ئەڤرۆ نیوز،زنار تۆڤی:
ئەڤرۆ لدەمژمێر 10:30 سپێدێ رۆژا پێنجشەمبی ب بەھانەیا ھەبوونا چەکدارێن پەکەکێ دو فرۆکێن سۆپایێ تورکی بۆماوێ پتر ژ نیڤ دەمژمێرێ چەندین گوندێن دەڤەرا گولیان یا سەر ب ناحیا باتیفاڤە بوردۆمانکرن و نوکەژی بوردومانکرن یا بەردەوامە،د ھەمان دھەمان دەمدا فرۆکان چەندین جھێن دی ل سەر رووبارێ زێ بوردۆمانکرن.
ئەڤرۆ نیوز:
بۆ نەھێلانا مێش و مور و پێشییا ل سەنتەرێ قەزا شنگالێ و دەڤەرا رەبیعە و زوممار ساخلەمییا دھۆکێ دەست ب ھەوەکا رەشاندنێ و مژبەردانێ کر.
نەعمان داوود سەرپەرشتێ تیمێن رەشاندنێ ل رێڤەبەرییا کاروبارێن خوپاراستنا ساخلەمییا دھۆکێ دیارکر، لدووڤ داخازا قایمقامییا شنگالێ بۆ ماوەیێ چەند رۆژانە ب مەرەما نەھێلانا پێشی و مێش و مۆرا ھەوەکا مژ بەردانێ ل سەنتەرێ قەزا شنگالێ مە دەستپێکریە.
ئاماژەکر ھەر ل دەڤەرێن زوممار و رەبیعە ھەوەکا رەشاندنا مال مال ل دژی نەخۆشییا لشمانیا دێ دەستپێکەین بۆ ھندێ گیانێ وەلاتیێن دەڤەرێن رزگارکری یێ پاراستی بیت.
سازیێن ساخلەمییا پارێزگەھا دھۆکێ دگەل سازیێن دیێن حوکمەت بەردەوام د ئەرکێ خوە دانە ژبۆ خزمەتکرنا وەلاتیێن دەڤەرێن وان ژ نو ھاتینە رزگارکرن دکەن بۆ ھندێ ژیانا وەلاتیێن وان دەڤەران یا پاراستی بیت.
ئهڤرۆ نيوز:
وهزارهتا بهرهڤانيا ئهمريكا راگههاند: مهرج ل سهر وان 415 مليۆن دۆلاران دانايه كو بڕياره ڤێ حهفتيێ ب پێشمهرگهى بدهن و گرنگترين مهرج ژى پشكداريكرنا پێشمهرگهيه د ئۆپهراسيۆنێن مووسل دا و ههبوونا شهفافيهتێ د چاوانيا بهلاڤكرنا پارهى دا”.
ماسيۆ ئالن، ئاخفتنكهرێ ب ناڤێ وهزارهتا بهرهڤانيا ئهمريكا بۆ رووداو دا زانين ژى كو ئهڤ هاريكاريه د چارچۆڤێ وان هاريكاريانه يێن ئهمريكا بۆ ههرێما كوردستانێ دابين دكهت د شهرێ دژى داعش دا، لێ ب ههماههنگى يه ل گهل حوكمهتا عيراقێ.
هێشتا يا ديار نينه كا دێ ئهڤ كۆژمێ پارهى چيته بهغدا و شنى بۆ ههرێما كوردستانێ هێته رهوانهكرن يان ژى نه، بهلێ د ڤێ دهربارێ دا جون كيربى وهزيرێ ژ دهرڤه يێ ئهمريكا دبێژيت: “يا گرنگ ئهوه دێ ب رهزامهنديا نڤيسينگهها سهرۆك وهزيرێن عيراقێ بيت”.
ئەڤرۆ نیوز:
گەلەک مرۆڤ پەانیێ دبەنە دەرمانان دەمێ ھەست ب سەرئێشانەکا بچووک دکەن وەکو دەرمانێن (ئەسپرین، پاراسیتامۆل). ئەڤ وێ چەندێ دگەھینیت کو ئەو ھەست ب زیانێن لاوەکی یێن دەرمانان ناکەن. بەلێ ھندەک حالەت یێن ھەین وەکو بەرھەڤبوونا کومبوونان یان بخوادنکرنا زارۆیان وان نەچار دکەن چارەیەکا بلەز بۆ سەرئێشێ ببینین.
راستە کەس حەز ژ سەرئێشانێ ناکەت. بەلێ، ل جارا بھێت ھەکو سەرێ تە ئێشا ئێک ژ ڤان دەرمانێن ل مال بخۆ بەری تو دەرمانان بکاربینی.
کەرەفس: ھندەک تۆڤێ کەرەفسێ بکە د قازانەکێ دا و بدانە سەر ئاگری ھەتا کەل دھێتێ و بێھنا کەرەفسێ دھێتە تە. پشتی ھینگێ بدانە رەخەکی و ھندەک تۆڤێ چایێ بکە سەر. قەپاغێ دانە سەر و دەمەکێ کورت بھێلە وەسا. وێ ئاڤێ ڤاڤێر بکە وەسا ڤەخۆ بێی چ تشتێن شرین بکەیە سەر. دەە دەقیقان بێھنا خوە ڤەدە دێ بینی سەرێ تە تەنا بوو.
زەنجەبیل: ئەڤە دەرمانەکێ گەلەک باشە بۆ سەرئێشانێ. ھەکە تو نەشێی پرتەکا زەنجەبیلێ بجوی، یان ھندەک ھنگڤینی بکەیە سەر ئەو دەرمانەکێ تمامە. تو دشێی کەچکەکێ زەمجەبیلێ بکەیە سەر ھندەک ئاڤا کەلاندی پاشی ھندەک ھنگڤینی بکە سەر و ڤەخۆ.
چایا گول بەیبوونان: بۆ سەرئێشانا ژ دودلیێ پەیدا دبیت گەلەک یا باشە، ھندەک بەلگێن وێ گولێ بکە سەر ئاڤا کەلاندی، دەمەکی بھێلە و پاشی بڤاڤێرە و ڤەخۆ.
ئهڤرۆ نيوز:
نڤيسينگهها سهرۆك وهزيرێن عيراقێ حهيدهر عهبادى راگههاند كو شاهێ سعوديێ سهلمان كورێ عهبدولعهزيز داخوازنامهك ئاراستهى عهبادى كريه بۆ سهرهدانكرنا سعوديێ.
ب گۆرهى بهياننامهكێ كو نڤيسينگهها حهيدهر عهبادى دهركريه، ئاماژه ب وێ چهندێ كريه كو د پهيوهنديهكا تلهفۆنى دا عهبادى ل گهل شاهـ سهلمان بهحس ل ههماههنگيا ناڤبهرا ههردو وهلاتان و شهرێ دژى تيرۆرستێن داعش و رهوشا سياسى و ئێمناهيێ ل عيراقێ و دهڤهرێ بهحس كريه”.
عهبادى تهكست ل سهر وێ چهندێ ژى كريه كو عيراق يا نێزيكى سهركهفتنا دووماهيێ دبيت ل سهر ڤان چهكدارێن تيرۆرست و گۆت: “مه پلان و ستراتيژيهت يێن ههين بۆ ژناڤبرن و نههێلانا تيرۆرێ و ئازادكرنا ههموو باژێرێن مه”. دا زانين ژى كو ئهڤ چهنده ژى ب ههماههنگيا د ناڤبهرا وهلاتان دهێته پێش.
ژ لايێ خوه ڤه شاهێ سعوديێ پشتهڤانيا خوه بۆ عهبادى دياركريه بۆ سهركهفتن ل سهر تيرۆرێ و پێشكهفتنا عيراقێ د ههر وارهكى دا و داخواز ژ عههبادى كريه كو سهرهدانا وهلاتێ وى بكهت بۆ پشتهڤانى و ههماههنگيا زێدهتر.
ئەڤرۆ نیوز:
ل دەمێ ئێشانەکا زور ل دەمێ خوارنێ دکەڤیتە ددانی، یان ل دەمێ ئێشانەکا دژوار و دومدرێژ دگەل خوارن و ڤەخوارنێن تەزی و گەرم پەیدادبیت و یا بەردەوام بیت ھەتا کارتێکرنا تەزیاتیێ ل سەر نەمینیت، دیسان ل دەمێ رەنگێ ددانی تاری دبیت و وەرمین و ھەستداری ل دەوروبەرێ پێدیا ددانی پەیدادبیت، یان ل دەمێ کو کولک دکەڤنە پێدیا ددانی، ل وان دەمان پێدڤیە ئێکسەر ھزر ل چارەسەریا ددانی بھێتە کرن.
د پرانیا دەمان دا ب سەرەدانەکا ب تنێ یا نەخوشی بۆ نوشدارێ ددانا، چارەسەریا دەماری دھێتە کرن، دھندەک دەلیڤەیان دا پێدڤیە نەخوش پتر ژ جارەکێ بچیتە لایێ نوشداری ھەروەسان دەما دەمار پووچ بوو دێ دەست ب شروڤەکرنێ کەت و بەکتریا دێ ب وەرار کەڤن دناڤ ددانی دا و بنە ئەگەرێ ھەودان و قنێران، قنێر ژی یا پێکھاتیە ژ عەدابێ و شانەیێن پووچ بووی و بەرمایکێن بەکتریا و رەنگە ئەڤ قنێرە ھەودانێن دژوار پەیدابکەن کو ببنە ئەگەرێ وەرمینەکا بەکتری کو د شیان دایە ل دێمی و گەوریێ بەلاڤەببن و حەلیانا ھەستیێن دەوروبەرێن ددانان و گەلەک نەخوش وەھان ھزر دکەن کو چارەسەریا دەمارێ ددانی گەلەک یا ب زەحمەت و ب ئێشانە بەلێ ب راستی پتریا نەخوشان ئەڤێ چەندێ رەت دکەن و چ ئێشانێ نابینن ل دەمێ دھێنە چارەسەرکرن و ب تایبەت ژی ئەگەر ب دروستی بھێتە بەنجکرن.
سەرەرای ھەولێن پاقژکرن و پرکرنا دەماری ب شێوەیەکێ نموونە دبیت جارەک دی ھەودان ددانی بگریتەڤە ژبەر ھندەک فاکتەران ژوانژی ھەبوونا شکەستنەکێ د رەھێن ددانی دا و ھەبوونا دەمارەکێ زێدە دناڤ ددانی دا کو ژلایێ نوشداری نەھاتبیتە دیتن یان ھەبوونا ئاریشەیەکێ د پرکرنا بەردەوام دا یان د تاجێ دەستکرد دا کو ببیتە ئەگەرێ چوونە ژورا میکروبان بۆ رەھێن ددانی و دیسان ھەبوونا شەخان د پرکرنا بەردەوام دا و پشتی بوورینا دەمەکی رێکێ ل بەکتریا ڤەدکەت کوم ببنەڤە.
ئهڤرۆ نيوز:
دوماھی ڤەکۆلینان کێمبوونا رێژا بەردانێ ل سالێن دوماھیێ ئاشکرا کر، ئەگەر ژی بۆ ئێکئینانا ھەڤژینیێ یە ل ژییەکێ پێشکەفتی دزڤرن، ئانکو پشتی مرۆڤ دەلیڤا لێکتێگەھشتنێ بدەستڤە دئینیت و بشاتر ھەڤدو دنیاسیت بەری پێکئینانا ھەڤژینیێ.
بۆ پشتراستکرنا ڤان نووچەیان، ڤەکۆلینەکا نوو یا شرۆڤەکارێن دەروونی یێن زانکۆیا University of Utah ئەنجامدایی دیار کریە، ھەڤژینی ل ژیێ 20 سالیێ و پشتی 35 سالیێ، رێژا بەردانێ د پێنج سالێن دەستپێکێ دا زێدە دبیت، وەکو ڤان ھژماران:
رێژا بەردانێ ل ژیێ بیست سالیێ: 32%.
د ناڤبەرا 20 – 40 سالیێ: 20%.
د ناڤبەرا 25 – 29 سالیێ: 15%.
د ناڤبەرا 30 – 34 سالیێ: 14%.
د ژیێ 35 سالیێ دا زێدەتر ژ 19%.
ل دووڤ ڤان ھژماران و راستیێن وانستی، دوپات بوو کو ژیێ 32 سالی باشترین عەمرە بۆ ھەڤژینیا نموونە، ئانکو نە بەری 30 سالیێ و نە ژی پشتیت 35 سالیێ، مەترسیا بەردانێ ل ڤان ھەردو قۆناغان وەکو ئێکە.
ئەڤ چەندە ژی لایەنێ زانستی و مێشکی ئاشکرا کریە، بەلێ ل دوماھیا رێ بریارا ھەر بۆ تەیە، دل رۆلەکێ مەزن دگێریت دەمێ ھەڤپشکێ ژیانێ ئەو کەس بیت یێ تە دڤێ ژیانا خوە ل گەل ببەیە سەری بلا عەمر چەند بیت.
ئهڤرۆ نيوز:
د گرتهيهكا ڤيديۆى دا د ناڤ پهرلهمانتارێن مانگرتى يێن جڤاتا نوونهرێن عيراقێ دا كو هاتيه ڤهگوهاستن ئاشكهرا دبيت كو نهشياينه نيسابێ قانوونى تهمام بكهن.
د ڤێ ڤيديۆيا ديكيومێنتارى دا كو د كۆمبوونا پهرلهمانتارێن مانگرتى هاتيه تۆماركرن و بهلاڤكرن، ئهندامهكێ سهدر دبێژيت: “مه نيساب نينه و حهفتيهكه سهيد موقتهدا سهدر يێ بێ دهنگه و دهم يێ دايه مه دا بشێين نيسابى تهمام بكهين، بهلێ نهشياين”.
ژێدهر: KNN
ئهڤرۆ نيوز:
وهزارهتا دارايى و ئابوورى ل حوكمهتا ههرێما كوردستانێ راگههاند راگههاند كو ئهڤرۆ رۆژا پێنجشهمبى رێكهفتى 21ى نيسانا 2016ێ دێ مووچێ ڤان جهان هێته بهلاڤكرن:
1- وهزارهتى تهندروستى
2- وهزارهتى دارایی و ئابوورى
3- وهزارهتى شههیدان و ئهنفالكراوان
4- وهزارهتى سامانه سروشتیهكان
5- وهزارهتى پلان دانان
6- دهزگاى مین
7- دیوانى چاودێرى دارایی
8- دهستهى مافى مرۆڤ
9- دهستهى ژینگه
10-دهستهى دهسپاكى
11- دهستهى وهبهرهێنان
12-دهستهى گشتى ناوچه كوردستانیهكانى دهرهوهى ئیدارهى ههرێم
13-كۆمسیۆنى باڵاى سهربهخۆى ههڵبژاردنهكانى كوردستان
نهرویج، ئاراس رهشاڤایى:
هشیار حهسهن كوچهر خهلكێ باژێرێ دهۆكێ یه و بۆ دهما 17 سالایه ل گهل مالباتا خوه ل رۆژئاڤا نهرویج دژیت، ڤى گهنجى سهرهراى وێ یهكێ كو كارێ خوه یێ رۆژانه ههیه، بهلێ حهزا ب خودانكرنا گیانهوهران ههیه و نوكه پتر ژ 300 كوتران بخودان دكهت.
هشیار حهسهن بۆ ئهڤرۆ نیوز دیاركر كو ههر ژ زارۆكینێ وى حهزا كوتران ههبوویه و كوتر بخودان كرینه و گۆت: ههیڤانه ئهز پتر ژ 250 كیلویێن خارنێ و 500 دولاران لێ دمهزێخم ژبلى كو رۆژانه ئهز دو دهمژمێران وهختێ خوه بۆ خودانكرنا وان تهرخان دكهم.
هشیار حهسهن ئاماژه ب وێ یهكێ ژى دا كو كوترێ گرنگیهكا تایبهت ل دهف وى ههیه، ئهو ئێك كوترا خوه ب 200 دولاران نافروشیت و گۆت: كوترهك ل چینێ ب ئێك ملیون دولاران ژى هاتیه فروتن.
هشیار ژبهر حهزا وى بۆ كوترا، خوارنا كوشتێ كوترا و هێكێن وان ژ خوه حهرام كرینه.
نيشاندان