ئهڤرۆ نیوز ، نهوزاد هلۆرى:
ژبهر ئهرزانبوونا بهایێ مریشكان و نهبوونا بازارى بۆ فرۆتنا بهرههمێن وان ل ههرێما كوردستانێ و وهرگرتنا گۆمركێ ژلایێ عیراقێ و هاتنا مریشكا بیانى كارتێكرن ل سهر بهردهوامبوونا ب خودانكرنا مریشكان ل دهڤهرا بارزان كریه و ئهڤ یهك بوویه ئهگهر كو پتريا وان بهێنه راگرتن.
هاشم موستهفا، خودانێ پرۆژهیهكێ مریشكایه ل دهڤهرا بارزان بۆ ئهڤرۆ نیوز گۆت: (ئهڤه سێ ساله من پرۆژهیهكێ مهزن یێ مریشكان كو پێكدهێت ژ سێ دهواجنان ل دهڤهرا بارزان دانایه، بهلێ ل شوونا كو ئهز زێدهتر گرنگیێ ب كارێ خوه بدهم و بهرفرههتر بكهم، نها دهست بهردارێ كارێ خوه بووم و ئهگهرا وێ ژى دزڤریت بو وێ یهكێ كو بهایێ مریشكێ يێ ئهرزانه و عیراق ژى ل خالێن خوه گۆمركێ وهردگریت و بازار ژى ل ناڤخوه نینه و دیسان مریشكا بیانى ژى دهێته ههرێما كوردستانێ كو كارتێكرن ل مریشكا مه كریه و بازار زۆر كێمه ژبهرڤێ ئهم نهشێن ب خودان بكهین)
ئیبراهیم سهدیق، ئهو ژى وهلاتیهكێ دهڤهرێ یه و پرۆژێ خوه راگرتیه بۆ ئهڤرۆ نیوز گۆت: (ئهڤه سێ جاران ل سهر ئێك ژبهر نه ههڤسهنگیا بهایێ مریشكان ئهز تووشى خوسارهتیێ بووم و ههر جارێكى 10 هزار ههتا 20 هزار دۆلاران و كارتێكرنێن زۆر ل سهر مه كرینه كو ئهم نهشێن بهردهوام بین ل سهر كارێن خوه).
ناڤبرى دیاركر ژى كو پێدڤى یه حوكمهت و لایهنێن پهیوهندیدار ب رژدى كار بكهن بۆ باشتركرنا رهوشا خودانێن پرۆژان ل دهڤهرێ و گۆت: (نێزیكێ 10 پرۆژێن مریشكان ل دهڤهرا بارزان يێن ههين و پتريا وان نها هاتینه راگرتن ، بهلێ ههكه حوكمهت و لایهنێن شولهژێ كار بكهن بۆ پهیداكرنا بازارهكێ بۆ فرۆتنا مریشكان و رێگریێ ل مریشكا هاورده د دهما پێگههشتنا مریشكا خومالى دا بكهن و دیسان ل گهل حوكمهتا ناڤهندى یا عیراقێ بگههن رێككهفتنهكێ كو گۆمركێ ژخودان پرۆژهیان وهرنهگرن، ل وى دهمى ئهز باوهرم ههموو خودان پرۆژه دێ زڤرن سهر كارێن خوه، و نها پرانیا دهواجنێن دهڤهرێ هاتینه راگرتن و چهندین خودان پرۆژه و كرێكار و خێزان ماینه بێ كار).
محهمهد عهبدوللا، رێڤهبهرێ چاندنا قهزا مێرگهسوور بۆ ئهڤرۆ نیوز گۆت: (ژئهگهرا هاتنا مرشكا بیانى و جێگیرنهبوونا بازارێ ناڤخوه و پهیدابوونا هندهك نهخوهشيان و پشتهڤانى نهكرنا جوتیاران بوویه ئهگهر كو كارتێكرن ل خودانكرنا مریشكان ل دهڤهرێ بهێتهكرن و هندهك پرۆژه بهێنه راگرتن).
زێدهتر گۆت: (چهندین جاران مه جهێن شولهژێ ل سهر ڤێ یهكێ ئاگههداركرینه، بهلێ دیاره كو رهوشا دارایى یا ههرێما كوردستانێ یا گونجاى نهبوویه وهكو پێدڤى هاریكارى بۆ جوتیاران بهێنهكرن كو ل سهر كارێن خوه بهردهوام بن ، بهلێ ب ههر رهنگێ بیت پێدڤیه بازارهك بۆ فرۆتنا مریشكا دهڤهرێ بهێته پهیداكرن داكو جوتیار بشێن ل سهر كارێن خوه بهردهوام بن).
ئهڤرۆنيوز:
كۆمسيۆنا ههلبژارتنان وراپرسى ل ههرێما كوردستانێ، ئهڤرۆ دوشهمبى 25/6/2018 بهلاڤكر كو دهمێ درێژكرنا تۆماركرنا ههڤپهيمانيان هاتيه درێژكرن.
كۆمسيۆنا ههلبژارتنان وراپرسى درۆهنكرنا خوه دا بۆ لايهنێن پهيوهنديدار وقهوارێن سياسى، دياركر كو” ژڤانێ تۆماركرنا ههڤپهيمانيان هاتيه درێژكرن ههتا دهمژمێر 3 ئێڤاريا رۆژا چارشهمبى 27/6/2018.
ئهڤرۆ نيوز:
سەرپەرشتێ خزمەتکاری ل پەرستگەھا لالش دیار کر کو پشتی کۆلانا بیرێن پترۆلێ ل دەوروبەرێن پەرستگەھا لالش، ژ وانا ل گوندێ بەربیرێ و گوندێ مغارا زیانەکا مەزن ب پەرستگەھا لالش گەھاندینە ژ رۆیێ ئاڤێ ڤە و دبێژیت: ھەردو کانیێن پیرۆز “کانیا سپی و زمزم” یێن کەڤنار کو د مێژوویا پەرستگەھا لالش دا چو جارا ھزرا کێمبونا وان نەھاتیە کرن، د نوکە دا ئاڤا وان کێمبوویە.
بابە چاویش، سەرپەرشتێ خزمەتکاری ل پەرستگەھا لالش بۆ رۆژناما ئەڤرۆ ئاشکرا کر کو 60% ئاڤا کانیا سپی و زمزم ل پەرستگەھا لالش یا کێمبووی و گۆت: “بۆ جارا ئێکێ یە ئەڤ دیاردە ل ڤان ھەردو کانیان روو ددەت، پێدڤی بوو بەری ئەڤ بیرێن پترۆلێ بھێنە کۆلان دووڤچوون ل دۆڤ وان کانیێن نێزیک پرۆژێن پترۆلێ ھاتبا کرن، ژ بەرکو د نوکە دا مەترسیا ھشکبوونێ ل سەر ڤان ھەردو کانیان یا ھەی”.
ناڤھاتی خویاژی کر، ژبلی کو ئاڤا وان ھەردو کانیان یا پیرۆزە، ئەو کەسێن سەرەدانا پەرستگەھا لالش دکر، ئەڤ ئاڤە وەکو ئاڤەک پیرۆز ڤەدخوار، ئەو ئاڤا ل بەر دچوو گەلەک دارێن زەیتونان ل بەر ھەنە نوکە مەترسیا ھشکبوونێ ل سەر وان ژی یا ھەی و گۆت: “ئەم پێدڤی دو بیرێن ئاڤێ ینە ژ بۆ سەخبێریکرنا وان دارێن زەیتونان”.
ئهڤرۆ نيوز، فاتما مزوورى:
حوكمهتا هۆلهندا راگههاند كو دێ 400 مليۆن يوريۆيان وهكو هاريكارى پێشكێشى وان وهلاتان كهت يێن پهنابهرێن سورى حهواندين.
هاريكاريێن وهلاتێ هۆلهندا ههر ئێك ژ وهلاتێن ئوردن، لوبنان و توركيا ب خوه ڤه دگريت و دێ ژ 2019ێ ههتا 2022ێ ڤى پارهى دهتێ.
د ڤى وارى دا، سيرقط كاغ وهزيرێ بازرگانى و هاريكارى و گهشهپێدانا هۆلهندا د ناڤ سهرهدانا خوه دا ژبۆ عهممان راگههاند كو حوكمهتا وهلاتێ وى دێ نێزيكى 400 مليۆن يورۆيان وهكو هاريكاريێن دارايى پێشكێشى ههر ئێك ژ وهلاتێن ئوردن، لوبنان و توركيا كهت، ژ بهر كو پهنابهرێن سورى ل دهف خوه حهواندينه.
ب گۆرهى بهياننامهكێ وهزارهتا پلاندانانا ئوردنێ و وهزيرێ بازرگانى و هاريكارى و گهشهپێدانا هۆلهندا ئهو يهك راگههاند كو پێشبينى دكهن هاريكاريێن دارايى د ناڤ كهرتێ چاندنێ و بازرگانى و فێكرن و راهێنانێن پێشهى ژبۆ پشتهڤانيكرنا گهرتێ گهشهپێدانا ئابوورى دابين بكهن.
ئهڤرۆ نيوز، فاتما مزوورى:
بهشار ئهسهد سهرۆك سوريا د داخۆيانيهكێ دا ژبۆ كهنالێ ئێن تى ڤى يێ رۆسى تهكهز ل سهر وێ چهندێ كريه كو سوريا ئهو شيان ههنه دهولهتا خوه ئاڤا كهت.
د چارچۆڤێ بهرنامهكێ وى كهنالى دا كو رۆژانێن ئێكشهمبى بهلاڤ دبيت ئهسهد ئاشكهرا ژى كر كو وهلاتێن رۆژئاڤا د ئاڤاكرنا وهلاتێ وى دا پشكداريێ ناكهن.
ئاماژه ب وێ چهندێ ژى كر كو نها شهره، بهلێ ئهو ل سهر وێ ئێكێ د سهر راستن كو شيانێن وێ چهندێ ههنه كو وهلاتێ خوه ئاڤا بكهن.
بهحسا وێ ئێكێ ژى دكهت كو ههتا نها ئهوان بڕيار نهديانه كو خوه ژبۆ ههلبژارتنێن 2021ێ بهرههڤ بكهن يان نه.
دهربارهى باكوورێ سوريا ژى تهكهز كر كو دو رێيێن چارهسهريێ ل بهريا وان ههنه؛ يان ئاشتيانه يان ژى هێرشكرنه سهر وان تيرۆرستايه يێن خوه رادهست نهكرين و ئاشتى نهخواستى، “شهر باشترين رێ يا چارهيێ نينه، بهلێ باشترين رێ يه ژبۆ كونترۆلكرنا وهلاتى ژ لايێ دهولهتێ ڤه”.
ئهڤرۆ نيوز:
ل دووڤ نڤيسارا ژماره 8982 ل 11ى خزيرانا 2018ێ يا كاروبارێن قانوونى و گۆمركى يا رێڤهبهريا گشتى يا گۆمكا و پشت بهستن ل سهر نڤيسارا رێڤهبهريا گشتى يا سامانێن ئاژهلى و ڤيتهرنهرى ژماره 1192 ل 30ى گۆلانا 2018ێ رێ ناهێته دان ب هاتنا ههموو جۆرێن پهلهوهرێن زيندى و بهفرگرتى و ههموو بهرههمێن وان ژ ڤان 41 وهلاتێن ناڤێن وان ل خوارێ دياركرى:
1-جنوب افریقیا
2-ساحل العاج
3-صین تایبی
4-الصین الشعبیه
5-بوركینا فاسو
6-بوتان
7-النیجر
8-فلپین
9-غانا
10-یابان
11-كوریا الشمالیه
12-كوریا الجنوبیه
13-هونك كونگ
14-جمهوریه الدومینیكا
15-افغانستان
16-الكامیرون
17-میسوری USA
18-أوغندا
19-شیلی
20-بنگلادش
21-كومبودیا
22-نیجیریا
23-كونغو
24-میانمار
25-روسیا
26-لوگسمبورگ
27-ایطالیا
28-كندا
29-بلغاریا
30-هولندا
31-مصر
32-المانیا
33-سعودیه
34-لاوس
35-البوسنا و هرسك
36-بلغاریا
37-مكسیك
38-سلڤاكیا
39-توگو
40-ڤیتنام
41-فرنسا
ئەڤرۆ نیوز، فاتما مزووى:
پرۆسا ھەلبژارتنا تورکیا کو ئێڤاریا ئێکشەمبی ب دووماھی ھاتن، ھندەک توندوتیژی ل دووڤ خوە ھێلان کو دو کەسان گیانێ خوە ژ دەست دا و ژمارەک ژی بریندار بوون. دەستەیا بلندا ھەلبژارتنان ژی ڤەکۆلینێ ل سەر ھندەک سەختەکاریان دکەت.
د ڤی چارچۆڤەی دا ل ئەرزەرۆم یا باکوورێ رۆژھەلاتێ تورکیا، سەرۆکێ تایێ پارتی یا خێرا نەتەوی یا ئۆپۆزسیۆن ل وی باژێری و کەسەکێ دی ژ ئەنجامێ شەرەکی ل بنگەھێ دەنگدانێ ھاتنە کوشتن، ل دەمێ بەربژارێن ئاکپارتی چووینە بنگەھی و دەنگێ خوە داین.
ل ستەمبۆل ژی ئەندامێن ئاکپارتی ھێرش کرە سەر ئۆمێت ئوزداغ جێگرێ پارتا خێر و فیدایەت یەنیریز بەربژێرێ پارتا ناڤھاتی د ناڤا بنگەھێ دەنگدانێ ڤە، شەش کەس ژ ئەندامێن ئاکپارتیێ ھاتنە گرتن.
ھەڤدەم ئۆپۆزسیۆنا تورکیا حوکمەتا ئاکپارتی ب وێ چەندێ تۆمەتبار دکەت کو ب شەڤ 100 دەنگ ژبۆ سندوقێن دەنگان ژبۆ بەرژەوەندیا ھەڤپەیمانیا گەل برینە باژێرێ شانلی یێ ئورفایێ ل باشوورێ تورکیا.
حوکمەت ژی ب وێ ئێکێ ژی دھێتە تۆمەتبارکرن کو پێلا گەف و ھێرشان ل دژی دەنگدەران ل باشوورێ رۆژھەلاتێ وەلاتی چێکریە، دا کو وەلاتی دەنگێ خوە د بەرژەوەندیا ھەڤپەیمانیا گەل دا تۆمار بکەن.
ژ لایێ خوە ڤە محەرەم ئینجە بەربژارێ پارتی یا گەلێ کۆمار د ھەلبژارتنا پۆستێ سەرۆکاتیا تورکیا دا داخواز ژ پشتەڤانێن خوە کر کو بنگەھێن دەنگدانێ ڤالا نەکەن ھەتا ئەنجام دھێنە دیارکرن دا کو سەختە نەھێنە ئەنجام دان.
پارتیا کۆماری دلتەنگیا خوە ژی ل ھەمبەر روودانێن وان سەرپێچیان نیشاندا یێن کو ل شانلی و ئورفایێ ھاتینە رۆژەڤێ.
ئەڤرۆ نیوز، فاتما مزووری:
ئەنجامێن نەیێن فەرمی یێن سەرۆک کۆمار و پەرلەمانێ تورکیا ھاتنە راگەھاندن و تێدا ئاکپارتی 42.41% یا دەنگدان ب دەست خوە ڤە ئینایە. جەھەپێ 22.75% و ھەدەپێ 11.41% و مەھەپێ 11.18% و ئی پارتی 10.8 و سەعادەت 1.36% و پارتیێن دژی 0.81 یا دەنگان ب دەست خوە ڤە ئیناینە.
بەربژارێن سەرۆک کۆماریێ ژی ب ڤی رەنگی بوون؛ رەجەب تەیب ئەردوگان 52.54%، موحەرەم ئینجە 30.77%، سەلاحەدین دەمیرتاش 8.2% و میرال ئاکشنەر 7.4.% یا دەنگان ب دەست خوە ڤە ئیناینە.
دیسا ھەڤپەیمانیا ئاکپارتی و مەھەپێ پێکڤە 53.59% یا دەنگان ب دەست خوە ڤە ئیناینە و ھەڤپەیمانیا مللەت کو ژ جەھەپێ و ئی پارتی و پارتیا سەعادەت پێکھاتیە 34.19% یا دەنگان ب دەست خوە ڤە ئینایە.
ئهڤرۆ نيوز:
بسپۆرەکێ سکرێ دیار کر، چێکرنا ھژمارەکا زۆرا سکران ژلایێ وەلاتێن دەروبەرێ ھەرێما کوردستانێ دێ کاریگەری ل سەر رەوشا ئاڤێ ھەبیت ل عێراقێ و ھەرێما کوردستانێ و دبێژیت: پێدڤیە لەز بھێتەکرن ھەرێما کوردستانێ چەند سکران چێکەت بەرۆڤاژی دێ پاشەڕۆژا ئاڤێ کەڤیتە د مەترسیێ دا.
د. فەیسەل دەھام، بسپۆرێ سکران بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت “چێکرنا سکرێ ئەلیسۆ ژلایێ تورکیاڤە کاریگەری ل سەر رەوشا ئاڤێ ل ھەرێما کوردستانێ دبیت و ئاڤا رووبارێ دیجلە دێ ھێتە کێمکرن، ژ بەر کو دەمێ ئاف دھێتە ڤەگرتن و بەردان بۆ ناڤا ئەلیسۆ ھاتنا رێژا ئاڤێ کێم دبیت، بەلێ ئاڤا دیجلە دچیتە ناڤا سکرێ مووسل و نوکە چو دەلیڤە نەماینە سکرەکێ نوو ل سەر رووبارێ دیجلە بھێتە چێکرن و ئاف بھێتە ھەلگرتن.
زێدەتر دبێژیت: سکرێ مووسل ژی چەند ئاریشە ھەنە و بووینە ئەگەرێ ڤێ چەندێ رێژا ئۆمبارکرنا ئاڤێ کێم ببیت، نوکە رێژا ئۆمبارکرنا ئاڤێ زۆر کێمتربوویە ل سکرێ مووسل و دێ کاریگەری ھەبیت ل سەر رەوشا ئاڤێ ل ناڤەڕاست و باشوورێ عێراقێ، ئەڤە ژ مێژە مە بەحسێ چێکرنا سکران کری بۆ ھەرێما کوردستانێ، ب تایبەتی سکرێن بچووک و ناڤنجی.
ئاشکرا ژی کر کو راستە ھندەک پێنگاڤێن ژلایێ حوکمەتا ھەرێما کوردستانێ ھاتنە ھاڤێتن بۆ چێکرنا سکرێن بچووک، بەلێ مخابن ب ئەگەرێ ھاتنا قەیرانا ئابووری ئەو ژی ھاتنە راگرتن، دەربارەی سکرێن نانڤجی و مەزن ژی زێدەتر بابەتەکێ سیادیە و عێراق رێگر بوو ل چێکرنا سکرێن مەزن ل سەر ئاخا ھەرێما کوردستانێ و دەلیڤە نەدا ھەرێما کوردستانێ ل سەر رووبارێن زێی بچووک و زێیێ مەزن سکر بھێنە چێکرن.
دکتۆر فەیسەل دەھام گۆت ژی “پێدڤیە بۆچارەسەرکرنا ئاریشەیا کێم ئاڤیێ ھەرێما کوردستانێ لەزێ بکەت، ھەر دەمێ پارە ھەبیت دو سکر بھێنە چێکرن، ئێک ژ وانا ل سەر زێی بچووک و یێ دی ژی ل سەر زێیێ مەزن، چونکو ئەم یێ دبینین ل لایەکی ئیران و ل لایەکی تورکیا یێ سکران چێدکەن و کاریگەری ل سەر ئاڤا ھەرێما کوردستانێ ھەیە.
ئاشکرا ژی کر کو ناھێتە ڤەشارتن سکرێ ئەلیسۆ دێ کاریگەری ل سەر ئاڤا دھۆکێ ھەبیت و ل سەر رووبارێ زێی مەزن ژی، ل داھاتی دێ تورکیا ئاریشا پەیداکەت، چونکە رێژا ئاڤێ ب خوە ب ئەگەرێ گۆھۆڕینێن ژینگەھێ کێمبوویە، بەلێ ئەڤ کاریگەری نینە ھندی گرتنا ئاڤێ ژلایێ تورکیا و ئیرانێ دھێتە ڤەگرتن.
نيشاندان