، چونكی ئەڤ رەفتارە دهەڤدژن ل گەل بنەمایێن دەستووری و بهایێن دیموكراسیێ یە. كوردستان دێ هەر ب سەركەفتی و ب رۆمەت مینیت، و ب ڤان كاران، چونكی گەلێ كورد سەرێ خۆ نانەچەمینیت و قەبوول ناكەت چ لایەن تبلێن گەفێ بۆ درێژ بكەت.

ئەلند مزووری

ل دووماهیێ راستیا كارێن بێ سەر وبەر و بێ خەمخۆریا ئەندازیاری دیاربوون، ئەڤە د ماوێ ڤان چەند ڕۆژێن باران بارانێن بەردەوام ب دەهان جادەیێن گرنگ یێن ناڤخۆ و نێڤدەولەتی ژناڤچووینە ژگەرێ بێ پلانی و خەمساری و نە دلسۆزیێ دكاری دا ژلایێ ئەندازیار و سەرپەرشت و كارمەندێن دڤان پرۆژەیان دا كاردكەن و ب ئەركێ جیبەجیكرنا وان رادبن، ئەڤە ژلایەكی ڤە و نەكوالێتیا كەرستەیێن تێدا هاتینە بكارئینان ژلایەكێ دی ڤە.
بۆ زانین ل گەلەك جهان كەند و كۆر (تەنسە) پەیدابووینە، ژئەگەرێ وێ ئێكێ كۆ ستویراتیا كەرستەیێن (قێرێ) یێ بۆ جادێ هاتیە بكارئینای نابیتە (5)سانتیمەتر، لەورا هەر زوو ئەڤ جهێ تێكدجن و ژناڤ دچن، ئەڤجا بلا جهێن پەیوەندیدار(پارێزگەهـ، رێڤەبەریا رێك و پرا، باژێرڤانی، ئەو كۆمپانیێن بڤی ئەركی رادبن) و هەر لایەنەكێ دی چاڤ خشاندنەكێ لڤی بابەتی بكەن و بزانن ئەگەرچنە و كینە؟ چونكو گەلەك پرۆژە ل گەلەك جهان هێشتا چەند رۆژ یان چەند مەهـ یان چەند سال بسەرڤە نە دەربازبووین دبینین ل گەلەك جهان ژناڤچووین، بۆ نموونە جادەیا بەرامبەر پارێزگەها دهۆكێ، هەر باشە بۆ زێدەر باوەریپیكرن ئەڤ جهە دكەڤیتە بەرچاڤێن هەموو بەرپرسێن پارێزگەهێ، هێشتا مەهەك ل سەر دەرباز نەبووی دبینین چ جۆرە كەند و كۆر لێ پەیدابووینە، هەر دیسان دهەمان پرۆژەدا ژفلكا دای شرین (گەلی) هەتا ناڤا بازاری جارەكا هاتە هلكۆلان و زەحمەتەكا دی مەزاختیەكێ دی یێ زێدە لێهێاتە مەزاختن ئەڤە ژی ب بەهانەیا شكەستنا بۆریەكا ئاڤێ، ئەڤ چەندە ڤەدگەریت بۆ بێ پلانیا كاری و خەمساریێ یان ژبیركرن یان هزرنەكرن دكارەكێ دی دا ل هەمان جهـ، بۆ چی دلسۆزی دكاری دا نەمایە و ب تایبەت هەكە ئەڤ كارە دگشتی بن، ئەرێ كی بەرپرسە ما گۆنەها خەلكی و هاولاتی چیە بكەڤیتە بەر ڤان ئاستەنگ و ئیزایان و گەلەك ب كەس ب مال و سامانێن خۆ یان ژی ب روخا دبنە قۆربانیێن ڤێ خەمساریێ و ڤان شاشیان، چنكو ئەڤ وەلاتە مۆلكێ مە هەموویانە دڤێت وەك بیبیكا چاڤان بپارێزین ژ هەموو لایانڤە و ب دلسۆزی چاڤێن مە ل ئاڤاكرنا وێ بن.

ئەلند مزووری

سەرهلدانا مەزنا گەلێ كوردستانێ ل سالا ١٩٩١، نەبتنێ ڕاپەرینەكا جەماوەری بوویە دژی دوژمنێن گەلێ كورد و هەڕفاندنا كەلهێن وان یێن ستەمێ و زۆرداریێ، بەلكو وەرچەرخانەكا مێژوویی بوویە بۆ ژدایكبوونا ژیان و پێڤاژۆیەكا نوی بۆ ئیرادەیا مللەتێ مە. رۆژا ١٤/٣، خەلكێ باژێرێ دهۆكێ ژ خەونەكا پڕی ستەم و زۆرداری هشیاربوو و د بەر قریچكەكا ڕۆژەكا نوی یاكو تژی بووی ژ كینا وان سالێن درێژ یا خەون و هیڤیێن وان بوهۆژاندین د گازیەكا ئێكگرتی دا ل بەر دەنگێ تلیلی و سروودێن نشتیمانی، دەست ب سەرهلدانێ كر و هەمی كەلهێن ستەمێ و زۆرداریێ هەڕفاند و قەید و زنجیرێن رژێما بەعسیا ژێك قەتاندن. ئەڤ رۆژا پیرۆز یا هەڤدەم بوویە ل گەل سالرۆژا ژدایكبوونا سیمبۆلێ نەتەوا كورد بارزانیێ نەمر، ئەڤ سەرهلدانە بوویە كلیلا بدەستڤەئینانا ب سەدان دەستكەفتێن ستراتیژی كو ئەڤرۆ ئەم ل بن سیبەرا وان دژین.
گرنگترین دەستكەفتێن سەرهلدانا باژارێ دهۆكێ و دەڤەرێ، ستوونەكا ب هێز بوویە بۆ ئاڤاكرنا قەوارەیێ هەرێما كوردستانێ. هەر ب سایەیا قوربانیەكا دوور و درێژ، رێخۆشكەر بوویە بۆ ئەنجامدانا ئێكەم هەلبژارتنێن ئازاد و دامەزراندنا پەرلەمان و حوكمەتا هەرێمێ وەك ناسنامەیا سیاسی یا گەلێ مە ل جیهانێ.
هەروەسا ژ لایەنێن رەوشەنبیر و زانستی ڤە، دامەزراندنا زانكۆیا ل سالا ١٩٩٢ دهۆك وەك دەرگەهەك بۆ گەنجێن دەڤەرێ كو تێدا هیڤی و ئارمانجێن خۆ تێدا بچینن و ب شێوەكێ ئەكادیمی بەردەوامیێ بدەنە خواندنێ بێی كو پەنایێ ببەنە دەڤەرێن دی. ئەڤ زانكۆیە بوویە ناڤەندەك بۆ پێگەهاندن و ئەكادیمیكرنا كەسێن بسپۆر و مامۆستا و زانایان، هەر وەسا وەك دەرگەهێ گەشەكرنا هزری، ل خەلكێ دەڤەرێ هاتیە ڤەكرن، ل گەل ڤەكرنا ب دەهان ناڤەندێن ڕەوشەنبیری و هونەری، بۆ گەشەكرنا هزرێن تاكێن گەلێ كورد ل پارێزگەهێ.
هەر وەسا ژلایێ ئاڤەدانیێ و خزمەتگۆزەرییان ڤە دهۆك ژ باژێرەكێ پشتگوه هاڤێتی گوهۆڕی بۆ باژێرێ سەردەم و ئاڤادانیێ. چێكرنا تۆنێلا (زاخۆ ـ دهۆك) وەك پڕۆژەكێ ستراتیژی ل دەڤەرێ، چێكرن و فرەهكرنا ب دەهان جادان و ئاڤاكرنا چەندین پرا و ئۆڤەرپاس و ئەندەرباسان و ئاڤاكرنا جڤاكێن ئاكنجێبوونێ یێن ب شێوازێن نووی و سەردەمیانە، كو سیمایەكێ شارستانی یێ پێشكەفتی دا ڤی باژێری، زێدەباری ب دەهان پرۆژەیێن دی یێن جوداجودا.
ژلایێ ساخلەمیێ ڤە، ب دەهان نەخۆشخانە یێن تایبەت ب هەمی نەخۆشیانڤە و زێدەباری ڤەكرنا ب دەهان بنگەهێن ساخلەمیێ ل پارێزگەهێ و هەمی باژێرك و گوندێن دەڤەرێ هاتنە ڤەكرن و نویژەنكرن.
ژ لایێ پێكڤەژیانێ و ئارامیێ دهۆك وەك باژێرێ لێبۆرین و تەناهیێ هاتە نیاسین، بوویە پەناگەهەكا ئارام بۆ هەمی ئایین و نەتەوەیان د قەیرانێن دژوار دا بتایبەت ل سەردەمێ (هاتنا تیرۆرستێن داعشێ‌) بۆ دەڤەرێن جودا یێن ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ، باژارێ دهۆكێ وەك ئەركەكێ مرۆڤاتی و نەتەوایەتی ب دلسۆزی و مەردانە هەمبێزا خۆ بۆ ب هزاران ئاوارە و پەنابەران ڤەكر. هەژیە بێژین كو سەرهلدانا باژێرێ دهۆكێ، تمامكەرا خەباتا شۆرەشێن ئیلۆن و گۆلانێ بوو. ئەڤجا بلا ئەڤ رۆژە بۆ مە ببیتە پەیمانەك بۆ پاراستنا ڤان دەستكەفتان و ئاڤاكرنا پاشەڕۆژەكا گەشتر بۆ بەرەبابێن داهاتی.

ئەلند مزووری

بەری ئەم بەحس ل زمانی بكەین؛ دڤێت ئەم باش بزانین كا گرنگیا زمانی د چ دایە؟، زمان دهێتە هژمارتن ئێك ژ پیرۆزیێن مللەتان، ناسنامەیا كولتوورێ مە ب هەمی ڕەنگان و دیرۆكا مە دپارێزیت بەرییا كو ئاخ و سنووران بپارێزیت، لەورا دڤێت ئەم پاراستنا ڤی زمانیبكەینە ئێك ژ كارێن دەسپێكی و بدانینە پێشیا هەمی كاران، چونكو ژ دەستدانا زمانی ئانكو ژ دەستدانا هەر تشتەكی، بێ دودلی هەر دەم خواستە و حەز و ڤیانێن مە ئەون كو بشێین زمانێ خۆ بپارێزین و ڤەوژێرین ژ پەیڤ و زاراڤێن زمانێن بیانی و پاقژ و ساخلەم بكەین.
گەلەك هەول و بزاڤ دهێنەكرن كو زێدەتر گرنگی ب زمانێ مە بهێتەدان و ژ پێلێن شێواندنێ‌ و نەمانێ بهێتە پاراستن، بەلێ جهێ دلگرانیێ یە كو هەتا ئەڤرۆ؛ ئێك ژ وان هەول و بزاڤان جهێ خۆ نەگرتینە، هەروەسا نەشیاینە ڤی زمانی وەكی بەری چەندین سالێن بۆری ژی ڤەبگەرینیت، ئەگەر ئەم پیچەكێ ل رابردویی بڤەگەرین؛ دێ زانین ڕەوشا زمانێ مە چاوابوو و نها ل چ ئاست دایە، دێ باش بۆ مە دیاربیت كا ئەم چەند شیاینە ڤێ زمانی بپارێزین، بەلكو د ڤێ بەراوردیێ دا دبینین كو ب هزاران پەیڤێن ڕەسەن یێن كو د ژیانەكا سادە و د چارچووڤەیێ ژیانا گوندایەتیێ دا دهاتنە بكارئینان؛ ئەڤرۆ پتریا وان هندابووینە، بەلێ كو پشتی ئەم بووینە خۆدانێن ب دەهان زانكۆ و ناڤەندێن ئەكادیمی و پەیمانگەهێن زمانی؛ ب سەدان پەیڤێن بیانی كەفتینە د ناڤا زمان و رێنڤیسێن مە یێن كوردی، بۆ زانین هەر پەیڤەكا بیانی كو بێ پێدڤی دهێتە ناڤ زمانێ مە، پشكەكێ ژ رەسەناتیا وی كێم دكەت، پاراستنا زمانێ كوردی ژ پێلا «شێواندنێ» و «تێكەلبوونێ»، نە بتنێ ئەركەكێ ئەدەبی یە، بەلكو ئەركەكێ پیرۆزێ نەتەوەیی و نشتیمانی یە. ئەڤجا بلا ئەڤ بزاڤ و خەباتێن دهێنە ئەنجامدان بۆ پاراستنا زمانی؛ بەدەوام بن و وێ ناسنامەیا كو ب هزاران سالان مللەتێ مە ل بەرانبەر هەمی جۆرێن عەرەب تورك و فورسكرنێ راوەستای و شیای ب هیممەتا خەلكێ خۆ یێ دلسۆز هەنبەری هێرشێن فەرهەنگی و سیاسی ژ هەمی لایەكی ڤە، بلا ئەم ئەڤركە بەردەوامیێ پێ بدەین ل شوینا شێوانكرنێ گەشەكرنێ پێ بدەین.
ئەگەر ئەڤرۆ ل زمانێ خۆ یێ كوردی بنێڕین؛ دێ بینین كو ب سەدان پەیڤێن بیانی بناڤ كەفتینە و ژلایێ گەلەك سازیێن جودا شانازیێ پێ دبەن بێی كو ئاگەه ژ دەستادانا ناسنامەیا خۆ یا نەتەوەیینە، هەر بۆ نموونە ئەڤە چەندین ژ وان پەیڤان یێن بەربەلاڤ و ب دەهان پەیڤێن دی ژی هەنە بۆ نموونە:
Event (ئێڤێنت) = چالاكی
Service (سێرفس) = خزمەتگوزاری
Meeting (میتینگ) = كۆمبوون، دانیشتن
Press Conference (پرێس كۆنفرانس) = كۆنگرەی ڕۆژنامەڤانی
Restaurant (رێستۆرانت) = خوارنگەه
Coffee Sho (كافی شۆپ) = قەهوەخانە
Symposium (سمپۆزیۆم)= (كۆڕبەند)
ئەڤ پەیڤە و بەربەلاڤبوونا وان وان زێدەتر ل سەر ئاستێ زانكۆ و پەیمانگەه و ناڤەندێن ئەكادیمی دهێتە دیتن.
ئەگەر سنۆرەك و رێگریكرنەك بۆ ڤان پەیڤان نەبیت؛ بێگومان ل پێشەرۆژێ‌؛ دێ بیتە هەرەشە ل سەر زمانی و دویر نینە بەشەكێ ڤی زمانێ پیرۆز ژناڤ بچیت، چونكو دێ كونترۆلێ ل سەر زمانێ مە كەن، دڤێت هەولێن ژدل بێخینە بەر بۆ نەهێلانا ڤێ دیاردێ ئەگەر نە د سالێن بهێت دا دێ بیتە كەتوار ئێدی دێ ب زەحمەت كەڤیت كو ل هەنبەری ڤێ پێلێ رابوەستین، ئەڤ ئەركە ژی دكەڤیتە ل سەر ملێن سازیێن حوكمەتێ یێن پەیوەندیدار و بتایبەت سازیێن پەروەردێ و خواندنا بلند وەك زانكو و پەیمانگەه و سازیێن ڕەوشەنبیری و كەنالێن راگەهاندنێ. خالەكا دی یا گرنگ نە گرنگیدان ب وانەیا كوردی د ناڤا وان جهێن مە ئاماژە پێدای و ب تایبەت یێن ئەهلی و ویێن فێركرنا زمانێن بیانی، ئەڤ دیاردە زێدەتر پەیدابوویە؛ پشتی ڤەبوونا ب دەهان ژ قوتابخانە و پەیمانگەه و زانكۆیێن ئەهلی، لەورا دڤێت حوكمەت ڕۆلێ خۆ د ڤی مژارێ دا بگێریت، ئەگەر حوكمەت و دەستهەلات ب ئەركێ خۆ یێ یاسایی و كارگێری رانەبن، زمانێ كوردی دێ ل بەرانبەر گۆلۆبالیزمێ (جیهانگیریێ) وەندابیت. چونكو ئەم زمانی وەك ناسنامەیا نەتەوەیی دزانین، لەورا دبینم كو پاراستنا وێ كێمتر نینە، ژ پاراستنا خاك و سنۆر و پیرۆزیێن دی یێن نەتەوەیی و نشتیمانی، چونكو زمان ڤان هەمیان د خۆ دا دهەلگریت، ئەڤجا بلا «دەستهەلات» ژدل بهێتە سەر خەت و سنۆرەكی بدانیت، هەول بدەت بۆ دانانا یاسایێن تایبەت بۆ ڤێ مەبەستێ بدەربێخیت و «حوكمەت» ب سازیێن خۆ یێن پەیوەندیدار ڤە هان بدەت بۆ جێبەجكرنا وان، گەر نە ب ڤی ئاوای دێ زمانێ مە بەر ب ئاقارەكێ دی چیت.

ئەلند مزووری

هزرا ڤی مانشێتی ل دویڤ خەلەكا دوماهیێ یا بەرنامەیێ «الاتجاە المعاكس» ل دەڤ من پەیدابوو، ئەەو بەرنامەیێ دیرۆكەكا درێژ هەی د وارێ راگەهاندنا تەلەفزیۆنی دا كو ئەڤ بەرنامە ژلایێ (فەیسەل قاسم) ڤە دهێتە ئامادەكرن و پێشكێشكرن ل سەر شاشەیا كەنالێ (ئەلجەزیرە) یێ قەتەری، یا ئاشكەرایە هەردەم د ڤی بەرنامەی دا چەندین ئالۆزی و ناكۆكی د ناڤا بەرنامەی پەیدا دبن و ژ بەر جیوداهیا هزر و بیران د خەلەكا خۆ یا ڤان ڕۆژێن بۆری یا تایبەتكری ب دۆزا ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ ل سەر ڕەوشا ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ و وێ جەنگ و دژایەتیا نەرەوا یا ل دژی خەلكێ مە یێ كورد دهێتە ئەنجامدان ژلایێ رژێما سووریێ و چەكدارێن داعشێ‌ ڤە یێن ب سەر حوكمەتا سووریێ ڤە، ب مێڤانداریا هەر ئێك ژ جیان عومەر ئەندامێ پەرلەمانێ ئەلمانی یێ نەژاد كورد ژ دایكبوویێ باژێرێ قامیشلۆ ل سالا 1985ێ، وەك بەرگریكارەك ژ مافێن كوردی و باسم ئەلسلێمان وەك شرۆڤەكارێ سیاسی یێ سووری یێ توندڕەو ل گەل هێزێن كوردی و مافێ گەلێ مە یێ كورد ل ڕۆژئاڤا، كۆ هەڤدژی و لایەنگەریەكا ئاشكەرا هەبوویە بۆ لایێ ڕژێما سووریا و مێڤانێ وی یێ داعشی ل سەر شێوازێ بڕێڤەبرنا دیدارێ و زێدەپێدانا دەلیڤا ئاخفتنێ بۆ وی و بەرتەنگكرنا دەلیڤەیا بەرسڤدانێ و گەهاندنا پەیامێ ژلایێ جیانی ڤە. فەیسەل قاسمی د وێ دیدارێ دا، نە وەك كەسەك یان دەزگەهەكێ بێ لایەن، بەلكو ب ئاراستەیەكێ دیار كار دكر. وی ب رێكا پرسیارێن خۆ یێن ئاراستەكری، هەول ددا وێ وێنەیێ نیشادەت كو خەباتا ڕۆژئاڤا پڕۆژەیەكێ تێكدەرە بۆ ئێكەتیا ئاخا سووریێ، بێ بەرچاڤكرنا مافێن ڕەوا یێن گەلێ كورد ل ڕۆژئاڤا د سووریایێ دا، ئەو هەمی هەولێن وی ل دژی بزاڤا ڕزگاریخوازی یا كوردی بووینە و بڕەنگەكێ كرێت دئینانە زمان.
هەروەسا ئێك ژ خالێن هەرە دیار یێن بێدادیێ د وێ دیدارێ دا، دان ب دەمەكێ زێدەتر و بێسنوور بوو بۆ باسم ئەلسلێمان، هەر دیسا هەمی دەرفەتەك پێ هاتە دان دا كو گۆتارێن خۆ توند و پڕ ژ كینێ دژی دۆزا كوردی بگەهینیت.
فەیسەل قاسم گەلەك كێم د دانوستاندنێ دا گۆتنێن وی دا دبرین، كو ئەڤ چەندە بوو ئەگەر (باسم السلیمان) هەست ب سەركەفتنەكا مەزن بكەت د سەپاندنا دیتنێن خۆ و ئەو هەمی رێككەفتن و رادەستكرنا ئاخا سووریێ بۆ ئیسرائیلێ هەر ل دەڤ وی بابەت نەبوویە، كۆ ئەو مەزنترین شەرمزاریە بۆ رێژێما سووریێ و هەمی عەرەبان.
لێ پەراوێزخستنا جیان عومەری، وەك نوونەراتیا دەنگێ راستیێ و بەرگریكارێ مافێن مرۆڤ و گەلێ كورد دكر، ئێخستبوویە د فشارەكا مەزن دا.
هەر دەما وی دخواست ب بەلگەیێن یاسایی و مێژوویی بەرسڤێ بدەت، ژ لایێ پێشكێشكاری ڤە دهاتە بڕین، هەر وەسا ئەو دەمێ بۆ وی دهاتە تەرخانكرن، ب چ ڕەنگان تێرا هندێ نەدكر كو بەرگریەكا تەمام ژ ڕاستیا خەباتا ڕۆژئاڤا بكەت.
ب ڤێ چەندێ دبینم كۆ ڕاگەهاندنا عەرەبی ب گشتی و یا كەنالێن عەرەبی كو ئێك ژ وان نموونەیان كەنالێ (ئەلجەزیرە) زێدەتر ئەو كاردكەن بۆ تێكدانا ڕەوشا سیاسی و ڤەشارتن و پەراوێزكرنا ڕاستیان. ل شوینا كۆو بەرنامە ببیتە پلاتفۆرمەك بۆ گەهشتن ب ڕاستیێ، ببوو جهەك بۆ هێرشكرن ل سەر ناسنامە و خەباتا گەلەكێ كو ب سالانە قوربانیێ بۆ ئازادیێ ددەت.
هەر وەسا ل دوماهیا ڤێ گۆتارێ دەستخۆشیێ ل جیان عومەری دكەم كو ب سەربلندی و دلسۆزی بەرەڤانی ژ خەبات و دۆزا گەلێ كورد دكر و دیاركرنا ب دەهان بەلگەیان لسەر درەنداتیا تیرۆرسێن ئەڤرۆكە بووینە قولپەك ل گەل رژێما سووریێ بۆ بنپێكرنا مافێن مرۆڤان، هەر وەسا بلندكرنا ئالا پیرۆزا كوردستانێ ل ناڤا ستۆدیویا كەنالی د جەرگێ دۆژمنێن گەلێ كورد دا، هەر بەرز و بلند بیت ئالا كوردان، سەركەفتی بیت بزاڤا رزگاریخوازا گەلێ كورد ل هەر دەرەكی.

ئەلند مزووری

باغچێن گشتی، ئەو جهـ و بیاڤن یێن خەلكەك بگشی سەرەدانێ بۆ دكەن ب مەرەما بهێنڤەدانێ و دەربازكرنا دەمێن خۆش و ئارام، هەروەسا دبنە پشكەكا گرنگ ژ شارستانی و پێشڤەچوونا مللەتان، دڤان باغچان دا خزمەتگوزاری یێن تایبەت تێدا هاتینە دابینكرن چ بۆ مەزنان یان بۆ زارۆكان، لڤێ‌ دووماهیێ‌ حكومەتا هەرێمێ و ئیدارا پارێزگەها دهۆكێ برێكا چەندین رێڤەبەریێن تایبەتمەند گرنگی دایە ئاڤاكرنا باغچەیانن و بیاڤێن كەسكاتیێ، بۆ جوانكرن و خەملاندنا باژێری ب روویەكێ جوان و شارستانی ئەڤە ژلایەكی ڤە، ژلایەكێ دی دا بكەڤنە دخزمەتا خەلكی دا و ژێرا ببنە وێستگەهێن بهێنڤەدانێ و دەم بۆراندنێ دناڤ سەقایێن پڕی جوانی و بهێنفرەهی.
بەلێ دێ بینین كۆ هێشا خەلكێ مە نەشیایە سەرەدەریەكا دورست و ساخلەم دگەل ڤان باغچە و بیاڤان دا بكەت، نەشیایە ببێتە پشكەك ژ خودانێ ڤان جهان ئەوێن بۆ خزمەتا گشتی هاتینە دورستكرن و دابینكرن، ئەڤجا بلا ئەم هەموو پاراستنا ڤان جهێن گشتی ب ئەركێ خۆ بزانین و هەر كەس لجهێ خۆ ژێ بەرپرس بزانییت.
دڤێت لایەنێن پەیوەندیدار ژی كونتڕۆلەكا باش لسەر بكەن، ب تایبەت كونترۆلا زارۆكان، دڤێت ئەو كەس یان ئەو خێزانێن قەستا ڤان باغچەیان دكەن هەر ئێك ژلایێ خۆ ڤە شیرەت و ئامۆژگاری ل زارۆكێن خۆ بكەن و ئەتەكێتێن سەیرانا و چوونا دناڤ ڤان باغچەیاندا بۆ بێژن، دا زارۆكێن وان ڤان جهان پیس و تێك نەدەن، چونكە ل دەمێن بۆری و بتایبەت پشتی ڤەكرنا باغچەیێ سەرهلدان، هندەك دیمەنێن نە جوان نە شارستانی هاتنە دیتن داكۆ د ئایندەدا ئەڤ دیمەن و بوویەرە دووبارە نەبن و كەسێن سەرەدانا ڤان جهان دكەن دلگران نەبن و ب دەمێن خۆ شادببن.

ئەلند مزووری

هەلبەست ئێك ژوان ژانرێن گرنكە د ئەدەبیاتێ‌ دا و شیایە ژ هەر بەرهەمەكێ‌ دی یێ‌ ئەدەبێ‌ زویتر ڕۆلێ‌ خۆ ب بینیت و كاریگەریێ‌ لسەر خویندەڤانی و كوهداری بكەت. ئەم دشێین بێژین كو هەلبەست ئاسانترین رێكە نڤیسەر بێختەبەر بۆ گەهاندنا هەست و سۆزێن خۆ بۆ یێ‌ بەرامبەر.
ئەگەر ل درێژیا دیرۆكێ‌ بنێرین دێ‌ بینین ب سەدان بلیمەت و شەهرەزا دڤی بیاڤێ‌ ئەدەبی دا دیاربووینە و بووینە ستێركێن گەش د ئەسمانێ‌ ئەدەبیاتا كوردی دا، شیاینە برێكا هەلبەست و بەرهەمێن خۆ دەربڕینێ‌ ژئێش و ئازارێن گەل و وەلاتێ‌ خۆ بكەن و دیرۆكەكێ‌ بۆ بەرەبابێن لدویف خۆدا بهێلن، ئەڤرۆكە بۆ مە بووینە هێما و چەڤەنگ كو ئەم شانازیێ‌ ب وان و بەرهەمێن وان بكەین.
سەبری بۆتانی ئیك ژ وان بلیمەت و دەستهەلێن نڤیسینا هەلبەستا كوری بوویە، شیایە هەمی ئێش و ئازارێن گەل و وەلاتێ‌ خۆ دهەلبەستێن خۆدا چوارچۆڤە بكەتن، چونكە هەر دەم د دەرد و نەخۆشیێن مللەتێ‌ خۆ یێ‌ ستەم لێكری دنالی و ئەو هەمی ئیش و ئازارێن وی برێكا پەیڤێن خۆ دكرنە دیمەن و كەڤالێن هەمە ڕەنگ و زۆربەی بیاڤێن ژیانێ‌ تێدا دیاركرینە و شیا ناڤداریەكێ‌ برێكا بەرهەمێن خۆ یێن پری هەست و سۆز و یێن پری ڤیان و ژیان پەیدا بكەتن، لەورا ب دەهان هونەرمەندێن سترانبیژ یێن بناڤ و دەنگ ژی لسەر ئاستێ‌ كوردستانێ‌ رویكرینە پەیڤ و هەلبەستێن وی و كرینە سروود و ستران.
گەر بچینە دناڤ گولستانا پەیڤ و هەلبەستێن وی دێ‌ بۆ مە دیار بیت كانێ‌ ئەو چەندێ‌ دەستهەل و پەیڤ شرین و نازك بوویە، لەورا هەردەما هەلبەستێن وی دهاتنە خواندن یان دهاتنە بیهستن مرۆڤی هەست دكر كو یێ‌ دناڤ جیهانەكا دی دا فڕینێ‌ دكەتن، لەورا هەر زوی دكەفتینە سەر زمانێ‌ خەلكی.
من دخواست دسالڕۆژا وەغەرا وی دا وەك وەفاداریەك بۆ كار و خزمەتا وی چەندین تیشكا بەردەمە لسەر ژیانا وی دا كو بەرەبابین ئەڤرۆكە چەندەندەكێ‌ ل سەر ژیان و بەرهەمی وی ئاشنا ببن.
سەبری بۆتانی، ناڤێ‌ وی یێ‌ دورست (سەبری ئەحمەد تەمەر)ە، ب (سەبری بۆتانی) یێ‌ بەرنیاسە، ل سالا(1925) ل گۆندێ‌ (لودێ‌) یا سەر ب باژێرێ‌ (سێرتێ‌) ڤە هاتیە سەر دونیایێ‌، مالباتا وی ژی ژهۆزا ژێلییا یە ل باژێرێ‌ بۆتان.
هێشتا ژیێ‌ وی (8) سال بوو، ژئەگەرێ‌ ستەما حكومەتا توركیێ‌ ل سالا 1929 بابێ‌ وی دكەل مالباتێن رەسۆل ئاغا مهەما و برایێ‌ وی ئەگید ئاغا، سەرۆكێن هۆزا ژێلیێن بۆتان، مشەختی ڕۆژئاڤایێ‌ كوردستانێ‌ دبن و ل گوندێ‌ بنخەتی ئاكنجی دبن ب سەر دەڤەرا ئەندیوەرێ‌ ڤە.
ل سالا 1936 دایكا وی وەك ژنەكا ئۆلدار و خودێ‌ نیاس، هەر زوی كوڕێ‌ خۆ سەبری د دانیتە بەر خواندنا قۆرئانا پیرۆز ل دەڤ سەیدایێ‌ میرۆ ل گوندێ‌ «سێ‌ گركا»، مام سەبری د پێشەكیا دیوانا خۆ یا ئێكێ‌ دا یا بناڤێ‌ (دلستان) ڤێ‌ چەندی و بەشەك ژ ژیانا خۆ ب رۆنی ب شێوەیێ‌ شعر د دەتە دیاركرن، ژبەر زیرەكی و رەهوانیا وی «سەبری» یێ‌ هێشتا زارۆك هەر زوی قۆرئانێ‌ جاری دكەت، پشتی هینگێ‌ بەرێ‌ خۆ دەتە خواندنا فەرمی و ل باژێرێ‌ ئەندیوەرێ‌ دەست ب خواندنا خۆ دكەتن.
هەردەم خەم و خەیالا مام سەبری خۆشیا ژیانێ‌ ل دەڤ وی هەر ڤیان و حەز ژێكرنا نەتەوە و وەلات و خەباتەكا راستەقینە و پاقژ بوویە، لەورا دەما مرۆڤ دكەڤیتە دناڤا باغچێن هەلبەستێن وی دا مرۆڤ ڤێ‌ راستیێ‌ ب چاڤ دبینیت و بێهن و ڤیانا وەلاتی و خەریبیا وی و دلسۆزیا مللەت و كەلێ‌ وی یێ‌ خۆراكر ژ هەمی هەلبەستێن وی دفڕیت.
و ل دەستپێكا سالا (1944) و د ژیێ‌ (19) سالیێ‌ دا قەستا باشوورێ‌ كوردستانێ‌ دكەت و ل باژێرێ‌ زاخۆ و مویسل دمینیت، چونكە هەردەم هەستا كورد و كوردینیێ د مەژیێ وی دا یا خۆرت بوو، لەورا د وی دەمی دا دگەهیتە رێزێن پارتا «هیوا» و دبیتە ئێك ژئەندامێن وێ‌، ژبەركو پەیوەندیێن وی د كەل لوقمان مستەفا بارزانی دباش بوون دبیتە ئەندامێ‌ پارتا دیموكراتا كوردستانێ‌.
سەبری بۆتانی ژ ئەگەرێن سیاسی ل سالا (1946) ل زیندانا مویسلێ‌ دئێتە زیندانكرن، دنڤیسینەكا خۆدا دبێژیت: (ئەز و شعر ژ وی دەمی وەرە ب هەڤرا دژین) ئانكو ئێكەم شعرا خۆ وی ل ڤێ‌ سالێ‌ نڤیسیە.
ل سالا (1960) دگەهتە رێزێن شۆرەشا ئیلونا مەزن و بدرێژاهیا ژیانا خۆ خەبات بۆ كورد و كوردینیێ‌ كریە و هەردەم قەلەمێ‌ خۆ دڤێ‌ رێ دا دایە كاری.
ژبەركو رەوشا مام سەبری هەردەم یا پری‌ دەردەسەری و ئالۆزی بوویە لەورا زۆربەی هەلبەستێن وی هاتنە ونداكرن و گەلەك جاران وی هەلبەستێن خۆ دهێلانە دمالێن دۆست و هەڤاێن خۆ دا كو بهێنە پاراستن، لێ‌ ئەڤ چەندە ژی دبیتە ئەگەر كو گەلەك هەلبەستێن وی دناڤا گلگلەیێ‌ ژیانێ‌ دا ونداببن، بەلێ‌ ب سایا سەرێ‌ كورێ‌ وی (بەشیری) گەلە ژ وان بەرهەمان هاتنە رزگاركرن ژ وندابوونێ‌ ڤەڕەستن و كەفتنە دناڤا رۆپەلێن دیوانا ب ناڤێ‌ (بلۆرا چییا).
ل سالا 1988 و ب بریارەكا حكومەتا عیراقێ‌ ناسناما وی یا عیراقی ژناڤبر ژبەركو ئەو ژی ئێك ژ كوردێن باكور بوویە، مام سەبری ل هەمبەر ڤێ‌ بریارێ‌ دراوەستیت و ب هاریكاریا ئێكەتیا نڤیسەرێن كورد تایێ‌ دهۆكێ‌ نامەیەكێ‌ بۆ سەرۆكێ‌ عیراقێ‌ یێ‌ سەردەمی (سەدام حسێن)ی فریدكەت و تێدا دیار دكەت كو ئەو ژی ژ هەمان باژێرێ‌ وەزیرێ‌ وی تەها جزیری (تاها جزراوی) یە ل دەڤەرا بۆتان جهێ‌ لێ‌ ئاكنجی بوونا خێزانا وی.
ل سالا (1992) مشەختی وەلاتێن ئەورۆپا دبیتن و ل وەلاتێ‌ نەرویج ئاكنجی دبیتن، ئەڤ بلیمەتێ‌ خودانێ‌ پەیڤێن نازك و پر بها ل ڕۆژا (25/10/1998) ل باژێرێ‌ ئۆسلو ل پایتەختێ‌ وەلاتێ‌ نەرویژێ‌ دلێ‌ وی رادوەستیت و خاترا خۆ ژ ڤێ‌ جیهانێ‌ دخوازیت و د چیتە بەر دلۆڤانیا خودایێ‌ مەزن و جەنازێ‌ وی هەر ل وێرێ‌ دهێتە ڤەشارتن.
ئەڤی ناڤداری سێ‌ دیوانێن هەلبەستان ل دویڤ خو هێلان: (شین و شادی ـ دلستان ـ بلۆرا چیا)، زێدەباری چەندین ڤەكۆلین و چیڕۆك و بابەتێن فولكلۆری.

ژێدەر:
ـ دیوانا «دلستان»/صبری بۆتانی ـ 1984 چابخانا (الحوادث)
ـ دیوانا «شین و شادی» /صبری بۆتانی
ـ دیوانێن سەبری بۆتانی (شین و شادی، دلستان، بلۆرا چییا)، ژ وەشانێن ئێكەتیا نڤیسەرێن كورد/دهۆك 2008.
ـ ژ بیردانكا دیرۆكێ‌ / لوقمان یوسف 2020.
Kurdipedia.orgـ

ئەلند مزووری

ئەڤە هەیامەكە ژ نشكاڤە روودانەكا سەیر پەیدادبیت، ئەو ژی شكاندنا جامێن ترۆمبێلایە ل ناڤا بازاڕی ژلایێ هاولاتیەكێ دهۆكێ ڤە و ئەڤ كریارە بۆ چەندین جاران یا دووبارە دبیت.
ئەڤ هاولاتیە ب بەهانەیا دیناتیێ یان نەخۆشیا دەروونی ڤان رەفتارێن نە شایستە دناڤ بازاڕێ دهۆكێ دا ئەنجام د دەت ئەڤ كریارە هەتا نڤیسین و بەلاڤكرنا ڤی بابەتی ژی ئەڤ كریارە ژلایێ وی كەسی ڤە دبەردەوامن.
نوزانم ئەڤ كابرایە یێ دورستە یان نە؟ یان خۆ ب دیناتی ئینایە دەرێ، ئەڤە دەمەكە ئەڤی كابرای چەندین كارێن بڤی ڕەنگی ئەنجامداینە، بێ كۆ كەسەك یان لایەنەك دەستێ وی بگریت ئەگەرێێن ڤێ كریارێ بۆ ڤەگێریتن، ئەڤ چەندە یا بوویە ئەگەرێ دلگرانیا هەموو شۆفێران ئێدی ئەو ژی زوو ب زوو نەوێرن ترۆمێلێن خۆ ل ناڤ بازاڕی ب راوەستین.
ئەرێ كی بەرپرسە ژ ڕەفتار و كریارێن ڤی جامێری؟.
ئەگەر ئەڤ مرۆڤە ل دووف حەزێن خۆ یان ژلایەكیڤە بهێتە هاندان بۆ ئەنجامدانا ڤان كریاران، بلا سازیێن ئیمناهیێ ب تایبەت پۆلیس دووڤچوونەكێ لسەر بكەن و بداننە دبن چاڤدێریێ هەتا كۆ دگەهنە ئەنجامێن دووڤچوونێ، ئەگەر ئەڤی كەسی چ نەخۆشیێن دەروونی یان هەر هەر نەخۆشیەكا لێ نەبن بلا ئەو رێكارێن خۆ یێن ئاسایی وەربگرن، لێ ئەگەر نەخۆشیكا دەروونی هەبیت بلا ئێكسەر رادەستێ ڕێڤەبەریا ساخلەمیێ سەنتەرەكێ تایبەت ب نەخۆشیێن دەروونی بكەن بۆ چارەكرنا وی، ئەگەر ژلایێ مێشكیڤە یێ دورست نەبیت بلا گەلەك ئازادیێ نە دەنێ و سنۆرەكی بۆ بدانن و خێزانا وی ژێ بەرپرس بكەن، هەتا كۆ چارەكێ بۆ دهێتە دیتن، دا كو خەلكەك ژڤێ كێشە و كریارێن ئەو پێ رادبیت ژێ قورتال ببن.
بلا كەس و كارێن وی ئاگەهدار بكەن و ئەو ل سەر هەر كریارەكا وی یا خراب بەرپرسن، یانژی ژلایێ پۆلیسان ڤە دووفچوونەكێ لسەر بكەن كا كی ل پشت كریارێن وی یە، ئاگەدار بكەن داكو چارەیەكێ ل نەخۆشیا وی بكەن.

ئەلند مزووری

یارییا فوتبۆلێ ئێک ژ یاریێن جەماوەری جیهانی یێن بناڤودەنگە، ڕۆژ بۆ ڕۆژێ حەزژێکەر و بینەرێن وێ زۆرتر لێدهێن، دشێین بێژین هەمی قۆرنەتێن جیهانێ نێزیکی ئێک کرینە و خەلک و حەزژێکەرێن وێ ب جۆش ۆ خرۆشەکا مەزن پێڤە هاتینە گرێدان، ئەڤ یارییە دخواستە هندەک رفتار و رەوشتێن جوان و ئەرێنی چ ژلایێ یاریزانان ڤە بهێتە پراکتیزەکرن یان تەماشەڤان و هاندەران ڤە بیت.
ژلایێ تەماشاڤان و هاندەران ڤە:
دڤێت پشتەڤانییەکا جوان ب گیانەکێ ئاڤا و ب ڕەوشتەکێ بەرز و بلند ب گیانەکێ وەرزشی رێزگرتنێ ل رکابەرێن یانا خۆ و دادڤانا بگرن، هەر وەسا رێزێ ل یاریگەهێ بگرن و جکەسەک نەچیتە دناڤا یاریگەهێدا و چ کەرستەکی یان بەرمایکەکی نەهاڤێنە دیاریگەهێدا، ئانکۆ دیاریزانێن رکابەرێن یانەیا خۆ نەوەرکەن، ڕێزێ ل بریار و دیتنێن دادوران و لیژنا دادوەری بگرن.
ژلایێ یاریزانان ڤە:
دەما یاریزان دگەهتە ناڤا یاریگەهێ دا دڤێت یێ برێک و پێک و ئامادەبیت بۆ یاریێ، ژلایێ ساخلەمی و شیانێن جەستەیێ یێ بەرهەڤ بیت بۆ یاریێ و ب کارامەیی و ب گیانەکێ وەرزشیانە یاریێ بکەت و یاریەکا پاقژ و بێ هنگافتن و تۆندی و تیژیێ بکارنەئینیت، ڕفتارێن جوان ئەنجام بدەن و رێزێ ل ڕکابەرێن خۆ بگرن هەر وەسا رێزێ ل بریارێن دادڤانان بگرن ل دەمێ دانا هەر بریارەکێ ژلایێ دادڤانی ڤە چۆنکە ئەو بریاردەرێ مەیدانێ یە، دڤێت هەر یاریزانەک ل جهێ خۆ براوەستیت وەک ڕێزگرتن ل بریایارا دادڤانی هەتا کۆ ئەڤ بریارە ب دووماهی دئێت.
وەرزش بوویە هەلگرا پەیاما گیانێ وەرزشی، ئەرێ ئەڤ گیانێ هە ل دەڤ وەرزشڤان و بینەر و جەماوەرێ مە یێ وەرزشی هەیە یان نە؟ ئەڤە دبیتە جهێ پرسیارێ، چۆنکە چەندین بوویەرێن وەرزشی دناڤ وەرزشا مە یا کوردی دا هاتینە دیتن بووینە جهێ دلگرانیێ و بەروڤاژی ڤێ پەیامێ، بتایبەت دناڤا دهەڤرکیێن یاریێن یانەیێن مە یێن کوردستانی دا، هەر دەم ئالۆزی و بهەڤچوون و تۆند و تیژی هاتیە یە دیتن، لەورا بچەند گۆتنێەکێن فەر ب دیارکرنا چەند خالێن دویر ژڤێ ڕەوشەنبیریێ دەمە دیارکرن بۆ هەر لایەکی.
هندەک ئەتەکێت هەنە دڤێت بهێنە پەیرەوکرن د ناڤا یاریگەهان دا، چ ژلایێ یاریزانا ڤە بیت یان یێ تەاشەڤانان ڤە بیت، ب مخابنی ڤە دبێژم کۆ مە بینەر و پشتەڤانێن دورست یێن وەرزشی نینین، بینەرێ مە نەشیایە خۆ گونجاندنێ دگەل بۆیەران بکەت و هەر دەم د لۆتکا هەلچوون و کارڤدانایە، بمخابنی ڤە دبێژم چەندین ڤیدیوو هاتنە دیتن ڕۆیەکێ کرێت یێ وەرزشا مە نیشان ددەن، بێرێزکرنا ئێک و دوو و بکارئینانا تۆند وتیژیێ، تێکدانا یاریگەهان هندەک بوویەر بچاڤ هاتینە دیتن کۆ کورسێین یاریگەها گەهشتینە دناڤ جادان دا، نموونەکا زیقکورسیەکا یاریگەها شەعب یا یاریا دووماهیێ یا دهۆک و زاخۆ گەهشتیە دهۆکێ؟ و زێدەباری وان شەر و هەڤچوونێن دناڤ و ژدەرڤەی یاریگەهێ.
هاتیە گۆتن کۆ ئیدارا یاریگەهێ نەهێلایە ئاڤێ ببەنا دناڤا یاریگەهێ دا، ئەڤ خالە لسەری هاتیە بەحسکرن بێ گومانی ئەو بەتل هەمی دا هێنە هاڤێتن بۆ دناڤ گۆرەپانا یاریێ دا، دشێم بێژم کۆ ئەڤ چەندە بوویە ئەگەر، لەورا دخوازم ڤێ پەیامێ بگەینم ئیدارا یانێن کوردستانی هەمیان و بتایبەت یانا دهۆک، کۆ خاستیە سکالەیەکێ دژی ڤێ چەندێ تۆرمار بکەن، دبینم هەر سکالەیەکا بهێتە تۆمارکرن دێ ئەنجامێن بەروڤاژی هەبن، هیڤیە ببینە خودان بینەرەکێ وەرزشی یێ خۆدان ئاستەکێ بلند ژ ڕەوشەنبیریا بینەریێ، مەرەم ژ بینەریا وەرزشێ ئەوە مرۆڤ چێژێ و خۆشیێ ژێ وەربگریت نەکۆ بەرو ڤاژی.