ئهڤرۆ:
سهرۆكێ بهرێ یێ كۆمسیۆنا بلند یا سهربخوه یا ههلبژارتنان ل ئیراقێ دیاركر، كۆمسیۆنا ههلبژارتنان دێ بهرههڤێ بۆ ئهنجامدانا ههلبژارتنان یێن كرین و خوهڤهكێشانا هندهك لایهنان ژی چو كاریگهریێ ل سهر ئهنجامدانا ههلبژارتنان ناكهت. دیاركر ژی پاشخستنا ههلبژارتنان ب دو رێیان دبیت، ئهوژی كۆمسیۆنا ههلبژارتنان بریارێ ل سهر بدهت، یان ژی ب بریارهكا سیاسی بهێنه پاشخستن، ئهگهر نه ههلبژارتن ناهێنه پاشخستن.
سهربهست مستهفا، سهرۆكێ بهرێ یێ كۆمسیۆنا بلند یا سهربخوه یا ههلبژارتنان ل ئیراقێ گۆت” ئهوێن خوه ژ ههلبژارتنان ڤهدكێشن، ب رێیا راگههاندنێ بهحسێ وێ چهندێ دكهن، نهكو ب فهرمی و ب رێیا كۆمسیۆنا ههلبژارتنان، كو هیچ كاریگهریهك نابیت، چونكی بهربژارێن وان ل كۆمسیۆنێ خوه نهڤهكێشایه و كۆمسیۆنێ ژی ناڤێن ههموو بهربژاران یێن راگههاندین، لهوما ئهو دێ مینیت ل دهمێ دهنگدانێ كو داخوازێ ژ خهلكێ خوه بكهن نهچنه سهر سندوقێن دهنگدانێ، پشتی ههلبژارتنان ههكه ئێكی سهركهفتن ب دهستڤهئینا، مافێ وی بچیته جڤاتا نوونهران، لهوما ههكه ههلبژارتن بهێنه پاشخستن، پێدڤیه بریارهكا سیاسی بۆ بهێته دان، بهلێ لایهنێن مهزن ههتا نوكه ل گهل ئهنجامدانا ههلبژارتنانه، لهوما وێ خوهڤهكێشانێ هیچ كاریگهریهك نابیت”.
سهربهستی بهحس ل وێ چهندێ ژی كر” دبیت ههكه دهنگدهرێن لایهنان پشكداریێ نهكهن، وی دهمی دێ كاریگهری ل سهر رێژا پشكداریا دهنگدهران ههبیت، ئهگهر نه كۆمسیۆنا ههلبژارتنان ناڤێن ههموو بهربژاران یێن دیزاینكرین و بۆ چاپكرنێ یێن هنارتین، لهوما ب زهحمهته ههلبژارتن بهێنه پاشخستن”.
زێدهتر رۆهنكر” ب دو رێیان دشیاندایه ههلبژارتنێن جڤاتا نوونهران بهێنه پاشخستن، یا ئێكێ كۆمسیۆن بهحس ل وێ چهندێ بكه تكو نهشێت ههلبژارتنان ئهنجام بدهت، یان ژی بریارهكا سیاسی بهێته دان و ههلبژارتن بهێنه پاشخستن، ئهگهر نه كۆمسیۆنێ ههموو كارێن خوه یێن تمامكرین و وێ خوهڤهكێشانێ هیچ كاریگهری نابیت”.
ئهڤرۆ:
شیرهكارێ سهرۆكێ حوكمهتا ههرێما كوردستانێ بۆ كاروبارێن وزێ راگههاند، وهزارهتا سامانێن سروشتی كار بۆ ب دهزگههكرنا خوه دكهت و بریاره كۆمپانیهكا نیشتمانی د بوارێ پهترۆلێ دا بهێته دامهزراندن، كو ب وێ چهندێ دێ داهاتێ ههرێما كوردستانێ زێده بیت و كهرتێ پهترۆلێ ژی د ههموو بواراندا دێ هێته رێكخستن.
د. بێوار خنسی، شیرهتكارێ سهرۆكێ حوكمهتا ههرێما كوردستانێ بۆ كاروبارێن وزێ گۆت” وهزیرێ سامانێن سروشتی كار دكهت بۆ دهزگههكرنا وهزارهتا سامانێن سروشتی ب گۆرهی قانوونا پهترۆل و غازێ ل ههرێما كوردستانێ كو ل سالا 2007 هاتیه دهركرن، كو ئهو وهزارهت ژ حهفت دهزگههێن گهلهك گرنگ پێكهاتیه ئهوژی رێكخستنا پرۆسا پهترۆلێ و لێگهریانا پهترۆلێ و ڤهدیتن و دهرئێنان و ڤهگوهاستن و پالاوتن، ئهڤه ژی ب رێیا دامهزراندنا كۆمپانیهكا نوو بۆ وێ چهندێ ههر ئێك ب كارێ خوه رابیت، بێگومان ئهڤه ژی وهدكهت كار ب جوانی بهێنه رێكخستن و ب ڤێ چهندێ دێ داهاتێ ههرێما كوردستانێ زێده بیت”.
خنسی پتر رۆهنكر” ههكه حوكمهتا ههرێما كوردستانێ كۆمپانیا نیشتمانی یا پهترۆلێ دامهزراندبا كو ناڤێ وێ كۆمپانیا (كیبكۆ) یه، و وێ كۆمپانیێ كارێن خوه ب رێكوپێكی ب رێڤهبربان و ئهو 450 هزار بهرمیلێن پهترۆلێ یێن نوكه دهێنه بهرههمئینان، داهاتیێ 80 هزار بهرمیلێن پهترۆلێ بۆ وێ بوون، كو داهاتهكێ زۆر بوو و دشیا ل گهل كۆمپانیێن جیهانی وهكو (شێل و تۆتهل) ببیته ههڤپشك و ل دهرڤهی ههرێما كوردستانێ ژی كار بكهت، كو نوكه دشیا زێدهتر هاریكاریا ههرێمێ بكهت ددهمێ تهنگاڤیاندا و نوكه ژی باشه كار ل سهر بهێته كرن و ئهڤه كارهكێ گرنگه و دێ كارێ پهترۆلێ رێكئێخیت و دێ رۆهنتر ژی بیت، چونكی ئهو كۆمپانیه نهكو تنێ دا كارێ دهرئینانێ كهت، بهلكو دا پهترۆلێ ژ ب پیشهسازی كهت، چونكی ههكه بهایێ بهرمیلهكا پهترۆلێ ب 76 دۆلاران بیت، ههكه ببیته پیشهسازی، حوكمهتا ههرێما كوردستانێ دێ گهلهك ژ وی بهای زێدهتر پاره ب دهست كهڤیت”.
ناڤبری بهحسێ وێ چهندێ ژی كر كو بریاره سێ كۆمپانی بهێنه دروستكرن، كو ئێك ژوان یا بهرههمئینانێ یه و یا دویێ یا پالاوتنێ یه و یا سیێ ژی یا لێگهریانێ یه ل دووڤ پهترۆلێ، ئهڤه ژی هاریكاریهكا باشه بۆ ب رێڤهبرنا كهرتێ پهترۆلا ههرێمێ و دێ بیته ئهگهر داهاتیێ ههرێمێ زێده ببیت، چونكی ل دهمێ بۆری دا ژ ئهگهرێ ئهو قهیرانێن دروست بووین، ئهڤ چهنده نههاته كرن، بهلێ د نوكه دا كار یێ ل سهر دهێته كرن، ب ڤێ چهندێ ژی ئابوورێ ههرێما كوردستانێ دێ زێدهتر سهربخوه بیت”.
ئهڤرۆ:
شیرهتكارێ سهرۆكێ ههرێما كوردستانێ بۆ كاروبارێن لهشكری راگههاند، ئهمریكا ڤێجارێ وهكو سالا 2011 ئیراقێ ب تنێ ناهێلیت و خوه ڤهناكێشیت، چونكی وی دهمی كو خوه ژ ئیراقێ ڤهكێشای زیانێن مهزن گههشتنه ئیراقێ و رهوشا ئهمنی یا ئیراقێ ب تمامی تێكچوو، ئاماژه ب وێ چهندێ ژی كر، ههرێما كوردستانێ ل رۆژههلاتا ناڤین بۆ ئهمریكا گهلهك یا گرنگه و ههكه ئهمریكا خوه ژ ئیراقێ ڤهكێشیت ژی، دێ ل ههرێما كوردستانێ مینیت.
بابهكر زێباری، شیرهتكارێ سهرۆكێ ههرێما كوردستانێ بۆ كاروبارێن لهشكری گۆت” دهمێ ئهمریكا ل سالا 2011 هێزێن خوه ژ ئیراقێ ڤهكێشاین زیانهكا مهزن گههشته ئیراقێ، د دهمهكی دا بریاربوو لهشكرێ ئیراقێ تاكو سالا 2010 خوه رێك بێخیت، بهلێ نهشیا وی كاری بكهت بهلكو رهوشا ئیراقێ ژ روویێ ئهمنی ڤه گهلهك خراب بوو و ب تمامی تێكچوو.
بابهكر زێباری گۆت ژی” وی دهمی ئهمریكا بهری خوه ژ ئیراقێ ڤهكێشیت، ههموو هاریكاری ژ روویێ مهشق و راهێنانێ و پرچهكرن و پێدڤیێن لوژستی بۆ هێزێن ئیراقی دابین كرن، بهلێ فشارێن مهزن یێن وهلاتان ل سهر ئیراقێ ههبوون كو درژد بوون ل سهر وێ چهندێ ئهمریكا خوه ژ ئیراقێ ڤهكێشیت”.
زێدهتر گۆت” ب دیتنا من ئهمریكا ههمان سیناریۆیا سالا 2011 دوباره ناكهت و خوه ژ ئیراقێ ڤهناكێشیت، چونكی نوكه فشارێن كێمتر ل سهر ئیراقێ یێن ههین، ههروهسا ئهمریكا بهردهوام هاریكاریا ئیراقێ و ههرێما كوردستانێ ژی دكهت د ههموو بواران دا وهكو ئهسمانی و ههوالگیری و پرچهكرن و مهشق و راهێنانان، ژبلی وێ چهندێ هاریكاریا ئیراقێ و ههرێما كوردستانێ دكهت ژ روویێ سیاسی و ئابووری ڤه”.
دیاركر” ههرچهنده ئهمریكا خوه ژ ئیراقێ ڤهناكێشیت، بهلێ ههكه هات و خوه ژ ئیراقێ ژی ڤهكێشیت، دێ ل ههرێما كوردستانێ مینیت، چونكی ئهز ب خوه گهلهك جاران ل گهل ئهمریكیان یێ روونشتیم و بهحسێ وێ چهندێ كریه كو ههرێما كوردستانێ بۆ وان گهلهك یا گرنگه ژ ههموو رۆژههلاتا ناڤین و دیاركرن ژی كو خهلكێ ههرێما كوردستانێ ژی ئهو خوهش دڤێن، ژبلی وێ چهندێ ژی جهێ ههرێما كوردستانێ كو دكهڤیته د ناڤبهرا چهندین وهلاتان دا، ئهڤێ چهندێ ژی گرنگیهكا زۆر بۆ وان یا ههی”.
شیرهتكارێ سهرۆكێ ههرێما كوردستانێ بۆ كاروبارێن لهشكری خویاكر ژی” ئهو هێرشێن ل سهر بنگههێن ههڤپهیمانان ژلایێ میلیشیێن ئیراقی ڤه دهێنه كرن، هاریكاریێ ژلایێ حوكمهتا ئیراقی ڤه وهردگرن، بهلێ حوكمهتا ئیراقێ دهستههلات ل سهر وان نینه، ئهڤه ژی مهترسیه ل سهر حوكمهتا ئیراقێ و رامانا وێ چهندێ ددهت كو هێشتا ئیراقێ پێدڤی ب ئهمریكا یا ههی”.
بابهكر زێباری رۆهنكر ژی” ئهمریكا ژی ههتا نوكه وهكو پێدڤی كارڤهدان نهبوو بهرانبهر وان هێرشێن ل سهر بنكێن وان دهێنه كرن و ئیدارا ئهمریكی یا نوو هندهكێ یا جوداتر و سستره ژ ئیدارا بۆری، لهوما پێدڤی بوووان ژی كارڤهدان ههبیت بهرانبهر وان هێرشێن ژلایێ میلیشیان ڤه ل سهر بنكێن وان دهێنه كرن”.
ئهڤرۆ:
پارتی دیموكراتی كوردستان، د بهیاننامهیهكێ دا دهربارێ دانوستاندنێن د ناڤبهرا حوكمهتا عیراقێ و ویلایهتێن ئێكگرتیێن ئهمریكا دا سهبارهت ب بهردهوامبوونا پهیوهندی و ههڤكاریێن د ناڤبهرا ههردو ئالیان دا بهلاڤكر.
ئهڤه ژی دهقێ وێ بهیاننامهیێ یه:
ئهم وهك پارتی دیموكراتی كوردستان، وهكو تهڤایا لایهنێن سیاسی و نیشتمانی یێن عیراقێ و گهلێ عیراقێ، ب گرنگی ڤه دنێرینه ئاراستهیا دانوستاندنێن ستراتیژی د ناڤبهرا ههردو حوكمهتێن عیراقێ و ویلایهتێن ئێكگرتی یێن ئهمریكا دكهین، دهربارهی بهردهوامی دانا پهیوهندیێن د ناڤبهرا ههردو وهلات و گهلان و دوماهی ڤهمانا هێزێن ههڤپهیمانان دا ل سهر ئاخا وهلاتی.
ئهم د دهمهكی دا كو بزاڤ و پێكۆلێن شاندێ حوكمهتا عیراقێ د ناڤا وان دا حوكمهتا ههریما كوردستانێ ب بلند نهرخاند بۆ گههشتن ب رێكهتنا دوماهیێ و یا پهسندكری و راگههاندی ب مهبهستا دوماهی هاتن ب وێ رهوشا ئالۆز و توندوتژیا ل سهر گۆرهپانا سیاسی یا عیراقێ ههی، ئهوێ چهندی دوپات دكهین، كۆ پێدڤیه ههموو ئالیهك پێگیری خالێن ئهوێ رێكهتنێ بن و ب نیازهكا پاقژ و دوور بكهڤن ژ توندوتیژیی و تێكدان و ئالوزكرنا رهوشێ ل وهلاتی دا، بۆ ئهوێ چهندێ ب پێكڤه كار بكهین بۆ چهسپاندن و بهرقرار بوونا ئاسایش و ئارامیێ ل عیراقێ و ههرێما كوردستانێ و دهڤهرێ، پێدڤیه ههموو پێگیر بن ب تهڤایا ئهو خالێن د چارچۆڤهیێ پرنسیپێن رێكهتنا ستراتیژی دا ئاماژه پێ هاتینهكرن.
پارتی دیموكراتی كوردستان
28\7\2021
کۆمپانیا فایزەر راگههاند،ڤاکسینێ فایزەر ب شێوهكێ گشتی ب رێژا 94% شیانا بهرهنگاربوونا کۆرۆنایێ ههیه، کۆرۆنایا دهلتا ب رێژە %88 کاریگەرە.
د. کاتلین نیزویل، بەرپرسا بهرههمئینانا ڤاکسینى دبێژیت، ڤاکسین مەترسیا نڤاندنێ ل نهخۆشخانێ ب ئهگهرێ دهلتایێ كێم دكهت و ئهڤه هاندەرهكا باشه وهلاتى ڤاكسینێ وهبگرن،ڤهكۆلینهكا بریتانى ل سهر كارتێكرنا ڤاکسینێ فایزەر ئهنجامدابوو و دیاركربوو ڤاکسین دشێت بهرهنگارى كۆرۆنایا دهلتابیت
ئهڤرۆ:
سهرۆكێ حوكمهتا ههرێما كوردستانێ راگههاند، ژ ڤێ ههیڤێ دێ دهست ب بهلاڤكرنا مووچێن فهرمانبهرێن ههرێما كوردستانێ ب تمامی و بێ لێبرین دێ هێته كرن.
مهسرور بارزانی، سهرۆكێ حوكمهتا ههرێما كوردستانێ و قوباد تالهبانی جێگرێ سهرۆكێ حوكمهتێ، دوهی ئێكشهمبی 25 تهمووزێ ب شێوێ ئۆنلاین ل گهل جڤاتا بلند یا ئابووری ل ههرێما كوردستانێ كۆمبوون، پشتی كۆمبوونێ، مهسرور بارزانی سهرۆكێ حوكمهتا ههرێمێ د گۆتارهكا تهلهڤزیۆنی دا راگههاند، مووچێ ڤێ ههیڤێ بێ لێبرین دێ هێته بهلاڤكرن.
مهسرور بارزانی د گۆتارا خوه یا تهلهڤزیونی دا گۆت” من پێخوهشه ب مووچهخۆرێن ههرێما كوردستانێ رابگههینم كو بریارا جڤاتا بلند یا ئابووری و بریارا جڤاتا وهزیران ژی یه كو ژ ڤێ ههیڤێ لێبرینا مووچهی نامینیت و بێ لێبرین دێ مووچه هێته بهلاڤكرن”.
سهرۆكێ حوكمهتا ههرێما كوردستانێ ئاماژه ب وێ چهندێ دا كو ئهركێ سهرهكیێ حوكمهتێ دابینكرنا مووچهی بوو و ههكه حوكمهتا فیدرالی ژی بهردهوام بیت ل سهر بجهئینانا سۆزا خوه و هنارتنا وێ پشكا بودجهی كو د چارچۆڤێ قانوونا بودجا فیدرالی ل سهر رێككهفتین، دێ حوكمهتا ههرێما كوردستانێ ژی بهردهوام بیت ل بهلاڤكرنا مووچان ل دهمێ خوه و ب تمامی.
بهلاڤكرنا مووچهی بێ لێبرین بۆ ههیڤێن داهاتی، وهكو مهسرور بارزانی بهحس كری” دێ پتر مینیت ل سهر وێ ئێكێ كو ئایا حوكمهتا فیدرالی دێ سۆزا خوه بجهئینیت یان نه” گۆت ژی” هیڤیدارین بشێین ل پاشهرۆژێ بێ لێبرین مووچه بهێته بهلاڤكرن”.
ههر د گۆتارا خوه یا تهلهڤزیۆنی دا، مهسرور بارزانی ل دۆر كورۆنایێ ئاخڤت و گۆت” تووشبوون یا زێدهبووی” داخواز ژ وهلاتیێن ههرێما كوردستانێ ژی كر” پێگیریێ ب رێنمایێن ساخلهمیێ بكهن و فاكسینێ ژی بدانن”.
سهرۆكێ حوكمهتا ههرێما كوردستانێ گۆت ژی” ئهڤه ئهركهكه و داخوازێ ژ ههوه دكهم ب جدی وهربگرن و لهزێ د فاكسیندانانێ دا بكهن” ههروهسا داخواز ژ وهزارهتا ساخلهمیێ كر ب لهز فاكسینێ دابین بكهن بۆ وێ چهندێ ههكه ههموو خهلكێ ههرێما كوردستانێ ژی نهبیت، پتریا خهلكی فاكسینێ وهربگرن.
خوهپاراستن ژ كورۆنایێ، وهكو مهسرور بارزانی گۆتی” ئهركهكێ ههڤپشكه و تنێ گازندێ ژ حوكمهتێ نهكهن و پێدڤیه هوون ب خوه وێ بهرپرسیارهتیێ ل ستۆ بگرن”.
ئهڤرۆ:
دانوستاندنێن ئهمریكا و ئیراقێ چووینه د قۆناغهكا نوو دا، سهركردێن ئیراقی ل بن فشارێن گرۆپێن چهكدار و میلیشیان دانه كو داخوازا ڤهكێشانا ئهمریكا ژ ئیراقێ دكهن و گهرێ چارێ یا دانوستاندنێن ستراتیژی د ناڤبهرا ئهمریكا و ئیراقێ دا دێ دهێنه كرن، سوباهی 28 تهمووزێ، مستهفا كازمی سهرۆك وهزیرێن ئیراقێ وهكو سهرۆكێ شاندێ ئیراقێ دێ چیته واشنتون و چار كورد د گهلدانه ئهوژی فوئاد حسێن وهزیرێ دهرڤهیێ ئیراقێ و فهوزی ههریری، نوونهرێ سهرۆكایهتیا ههرێما كوردستانێ و ئامانج رهحیم سكرتێرێ جڤاتا وهزیرێن ههرێمێ.
فوئاد حسێن، وهزیرێ دهرڤهیێ ئیراقێ راگههاند” هێزهكا ئهمریكی یا كێم ل ئیراقێ یا ههی و بریاره ب گۆرهی خشتهكێ دهمكی بهێنه ڤهكێشان، ل گهل وێ چهندێ پهیوهندیێن ئابووری پرسهكا گرنگه د ناڤبهرا وان و ههرێما كوردستانێ ژی لایهنهكێ سهرهكیێ وان دانوستاندنایه”.
عهلی حسێن، ئهندامێ سهركردایهتیا پارتی دیموكراتی كوردستان و بهرپرسێ پهیوهندیێن ئیراقی و كوردستانی یێن پارتی، ل دۆر ڤێ پرسێ، دبێژیت” ههرێما كوردستانێ پشكهكه ژ ئیراقێ و ئهمریكا ژی وهكو پشكهك ژ ئیراقێ رهفتارێ ل گهل دكهت، بهلێ واقعێ ههرێما كوردستانێ د بهرهنگاریا تیرۆرێ و داعشێ و مامهلا دبلۆماسی و ئارامیا كوردستانێ وهكریه كو تایبهتمهندیا خوه ههبیت و بابهتێ ڤهكێشانا ئهمریكا ژ ئیراقێ پهیوهندی ب رێككهفتنا واشنتۆن – بهغدا ڤه ههی”.
زێدهتر گۆت” پێدڤیه ئهم ههموو ئهگهران ل بهرچاڤ وهربگرین، بهدیلی بۆ ب دانین و بزانین ههكه ئهمریكا خوه ڤهكێشا، دێ بهدیلێ مه چ بیت و چاوان دێ مامهلێ كهین؟ یا گرنگه چاڤێ مه ل سهر وێ چهندێ بیت كو زلهێزێن جیهانێ وهكو چین و بریتانیا و وهلاتێن ئۆروپی و رووسیا بهردهوام چاڤدێریا رهوشا ئیراقێ دكهن و ل دهمێ ڤهكێشانا ئهمریكا ژی یا گرنگه رۆلێ وان وهلاتان بهرزه نهبیت ل دهڤهرێ و ئارامیا كوردستانێ و ئیراقێ ژی بۆ دهڤهرێ و ههموو رۆژههلاتا ناڤین دێ گرنگ بیت، ژ وی روانگهی سهركردایهتیا سیاسی یا كوردستانێ دخوازیت وێ تایبهتمهندیێ بپارێزیت، ئهورۆپا ژی سیاسهتا خوه د چارچۆڤێ سیستهمێ ناتۆ و ههڤپهیمانیا سیاسی یا ئهمریكا، ئهوژی دشێن رۆلێ خوه ل دهڤهرێ ببینن”.
ل دۆر وێ چهندێ كو وهسا دهێته گۆتن ژ ئهگهرێ ڤهكێشانا ئهمریكا ژ ئیراقێ رهنگه ههلبژارتن ددهمێ خوه دا نههێنه ئهنجامدان، گۆت” ل دووڤ داخۆیانیێن كۆمسیۆنا ههلبژارتنان و حوكمهتا ئیراقێ، ههلبژارتن ل دهمێ خوه دێ هێنه ئهنجامدان، بهلێ د واقع دا ب راستی ڤهكێشانا سهدری ژ پرۆسا ههلبژارتنان دێ كاریگهریا خوه ههبیت و سهدری سهنگا خوه یا ههی د پرۆسا سیاسی دا و ئهو رهوشا ل بهغدا ههی و كونترۆلا مێلیشیان وهكریه كو حوكمهت كونترۆلا رهوشێ نهكهت و ئهڤه ژی ئاماژێن ئهرێنی نینن كو ههلبژارتن ل دهمێ خوه دا بهێنه كرن”.
سهبارهت ئهگهرێ ڤهكێشانا پارتی ژ ههلبژارتنان، د دهمهكی دا رهوشا كهركووكێ و شنگالێ و مووسل و خانهقین و دیالا یا جێگیر نینه، دیاركر” وهكو پارتی مه هیچ بریارهك نهدایه ل دۆر ههلبژارتنان، پارتی پشكهكه ژ لایهنێن سیاسی یێن ئیراقی و ههر بریارهك بهێته دان ل كوردستانێ پێكڤه گرنگه بریارێ ل سهر بدهین نهكو وهكو حزبهكا سیاسی ب تنێ، چونكه ههكه ههلبژارتن ژی بهێنه كرن؟، دڤێت لایهنێن سیاسی بزاڤێ بكهن ئێكدهنگیێ دروست بكهن”.
ل دۆر ئهگهرێ ڤهكێشانا هێزێن ئهمریكی و ههڤپهیمانان ژ ئیراقێ و هاتنا هێزێن ناتۆ، گۆت” ئێكلاكرنا دانوستاندنان و رێككهفتنێ دێ دیاركهت كا مانا هێزان ئهمریكی دێ چاوان بیت یان ژی چاوان ژی دێ هێنه ڤهكێشان، بهلێ نوونهرێن ههرێما كوردستانێ د چارچۆڤێ شاندێ بهغدا بۆ واشنتۆن یێ ههین و ههبوونا نوونهرێن كورد د شاندێ ئیراقی دا یا گرنگه”.
ئهڤرۆ:
ئهندامهكێ سهركردایهتیا پارتی دیموكراتی كوردستان راگههاند، مه بهرههڤیهكا باش بۆ ههلبژارتنان یا كری و ئهڤ ههلبژارتنه د بهرژهوهندیا حزبێن مهزن دایه، بهلێ ل ئیراقێ رهوش یا گونجای نینه بۆ ههلبژارتنان، لهوما چهند لایهنان خوه ژ ڤهكێشایه.
عهلی عهونی، ئهندامێ سهركردایهتیا پارتی و بهرپرسێ لقێ ههشت ل زاخۆ گۆت” مه بهرههڤیهكا باش بۆ ههلبژارتنێن داهاتی یا كری و مه دهست ب چالاكیێن خوه ژی كریه، بهلێ ڤان ههلبژارتنان جوداهی ل گهل ههلبژارتنێن بۆری یا ههی، چونكه ههر دهڤهرهك یا بوویه بازنهك و ئهڤه ژی د بهرژهوهندیا حزبێن مهزن دایه كو ئهو دیچ دهنگان بدهستڤهئینن، مه پێشتر ژی ئهڤ چهنده راگههاندبوو، بهلێ حزبێن بچووك پشكداری كر و نوكه ههست دكهن كو دێ د زیاندار بن”.
وی ئهندامێ سهركردایهتیا پارتی گۆت ژی” ئهم ل ههموو دهمان بۆ ههلبژارتنان د بهرههڤین و ل ههرێما كوردستانێ مه كێشه نینه، بهلێ ل ئیراقێ ئهو كێشه یا ههی و رهوش یا گونجای نینه، چونكه د نوكه دا چهك یێ ددهستێ هێزێن میلیشیا ندا و سێ لایهنان ژی خوه ژ ههلبژارتنێن داهاتی یا ڤهكێشای و پشكداریێ ناكهن، چونكه دزانن د بهرژهوهندیا وان دانابیت و دێ زیاندار بن، لهوما پشكداریێ ناكهن”.
زێدهتر گۆت” دبیت هندهك لایهنێن دی ژی ڤهكێشانا خوه ژ ههلبژارتنێن داهاتی رابگههینن، چونكه لایهنهكێ وهكو رهوتێ سهدری كو خوه ڤهكێشای، كاریگهری دێ ههبیت، ژبهر وێ چهندێ ههست دكهن ئهو ههلبژارتنه یا زهلال نابیت، لهوما ناخوازن پشكداریێ بكهن”.
دیدار، نیوار محهمهدسهلیم:
رزگار شوكری نێروهری، سكرتێرێ جڤاتا پارێزگهها دهۆكێ د دیدارهكا رۆژناما ئهڤرۆ دا بهحس ل رێكارێن وان گرتینه بهر دكهت یێن بۆ بێدهنگكرن و نههێلانا دوكێلا موالیدێن ئههلی هاڤێتینه بهر و ددهته زانین كو ئهڤه ژ ههیڤا نیسانا ئهڤ ساله كار ل سهر دكهن و سهرهدانێن مهیدانی ژی كرینه و لایهنێن پهیوهندیدار ژی دیتینه و دا زانین ژی كو چو تێچوویێ مهزن لێ ناچیت و بڕیاره ل ههیڤا ئیلۆنا ئهڤ ساله بڕیار بكهڤیته وارێ بجهئینانێ. نهڤشارت ژی كو ل دهۆكێ هندهك موالیدان ئهو پێنگاڤ هاڤێتیه و سهركهفتنهكا مهزن ئیناینه و وهلاتیێن دهوروبهرێن وان موالیدان ژ بێهنا پیس و دوكێلێ و دهنگێ موالیدان رزگار بووینه.
ئهڤرۆ: پشتی ههولێر و سلێمانیێ بڕیار هاتیه دان ل پارێزگهها دهۆكێ ژی سیستهمێ بێدهنگكرنا موالیدان بكهڤیته كاری، جڤاتا پارێزگهها دهۆكێ ئهڤ دهست پێشخهریه كریه، بزاڤێن ههوه وهكو جڤات گههشتینه كیرێ؟
رزگار شوكری نێروهیی: ماوێ چهندین سالایه ژ بهر كێمیا كارهبا نشتیمانی، موالیدێن ئههلی یێن كارهبێ بووینه ژیوارهك ل گهل ژیانا مه یا رۆژانه بۆ پڕكرنا وێ ڤالاهیا ل كێمیا كارهبا نشتیمانی ههیی. كێشا موالیدێن ئههلی ئێك ژ وان گازندایه یێ ب رهنگهكێ گهلهك زێده ل جڤاتا پارێزگهها دهۆكێ دگههنه مه. د ڤی ماوێ درێژێ كاركرنا موالیدێن ئههلی ژی كێشێن وان زێده بووینه، ههر بگره ژ ڤولیتیا موالیدان و دهنگێ وان و دروست بهرنهدانا موالیدهیی و خراب ب كارئینانا موالیدهی كو باندورهكا خراب یا ل سهر ساخلهمیا وهلاتیان بجه هێلایی. كارتێكرنهكا مهزن یا ل ژینگههێ ژی كری.
ئهڤا گرنگ بۆ مه و ئێك ژ وان ئاریشێن نها د شیان دا بهێته چارهكرن، دهنگێ موالیدایه. ههیڤا چار یا ئهڤ ساله مه هزر ل وێ چهندێ كر كو پرۆژهكی بهرههڤ بكهین بۆ چارهكرنا ئێك ژ ئاریشێن مهزن یێن موالیدان كو ئهو ژی دهنگێ وایه. ژ بهر كو د ماوهیی بوری دا ژمارهكا ئێكجار زۆر یا خهلكێ دهۆكێ ئهڤ داخوازیه كریه، ب بههانهیا وێ چهندێ كو ئهڤ موالیده د ناڤ گهرهكان دانه و دبیته ئهگهرێ بێزاریا وهلاتیان. هندهك موالیده ژی یێن ههین ل دهوروبهرێن قوتابخانانه كو ئهڤه ژی بوویه ئهگهر كارتێكرنێ ل قوتابیان بكهن و ل دهمێ ئهو كار دكهن قوتابی نهشێن وانێن خوه ب خوینن و گوهداریا مامۆستایی بكهن. ئهڤه ژبلی وێ بهێن و دوكێلا ژ ڤان موالیدان دهردكهڤیت كو بۆ وهلاتیان بوویه كێشه و چهندین نهخۆشی ژێ پهیدا دبن.
وهكو ههستكرن ب بهرپرساتیێ ل جڤاتا پارێزگهها دهۆكێ و ل سهر پێشنیازا من وهكو سكرتێرێ جڤاتا پارێزگهها دهۆكێ ل ههیڤا نیسانا ئهڤ ساله مه پرۆژهك دا سهرۆكێ جڤاتا پارێزگهها دهۆكێ ب مهرهما چارهكرنا ڤێ كێشێ و ب رهنگهكێ مهیدانی ژی مه سهرهدانا چهندین جهان كر و ژ نێزیك ئاگههداری جهێ ڤان موالیدان بووین و ل گهل لایهنێن شولهژێ و خودانێن موالیدان ژی ئاخفتین. د راستی ژی دا دیاربوو وان موالیدان كارتێكرنهكا گهلهك خراب یا ل دهوروبهرێن خوه كری چو ژ دهنگی یان ژی ژ دوكێل و بێهنێ. كارتێكرن ل كهسانێن دانعهمر د ناڤ مالان دا و ل قوتابخانان و هندهك ژی ئهڤێن ناڤ بازاری كارتێكرن ل دهوروبهرێن خوه كریه و دوكانێن دهوروبهران نهشێن ب دروستی كارێ خوه بكهن.
ئهڤرۆ: سهرۆكێ جڤاتا پارێزگهها دهۆكێ بابهت چاوان ههلسهنگاند؟
رزگار شوكری نێروهیی: پشتی بابهت گههشتیه بهر سینگێ سهرۆكێ جڤاتا پارێزگهها دهۆكێ، لژنا تایبهتمهند كو لژنا سۆتهمهنی و ژێدهرێن سرۆشتی یه ل جڤاتا پارێزگهها دهۆكێ هاته راسپاردن دا كو ب رهنگهكێ مهیدانێ چاڤدێریا كاری و پرۆسێ بكهن ب مهرهما وێ چهندێ كو ئێك ژ كێشێن موالیدان كو دهنگێ وانه چارهسهر بكهین. ئهم ل گهل پارێزگاری و لایهنێن دی یێن پهیوهندیدار ژی روونشتینه و گهنگهشهكرینه و ل گهل خودانێن موالیدان ب خوه ژی رووشنیتنه و پێشبینی دكهین كو بگههینه چارهسهریهكێ و وهلاتی ژ بێهن و دهنگێ وان رزگار ببن.
بڕیاره د قووناغێن گهلهك نێزیك دا یان بڕیارهكێ بدهین یان ژی بگههینه رێكهفتنهكێ ل گهل لایهنهكێ پهیوهندیدار كو گوزوز بهێنه بكارئینان ههر ژ بهر دهنكێ وان و ههر ژی ژ بهر دوكێلا وان و ئهڤ كهسێن زیانێ ژ ڤان موالیدان دبینن ژ وێ رهوشێ رزگار بن.
ئهڤرۆ: هندهك خودانێن موالیدان ل دهۆكێ سیستهمێ بێدهنگكرنا موالیدان دانایه، ههوه ئهو پێنگاڤ چاوان دیت؟
رزگار شوكری نێروهیی: مه سهرهدانا چهند موالیدان ژی كریه كو ل دهۆكێ موالیدێن خوه بێ دهنگ كرینه، كارهكێ گهلهك سهركهفتی یه، نه دهنگ ههیه و نهژی دوكێلێ دكهن و خهلكێ دهوروبهرێن وان ژی گهلهك یێ رازی یه. ئهڤ بابهته بۆ بهرژهوهندیا گشتی یه و ههموو لایهن ل گهل ڤی بابهتی نه.
ئهڤرۆ: كهنگی ئهڤ بڕیاره دێ كهڤیته كاری؟
رزگار شوكری نێروهیی: نها وهرزێ هاڤینێ یه و دهمژمێرێن كارهبا موالیدان گهلهكن، ژ بهر هندێ ژی مه ب پێدڤی زانی كو د وهرزێ هاڤینێ دا ئهڤ پرۆژه نهكهڤیته د وارێ بجهئینانێ دا، ل ههیڤا ئیلۆنێ مه ل بهر ڤی پرۆژهیی بێخینه وارێ بجهئینانێ وهكو ههولێر و سلێمانیێ، كو ب گۆرهیی پێزانینێن مه ئهڤه ماوهكه ل وان جهان ئهڤ كاره هاتیه كرن.
ئهڤرۆ: هندهك خودانێن موالیدان گازندا وێ چهندێ دكهن كو دانانا گۆزوزان بۆ سیستهمێ بێدهنگكرنا موالیدان دێ تێچوویهكێ مهزن لێ چیت، راستیهك بۆ ڤی بابهتی ههیه؟
رزگار شوكری نێروهیی: وهسان ژی نینه وهكو خهلك ژێ دبێژن كو دێ بارگرانیهكا مهزن ئێخیته سهر ملێن خودانێن موالیدان، ب بوودجهكا كێم ئهڤ كاره دێ هێته ئهنجام دان.
ئهڤرۆ: بۆچوونا خودانێن موالیدان د ڤێ دهربارێ دا چیه؟
رزگار شوكری نێروهیی: وهكو مه سهرهدانا خودانێن موالیدان كری د ڤهدیتنا خوه یا مهیدانی دا، ئهوان گۆت كو دێ ڤێ دهست پێشخهریێ كهین دا كو ئهڤ كێشا وهلاتیان چاره ببیت و ژ بهر كو بۆ بهرژهوهندیا گشتی یه.
ئهڤرۆ: چو لایهنێن دی هاتینه ئاگههداركرن كو ل گهل ههوه ههماههنگ بن یان ڤی كاری ئهنجام بدهن؟
رزگار شوكری نێروهیی: وهكو پێشنیاز یا جڤاتا پارێزگهها دهۆكێ یه، ئهز ب ڤی كاری رابوویمه و من پێشنیاز كریه و لژنا سۆتهمهنیێ كار ل سهر دكهت و هندهك ژ قایمقامان و لژنا موالیدان و خودانێن موالیدان ههموو پێكڤه د هاریكارن كو ئێك ژ وان كێشێن موالیدان یێن وهلاتیان گازنده ل سهر ههین چاره ببیت.
ئهڤرۆ: وهلاتیێن پارێزگهها دهۆكێ ب رهنگهكێ گشتی گهلهك گازندا نهبوونا ڤۆلتیێ ژ موالیدێن ئههلی دكهن، چو پێنگاڤ هاتینه هاڤێت كو ئهو ئاریشه ژی بهێته چارهكرن؟
رزگار شوكری نێروهیی: ب مخابنی ڤه ئهڤه چهندین ساله بهردهوام گازنده ژ خوادانێن موالیدان ههنه و ب تایبهت ژی ڤۆلتیێ كو ڤۆلتیهكا وهسان نادهنێ ئامیرێن وان یێن كارهبێ كار ناكهن. ههر ئێك ژ لایێ خوه ڤه، جڤاتا پارێزگهها دهۆكێ و پارێزگار و قایمقام و لژنا موالیدان و ههر ئێك ژ لایێ خوه ڤه خودانێن موالیدان ئاگههدار دكهن دا كو ڤێ كێشێ چاره بكهن و ئهڤ بزاڤه ژی راناوهستن ههتا كو بگههنه چارهكێ.
ئهڤرۆ: ل وهرزێ هاڤینێ پتر كارهبا موالیدان دهێته بهردان و ئهڤه دبیته ئهگهر پتر پارێ كارهبا موالیدان بهێت، كارهك هاتینه كرن كو هاریكاریا وهلاتیان بهێته كرن كو ڤی بهایێ مهزنێ پارهیی نهدهن؟
رزگار شوكری نێروهیی: لژنێن كار دكهن ئهڤێ تهخمینێ دكهن و چو پێ نهڤێت دزانن دهمێ دهمژمێرێن كارهبا نشتیمانی كێم دبن و یا موالیدهیی زێده دبیت، دێ بهایێ كارهبێ ژی زێده بیت. ب تایبهت ل وهرزێ هاڤینێ و ب تایبهت ڤێ گهرمێ. راسته خهلكی گازنده یێن ههین كو دێ بهایێ كارهبا موالیدێن ئههلی یێ زێده بیت پێكڤه ئهم و لایهنێن شولهژێ دێ كار كهین بۆ وێ چهندێ بشێین بهایهكێ گۆنجایی یێ پارهیی ژ وهلاتیان بهێته وهرگرت.