NO IORG
نووترين نووچه
Authors Posts by رەمەزان دەشتمری

رەمەزان دەشتمری

رەمەزان دەشتمری
14 POSTS 0 COMMENTS

5

ڕەمەزان دەشتمری/ زاخۆ

ئەنفالا بەهدینان ل ڕۆژا 25/8/1988 دەستپێكر و ل ڕۆژا 6/9/1988 و ل دویڤ بڕیارا حوكمەتا ئیراقێ یا ژمارە (736) دەرچوو كو هەر ژ ڤێ مێژوویێ هەر كەسێ بكەڤیتە د دەستێ لەشكری ئیراقێ دا دێ هێتە لێبۆرین. پشتی دەڤەر هاتیە كیمیا بارانكرن و خەلك بەر ب هەوا ئەنفالێ ڤە كەفتین و خەلكەكی زۆر كەفتی د دەستێ ڕژێما ئیراقێ دا و ڕەوانەیی قەلعا نزاركێ ل دهۆك و سەلامیێ كرین و دڕندەترین ڕەفتار ل گەل وی خەلكی هاتیەكرن. سەركردایەتیا شۆڕەشێ ب تایبەتی سەرۆك مەسعود بارزانی هەمی دەرگەهێن دەولەتێن جیهانی و خاچا سۆرا نێڤدەولەتی و (un) قوتان كو حوكمەتا ئیراقێ ئەنفال یا ب سەرێ مللەتێ كورد ئینایی. خالێ من سەلیمی گۆت: ل دەسپێكا هەیڤا (10) دەه ئەم ل وی دەمی ل تاخێ عەباسیكێ بووین و داوەتا مالەكێ بی و گورمێنا دهۆل و زڕنایێ بوو. شاندەكا ئیراقی كو پێكهاتی بوو ژ هندەك رۆژنامەڤانێن ئەلمانی و چەند فەرماندەیێن عەسكەری و ئەمن و ئیستخبارات و ڕەفیقان. ئینانە تەنشتا وێ داوەتێ. وان فەرماندەیێن عەسكەری گۆتنە وان ررۆژنامەڤانان. مە چ ئەنفال و گرتن و كوشتن ب سەر شیمالێ ئیراقێ دا نەڕاكریە. بەلێ ژبەر عوسات و موخڕبان چەند گوندێن سەر سنووری، مە یێن ڕاكرین و ئیناینە باژێڕان و ئەو خەلكێ نها چووینە توركیا ژبەر گەفێن موخڕبان ژ نەچاری دەربازی ناڤ ئاخا توركیا بووینە و دێ بزاڤێ كەین وی خەلكی بزڤڕینن سەر جهێ وان. وان فەرماندەیان گۆتن: گەلی رۆژنامەڤانان بەرێ خوە بدەنێ ئەڤ خەلكە چەند بكەیفن و بەرێ خوە بدنە داوەت و دیلانا وان و چەند خەلك لێ خڕڤەبووینە. حوكمەتا ئیراقێ هۆسا ڕویێ ئەنفالێ نیشا خەلكێ بیانی ددان. وە دیارە ئەنفال پەیدانەبوویە و چ كەس بەر ئەنفالێ نە كەفتینە. چونكو ل باژێڕ و گوند و كۆمەلگەهێن دەڤەری مە نە دیت هیچ بەیانامەك یان لافیتەك ژ لایێ هەر جه و لایەنەكێ سیاسی و ئیداری ڤە، ئەڤ ئەنفالە ساخكربیت؛ ئەرێ پرسیارەك دێ كەنگی و چاوا سەرەدانەك بۆ خێزانێن ئەنفالبوویێن سالا1988ێ‌ هێنەكرن. نەخاسمە ئەو خێزانێن زەلامێن وان بەرزەبووین و بێ سەروشوین بووین و ژیانا خوە یا ب ترس و سەهم ل ناڤا ستری مشكێن دەشتا هەولێرێ ل بەحرك ـ جەژنیكان دا بۆراندین.

12

رەمەزان دەشتمری

گوندێ‌ بۆسەلێ‌ ئێك ژ گوندێن سەر ب ناحیا دەركارێ‌ ڤەیە و دكەڤیتە نەقەب و بەرپالا چیایێ‌ كێڕەبی، هەروەسا گوندەكی ب ناڤ دەنگە د وارێ‌ چاندن و خودانكرنا تەرش و كەوالی و هەروەسا ب هەبوونا داركەزوان و دار هەژیران گەلەك بەرنیاسیا خوە هەبوو. هەر وەسا د كەڤندا گوندێ‌ بۆسەلێ‌ مالباتێن حەكیم و لوقمان د وارێ‌ نۆشداریێ‌ و فەلك ناسی و حسابداریێ‌ ل ئەڤی گوندی هەبین. ل سەر دەمێ‌ شۆِرەشا ئیلۆنا مەزن دا رۆلەكێ‌ بەرچاڤ د وارێ‌ بازرگانی و خزمەتا مێهڤان و رێڤنگ و رێباران دا هەبوو. نەخاسمە ل سالێن هەشتیان و دەمێ‌ خەلك ئەڤێن دایكبوونێن ئەوان بۆ سەربازیێ‌ هاتبان و دا قەستا تەجنیدا زاخۆ دكرن و (دەفتەر خدمە) یا خوە نیشا ئەفسەرێ‌ دایرا تەجنیدێ‌ دابن كو بۆ ڕۆژا دەستنیشانكری بۆ سەربازیێ‌ بچن. ڤێجا كەسەكی ب ناڤێ‌ (عریف سالم) ل تەجنیدا زاخۆ هەبوو و دەستێ‌ وی دگەل ئیستیخباراتا گشتی یا بەعسیان دا هەبوو. دەمێ‌ كەسەكێ‌ قەستا تەجنیدا زاخۆ كربا هەر ل بەر دەرگەهی ئەڤ كەسێ‌ ب ناڤێ‌ عریف سالم دا بێژتێ‌: تە كیژ تەجنید دڤێن؟ تە بڤێت ئەڤە تەجنیدا زاخۆ و هەر وەسا تە بڤێت ژی ئەوا تەجنیدا گوندێ‌ بۆسەلێ‌ هەر قەست بكێ‌. هەلبەت ل ئەوی دەمی گوندێ‌ بۆسەلێ‌ گوندەكی ستراتیژی بوو بۆ د ناڤبەرا دەشتێ‌ و زۆزانان دا خزمەتەكا زۆر بۆ شۆرەشا گولانێ‌ دكر. هەروەسا رێكا سەرەكی یا هاتن و چوونا خەلكێ‌ بوو، ل دەمێ‌ بۆ بارەگایێ‌ لیژنا ناڤچەیا زاخۆ و حەفتەنینێ‌ و كۆماتەیی چووبانە د رێكا سەرێ‌ بەستێ‌ و كانیا زهێدی یانژی  درێكا نهالا دینارا و رێكا سەرێ‌ دێرێ‌ بۆ گوندێ‌ بۆسەلێ‌ چووبان ل دەمێ‌ دگەهشتن گوندێ‌ بۆسەلێ‌ ژ بەردەستێ‌ حوكمەتێ‌ دویر دكەفتن و بایێ‌ ئازادیێ‌ دهەلدكێشان. ڤێجا ئەڤ عریف سالم دا خەلكەكێ‌ هاندەت كو خەلك ژ سەرباژیێ‌ رەڤیبا ەو قەستا ناڤ رێزێن شۆرەشێ‌ كربا. ل دەمەكێ‌ دایرا ئەمنا زاخۆ گازی ئەڤی عریف سالم كر و گۆتی: ئەرێ‌ چ ئەگەر هەنە تو دبێژی ئەڤێن دایكوبابێن ئەوان بۆ سەربازیێ‌ هاتین و تو دبی ڕیگر و ناهێلی بچنە عەسكەریێ‌ و تو دبێژیە ئەوان: هەڕن قەستا تەجنیدا بۆسەلێ‌ بكن. دبێژن: ئەڤی عریف سالم گوت: هوین مایێ‌ خوە د ئەڤێ‌ چەندێ‌ دا نەكت و نەبێژن ئەڤە دایرا ئەمنێ‌ یە یانژی دێ‌ هەوە ل شوعەبەیا ئیستخباراتا گشتی ل بەغدا هنێرم و باش بزانن عریف سالم ل گەل ئیستخباراتا گشتی یە و مایێ‌ خوە د كارێ‌ عریف سالم دا نەكەن. ئەم بەرێ‌ خەلكێ‌ ددەینە بۆ ناڤ چیا و عەسات و موخەڕبا دا ل ئەوی دەمی ل دەف حوكمەتێ‌ ببن ڕەڤی و تۆمەتبار، هەر وەسا دا زارۆكێن ئەوان ژ خواندنێ‌ دویر بكەڤن، هەر وەسا دا كەس و كارێن ئەوان ژی ل دەف حوكمەتێ‌ بن تۆمەتبار. هەكەر هات و سوبەهی هاتن خوە رادەستی حوكمەتێ‌ بكن. دێ‌ زارۆكێن ئەوان ژ خواندنێ‌ ڤەقەتن، هەر وەسا گەلەك ژئەوان دێ‌ نەچاربن و نەشێن بچن سەربازیێ‌ ژی ل ڤیرێ‌ یان دێ‌ بنە جاش و فرسان و مالا خوە ب دەستێن خوە خراب كن و سۆژن. یانژی دێ‌ بنە زەلامێن ئەمن و ئیستخباراتێ‌ دێ‌ خەلكێ‌ خوە دنە گرتن و كوشتنێ‌ و هەتا بشێن دەبارا ژیارا خوە یا رۆژانە بكن. عریف سالم گۆت: ژبەر ئەڤێ‌ چەندێ‌ ئەز دبێژمە خەلكێ‌ ئەوا هەنێ‌ رێكە بۆ تەجنیدا گوندێ‌ بۆسەلێ‌ هەڕن و عەسكەریێ‌ ل وێرێ‌ بكن.

 

15

رەمەزان دەشتمری

ل سەردەمێ شۆرەشا ٢٦ گولانا پێشكەفتنخواز دا خەلكەكێ بەرچاڤ ب خێزان ڤە قەستا ناڤ شۆرەشێ كرن و ل ناڤ كەلی و زۆم نهالێن سەر سنووری ل دەڤەرا حەفتەنینێ و گەرینۆكێ و گەلیێ هرچان بۆ خوە ئاڤاهی ب تەقنێ و بەرا دروستكرن و لێ ئاكنجی بوون. هەر وەسا دەستدانە چەكی و بوونە پێشمەرگە و خەبات و بەرخوەدان ل دژی سیاسەتا ڕژێما بەعس یا ئەوی سەردەمی كرن. ژبەر كو ئەو جهێ لێ ئاكنجی بین دەڤەرا چیایی و ل وەرزێ زڤستانێ ب شێوەیەكی زۆر بەفر لێ دباری. ئەوبوو ل شەڤا ١٩٨٣/٣/٤ و دەمێ حەلیانا بەفرێ ئاشویتا بەفرێ ب سەر ئەوی خەلكێ ل گەلێ هرچا دا هات خوار و د ئەگەرێ دا پتریا وان ژن و زاڕۆك مان د بن ئەوێ لێهمێشتا بەفرێ دا و مان دبن لەهیا بەفرێ دا و شەهیدبوون. هەروەسا گەلەك ژ وان كەسان ئاڤاهیێن خانیان ب سەروان دا هاتن خوار و مانە ساخ. هەر دەملدەست خەلكێ ل وان زۆمێن ل دەور و بەرێن وان و پێشمەرگەیێن بارەگایێ لیژنا ناڤچەیا زاخۆ ل هاوارا ئەوی جهێ رویدانێ چوون و هەر د ئەوێ شەڤێ دا دەست ب لێگەریانێ كرن و بەفر هەلكۆلان و شیان هەژدە كەسان ب ساخ و سلامەتی قورتال بكن. بەلێ ب مخابنی ڤە د ئەڤێ كارەساتا دلتەزین یا سروشتی دا، ئەوا كو ل شەڤا ١٩٨٣/٣/٤ ل گەلیێ هرچا رویدایی هەژمارا 19 كەسان ژ ژن و زارۆكان گیانێ خوە ژ دەستدان و هەوەسا ئەڤێن هاتین شەهیدكرن ژ كەس و كارێ پێشمەرگەیێ بوون و پتریا وان نە ل ناڤ خێزان و مالا خوە دا بوون، بەلكو د ئەركێ پێشمەرگایەتیێ دابوون. لەوما فەرە ئەم ب خۆە دیرۆكا خۆە بنڤیسن و تۆمار بكن، چونكو كەسێن خەباتكەر و ماندونەناس و ماندیبوون و رەزالەت و دەردە سەری دیتینن خزەتا وان بێتە بەرچاڤ گرتن و ڕێ و ڕەسم و بیرەوەریێن وان بێنە ساخكرن.
ناڤێن شەهید كارەساتا ئاشویتا بەفرێ ل شەڤا ١٩٨٣/٣/٤ ئەوا ل زۆما پساغا ل گەلیێ هرچا ل دەڤەرا حەفت تەنینێ رویدایی ئەڤە بوون:ـ
1- شەهید محەمەد بەدیع تەتەر
2- شەهید ستی ئوسمان
3- شەهید سادق ئوسمان عەبدولا
4- شەهید عەلی سەرحان عەبدولا
5-شەهید بهار حسێن ناسر
6- شەهید رزگار حسێن ناسر
7- شەهید پیرۆز حەجی سالح
8- شەهید زەمرید سالح ناسر
9- ئەحمەد ئاڤدەل ئەحمەد
10- شەهید سەلاح ئەحمەد ئاڤدەل
11- شەهید شڤان ئەحمەد ئاڤدەل
12- شەهید فاتیما ئەحمەد ئاڤدەل
13- شەهید مەدینا پساخا هەڤژینا (سادق ئوسمان)
14- شەهید ئەسمەر سادق ئوسمان
15- شەهید سالح سادق ئوسمان
16- شەهید زەینەب شبلی عەبدولرەحیم
17- شەهید تەیبەت پساغا
18- شەهید ئەسمەر دەرویش
19- شەهیدجەمیعا پساغا
جهێ وان بەهەشت بیت كوردستان ئاڤەدان بیت هەر بەرز و بلند بیت ئالا كوردستانێ.

17

رەمەزان دەشتمری

پشتی نسكۆیا سالا 1975 ب سەر شۆڕشا ئەیلوولا مەزن دا هاتی و هەر ئێكسەر ڕێكخستنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل دەڤەرێ‌ دەسپێكر و ل ڕۆژا 26/5/1976، چریسكا شۆڕەشا گولانا پێشكەفتنخواز دەستپێكر و ڤەژەنا پارتی دیموكراتی كوردستان ژلایێ‌ ڕیكخستنا نهێنی و هێزا پێشمەرگەیی یا چەكداری وەڕاڕ كر و چەندین چالاكیێن نهێنی و لەشكری ل دژی دڕژێما ئیراقێ‌ یا وی سەردەمی هاتن ئەنجامدان. حوكمەتا ئیراقێ‌ چەندین جاران هێرشێن عەسكەری بۆ سەر دەڤەرێم ڕزگاركری ئەوێن د دەستێ‌ پێشكەرگەیی دا برن، بەلێ‌ ب هێزا پیلایی و ب باوەرییەكا موكۆم یا پێشمەرگەیێن قەهرەمان ئەو هێرشێن عەسكەری شكاند و عەسكەر ب سەرشوڕی پاشدا دزڤڕین. دگەل هێرشێن عەسكەری یێن حوكمەتا ئیرقێ‌ فرۆكەیێن جەنگی ژ جۆرێ‌ هەلیكۆپتەر بكاردئینان. ئەوبوو پشتی ئەوێ‌ هێرشا عەسكەری و ب هاریكارییا فەوجێن جاشان ل ڕۆژا 22/8/1984ی هێرشەكا بەرفرەه بۆ سەر بارەگایێ‌ لیژنا ناوچا زاخۆ و دهۆكێ‌ برن و شەڕێ‌ هەری مەزن كەفتە دەوروبەرێن گوندێ‌ ئەرمشتێ‌ و پشتا گوندێ‌ زێوكێ‌ ئۆزمانا و ئەڤێ‌ شەڕی هەتا ڕۆژا 29/8/1984 ڤەكێشا و حوكمەتا ئیراقێ‌ نەچار بی ب سەر شۆڕی پاشدا زڤڕی. ل سالا 1985ی حوكمەتا ئیراقێ‌ هاتن د ناڤبەرا دەڤەرێن ڕزگاركری و دەڤەرێن ل دەستێ‌ حوكمەتێ‌ دا قەدەغەكرن و ڕۆژانە فڕۆكەیێن جەنگی یێن هەلیكۆپتەر چاڤدێرییا دەڤەرێ‌ دكرن و خەلكەكێ‌ نەدشیان ب ئازادانە هاتن و چوونێ‌ بكن. ئەوبوو ل ڕۆژا 10/12/1986ی شەشی هەڤوەلاتیێن سڤێل كو خەلكێ‌ گوندێ‌ ئەلكیشكێ‌ ل دەڤەرا دۆسكیان هەر ئێكی هندەك گەنم ل تەرەكتۆرەكێ‌ باركرن و قەستا گوندێ‌ ناڤكەندالا بۆ هێرانا گەنمی كو بكنە ئاركرن. ئەوبوو ل دەمژمێر یازدەیی ڕۆژێ‌ گەهشتن جهەكێ‌ دبێژنێ‌: سەرسیارا د ناڤبەرا گوندێ‌ گوڤكێ‌ و گوندێ‌ بەرزیركێ‌ دا و دو فڕۆكەیێن جەنگی یێن ژ جۆرێ‌ هەلیكۆپتەر هاتن هنداڤی وان و ئێكسەر ئەو وەلاتیێن سڤێل و دگەل تەرەكتۆرێ‌ كرنە ئارمانج و دانە بەر گۆلەییان. هەر د جه دا هەر شەش وەلاتی شەهیدكرن و تەرەكتۆر ژی سۆتن و ئەڤان هەردو فڕۆكەیێن هەلیكۆپتەر پێكۆلكرن كەلەخێن ڤان وەلاتییان ل جهێ‌ ڕویدانێ‌ ڤەگوهێزن. بەلێ‌ هاوارا پێشمەرگەیی ب سەرپەرشتییا شەهید محۆ گەودا ژ گوندێ‌ بەرزیركێ‌ ل هاوارا وان هات و ب چەكێ‌ گولەیێن ئاربیجیان شەڕ ل گەل ئەڤان فرۆكەیان كر و ئەوبوو ئەڤان هەردو فڕۆكەیێن هەلیكۆپتەر ب تنێ‌ شییان كەلەخێ‌ ئێك ژ وان كەسێن هاتین شەهیدكرن بناڤێ‌ (عەمر رەشید ئەیۆب) و ل گەل خوە ڕاكن و بۆ فرقەیا زاخۆ یا عەسكەری ڤەگوهێزن. دەمێ‌ پێشمەرگە و هێزا بەرگیریا مللی و خەلكێ‌ دلسۆزێ‌ دەڤەرێ‌ ل تانا وان چووین و ب دلەكێ‌ پڕی غەمگین جەنازەیێ‌ ئەوان پێنج شەهیدان ل تەرەكتۆرەكی دیتر سویار بكن و بۆ گودنێ‌ وان ئەلكیشكێ‌ ڤەگوهێزن و ب ئامادەبینا جەماوەرەكی زور یێ‌ دەڤەرێ‌ و كەس و كارێن وان خەلكێ‌ هەر پێنج شەهیدێن وەلاتی ئەوێن ل پشتا گوندێ‌ گوڤكێ‌ ب هێرشا ڕەمیا فڕۆكێن جەنگی یێن هەلیكۆپتەر هاتین شەهیدكرن ل ناڤ گۆڕستانا گوندێ‌ ئەلیشكشێ‌ ڤەشارتن و ئەو كەلەخێ‌ فڕۆكەیێن هەلیكۆپتەر ژ جهێ‌ ڕویدانی برین و هەتا نوكە كەلەخێ‌ وی بێ‌ سەر و شوینە و كەس نزانت ل كیڤە هاتیە ڤەشارتن. ناڤێن شەهیدێن وەلاتی ئەڤێن ل ڕۆژا 10/12/1986 ل دەڤەرا سەرسیاران ل پشتا گوندێ‌ گوڤكێ‌ شەهیدبین ئەڤەنە:ـ 1- شەهید عەمەر رەشید ئەیوب دایكبوا 1946ی خەلكێ‌ گوندێ‌ ئەلكیشكێ‌ 2- شەهید عادل عەمەر ئیبراهیم دایكبون 1966ی خەلكێ‌ گوندێ‌ ئەلكیشكێ‌ 3- شەهید عەبدولستار میكائیل حەجی دایكبون 1964ی خەلكێ‌ گوندێ‌ ئەلكیشكێ‌ 4- شەهید محمود غازی محەمەد دایكبون 1966ی خەلكێ‌ گوندێ‌ ئەلكیشكێ‌ 5- شەهید سلێمان نەعمان محەمەد دایكبون 1965ی خەلكێ‌ گوندێ‌ ئەلكیشكێ‌ 6- شەهید ئەسكەندەر قادر مەرعان دایكبوون 1960ی خەلكێ‌ گوندێ‌ ڕۆستینكێ‌. نەمری و سەروەری بۆ شەهیدێن بزاڤا ڕزگاری خوازا مللەتێ‌ كورد و سەر كاروانێ‌ نەمران بابێ‌ ڕوحی و نەتەوەیی ملا موستەفا بارزانی و كاك ئیدریسێ‌ هەردەم ساخ بن.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com