پەیوەندیێن د ناڤبەرا بەغدا و هەولێرێ دا كلیلا سەركەفتنا حوكمەتا عەلی زەیدی نە
پشتی راسپاردنا عەلی زەیدی بۆ پێكئینانا حوكمەتا نوو یا ئیراقی، و ئەو گوهۆڕینێن چاڤەڕێكری یێن كو د شێوازێ حوكمڕانییا سیاسی و ئابوورییا وەلاتی دا ل گەل خۆ دئینیت، سەرنج دكەڤیتە سەر سروشتێ وان ئاستەنگێن ناڤخۆیی یێن كو بەرانبەر سەرۆكێ وەزیران یێ راسپارتی دبن، ل بەری هەموویان ژی پەیوەندیێن د ناڤبەرا بەغدا و هەولێرێ دا.
ئەڤ دانانە د قۆناغەكا سیاسی یا هەستیار دا یە، داخواز دهێتە كرن كو رێكارێن جودا ژ شێوازێن تەقلیدی یێن حوكمەتێن بەرێ بهێنە وەرگرتن، ب تایبەتی ب بەرچاڤگرتنا وان كێشەیێن چارەسەرنەكری یێن كەفتینە سەرئێك د ناڤبەرا حوكمەتا فیدرالی و هەرێما كوردستانێ دا. ئەڤ پرسە رەهەندێن دەستووری، سیاسی و دارایی یێن تێكەلە دگرنە خۆ، كو ڤێ چەندێ وەكریە چارەسەركرنا وان ببیتە تاقیكرنەكا پێشوەخت بۆ شیانێن حوكمەتا نوو د ڕێڤەبرنا هەڤسەنگیێن ناڤخۆیی دا.
د ڤی چارچۆڤەی دا، عامر ئەلقەیسی، شرۆڤەكارێ سیاسی راگەهاند: «سەرۆك وەزیرێن راسپارتی دێ رووبڕووی قەبخوازیێن ئالۆز بیت كو پێتڤی ب بڕیارێن وێرەك و دووركەفتن ژ سیاسەتا لهەڤهاتنێن نەدیار هەیە بەرەف هەلوەستەكێ رۆهن ل سەر بنەمایێ دیتنەكا جودا بۆ رێڤەبرنا دەولەتێ. قۆناغا نوكە ئێدی بەرگێ وان نیڤ-رێكاران ناگریت كو ل سالێن بۆری سەلماند كو چو كارتێكرن نینە و نابیت ژی».
عامر ئەلقەیسی رۆهن ژی كرەڤە»ئێك ژ دیارترین ئاریشەیان پەیوەندییا بەغدا ل گەل هەولێرێ یە، كو د دەمێ سالێن بۆری دا ئەگەرەكێ راستەوخۆ یێ دووبارەبوونا قەیرانێن سیاسی و دارایی بوویە، ئەڤە ژی دزڤڕیت بۆ پێداگرییا حوكمەتێن لدووڤ ئێك هاتین ل سەر رێڤەبرنا ڤێ پرسێ ب هزركرنەكا ناڤەندی كو دژی سروشتێ سیستەمێ فیدرالی یە یێ كو د دەستوورێ ئیراقی دا هاتیە دیاركرن».
ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر: «هێزێن كوردی د پتر ژ هەلكەفتەكێ دا پێگیریبوونا خۆ بجهئینانا دەستووری وەك چارچۆڤەیەكێ بنەڕەتی بۆ رێكخستنا پەیوەندییان ل دگەل بەغدا دوپات كریە، هەروەسا رۆلەكێ بەرچاڤ هەبوویە د پشتەڤانیكرنا پێكئینانا حوكمەتێن لدووڤ ئێك و پشكداریكردن د دەربازكرنا وێ ئاستەنگا سیاسی یا كو د دەمێن جودا دا مەترسی ل سەر پرۆسەیا سیاسی دروست كری».
هەروەسا گۆت: «چارەسەركرنا ڤێ پرسێ پێتڤی ب ڤەگەڕیانێ هەیە بۆ بنەمایێن دەستووری، ل بەری هەموویان ژی بجهئینانا مادەیا 140 یا تایبەت ب دەڤەرێن ناكۆكی ل سەر. ئەڤ مادەیە رۆلەكێ چارەنڤیسساز دگێڕیت د چارەسەركرنا پشكەكا مەزن یا كێشەیێن گرێدای ب پرسا كەركووكێ ڤە، زێدەباری دیتنا چارەسەرییەكا دوماهییێ بۆ پرسا مووچەیێ فەرمانبەرێن هەرێمێ، چونكی ئەڤە مافەكێ دەستووری یە و نابیت بكەڤیتە بن لێكدانەڤەیێن سیاسی».
رۆهن ژی كرەڤە «هەروەسا مەلەفێ بودجەی و پشكا هەرێمێ ژ دیارترین قەبخوازیێن ل پێشبەری حوكمەتا نوو نە، ئەڤە ژی پێتڤی ب چارەسەرییەكا بنەڕەتی هەیە كو گەرەنتییا ئارامییا دارایی بكەت و رێگریێ ل دووبارەبوونا قەیرانێن سالێن بۆری بكەت.»
ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر: «درەنگكەفتنا دەركەفتنا یاسایا پەترۆل و غازێ بوویە ئەگەرێ ئالۆزبوونا پەیوەندیێن د ناڤبەرا بەغدا و هەولێرێ دا، د ئەنجام دا ئەڤە بوویە ئەگەرێ كۆمبوونا ناكۆكییان ل گەل كۆمپانیێن نێڤدەولەتی، كو پشكەك ژ وان گەهشتینە ناڤبژیڤانییا نێڤدەولەتی، زێدەباری وێ چەندێ كو تۆهمەتێن هەڤپشك دەربارەی رێڤەبرنا سامانێن پەترۆلێ زێدە بووینە».
وی شرۆڤەكارێ سیاسی ئاماژە دا وێ چەندێ كو «ئاڤاكرنا باوەریێ د ناڤبەرا هەردو ئالییاندا پێتڤی ب دووركەفتنێ هەیە ژ وان سیاسەتێن كو پارچەبوونێن ناڤخۆیی یێن ئالیێن كوردستانی بۆ دەستكەفتێن سیاسی یێن دەمكی بكار دئینن، ل شوونا وێ كار بكەن بۆ دامەزراندنا هەڤپشكیبەكا راستەقینە ل سەر بنەمایێ پێگیربوون ب ڕێككەفتن و تێكگەهشتنان.»
ل دوماهییێ گۆت»سەرۆك وەزیرێن راسپارتی، د ناڤ هێزێن كوردی دا دێ هەڤپەیمانەكێ باوەرپێكری بینیت هەكە ل سەر بنەمایێ هەڤپشكی و پێگیریبوونا هەڤدو سەرەدەری ل گەل وان بهێتە كرن. ئەڤە ژی دشێت رێكێ خۆش بكەت بۆ ئارامییا سیاسی یا بەرفرهە، نە تنێ د پەیوەندییان دا ل گەل هەرێمێ، بەلكو دێ درێژ بیت بۆ هەموو دیمەنێ سیاسی یێ ئیراقی».
