NO IORG
نووترين نووچه
Authors Posts by رەمەزان دەشتمری

رەمەزان دەشتمری

رەمەزان دەشتمری
14 POSTS 0 COMMENTS

2

رەمەزان دەشتمری

دەمێ‌ ل سپێدەهییا ڕۆژا 25/8/1988 حوكمەتا ئیراقێ‌ یا ئەوی سەردەمی ب چەكێ‌ كێمیاوی دەڤەرێن ڕزگاركری و ئەوێن ل ناف شوڕەشێ‌ بومبەرانكرین و هێزا ئەسكەری و دگەل فەوجێن جاشان هێرشی دەڤەرێ‌ كرین و گوند سۆتین و تالانكرین. هەڤوەلاتی خانم ئەسمەر حاجی گێندەل نۆردینی ئێك ژ ئەنفالبۆیان دبێژیت: ئەو ڕۆژا فڕۆكەیێن جەنگی چەكێ‌ كێمیاوی ل دەڤەرێ‌ ڕەشاندین كو ئەوی دەمی ئەم ل گوندێ‌ هاروینا بوون و ل ئەوی دەمی مە پتر ژ سێ‌ هزار سەرێن بزنێ‌ ڕەش هەبوون. ل دەمژمێر هەشتێ‌ سپێدهیا ڕۆژا 25/8/1988ێ‌ گۆتن: ئەڤە خەلكێ‌ باركرن و یێ‌ قەستا سەرسنووران دكەن، ئەوبوو ئەم و ل گەل مالا خەزیرێ‌ من رەمەزان مژدین نوورینی و ل گەل مالا مامێ‌ من عەلی و مە دەستێ‌ زاڕۆكێن خوەگرتن و ئەم بۆ گوندێ‌ چەمتڕی چووین. و پاشی بۆ گوندێ‌ بەرزیركێ‌ هاتن. ل ئەوێ‌ شەڤێ‌ ئەم ل گوندێ‌ مێسكێ‌ ماین. ل ڕۆژا دیتر مە قەستا دەڤەرا بەرواریا كر و ئەم گەهشتن نێزیكی گوندێ‌ گركا بەرواریا مەدیت خەلكەك یێ‌ پاشدا دزڤڕن و گۆتن: ڕێك نینە و خەلك نەشێن ل جادا گشتی دەربازببن. ئەم نەچاربین و پاشدا ب زڤڕن. ل ڕۆژا 28/8/1988ێ‌ ئەم بۆ گوندێ‌ سەرسیلافكێ‌ هاتن و مە بەرێ‌ خوە دایێ‌ ئەسكەرێ‌ حكومەتا ئیراقێ‌ و دگەل فەرجێن جاشان ل دور مە زڤڕین و ئەم گرتین و ل ترومبێلێن ئەسكەری سیاركرن و بۆ كەلها هیزا وان برن و زیندانكرن. ل ئەوێ‌ شەڤێ‌ ئەم ل بارەگایێ‌ ئەسكەری هێلان و زەلامێن مە ژی، ژ مە جوداكرن و برن. ل ڕۆژا دیتر ئەم ل ترومبێلین عەسكەری سیاركرن و بۆ كەلها نزاركێ‌ ل دهۆكێ‌ ئینان و زیندانكرن. دەمێ‌ ئەم ژ ترومبێلان ئیناین خوار و بۆ ناڤ ئاڤاهیێ‌ كەلها نزاركێ‌ دا مە دیت ڕەشەكێن ئەمنێ‌ ب دار و سۆندە و كێڤلان ئەم قوتاین هەتا ئەم بۆ ناڤ ئاڤاهیێ‌ كەلهێ‌ دا برین. ل ناڤ ئاڤاهیێ‌ كەلهێ‌ دا وەكی ڕۆژا حەشرێ‌ و گری و قلیزێن و هاوار و گازی یا ئەوێ‌ خەلكێ‌ یا دچوونە بەر ئەسمانا و ب كێڤلا و بلۆكا زەلام دقوتان. ل ئەوێ‌ شەڤێ‌ ئەم بێ‌ نان و خوارن و ئاڤ ل كەلهێ‌ دا مایین. ل دەمەكێ‌ ئەز دا چم هندەك ئاڤا گەرم بۆ زارۆكێن خوە ئینم، من بەرێ‌ خۆ دایێ‌ هەڤژینێ‌ من خالد گازی من كر و گۆت: هوین هشیارێ‌ خۆ بن و هەكەر زاڕۆكەكی هەوە مربت، دلێ‌ خوە نەهێلن پێڤە و ئیمانەت هوین و ئێكودو و ئەم هەر چوون و نازڤڕن. هێشتا من ل گەل هەڤژینێ‌ خۆ نەئاخفتی، من بەرێ‌ خۆ دایێ‌ زەلامەكی ئەمنێ‌ جلكێن ڕەنگ كەسك ل بەربوون و دەست ئاڤێت دارەكێ‌ ڕاهێلاتە من و ب ئەوی داری دەیناتە ئەڤان قولنجێن من و ئەز قوتام و ب دویڤ من كەت هەتا ئەز گەهشتیم دەڤ زاڕۆكێن خۆ و ئەز ڕەڤیم. بەس هینگێ‌ من هەڤژینێ‌ خوە دیت. پاشی ئەم ل ترومبێلان سیاركرن و بۆ هۆلێن سەلامیێ‌ ل پشتا باژێڕێ‌ مووسل برن و زیندانكرن. ل هۆلێن سەلامیێ‌ دەمێ‌ خوارن بۆ مە دئینان چ ئامان دگەل مە نەبوون خوارنێ‌ بۆ زاڕۆكێن خوە بكەنێ‌، لەوما ئەز نەچاربووم من خوارن وەكی برنج و ئاڤك دكرە سەر لێڤا كراسێ‌ خۆ و بۆ زارۆكێن خۆ ئینان و ب لەپان مە ئەو خوارن دخوار. ل دەمێ‌ ڕۆژا 6/9/1988ێ‌ دەمێ‌ لێبۆرینا گشتی هاتی ڕاگەهاندن. زەلامێن ئەمنێ‌ گازی مەكرن و گۆتن: وەرن ل نیڤا گۆرەپانی ئاهەنگێ‌ بگێڕین. ژ قەهرێن خۆ دا من ب زمانێ‌ كوردی گۆتە ئەوی زەلامێ‌ ئەمنێ‌: هەوە زەلامێن مە یێن گرتین و بەرزەكرین و كا هوین زەلامێن مە ئازاد بكەن و ئەم ژی دێ‌ ئاهەنگێ‌ بۆ هەوە گێڕین. چاوا من وە گۆت: ئەڤی زەلامی. ئەوێ‌ ئەمنێ‌ ل من خۆڕی و قەسێن كرێت گۆتنە من و دەست ئاڤێت كێڤلی و ڕاهێلاتە من و ئەز ڕەڤیم و بۆ ناڤ ئەوان هۆلا چووم و من خۆ قورتالكر. ئەوبوو پاشی ئەم ڕەوانەیی دەشتا هەولێرێ‌ ل جەژنیكان ئاكنجیكرن. بەلێ‌ چ جاران ڕۆلێ‌ خەلكێ‌ هەولێرێ‌ ژبیر ناكین هەر د ئەوێ‌ شەڤا ئەم بۆ جەژنیكان برین ئەوی خەلكێ‌ هەمی جۆرێن هاریكارییێ‌ بۆ مە گەهاندن. مە ڕۆژانێن خوە ل كومەلگەها جەژنیكان بۆراندن هەتا سالا 1990 حوكمەتێ‌ گۆتە ئەوی خەلكێ‌ هوین دشێن بۆ سەر جهـ و وارێن خۆ بزڤڕن. ئەوبوو ئەم ل گەل ژنتیێن خۆ و خەسیا من و ژنماما من، مە دەستێ‌ زاڕۆكێن خۆ گرتن و مە قەستا باژاڕێ‌ زاخۆ كر. ل ئەوی دەمی مە خانیەك ل تاخێ‌ عەباسیكی هەبوو و زەلامەكی ئەمنێ‌ د خانیێ‌ مەڤە خۆ ئاسێ‌ كربوو. مە داخواز ژێكر كو خانیێ‌ مە ڤالە بكت، بەلێ‌ ئەوی خوە ل بەر ئاسێ‌ كر و دەرنەكەت و ئەم نەچاربووین و كەتنە دەری كۆلانان و من دەستێ‌ زارۆیێن خۆ گرت و ل مالا خویشكا خۆ ئاكنجی بووم و هینگێ‌ من پێ‌ چێنەبی ئاڤاهیەكێ‌ بۆ خۆ كرێ‌ بكم و بچنە تێڤە. هەتا دەمێ‌ سەرهلدانا سالا 1991 ئەوی زەلامێ‌ ئەمنێ‌ ب سەرشۆری ژ خانیێ‌ ب جهـ هێلا دەركەت و ئەم چوون د خانیێ‌ خوەڤە و ژبەركو مە كەس نەبوو، مە نەشیا كریا خانی ژ ئەوی زەلامێ‌ ئەمنێ‌ وەربگرن. ل دەمێ‌ ئەنفالێ‌ شەش كەس ژ مالا بەرهەوا ئەنفالێ‌ كەتن و بێ‌ سەر وشوین بین. ئەو ژی هەڤەبوون: خالد رەمەزان مژدین نۆردینی، رەمەزان مژدین نۆردینی، عەلی مژدین نۆردینی، حاجی رەمەزان نوردینی، سلێمان رەمەزان نوردینی، ئوسمان رەمەزان نوردینی. ئەوە شەش كەسەبین ژ مالا مە بەر هەوا ئەنفالێ‌ كەتین و هاتین هنداكرن و پتر ژسێ‌ هزار سەرێن بزنێ‌ ڕەش ل دەمێ‌ ئەنفالان جاشان بۆ خۆ برن و ئەم ژی ڕەپ و ڕویت و بێ‌ خۆدان كەتن د ناڤ دەستێن دوژمنی دا و ل كومەلگەها جەژنیكان ئاكنجیكرن.

7

رەمەزان دەشتمری/زاخۆ

دەمێ‌ پارتی دیموكراتی كوردستانی ل ڕۆژا 16ی تەباخا سالا 1946ی ل باژێڕێ‌ بەغدا ئێكەم گۆنكرەیێ‌ دامەزراندنێ‌ هاتی بەستن، ل ئەوی دەمی هێلێن ڕیكخستنا نهێنی یا پارتی دیموكراتی كوردستان ل دەڤەرێ‌ بەلاڤەبین و دەست ب كار و چالاكیێن پارتی ل ناڤ جەماوەرێ‌ دەڤەرێ‌ هاتەكرن. ل دوماهیا هەیڤا ئیلۆنا سالا 1948 هێلێن ڕیكخستنا پارتی گەهشتە دەڤەرا زاخۆ. هەر ل ئەوی دەمی كادرێن چەلەنگ یێن پارتی سەرەدانا ئەوان گوندێن دەڤەرێ‌ كرن ب مەرەما گەهاندنا پەیاما ڕێكخستنا پارتی و خەلكێ‌ دەڤەرێ‌ د ناڤ ڕێزێن پارتی دیموكراتی كوردستان بێن ڕیكخستن و هەستا نەتەوەیی و نیشتمانی ل دەف تاكە كەسێ‌ كورد موكوم بكەت. هەر ل پاییزا سالا 1948 كادرێن پارتی سەرەدانا گوندێ‌ دەشتمرێ‌ كرن ب مەرەما گەهاندنا پەیاما پارتی و خەلكێ‌ گوندی د ناڤ ڕێزێن ئەڤێ‌ پارتا پێشەنگ دا بێنە ڕێكخستن. دەمێ‌ كادرێن پارتی سەرەدان بۆ گوندێ‌ دەشتمری ئیناین و ل مالا مستەفا ئەحمەد دەشتمری بین و مێهڤان و خەلكێ‌ گوندێ‌ ژی خێرهاتن ب كادرێن پارتی كرن و ل ئەوی دەمی وەكی مزگینیەكا خوەشیێ‌ بۆ خەلكێ‌ گوندی ل گەل خوە ئینابوون. دەمێ‌ كادرێن پارتی خۆدێ‌ ژێ‌ ڕازی مەلا تەها و مەلا سالح دەست ب كۆمبوونێ‌ ل گەل خەلكێ‌ گوندێن كرین و بەحسێ‌ پارتی و پەیرەو و پرۆگرام و بەرنامەیێ‌ پارتی ژلایێ‌ سیاسی و جڤاكی و ئابووری و نیشتمانپەروەری كرین، خەلكێ‌ گوندێ‌ دەشتمرێ‌ پڕانییا گوندیان ناڤێن خوە تۆماركرن و هاتن د ناڤ ڕێزێن پارتی دیموكراتی كوردستان دا ڕێكخستن و بوونە ئەندامێن ئەڤێ‌ پارتا پێشەنگ. ئەو كەسێن ژ خەلكێ‌ گوندێ‌ دەشتمرێ‌ ل ئەوی دەمێ‌ بۆ ناڤ ڕێزێن پارتی دا هاتین وەرگرتن و بوونە ئەندامێن پارتی ئەڤە بوون: مستەفا ئەحمەد مستەفا، هەمزە ئیسماعیل، ئیبراهیم ئەحمەد، عەمەر ئەحمەد، خالد بێریانی، سەبڕیێ‌ كەسەری، حسێن مستەفا ئەحمەد، ئیسماعیل حەمزە، ئەحمەد موستەفا، یونس حەمزە. ئەڤە وەكو شانەیەكا پارتی ل گوندێ‌ دەشمترێ‌ هاتن د ناڤ ڕێزێن پارتی دا و هەیڤانە كادرێن پارتی دا سەرەدانا گوندێ‌ دەشتمرێ‌ دكرن و ل مالا مستەفا ئەحمەد دەست ب كۆمبوونا نهێنی یا ڕیكخستنێ‌ كرن و بارێ‌ سیاسی و ئابووری و كاودانێن ئەوی سەردەمی بۆ خەلكێ‌ گوندێ‌ شرۆڤەكرن. پشتی كۆمبوون ب دوماهیك هاتبا و دەرگەهێ‌ پرسیار و پێشنیاران بۆ ئامادەبوویان دهاتە ڤەكرن و بەرسڤ ل سەر هەمی ئەوان پرسیارێن ژ لایێ‌ گوندیان ڤە دهاتەدان و هەر ئەندامەكی پارتی ب دەستێن خوە دا گۆژمێ‌ (دەرهەم)ەكێ‌ ئانكو پێنجی فلسان وەكو ئابوونە ڕادەستی كادرێ‌ پارتی كەت و ئیشارەت ل بەرناڤێ‌ وی بۆ ئەداكرنا ئابۆنێ‌ ل بەرابەری ناڤێ‌ وی دهاتكرن. ب ئەڤی شێوەیی ڕێكخستنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل هەمی دەڤەرا زاخۆ بەلاڤەبوون و پرانیا خەلكێ‌ گوندان ب دل و گیان و جان د نافڤ ڕێزێن پارتی دا هاتن ڕێكخستن. ئەو كادرێن چەلەنگ یێن پارتی ل ناڤ ئەوان كاودانێن سەخت و دژوار دا شیان پەیاما پارتی ب دلسۆزانە بۆ خەلكێ‌ دەڤەرا زاخۆ بگەهینن. ئەو بوو ل دەمێ‌ شۆڕشا 11ی ئیلۆنا سالا 1961 پەربابووی و پاژێرێ‌ زاخۆ هاتی ڕزگاركرن. ل ئەوی دەمی ئەندامێن پارتی دیموكراتی كوردستان ل هەمی گوندێن دەڤەرا زاخۆ ئەوێن چەك هەین و گەلەك ژ ئەوان ئەندامێن پارتی ئەوێن بێ‌ چەك ڕابوون سەرخوە و پشكداری د شۆرشا ئیلۆنێ‌ دا كرن پشتی شۆرشا ئیلۆنێ‌ بەردەوامی پێ‌ هاتی دان ئەو ئەندامێن پارتی ئەوێن چەكدار وەك قۆل بوون پێشمەرگە و دەست ب خەباتا چەكداری كرن و هەر وەسا ئەو ئەندامێن ڕیكخسیێن پارتی ئەڤێن بێ‌ چەك وەك ئەندام و هاریكاری و پشتەڤانیا شۆڕشێ‌ ژ هەمی لایان ڤە خزمەتا شۆڕشێ‌ كرن. ل بیرەوەریا هەشتێ‌ سالیا دامەزراندنا پارتی دیموكراتی كوردستان ڕێز و سلاڤ بۆ ئەندام و كادرێن پارتی ئەوێن ل ئەوی سەردەمی خزمەتا پارتی و شۆرشێ‌ كرین و نەمری بۆ شەهیدان و سەركاروانێ‌ نەمران مستەفا بارزانی و كاك ئیدریسێ‌ هەردەم ساخ بن.

14

رەمەزان دەشمری/ زاخۆ

د دیرۆكا دەستهەلاتدارێن ل ئیراقێ‌ هاتین وەرگرتن و نیازا وان دەستهەلاتداران ئەو بوو, كو قڕكرن و ژناڤبرنا مللەتێ‌ كورد بوو, بەلێ‌ هەمی دەمان كەربا وان یا ژەنگاركری و گیرهەلگرتی ئەوە, كو بنبڕكرنا مللەتێ‌ كورد د ناڤ ئاخ و دلێ‌ وان دا هەیە و ب هەمی ڕێكێن وان ڤیاین مللەتێ‌ كورد تەپەسەر بكەن و دبن زولم و زۆرداریا وان دا بژین. بەلێ‌ خوەراگری و خەباتا سیاسی و چەكداری و شۆرشێن مللەتێ‌ كورد هەمی دەمان بەرەڤانی ژ ئەڤێ‌ ئاخا پیرۆز كرینە و نەخشە و پیلانێن دوژمنان ژ ناڤبرینە. ئەگەر بێن بەرێ‌ خوە بدەینە هەرێما كوردستانێ‌ و هەر ژ دامەزراندنا دەولەتا ئیراقێ‌ و دەستهەلاتدارێن ئێك ل دویڤ ئێكێ‌ ب هێزا ئەسكەری و ب تانك و تۆپ و فڕۆكەیان هێرش ل دویڤ هێرشێ‌ بۆ سەر كوردستانێ‌ ئینایین و خەلك ب زۆری كوشتن و گوندێن كوردان ب بەرنامە سۆتن و تالانكرن. هەلبەت ل دەمێ‌ شۆرشێن بارزان و شۆڕشا ئیلۆنا مەزن و شۆرشا 26ێ‌ گولانا پێشكەفتنخواز دا هێرشێن ئەسكەری و ل گەل ئەوی چەكێ‌ د دەستێ‌ ڕژێما ئیراقێ‌ دا ل دژی خەلكێ‌ كوردستانێ‌ بكارئیناینە, بەلێ‌ پشتی نسكۆیا شۆرشا ئیلۆنا مەزن ل سالا 1975 حوكمەتا ئیراقێ‌ یا ئەوی سەر دەمی دەست ب ڕاكرن و ڤەگوهاستنا گوندێن كوردستانێ‌ و خەلك ل كومەلگەهێن زۆڕەملی ئاكنجی كرن. هەمی دەمان رژێما ئیراقێ‌ ب چاڤێن گومان و دڕندایەتیێ‌ ل دەڤەرا بارزان مەیزە دكرن و خەلكێن دەڤەرا بارزان بۆ كومەلگەهێن قودس و قادسیە ل ناحیا قوشتەپە و هەر وەسا ل كۆمەلگەها بەحركێ‌ و حەریرێ‌ و دیانا برن و ل وان جهان دا هاتنە ئاكنجیكرن, بەلێ‌ هەمی دەمان حوكمەتا ئیراقێ‌ ب چاڤێ‌ دڕندایەتیێ‌ ل ئەوی خەلكی دنێرین و چاڤدێریەكا توند ژ لایێ‌ رەشكێن ئەوانڤە چاڤدێریا ئەوی خەلكێ‌ دكرن, ئەو بی ل سپێدەهیا ڕۆژا 31/7/1983ێ‌ هێزەكا مەزن یا ئەسكەری و ل گەل مەفرەزیێن ئەمن و ئیستخباراتێ‌ دەور و بەرێن ئەڤان كومەلگەهان گرتن و دەست ب لێگەڕیانێ‌ كرن و ئەو زەلامێن ژیێ‌ ئەوان ژ دەهـ سالی هەتا ژیێ‌ شێست سالی گرتن و دەست و چاڤێن وان گرێدان و ب ترومبێلان سیاركرن و ڕەوانەیی باشورێ‌ ئیراقێ‌ كرن و ئەنفالكرن پشتی بێ‌ سەر و شوینكرنا زەلامێن بارزانییان ب تنێ‌ زاروك و ژن و دانەعەمر ل ناڤ ئەوان كۆمەلگەهان دا مان. بەلێ‌ ل ڤێرێ‌ ڕۆلێ‌ ژنان و دایك و خویشكێن بارزانییان ژ بیر نەكەین وەك شێرە ژن زەند و باسكێن خوە هلدان و ب ئەوان كول و دەرد و ئاخینكێن جەگەر سۆتی ڤە دەست ب كەد و كەسپ و ڕێنجبەریێ‌ كرن و مال و زاڕۆیێن خوە د ناڤ وان كاودانان دا خۆدانكرن, هەلبەت ژن و خویشك و دایكێن بارزانییان د ناڤ ئەوان كاودانان دا د بن زولم و زۆرداریا ڕژێما ئیراقێ‌ یا ئەوی سەر دەمی ب نەخۆشی و دەردەسەری هەتا سەرهلدانا بهارا سالا 1991 مان بەلێ‌ وەك بەرخوەدان و خوەڕاگری بێ‌ هیڤی و بێ‌ ئومێد نەبین ل ئەڤێ‌ بیرەوەریا جینۆسایدا بارزانییان و بێ‌ سەر و شوینكرنا هەشت هزار كەسان ژ بارزانییان ئەڤە دێ‌ بت خالەكا ڕەش ب ناڤ چاڤێن دوژمنێن كوردان ڤە و دادگەهكرن و قەرەبۆیا بارزانییان ب تنێ‌ برینێن ئەوی خەلكی سارێژناكەن, بەلكو دڤێت ئەنجامدەرێن ئەڤی كەیسێ‌ بۆ جیهانێ‌ هەمییێ‌ ب دەنە نیساین و ئەڤێ‌ بیرەوەریێ‌ وەك ڕۆژەكا ڕەش و دیاربكن و ئەڤ بیرەورییە نەهێت ژ بیركرن و فەرە بهێت ساخكرن.
سەرێ‌ ڕێز و نەوازشێ‌ بۆ شەهیدێن جینۆساید و ئەنفالان یێن بارزانییان ب تایبەتی و تەڤایا خەلكێ‌ مە ب گشتی د چەمینین و سلاڤ و رۆمەت بۆ دایك و خویشكێن بازانییان دهنێرین, كو ئەوان ب خوەڕاگری و شێرەژنییا خوە و ب رۆژێن پر سەخت و دژوار دا زاڕوك و خێزانێن خوە ب دلسۆزی خودانكرن و كەرامەتا خوە و مللەتێ‌ كورد پاراستن و نەفرەت ل هەمی نەحەزو و دوژمنێن كورد و كوردستانێ‌ بن.

6

رەمەزان دەشتمری/ زاخۆ

پشنی چار سالێن رێككەفتنا یازدەیی ئادارا سالا 1974 د ناڤبەرا سەركردایەتییا شۆرشا ئیلۆنا مەزن و حوكمەتا ئیراقێ‌ یا ئەوی سەردەمی دا هاتیكرن. ئەو بوو ل دوماهییا سالا 1974 حوكمەتا ئیراقێ‌ پاشكەزتی بوو ژ ئەڤێ‌ ڕیككەفتنێ‌، جارەكا دیتر شۆڕشا ئیلۆنێ‌ دەستپێكرەڤە. ل ئەوی دەمی بارەگایێ‌ هێزا زاخۆ ل گەلیێ‌ گوندێ‌ ئەرمشتێ‌ بوو. بڕیار هاتەدان كو چالاكیەكا لەشكری ل ڕەخێ‌ دیتر یێ‌ ئاڤا ڕویبارێ‌ دیجلەیی ل سەر سنوورێ‌ ڕۆژئاڤایێ‌ كوردستانێ‌ بێت ئەنجامدان. ل دویڤ راسپاردەییا شەهید عیسێ‌ سوار كو پێشمەرگەیێن بەتالیۆنا چار ب سەرپەرشتییا شەهید تەمەر یوسف گەودا یێ‌ ناسیار ب تەمۆیێ‌ حەیزۆ هاتە ڕاسپاردن، بۆ ئەڤێ‌ چالاكیێ‌ ئەوبوو چل پێنج پێشمەرگەیێن قەهرەمان و پێ‌ سڤك هاتن ژێ‌ گرتن، ئەڤ پێشمەرگە ب سەرپەرشتیا شەهید تەمەر یوسف و ب ریبەراتیا شەهید مەحموود حەمرێ‌ هەوێری كو ل ئەوێ‌ دەڤەرێ‌ یێ‌ گەلەك شارەزابوو. ئەوبوو پێشمەرگە ژ گەلیێ‌ ئەرمشتێ‌ بۆ دەڤەرا گوندێ‌ حەسەن ئاڤا هاتن و ل ئەوێ‌ شەڤێ‌ ل جاددەیا گشتی دەربازبین و خۆ بۆ گوندێ‌ مێرگەسۆرا گەهاندن، ل ئەێ‌ ڕۆژێ‌ ل ناڤ ئاقارێ‌ گوندێ‌ مێرگەسۆرا ل هەشارێ‌ دا مان. ئەوبوو ل شەڤا 15/5/1974 ل ئەوێ‌ شەڤێ‌ پێشمەرگە ب كەلەكێ‌ ل سەر ڕویبارێ‌ ئاڤا دیجلەیی دەربازی لایێ‌ دیتر بین و نێزیكی كەها گرچەپەر بێن. ل ڤێرێ‌ پێشمەرگە بوونە سێ‌ گرۆپ، ئەوژی گرۆپا ئێكێ‌ وەك زێرەڤان ل بەر كەلەكێ‌ مان و گرۆپەك وەك بەرەڤانی ل نێزیكێ‌ كەلهێ‌ مان و گرۆپا سیێ‌ بۆ هێرشكرنێ‌ بۆ كەلهێ‌ هاتن ڕاسپاردن. ل گەل دەمژمێرا دەستنیشانكری پێشمەرگەیی ب ئەوی چەكێ‌ ل بەردەست و ب سەركێشیا شەهید تەمەر گەودا دگەل تەقەكرنێ‌ هێرشی بارەگایێ‌ كەلهێ‌ كرن و د ماوەیێ‌ چەند خولەكەكان دا پێشمەرگە گەهشتن بەر لێڤا دیوارێ‌ كەلهێ‌ و ل ئەوی دەمێ‌ ئەو پێشمەرگەیێن ژ بەری هەمیان گەهشتین بەرلێڤا دیوارێ‌ كەلهێ‌، ئەو ژی شەهید تەمەر یوسف گەودا، شەهید محۆ گەودا، شەهید قادر تەها، پێشمەرگە حاجی تەمۆ گرزێوكی و دەملدەست ئەڤان پێشمەرگەیان شەهید تەمەر گەودا پێن ئەوی دەینان سەر ملێن خۆ و هلدان بۆ سەربانێ‌ كەلهێ‌. دەمێ‌ شەهید تەمەر گەودا خۆ هاڤێن سەربانێ‌ كەلهێ‌ و ب زمامێ‌ عەرەبی گازی ئەوی عەسكەرێ‌ د ناڤ كەلهێ‌ دا كر و گۆتێ‌: (سلم نفسكم) چاوا ئەوی ئەسكەری دەنگێ‌ پێشمەرگەیی ل سەربانێ‌ كەلهێ‌ گوهلێبین و كو یێ‌ دبێژنە ئەوان خۆ ڕادەست بكەن. هەر ئێكسەر ئەوی عەسكەری دەستێن خۆ بلندكرن و ب زەند و باسكێن پێشمەرگەیی هاتن ئێخسیركرن. د ئەڤێ‌ داستانا كێم وێنە دا ئەوا پتر ژ پێنجی كیلۆمەتران پێشمەرگە ب پیان ب ڕیكێ‌ چووین و ل سەر ڕویبارێ‌ ئاڤا دیجلەیی دەربازبین و ئەڤ چالاكیە ئەنجامدان و نەه عەسكەر ب دیلی كەفتن د دەستێ‌ پێشمەرگەیی دا، هەر وەسا هەژمارا دوازدە چەكێن ژ جۆرێ‌ سمینۆڤ و ئێك ڕەشاش بڕنۆ و ئیك كلاشینكۆف ژ جۆرێ‌ چیكی بوونە دەستكەفتیێن پێشمەرگەیێن قەهرەمان. پێشمەرگە هەر د ئەوێ‌ شەڤێ‌ دا و دگەل ئەوان دەستكەفتیان پاشدا زڤڕین و جارەكا دیتر ل ڕویبارێ‌ ئاڤا دیجلەیی دەربازبین و خۆ گەهاتندن بەر بنێ‌ چیایێ‌ بێخێری و ل ئاقارێ‌ گوندێ‌ مێرگەسۆرا ل هەشارێ‌ دا مان و ل شەڤا دیتر هاتن ل جادا گشتی دەربازبین و ب كەیفخۆشی و ب ساخی و سلامەتی بۆ گەلیێ‌ ئەرمشتێ‌ هاتن. هەلبەت دەمێ‌ دەنگوباسێن ئەڤێ‌ سەركەفتنا داستانا كەلها گرچەپەر گەهشتی جەنابێ‌ شەهیدێ‌ سەركردە عیسێ‌ سوار و گەلەك ب ئەڤێ‌ داستانێ‌ دلخۆش یی و ل گەلیێ‌ گوندێ‌ ئەرمشتێ‌ و ل بەر دەرێ‌ بارەگایێ‌ هێزا زاخۆ ڕێ‌ و رەسمەك ژ هەژی بۆ ئەڤێ‌ پێشمەرگەیی هات دەینان؟ دەمێ‌ ئێزگەیێ‌ دەنگێ‌ كوردستان دەنگ و باسێن ئەڤێ‌ داستانێ‌ بەلاڤەكرین و ل ناڤ و دەنگیا ئەڤێ‌ چالاكیێ‌ ل ناڤ ڕۆژنامەیێن جیهانی دا هات بەلاڤكرن. ئەڤ داستانا دیرۆكی یا گرچەپەر ئەوا ب سەرپەرشتیا شەهید تەمەر یوسف گەودا یێ‌ ناسیار ب تەمۆیێ‌ حەیزۆ هاتی تۆماركرن، سلاڤ بۆ پێشمەرگەیێن قەهرەمان و بۆ جانێ‌ شەهیدێن كورد و كوردستانێ‌ و سەر كاروانێ‌ ئەوان باب و لێڤەگەڕێ‌ نەتەوەیی مستەفا بارزانی و كاك ئیدریسێ‌ هەردەم ساخ بن.

6

رەمـەزان دەشتمری/ زاخـۆ

دەمێ‌ نسكۆییا شەشی ئاداۆا سالا 1975 ب سەر شۆڕەشا ئەیلوولا مەزن دا هاتی، دەملدەست ئەو كادرێن چەلەنگێن د ناڤ پارتی دیموكراتی كوردستان دا، ئەوێن ل ناڤ چیایێ‌ مایین دەست ب ڕیكخستنا نهێنی یا پارتی ل دەڤەرێ‌ هاتكرن. ئەوبوو سەركردایەتییا دەمكی هاتە پێكئینان و بارەگایێ‌ سەرەكی یێ‌ سەركردایەتییا دەمكێ‌ بارەگایێ‌ ئەوێ‌ ل كۆماتەیی هاتەڤەكرن و پارتی دیموكراتی كوردستان دەست ل هەلكرنا چریسكا شۆرەشا 26 گولانێ‌ هاتە ڕاگەهاندن. ل ڤێرێ‌ مەفرەزەیێن پێشمەرگەیی ب شێوەیێ‌ ڕێكخستی دەست ب كار و چالاكیێن لەشكری ل دژی بنگە و ئاخویرێن ئەسكەری یێن حوكمەتا ئیراقێ‌ یا ئەوی سەردەمی ئەنجامدان. ئەوبوو ل ئەوی ماوەیێ‌ سالا 1976 هەتا سالا 1979، چەندین پارتێن كوردستانی هاتینە دامەزراندن و دەست ب خەباتا چەكداری ل دژی ڕژێما ئیراقێ‌ یا ئەوی سەردەمی كرین. ل رۆژا 10/11/1979 كۆنگرەیێ‌ نەهێ‌ یێ‌ پارتی دیموكراتی كوردستان ل ڕۆژهەلاتا كورستانێ‌ هاتیە بەستن و جەنابێ‌ سەرۆك مەسعود بارزانی وەك سەرۆكێ‌ پارتی هات هەلبژارتن. پشتی بەستنا كۆنگرەیێ‌ پارتی؛ بڕیارا لق و لیژنەیێن ناڤخۆیی هاتەدان. هەلبەت ل دویڤ ئۆمێد و هزرێن بیرتیژێن جەنابێ‌ كاك ئیدریس بارزانی ئەوبوو كو هەمی پارتێن كوردستانی دبن ئێك چادر ڤە خزمەت و خەباتێ‌ بۆ گەلێ‌ كوردستانێ‌ بكەن. ئەوبوو ل دویڤ ئەڤێ‌ گازییا شەهید ئیدریس بارزان بەرەیی جۆد ل ڕۆژا 28/11/1980 هات دامەزراندن و ل ئەوی دەمێ‌ ئەڤ بەرەیێ‌ جۆد پێكدهات؛ هەر ئێك ژ پارتی دیموكراتی كوردستان، پارتا كۆمۆنیستا ئیراقێ‌، پارتی سۆشیالستی كوردستان، هەر وەسا جەنابێ‌ سەرۆك مەسعود بارزانی وەك سەرۆكێ‌ ئەڤی بەرەیی هات ڕاسپاردن. ئەڤ پارتێن د ناڤ ئەڤێن بەرەیی دا ل ناڤ شۆرەشێ‌ دا چەندین چالاكیێن لەشكری پێكڤە بارەگایێن خوە ل دەڤەرێن ئازادكری ڤەكرن و چالاكی ل دژی حوكمەتا ئیراقێ‌ یا ئەوی سەردەمی ئەنجامدان. هەر وەسا ل سالا 1985 پارتی گەلی دیموكراتی كوردستان ب سەرۆكاتییا شەهید سامی عەبدولرەحمان هاتن د ناڤ ئەردی بەرەیی جۆد دا. بەلێ‌ ژ هەول بزاڤێن جەنابێ‌ شەهید ئیدریس بارزانی ئەوبوو ئەڤ بەرەیی جۆد بێتە بەرفرەهكرن كو ل سالا 1986 ئێكەتی نیشتمانی كوردستان ب سەرۆكاتییا جەلال تالەبانی، ئەوبوو بۆ ناڤ ئەڤی بەرەیی دا هات و مل و ب ملێ‌ ئێك دەست ب خەباتا چەكداری كرن. ل سالا 1987 بڕیار هاتەدان ناڤێ‌ بەرەیی جۆد بێتە گوهۆڕین بۆ بەرەیی كوردستانی. ئەوبوو ل دویڤ بڕیارا هەمی پارتێن كوردستانی و ب هەول و شیان و ئەندازیاریا جەنابێ‌ شەهید ئیدریس بارزانی ل ڕۆژا 12/5/1988 بەرەیی كوردستانی ب سەرۆكاتییا جەنابێ‌ سەروك مەسعود بارزانی هات ڕاگەهاندن. پارتێن كوردستانی ب ئێك گیان و ئیك هزر و بیر خزمەت ژبۆ ئازادییا كوردستانێ‌ ل دژی دەستهەلاتدارییا ئەوی سەردەمی كرن. خەباتا بەرەیی كوردستانی بەردەوامی پێ‌ هاتەدان هەتا سەرهلدانا بهارا سالا 1991 و ڤەڕێژا بەرەیی كوردستانی حوكمەتا هەرێما كوردستانێ‌ هاتە دامەزراندن. ئەڤرۆ خەلكێ‌ كوردستانێ‌ ڤەریژا خزمەت و خەبات و ماندیبوون و بیرتیژییا جەنابێ‌ شەهید ئیدریس بارزانی بۆ مللەت ب ئازادی و تەناهی و خوەشگوزەرانی دژین.

8

رەمەزان دەشتمری/ زاخۆ

دەمێ كۆنگرەیێ نەهێ یێ پارتی دیموكراتی كوردستان هاتیە بەستن و بریار هات دان لق و لیژنەیێن ناڤخۆیی و رێكخراوێن پێشمەرگەیی بێنە پێكئینان. ئەڤجا ل سالا 1981/1982ێ ڕێكخراوا پێشمەرگەیی ب ناڤێ رێكخراوا (رێنجبەران) كو ل ئەوی دەمی عەلی قادۆ بەرپرسێ ئەڤێ رێكخراوێ بوو و ئەركێ پێشمەرگاتیا ئەڤێ رێكخراوێ ل سنوورێ دەڤەرا لیژنا ناڤچەیا دهۆكێ بوو. ل ئەوی دەمی پێشمەرگە ب ڕۆژێ دچوو هەشارێ ل ناڤ دۆل و چەم و نهال و بەر لێڤا ڕویبارێن ئاڤێ دمان و هەر وەسا ل دەمێ ڕۆژئاڤا ببا دا پێشمەرگە قەستا ناڤ گوندان كەن و هەردو پێشمەرگە دا ل مالەكێ بنە مێهڤان و پشتی شیڤخوارنێ هەمی پێشمەرگە دا ل مالەكێ كەم بن و پاشی ل مزگەفتا ئەوی گوندی خڕڤەبن و نڤن و هەتا ببا سپێدە دا ژناڤ گوندی دەركەڤن و قەستا هەشاری ل ئاقارێ گوندەكی دیتر كەن. دەمێ پێشمەرگە چووبان مالەكێ و هەر ئەوێ مالێ دا خوارنا تێشتا سپێدێ و خوارنا نانێ نیڤرۆ بۆ پێشمەرگەیی ئامادەدكرن. هەر وەسا هەر مەفرەزەیەكا پێشمەرگەیی قوڕیەكێ چایێ هەبوو وەكی دۆرانێ هەر ڕۆژەكێ ئەڤ قۆڕییە ل دەڤ پێشمەرگەیەكێ بوو. ڤێجا پێشمەرگەیێ رێكخراوا رێنجبەران ئەبۆ مەهدی ئەڤ سوحبەتە ڤەگێڕا و گۆت: ل ئێڤاریەكێ پێشمەرگەیێن ڕیكخراوا مە یا ڕێنجبەران ئەم بۆ گوندێ شاوریكێ چووین و ئەز و هەڤالێ خوە سمایل ل مالا عەگید شاوریكێ بینە مێهڤان. پشتی شیڤخوارنێ هەڤژینا عەگیدی گۆتە مە: برا كا جانتێن هەوە یێن نانی دا بۆ هەوە نانێ خوارنا تێشت و فراڤینا داگرم. ل ئەوی دەمی قوڕیێ چایێ یێ مەفرەزامە ل دەف هەڤالێ من سمایلی بی. ڤێجا قوریێ مە یێ چایێ وەكی قسرێ ڕەش ببی و گەلەك مەزن بوو. چاوا چاڤێ هەڤژینا عەگید شاوریكی ب ئەوی قوریێ چایێ كەفت و كەنی و گۆت: ئەڤە وەكی محەمەد ڕەشیدی یە. ئەو ب خوە محەمەد رەشید كەسەكی بلند و دو تا و ڕەش ئەسمەر بوو و كارێ چێكرنا تاخمێن ددانان دكر و مالا وی ژی ل ئەوی دەمی ل گوندێ شاوریكێ بوو. دەمێ وەگۆتی ئەم هەمی كەنین و مەژی گۆتە قۆڕی محەمەد ڕەشید و هۆسا ناڤێ قۆڕی بوو محەمەد ڕەشید و ئەڤ ناڤێ قۆری و محەمەد رەشید ل دەورێ بەلاڤەبین و پێشمەرگەیی دگۆتنە قۆڕیێن خوە یێن چایێ محەمەد رەشید و ل دەمێ ل هەشارێ ب كەیف و سوحبەت و پێكەنینان دەمێ خوە ل بن كەڤر و تراش و چەمان دا دبۆراندن.

5

رەمەزان دەشتمری/ زاخۆ

هەلبژارتن ئانكو دەستنیشانكرنا كەسەكی بۆ بڕێڤەبرنا كار و ئەركێ‌ ئەوی تاكەكەسی یان نوونەراتیا جڤاكەكێ‌ یان مللەتەكێ‌ بكەت، د گۆتنێن كوردەواری دا هاتیە گۆتن: هەكە تەگرت بەرنەدە و هەكەر تە بەردا ل دویڤ نەچە.. یانژی كاری بكە و نەترسە یان نەكە و نەلەرزە هەروەسا دبێژن: شولا بكە ب ئەساس دا دلێ‌ تە نەبیتە وەسواس. ئەڤە بۆ ئەوێ‌ چەندێ‌ دئێت كو مرۆڤ یێ‌ ئازاد بت و هزر و ئەقلێ‌ خوە بدەتە كاری. د ئەڤان ڕۆژێن بهێن دا؛ دێ‌ دەست ب هەلبژارتێن پەرلەمانێ‌ ئیراقێ‌ ئێنە ئەنجامدان و چەندین پارت و لایەن ژ هەمی ئیراقێ‌ كاندیدێن خوە بۆ پەرلەمانێ‌ ئیراقێ‌ دەستنیشانكرینە. ل ڤێرێ‌ گەلەك ژ خەلكێ‌ كوردستانێ‌ و ئیراقێ‌ هەتا نوكە دودلن و یێ‌ هزرێن خوە د ئەڤێ‌ پرۆسیسێ‌ دا دكەت و كو دێ‌ چاوا دەنگێ‌ خوە دەت و دێ‌ دەنگێ‌ خوە دەتە كیش لیستێ‌ و دێ‌ كیش كاندیدی هەلبژێرت. ل ڤێرێ‌ ژی چەند پرسیار خوە دهاڤێژنە مەیدانێ‌ كو چاوا و بۆچی و ژبەر چ دێ‌ دەنگێ‌ خوە دەت و دێ‌ چاوا دەروونێ‌ ئێخە د ئەڤان هەلبژارتنان دا ئارام كەت. ئەڤ لیستا بهێت هەلبژارتن چاوا و ب چ شێوە دئێت هەلسەنگاندن، ئەڤە بۆ ئەوێ‌ ژەندێ‌ دگەهینیت؛ دڤێت مرۆڤ ژ دویر و دویر ل دیرۆكێ‌ و كۆكیا ئەوێ‌ پارتی یان ئەوێ‌ لیستێ‌ تەماشە بكەت لەوما دێ‌ ل ئەوی دەمێ‌ دیرۆك و خزمەت و خەبات و ئارمانج و دەستكەفتیێن ئەوێ‌ لیستی ئێن بەرچاڤێن مرۆڤی و ل ئەوی دەمی ب خوە دێ‌ سەرنجا مرۆڤێ‌ بۆ سەر سندۆقێن دەنگدانێ‌ هێن ڕاكێشان و ژمارا ئەوێ‌ لیستێ‌ دێ‌ خوە ل بەرچاڤێن مرۆڤی دیاركەت كو دەنگێ‌ خوە ب ئازادانە و بێ‌ دودلێ‌ ئەوی كیانی یان ئەوی لایەنی بهەلبژێرت و دەنگێ‌ ل سەر بدەت و كاندیدێ‌ ئەوێ‌ پارتی دەستنیشان بكەت. ئەز دبێژم وەكی ستێرا گلاڤێژی ل ناڤ ستێرێن ل ئەسمانی دیار وەسا لیستا (275) یا پارتی دیموكراتی كوردستان ل هەرێما كوردستانێ‌ و ئیراقێ‌ دیارە و بەرچاڤە د ئەڤێ‌ پرۆسێسا هەلبژارتنان دا بێتە دەستنیشانكرن و خەلكێ‌ كوردستانێ‌ و ئیراقێ‌ بێ‌ دودلی و بێ‌ چ هزر و تەخیمان بكن كو ل ڕۆژا دەنگدانێ‌ دێ‌ دل و ناخێ‌ خوە ئارام بكەت، ئەڤێ‌ لیستێ‌ بسەرئێخن و ئەڤ لیستە دێ‌ خزمەتا خەلكێ‌ كوردستانێ‌ و ئیراقێ‌ و رەوشا سیاسی و ئابۆری و شارستانی دێ‌ بەر ب قۆناغێن پێشكەفتیتر و رۆناكتر ڤە بەت.

7

رەمەزان دەشتمری/ زاخۆ

پێشمەرگەیێ ڕێكخراوا خانی یا سەر ب لیژنا ناڤچەیا زاخۆ ڤە؛ (قەهار رەشید) خەلكێ گەندێ گوفكی یا سەر ب قەزا باتیفا ڤەیە، ئێك ژ قورتالبوویێن ئەنفالێ ئەڤ سەرهاتیە ڤەگێڕا و گۆت: ل سپێدەهییا ڕۆژا 1988/8/25 ئەم ل مال بووین، ڕۆژ بلند بوو؛ سعەت نێزیكی نەهی سپێدێ بوو ل ناڤ گوندی بی قلێزین و جاب هات و گۆتن دونیا خراب بوو و حوكمەتێ كێمیا یا دەڤەرێ ڕەشاندی دڤێت گوندا بەردەن و خوە خلاس بكن. مە هند دیت خەلكێ بەر خابیری وەكی گوندێن (بلدێشا، بەرزیركێ، هەركوندێ، كەرپتێ. بۆ سەر ئەڤراز هاتن و ئەو خولیاقەتە هەمی ل بەر خابیری د ناڤبەرا گوندێ غولدیا و بارهۆلێ دانان. حەتا بوویە ئێڤار و بی پڕكێ پڕ بەلاڤێ هەر كەسەكێ قەستا جهەكێ كر كو بشێت خوە بگەهینت سەر سنووران. مە وان چەند مالێن مرۆڤێن ئێك، مە دەستێ خێزان و زاڕۆكێن خوە گرتن و مە قەستا گەلیێ بازێ كر و مە گۆت بەلكی ل ڕێكا گوندێ گركا دەربازی جادا گشتی ببن. لێ مە نەشیا ل جادا گشتی دەرباز ببن. ل شەڤا سیێ ئەم پاشدا زڤڕین و هاتین بۆ گەلیێ دیهێ. حوكمەت ب جێش و جاش ڤە هاتن پێشیا خەلكێ. ئەم نەچار بووین خێزان و زاڕۆك چوون رادەستی حوكمەتێ بووین و ئەم چەند زەلام مرۆڤێن ئێك مە بڕیار دا خوە تەسلیم نەكن. عەرز و عیال چوون و ئەز و برایێ خوە (جەبار، محەمەد، عەمەر، مویسا، تاهر و رەمەزان) هاتن بۆ گوندێ دوكەرێ، پاشی گەهشتن چەمێ گوندێ بەرزیركێ و ل ڕویبارێ خابیری دەرباز بین و چووین بۆ چەمێ كارێ ل نهالا گوندێ بالەكا. ب ڕۆژێ مە خوە هشار ددا و ب شەڤێ دچووینە گوندێ بالەكا. هەر وەسا هندەك مالێن خەلكێ گوندێ ناڤشكێ بۆ خوە هندك گولك ل ناڤا وان قاچێن نهالا چەمێ كارێ چێكربوون ب ڕۆژێ وەكی گوریا ژبەر جێشێ جاشا ل ناڤ وان دەحلا مە خوە ڤەدشارت، ب شەڤێ ئەم دچوونە ناڤ گوندێ بالەكا و كولكێن ناڤشكیا ل نانێ دگەریان. هەتا ڕۆژا حەفتێ هەشتێ جارەكێ مە بەرێ خوە دایێ جێشێ و جاشا هاتن گوندێ بالەكا تالانكرن و تشتێ ڤیایی بۆ خوە برن ئاگر بەردان خانیا و گوند سۆتن. ئەم نەچاربین مە خوە ڤەكێشا بو بەر ڵێڤا خابیری ڕۆژەكێ پشتی نیڤرۆبوو، مە بەرێ خوە دایێ پیكەمەك رەنگ شین تژی جاش هەما هاتن دەف مە و قونبەلەك هاڤێتن ماسیان. ئەم گەلەك ترسیان. مەگۆت: دێ ئاشكەرابین. ل شەڤا 1988/9/6 هەردو هەڤالێن مە(مویسا و تاهر) ب دزیكی ڤە چوونە بۆ ناحیا باتیفا. ل بنێ گوندی گەهشتن مالەكێ و پرسیار كرن، كا وەزع چەوانە و دێ چاوابیت. خودانێ مالێ گۆتە مویسایی و تاهری: هیچ چ ڕێك نینن. هەر زەلامەكێ كەفتی دەستێ حوكمەتێ دا دبێژن بێ سەروشوینن. هەڤالێ مە تاهر و مویسا ب ڕۆژ چوونە د گۆڤەكێ ڤە، كو هەتا ل وان ببت شەڤ جارەكادیتر ڤەگەڕن. بی نێزیكی نیڤرۆ ل ناڤا باتیفا و لیوایێ و ل وان ڕەبیان هەمیان بی خڕێن و تەلقەهاتن هاڤێن و گۆتن حوكمەتێ عەفۆ دا.
بی پشتی نیڤرۆ مویسا و تاهر و عەلی جاب بۆمە ئینان، گۆتن وەرن خوە تەسلیم بكن، مانێ حوكمەتێ عەفۆ یا دایی. ئەم ژی چوون ب دویڤ هەڤالێن خوەڕا ل دەمەكێ مە بەرێ خوە دایێ ئێكە جاش دەوارەك هەسپین یا گرتی، دو تەلیسێن زەبەشا ب تێلێ یێن پێكڤە گرێداین و هەما ڕویس یێن هاڤێتین سەر پشتا ئەڤێ دەوارێ و قەستا ڕەبیا خوە ل پشتا بێدەروكێن گوندێ كەرپتێ دكت. پشتی ئەم تەسلیمی لیوا باتیفا بووین. ڕۆژا پاشتر ئەم ل ترومبێلێن زیلێن عەسكەری سیاركرن و ئینانە قەلعا نزاركێ. ل ناڤا قەلعێ مە هندەك خێزانێن نیاس دیتن، هەما وەكی پەپویكا سەرێ خوە دابینە ئێك. ل قەلعا نزاركی من بابێ خوە دیت و گۆت: عیال یێ ژ مە ڤەقەتاندین و ئەڤە ئەم چەند پیرەمێرەك یێن هێلاینە ل ڤێرێ. دو ڕۆژان ئەم ماینە ل قەلعێ پاش جارەكا دیتر ئەم ل زیلێن عەسكەری سیاركرن و عەسكەرەك دانە ل گەل مە و مە زانی ئەم بۆ باژێڕێ مووسل ئینان. مە هزركر دێ مە بۆ جنوبی بن. پاش ئەم زڤڕاندن بۆ هەولێرێ چووین. د بەر تەنشتا مەتارێ هەولێرێ بۆ عنكاوە چوین. و بۆ بەحركێ برین.ئەم گەهاندنە ناڤا ستری مشكێن جەژنیكان. ئەو خەلكە وەكی خیزێ چەما ل وێ دەشتێ پەلاتەنە. ل دەمەكێ چاڤێ مە ب عەرز و عەیالێ مە كەفت یێن ڕوینشتینە خوار و وەكی تێژكەوكان سەرێ خوە داینە ئێك. هەما مە خوە ژ زیڵێ هاڤێت و گەهشتن ناڤ عەرز و عیالی و مە ژیانا خوە ل وێ دەشتێ بۆراند. لێ مخابن ئەڤێن پێشمەرگە و بەر ئەنفالێ كەفتین پلەیا وان عریف و نائب عریف و مووچێ 550پێنج سەد و پێجی هزار دینارە و ئەڤێن گوندێن مە سۆتین و ئەم تالانكرین و ژبەر وان ڕەدڤین و د ناڤا دەحلان دا مە ژبەر وان خوە ڤەدشارت. نها ب پلەیا (مٶهل) مووچێ ئێك ملیۆن دیناری وەردگرن.

7

رەمـەزان دەشـتمری

ل شەڤا 9/٩/1961 حەسەن یاسین بێتاسی ئێكەم شەهیدێ شۆرشا ئیلۆنێ بوو

پشتی پارتی دیموكراتی كوردستان ل ڕۆژا 1946/8/16ی هاتیە دامەزراندن. ڤەژەنا ڕێكخستنا پارتی ل دەڤەرێ گەشەكر. ئەوبوو ل سالا 1948ی ڕێكخستنا پارتی گەهشتە دەڤەرا زاخۆ. د وان كاودان و قووناغێن دژوار یێن ئەوی سەردەمی و ل سالا1957 بارەگایێ لیژنا ناڤچەیا زاخۆ هاتە ڤەكرن، كو ل دەمێ بارەگایێ لیژنا زاخۆ ل گوندێ بێتاسێ هاتە دانان. پشتی پارتی ئێجازا فەرمی ژ حوكمەتا ئیراقێ وەرگرتی، بارەگایێ لیژنا زاخۆ بۆ سەنتەرێ باژێڕێ زاخۆ هاتە ڤەگوهاستن. دەمێ شۆڕشا ئیلۆنێ دەستپێكری ڕێكخستنا پارتی ل ئەوی دەمی دگۆتن (مونەزەمێن حزبی) ڕێكخستنێ و قولێن لەشكەری. ل شەڤا 1961/9/9ی چەكدارێن ڕێكخستنا پارتی دیموكراتی كوردستان هێرشی دام و دەزگەهێن حكومی ل ناڤ سەنتەرێ باژێڕێ زاخۆ و دەور و برێن باژیڕی كرن. هەر ل ئەوی دەمی هێرشی عەسكەرێ حوكمەتا ئیراقێ ل گەلی یا زاخۆ هاتە كرن. هەر وەسا باژێرێ زاخۆ و ل گەل هەرسێ ناحیێن وێ ڤە، ئەو ژی ناحیا باتیفا و ناحیا دەركار و ناحیا ئاسهێ ب تەمامی هاتە ڕزگاركرن. بەلێ ل دەمێ هێرشا گەلیێ زاخۆ كرین ل ئەوی دەمی ئێك ژ ئەندامێن رێكخستیێن پارتی ب ناڤێ (حەسەن یاسین) خەلكێ گوندێ بێتاسی هات شەهیدكرن و (عەبدولرزاق عەبدولا) یێ ناسیار ب (عەڤدوێ رزۆ) بێتاسی برینداربوو، پشتی سەركردایەتیا پارتی بڕیار دایی كو ڕۆژا 1961/9/11ی ببیتە دەستپێكا شۆڕشا ئیلۆنێ و ڕێكخستنا پێشمەرگەیی دروستكرن ل ئەوی دەمی دگۆتن قولێن پێشمەرگەیی. پشتی هێرشا ئەسكەرێ حوكمەتا ئیراقێ بۆ دەڤەرا زاخۆ هاتی و ل ڕۆژا 1961/9/21ی (سلێمان ڕەشۆ هۆكا) هاتە شەهیدكرن. بڕیار هاتەدان (سلێمان ڕەشۆ هۆكا) ببتە ئێكەم شەهیدێ شۆڕشا ئیلۆنێ. نەمری بۆ شەهیدان و سلاڤ بۆ پێشمەرگەهێن قارەمان و ئەو خەلكێ تێكۆشان و ڕەزالەت و ماندیبوون و دەردەسەری دیتی ژی، خودێ بۆ وان ب خێر بنڤیسیت.

5

رەمەزان دەشتمری/ زاخۆ

ل دەمێ ئەنفالان گەلەك سەرهاتی و ڕویدانێن ب سەرێ خەلكێ هاتین، ئەڤێن كەفتینە د دەستێ حوكمەتێ دا و هاتینە ڕەوانەكرن بۆ قەلعا نزاركێ و سەلامیێ و ل بەحرك و جەژنیكانێ ئاكنجی بووین. محەمەد شەهباز ناسیار ب (محۆ سیسا) ئەڤ سوحبەتە بۆ مە ڤەگێڕا و گۆت: دەمێ ئەنفالان سالا 1988ی مالا مە ل گوندێ باجلێ بوو، خێزان و عەز و عیال كەفتە د دەستێ حوكمەتێ دا و ئەم زەلام قورتال بین كەفتبوو چۆل نهالن، پشتی عەفی دایین ئەم نەچار بین خوە تەسلیم بكن و بگەهنە عەرز و عیالی ل جەژنیكان. ئەم مایین بەحرك و جەژنیكان حەتا سالا 1990 ل هەیڤا پێنچ، ڕۆژەكێ حوكمەتێ ئەم قەلعا جەژنیكان كۆمكرن و گۆتنە مە، دڤێن هوین كوێنێن خوە بینن ڤێرێ و هوین دێ بنە خەلك و خۆجهێ ڤێرێ. پاشی ل هەیڤا یازدە حوكمەتێ گۆتە وی خەلكی هوین دئازادن، هەر كەسەك هەڕن بۆ جه و وارێن خوە. ل ڕۆژا 1990/11/17ی ئەم و مالا سلێمانێ قوتاسی بچویكێن مالا ڕەمەتیل ئەیۆبی ئەم هاتن زاخۆ و مە مالێن خوە كرنە د ڕەوزا تلكەبەرێ دا. ئاڤ ل ئاڤاهیێ ڕەوزێ نەبی، ئەم ڕابی چوونە دائیرا ئاڤێ ل زاخۆ كو ئەم خەتەكا ئاڤێ بكێشن. پشتی مە موافەقا ئاڤێ ژ دائیرێ ئینایی. بۆڕیا ئاڤێ ل دەڤ جامعا تلكەبەرێ بوو، گەلەك دویربی. پاشی هندەكان گۆت: ئەڤە بۆڕیەكا ئاڤێ ل د پشت مقەڕێ حزبێ و جێش ئەلشەعبی هەیی ئەو نێزیكە بۆ خوە ژ وێرێ بكێشن. مە ژی دەست هاڤێن تەڤڕ و بێران دا جهێ بۆڕیێ بكۆلن. مە هند دیت دوسێ كەسەك یێن ئەمنێ و ڕەفیقا هاتن و گۆتن: ئەم قەبیل ناكن و چێنابت هوین ئاڤێ ژڤێرێ بكێشن، چونكو هوین خەلكێ بەركێ نە. خودێ ژێ ڕازیێ بابێ من ب خوە قەهری یە و ب خەمە و بچویكێن مە یێن ل ئەنفالێ بەرزە بووین. هەما بابێ ب وێ عەسەبی ڤە گۆت: دێ ل پێشچاڤێن هەڕن دوهی بێ سەرێن هەوە حەتا ناڤتەنگێ د جەڕێن ژاژیێ بەحركێ دا بین و هەوە لەیزۆك ب مالێ مەدكر. ئەڤرۆ دبێژن چێنابت ئاڤێ بكێشن. هوین پاشڤە نەچن دێ ڤێ مەڕێ ل ڕها ستویێ هەوە دم. هەما مە هند دیت لێك زڤڕین و گۆتن ئێك و دو: ئەڤە بڤرێ نە سەقاكریە و نە یێ ئافتنێ یە. هەما پاشدا زڤڕین و چوون و مەژی ئاڤ بۆ خوە كێشا و ئیدارا مە یا وان مالا پێ بڕێڤەچوو.
ڤێجا براكو ئەوێن هینگێ دگۆتن: چێنابت وچ تشت بۆ یێن خەلكێ بەحركێ نینە. نها ژی چ تشت بۆ ئەنفالبۆیان نینە و دێ دبێ بەهرن بن ژ ماف و قەرەبۆیان هەر وەكی چ چێنەبی و كەس نەهاتی ئەنفالكرن. نە ئەو تاس و نە ئەو حەمام.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com