ئهڤرۆ نيوز:
شڤێدى ل دهمژمێر 2ى بهرى سپێدێ و ژ ئهنجامێ پهقينا ترۆمبێلهكا تى ئێن تى كرى ل نێزيك كۆمهلگهها لهيس يا بازرگانى ل دهڤهرا كهراده پهقينهك روودا و د ئهنجام دا 79 وهلاتى هاتنه كوشتن و 134 كهس ژى بريندار بوون.





ئەڤرۆ نیوز، کاروان باعەدری:
چالاکڤانێ ئێزدی مازن شنگالی بۆ ئەڤرۆ نیوز دیارکر، ئەڤرۆ ل ئەڵمانیا ل باژێرێ شتوتگارت دێ خۆنیشاندانەک بۆ پشتەڤانیا نادیا موراد ھێتە کرن، ژ بەر وێ ھەڵمەتا نادیایێ ل سەر تۆرێن جڤاکی راگەھاندی دا کو چ کارەساتێن دی ب سەر ئێزدیا دووبارە نەبن.
ڤی چالاکڤانی دیارکر، بریارە بەشەکی مەزن ژ گەلێ ئەلمان ژی پشکداریێ دڤێ خونیشاندانێ دا بکەن، بریارە نادیا موراد ب خوە ژی پشکداری ڤێ خۆنیشاندانێ ببیت.
دھێتە زانین چەندین وەڵات و سەرۆک و رێکخراوێن جیھانی پشتەڤانیا خوە بۆ نادیا موراد دیار کرینە ل ھەمبەر ئەوێ زولم و نەخوشیا ب سەرێ وان کچ و ژنان ھاتی د دەستێ داعشێ دا.
ئهڤرۆ نيوز:
ژ سوفیانێ كوڕێ عویهینهى دئێته ڤهگوهاستن، دبێژت: ((هشیارى فتنا زانایێ خراب وعابدێ نهزان بن، چونكى فتنا وان فتنهیه بۆ ههر ئێكێ سهرداچووى، ئهڤه ب نـهزانـیـنـا خــۆ بــهرێ خــهلكـى ژ زانینێ وكارپێكرنێ ددهته پاش، وئهوێ هه ب خرابییا خۆ بهرێ خهلكى ددهته سهرداچوونێ)).
ژ ڤی گۆتنێ دئێته زانین كو دو ڕهنگێن مرۆڤان ههنه خهلك پتر پێ د سهردا دچن؛ چونكى فتنا وان ژ یا ههر ئێكێ دى مهزنتره،
ڕهنگێ ئێكێ: ئهو زانایه یێ زانینا وى بهرێ وى نهدابته تهقوایێ، وترسا وى ژ خودێ هند لێ نههاتبت بهرێ وى ژ حهرامیێ وهرگێڕت، ڤـێجا ئهو زانینا خۆ بكهته ڕێك بۆ خۆمهزنكرنا ل سهر سهرێ خهلكى، وفهتوایێن خۆ بێخته د خزمهتا زالم وزۆرداران دا، بۆ هندێ دا بهایهكێ ئهرزان پێ وهرگرت..
ڕهنگێ دووێ: ئهو عیبادهتكهرێ جاهل ونهزانه یێ چو علم ب ئهحكامێن شریعهتى نهههى، لهو دێ بینى ههر مهسهلهكا ههبت ئهو ب زهوقى وهـزر وتـهخـمـیـنـێـن خـۆ شـرۆڤــه دكهت، وبێى زانینهكا دورست حــوكــمـــى ل ســهر ددهت، و د ئــهنــجــام دا ئـهحكامـێـن وى ژى خهلهت دهردكهڤن؛ چونكى ل سهر (ههوایێ نهفسێ) دئاڤاكرینه، وئهگهر زانایێ (مونحهرف) گهلهك جاران دینى ل دویڤ دلێ دهسههلاتێ بــبـــهت دا دنـیــایــێ ب دهست خۆ بێخت، عابدێ نهزان گهلهك جاران دینى ل دویڤ دلێ عامیان دبهت دا (شهعبیهتێ) بۆ خۆ ل نك وان پهیدا بكهت، وئهگهر گرفتاریا زانایێ (مونحهرف) ئهو بت شهیتان د دهرگههێ دنیایێ ڕا دئێتێ دا وى پێ د سهر دا ببهت، گرفتاریا عابدێ نهزان ئهوه شهیتان نهزانینا وى بۆ خۆ ئستغلال دكهت ووى پێ د سهر دا دبهت.
بهرى سهرهاتییێ:
د سهرهاتییا بۆرى دا وهكى مه دیتى خودایێ مهتهل بۆ مه ب زانایهكێ مونحهرف ئینا، یێ زانینا وى ئهو بلند نهكرى، بهلكى ئهو پتر ب نك عهردى ڤه نزمكرى، و دڤێ سهرهاتییێ دا ئهو مهتهلهكا دى بۆ مه ب عابدهكێ نهزان دئینت، ئهوێ عیبادهتكرنا وى بۆ خودێ ل سهر بناخهیهكێ دورست نههاتییه ئاڤاكرن، كو بناخهیێ علم وزانینا شهرعى یا دورســتـــه، لهو د سهردابرنا وى یا ب سناهى بوو.. ئهڤ سهرهاتییه د سوورهتا (الحشر) دا ژ قورئانێ هاتییه، وبابهتێ سهرهكى یێ سـوورهتـا (الحشر) وهكى ئهم دزانین ل دۆر دهرێخستنا جوهیێن (بنو النضیر)ه ژ باژێڕێ مهدینێ ب دهستێ موسلمانان، وسهرهاتییێن دیرۆكێ ههر وهسا ئایهتێن ڤێ سوورهتێ ب خۆ ژى ئاشكهرا دكهن كو بهرى موسلمان ب كارێ دهرێخستنا ڤان جوهیان ڕاببن، دهستهبرایێن جوهیان ژ منافقێن مهدینێ ئهو بۆ دوژمناتییا موسلمانان پالدان، وگۆتنێ: ئهگهر هوین نهیارهتییا موسلمانان بكهن ئهم دێ پشتهڤانییا ههوه كهین، وههر جارهكا وان شهڕێ ههوه كر ئهم دێ د گهل ههوه شهڕێ وان كهین، وخۆ ئهگهر مهسهله گههشته هندێ ئهو ههوه ژ مهدینێ دهربێخن ژى ئهم ژى دێ د گهل ههوه دهركهڤین، و د چو حالهتان دا ئهم ههوه ناهێلینه ب تنێ. بهلێ دهمێ مهسهله بوویه ڕاستى و ژ بهر خیانهتا وان موسلمانان هێڕش دایه سهر وان، وئهو دهرێخستین، منافقان پشتهڤانییا وان نهكر، وشهڕ د گهل وان نهكر، وئهو هێلانه د دهستێ موسلمانان دا.. هنگى، و ب ڤێ هلكهفتنێ ئهڤ سوورهته هاته خوارێ، وتێدا ئیشارهت بۆ ڤێ سهرهاتییێ هاتهدان.
سهرهاتى وهكى د قورئانێ دا هاتى:
سهرهاتى وهكى مه گۆتى د سوورهتا (الحشر) دا هاتییه، د ئایهتێن (16-17)ێدا، قورئان ب ڤى ڕهنگى ئیشارهتێ ددهته سهرهاتییێ، دبێژت: (كَمَثَلِ الشَّيْطَانِ إِذْ قَالَ لِلْإِنْسَانِ اكْفُرْ فَلَمَّا كَفَرَ قَالَ إِنِّي بَرِيءٌ مِنْكَ إِنِّي أَخَافُ اللَّهَ رَبَّ الْعَالَمِينَ (16) فَكَانَ عَاقِبَتَهُمَا أَنَّهُمَا فِي النَّارِ خَالِدَيْنِ فِيهَا وَذَلِكَ جَزَاءُ الظَّالِمِينَ (17)).
ومــهعــنـــا ڤـــان ئایــهتـــان ب كورتى ئهڤهیه، خودایێ مهزن دبێژت: مهتهلا ڤان منافقان د سهردابرنا دهستهبرایێن خۆ یێن جوهى دا، وپالدانا وان دا بۆ شهڕى، ودانا سۆزێ بۆ وان كو ئهو پشتهڤانییا وان دژى پێغهمبهرێ خودێ -سلاڤ لێ بن- بكهن، وهكى مهتهلا شهيتانیه دهمێ وى كوفر ل بهر (مرۆڤى) شرين كرى، وبهرێ وى دايێ، ڤێجا دهمێ ئهو كافر بووى، شهيتانى گۆتێ: ئهزێ ژ ته بهريمه، هندى ئهزم ئهز ژ خودێ خودايێ ههمى چێكریان دترسم. ڤێجا دويماهیا شهيتانى ويا وى مرۆڤێ گوهداریا وى كرى وكافر بووى، ئهو بوو ئهو ههردو چوونه ئاگرى، ههر وههر دێ تێدا مينن، وئهو جزايێ زۆردارانه يێن پێ ل توخويبێن خودێ ددانن.
ئهو مرۆڤێ هه كى بوو؟
وهكـى ئـهم دبـیـنـیـن ئــهڤ ئـایـهتــه بـیـرا جوهیێن (بنو النضیر)، ویا مه ژى، ل مهتهلهكێ دئیننه ڤه، مهتهلهكا د سهردابرن وخاپاندنێ، لایهكێ ڤێ مهتهلێ شهیتانه، ولایهكێ دى مرۆڤهكه، ودوژمناتى د ناڤبهرا شهیتانى ومرۆڤى دا یا كهڤنه، ب كهڤناتییا مرۆڤى ب خۆ، ڤێ دوژمناتییێ ژ هنگى وهره دهست پێ كرییه ڕۆژا شهیتانى سۆز داى هندى ژێ بێت ئهو كارى بۆ د سهردابرنا مرۆڤى دا بكهت، وبهرێ وى ژ ڕێكا خودێ وهرگێڕت، وههر كهسهكێ ڤان ئایهتان بخوینت بێ گومان ئێكهمین پسیارێ دكهت دێ ئهڤه بت:
- ئهرێ ئهو مرۆڤێ ڤان ئایهتان ئیشارهت دایێ كیه؟
ئهو مرۆڤهكێ دهسنیشانكرییه، سهرهاتییهكا وى یا تایبهت ههبوویه؟ یان ژى ئهو ئیشارهتهكه بۆ ههر مرۆڤهكێ ههبت، یێ ئهڤ سالۆخهته ل نك پهیدا ببت، سالۆخهتێ د سهردا چوون وخاپانادنێ ب فهند وفێلێن شهیتانى، ئهوێ پشتى هنگى بهرائهتا خۆ ژێ ددهت؟
ئهڤ ههردو بۆچوونه ژ تهفسیرزانان دئێته ڤهگوهاتن، ومه دڤێت ل ڤێرێ بۆچوونا ئێكێ ئاشكهرا بكهین، ئهوا دبێژت: ئهڤه ئیشارهتهكه بۆ مرۆڤهكێ مهعلووم یێ خودان سهرهاتییهكا دهسنیشانكرى، وخودانێن ڤێ بۆچوونێ پال ددهنه سهر وێ ریوایهتێ یا ژ (ئبن مهسعوود وئبن عهبباسى) ژ صهحابیان، وهژمارهكا تابعیان ژى دئێته ڤهگوهاستن، كو ئهڤ ڕویدانه ب سهرێ عــابــدهكێ ئسرائیلى هاتبوو، ل زهمانێ پشتى هاتنا عیسا پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- وئهو ل بهر ئسرائیلییان كهسهكێ بهرنییاس بوو، ووان سهرهاتییا وى دزانى، و د هندهك ژ وان ریوایهتان دا هاتییه كو ناڤێ وى عابدى (بهرصیصا) بوو.
كورتییا ڤێ سهرهاتییا ئهوا دئێته هژمارتن ئێك ژ (ئسرائیلیاتان) ب ڤى ڕهنگیه:
پشتى زهمانێ عیسا پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- راهبهكێ ئسرائیلى یێ زێده عیبادهتكهر ههبوو، دگۆتنێ: بهرصیصا، ئهو چــل ســال تێ ههبوو كهفتبوو خهلوێ، ووى ل جههكێ ڤهدهر ژ چۆلى پهرستگهههك بۆ خۆ چێكربوو عیبادهت لێ دكر، وتێكهلیا خهلكى نهدكر، وشهیتان هندى هاتێ كو وى د سهردا ببهت، وبێخته داڤێن خۆ ئهو نهشیا، حهتا جارهكێ هاتییه سهر هزرێ كو خۆ وهكى وى لێ بكهت، و ب جلكێن عابدان بچته نك وى ل (صهومهعا) وى، دهمێ بهرصیصاى ئهو دیتى گۆتێ: ته چ دڤێت؟ شهیتانى گۆتێ: من دڤێت د گهل ته عیبادهتى بكهم، وفایدهى ژ ته بكهم.. وپشتى چهند سهرهاتییهكان، وهسا چێبوو شهیتانى ئهوێ خۆ ل سهر شكلێ عیبادهتكهرهكى نیشا بهرصیصاى داى، گۆتێ:
- تو وهسا دهرنهكهفتى وهكى من هزر دكر، ناڤ ودهنگێن ته ب ڕهنگهكێ دى گههشتبوونه مه، ومن هزر دكر عیبادهتێ ته پتره، ئهز دێ ژ نك ته چم قهستا ههڤالهكێ خۆ یێ دى كهم..
بهرصیصاى ب ڤێ چهندێ نهخۆش بوو، ودهمێ شهیتانى ڤیاى خاترا خۆ بخوازت گۆتێ:
- دوعایهكا ل نك من ههى ئهزدێ بۆ ته بێژم، ههر نساخهكێ تو پێڤه بخوینى ب ئانههیا خودێ دێ ساخ بت..
بهرصیصاى گۆتێ:
- ئـهز مــرۆڤــهكــێ موژیلم ب عیبادهتێ خودێ ڤه، وئهگهر خهلكى ئهڤ تشته ژ من زانى دێ نساخێن خۆ ئیننه نك من، وئهز دێ پێڤه موژیل بم، وئهز نهشێم ئێدى عیبادهتێ خودێ بكهم..
بهلێ شهیتان ما پێڤه حهتا ئهو قانع كرى، وپشتى ئهو دوعا بۆ گۆتى، ژ نك چوو، وگۆته ههڤالێن خۆ: ههما ژێ بگهڕن، من ئهو بره هیلاكێ!
پاشى ژنكهكێ ئێشهك هاتێ، شهیتان ل سهر شكلێ مرۆڤهكى هاته نك برایێن وێ وگۆته وان: زاهدهكێ مهزن وعیبادهتكهر ههیه، ناڤێ خودێ یێ مهزن دزانت، وههر نساخهكێ ئهو پێڤه بخوینت ب ئانههیا خودێ ساخ دبت، ما بۆچى هوین خویشكا خۆ نابهنه نك؟
وان گۆتێ: گهلهك باشه.. جهێ وى نیشا مه بده وئهم دێ چینه نك. وپشتى وى جهێ بهرصیصاى نیشا داى، وان خویشكا خۆ بره نك وى ل صهومهعا وى، وگۆتنێ: ئهڤه خویشكا مهیه، وئهو گهلهك جاران دلگرتى دبت ودكهڤت وئهم نزانین ئێشا وێ چیه، بلا ئهو بمینته ل نك دا دهمێ دكهڤت تو پێڤه بخوینى! وچوون وئهو هێلا ل نك وى..
وبهرصیصاى ژ بهر عیبادهتى ونڤێژێن خۆ ئاگههـ ژ وێ نهما، حهتا دهمێ پێ حهسیاى كو ئهو كهفت ڕابوو ب نك ڤه چوو دا پێڤه بخوینت، وگاڤا بهرێ وى ڤێ كهفتێ، وجوانییا وێ یا زێده دیتى، شهیتانى ڤیانا خرابیێ ئینا سهر دلى، وگۆتێ:
- یا دلێ ته دچتێ بكه، وپاشى تۆبه بكه، ئهڤه خۆشیا ته دڤێت گههشته ته، وگونهها ته ژى دێ ئێته غهفراندن!
وئهو ب ڤێ هێجهتێ قانع بوو، وپشتى وى خرابى كرى، شهیتانى وهسواس بۆ چێكر وگــۆتـــێ: پـا ئــهگـــهر ئهڤ كچه ب حهمله كهفت ومهسهلا ته ئاشكهرا بوو، تو دێ چ كهى، و چ بێژیه مرۆڤێن وێ؟ ههما یا باشتر ئهوه تو وێ بكوژى، وئهگهر مرۆڤێن وێ هاتن بێژێ: شهیتانى ئهو ژ ناڤ دهستێن من بره دهرێ وئهز نهشیام چ بۆ بكهم، وئهو دێ باوهر ژ ته كهن. پاشى تۆبه بكه، وخودێ تۆبا ته دێ قهبویل كهت..
وشهیتان ما پێڤه حهتا كوشتن ژى پێ دایه كرن.. پاشى چوو نك مرۆڤێن وێ وگۆتێ: راهبى خویشكا ههوه یا كوشتى، و ل فلان جهى ژى یا ڤهشارتى، ئهو چوونه وى جهى، ودیت گۆتنا وى یا ڕاسته، ئینا پێكڤه هاتنه نك بهرصیصایێ راهب ووى چو پێ نهما ئعتراف ب تاوانا خۆ كر، هنگى وان ئهو گرت وبر دا بكوژن، هنگى شهیتان ل سهر شكلێ خۆ یێ جارا دى پێ هاتییه نك وى نیشا دا، وگۆتێ: ئهز ئهو بووم یێ من دوعا نیشا ته داى، ئهگهر ته بڤێت ئهز دشێم ته ژ كوشتنێ خلاس بكهم، بهلێ ب شهرتهكى تو بۆ من بچیه سوجدێ. بهرصیصا دا كو خۆ ژ كوشتنێ خلاس بكهت، بۆ وى چوو سوجدێ، وكوفر ب خودێ كر.. هنگى وى گۆتێ: هـهمـا مـن ئهڤه ژ ته دڤیا، وئهڤه ههمى من بۆ ڤێ كربوو، دا تو كوفرێ ب خودایێ خۆ بكهى، ئهزێ ژ ته بهریمه، وئهز نهشێم چ بۆ ته بكهم!! وهنگى وان ئهو كوشت.
حالێ ڤى عیبادهتكهرى چ بوو؟
ئهڤ سهرهاتییه یا كو ئسرائیلییان د ناڤ خۆ دا ڤهدگوهاست، و ژ وان گههشتیه مه، حالێ عیبادهتكهرهكێ نهزان بۆ مـه ئاشـكـهرا دكـهت، یێ كو د كرنا عیبادهتى دا خۆ گهلهك دوهستاند، بهلێ نه ل سهر بناخهیهكێ علمى یێ دورست، لهو شهیتان شیا وى د سهردا ببهت.. و ژ ڤێ سهرهاتییێ (سهرهاتییا عابدێ نهزان) وسهرهاتییا بهرى وێ (سهرهاتییا زانایێ خراب) بۆ مه ئاشكهرا دبت كو دو دو تشت ههنه دبنه ئهگهرا تێچوون وهیلاكا مرۆڤى: كو ئهو بهر ب دنیایێ ڤه نزم ببت وكارى بۆ بكهت ویێ ژێ پشت ڕاست بت، وكو ئهو ژ زانینا ئایهتێن خۆ غافل ببت، باش هزرا خۆ تێدا نهكهت، و ب دورستى كارى پێ نهكهت.
وئهڤ ههردو سالۆخهته (یهعنى: رازیبوونا ب دنیایێ وغافلبوونا ژ ئایهتێن خودێ) -وهكى زانایێ مهزن ئبن قهییم دبێژت- ب تنێ د وى دلى دا كۆم دبن یێ باوهرى ب ئاخرهتێ نهبت، وهیڤیا لیقائا خودایێ خۆ نهكهت.. ئهگهر نه، ئهو دلێ باوهریهكا مـوكـم ب ئاخرهتێ ههبت، خۆ ب دنیایێ پشت گهرم ناكهت، وڕویێ خۆ ژ ئایهتێن خودێ وهرناگێڕت.
و د سێ ئایهتان دا ژ سوورهتا (یونس) خودایێ مهزن ئاشكهرا بهحسێ ڤان ههر سێ ڕهنگێن مرۆڤان دكهت، ووى ئهنجامى ژى بهرچاڤ دكهت یێ كو دێ ئێته ڕێكا وان دهمێ دبێژت: (إِنَّ الَّذِينَ لَا يَرْجُونَ لِقَاءَنَا وَرَضُوا بِالْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَاطْمَأَنُّوا بِهَا وَالَّذِينَ هُمْ عَنْ آَيَاتِنَا غَافِلُونَ (7) أُولَئِكَ مَأْوَاهُمُ النَّارُ بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ (8) إِنَّ الَّذِينَ آَمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ يَهْدِيهِمْ رَبُّهُمْ بِإِيمَانِهِمْ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمُ الْأَنْهَارُ فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ (9) ) یهعنى: ئــهوێــن ب ژیـانا دنیایێ رازیـبـوویـن وخۆ پێ پشت ڕاست كرى، ئهڤه ڕهنگێ ئێكێ، وئهوێن ژ ئایهتێن مه د غافل، وئهڤه ڕهنگێ دووێ، ئهڤان ژ بهر كهدا وان كرى جهێ ڤهحهویانا وان دێ ئاگر بت، وئهوێن باوهرى ب خودێ ئیناى كارێن چاك كرین، وئهڤه ڕهنگێ سیێنه، جهێ لێ زڤڕینا وان ل ئاخرهتێ بهحهشته.
وزانایێ خراب ئهوێ دینێ خۆ ددهته ب دنیایێ، وعابدێ نهزان ژى ئهوێ عیبادهتێ خودێ ب وى ڕهنگى نهكهت یێ كیتاب وسوننهت پێ هاتین، گهلهك جاران -وهكى بهرى نوكه ژى مه گۆتى- ب ڕێكا (شههوهتێ) و (شوبههتێ) بهر ب ئنحرافێ ڤه دچت، ئهگهر مهجالێ (تهئویلێ) ووهربادانێ وهێجهتگرتنێ ههبت، پێ ل حهقییێ ددانن، و ل بهر چاڤێن خهلكى وهسا خۆ ئاشكهرا دكهن كو ئهو دحهقن، وئهوا ئهو دبێژن ودكهن حهقیه، وئهگهر مهجالێ چو (تهئویلاتان) نهبت ئهو دیسا پێ ل حهقییێ ددانن ودبێژن: قهیدى ناكهت، پاشى دێ تۆبه كهین، وخودێ گهلهكێ ب هێجهت نینه، دێ مه عهفى كهت!! و د دهر حهقا وان ویێن وهكى وان دا خودێ دبێژت: (فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَرِثُوا الْكِتَابَ يَأْخُذُونَ عَرَضَ هَذَا الْأَدْنَى وَيَقُولُونَ سَيُغْفَرُ لَنَا وَإِنْ يَأْتِهِمْ عَرَضٌ مِثْلُهُ يَأْخُذُوهُ أَلَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِمْ مِيثَاقُ الْكِتَابِ أَنْ لَا يَقُولُوا عَلَى اللَّهِ إِلَّا الْحَقَّ وَدَرَسُوا مَا فِيهِ وَالدَّارُ الْآَخِرَةُ خَيْرٌ لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ أَفَلَا تَعْقِلُونَ (169)) (الاعراف 169).
ژ پرتووكا: باشترين سهرهاتى
نڤيسهر: تهحسين ئيبراهيم دۆسكى
ئەڤرۆ نیوز،زنار تۆڤی:
دهرهێنهرێ کورد سههیم عومەر خهلیڤه بو کوردستان تیڤی راگههاندیە کو ئهو ب فهرمی ژلایێ سهرۆکا ئهکادیمیا ئۆسکارێ هاتیه داخوازکرن ببیته ئهندامێ کۆمیتا دابهشکرنا خهلاتێن ئوسکارێ ناڤبری ئەو ژی راگههاندیە کو ئهڤه ئێکهمین کورده دهێته داخوازکرن و کاندید کرن ژبۆ لیژنا دابهشکرنا خهلاتێن ئوسکارێ و ژنوکە وێڤه ئهو دشێت دهنگێ خوه بدهتە فلمێن ژههژی خهلاتێ ئوسکارێ و جهێ ئاماژێ یه دهرهێنهر سههیم عومەر بهری نوکە دو فلمێن خوه یێن بناڤێ (مێسيێ بهغدا و نێچیرڤانێ خراب ) پێشکێش کربوون.
خهلاتێ ئۆسکارێ مهزنترین خهلاته ل جیهانێ دوارێ هونهری و کۆلتوری دا .
دهرهێنهرێ کورد سههیم عومەر خهلیفه دهرهێنهریا چهندین فلمان کریه و خەلکێ باژێرێ زاخویه و نوکه ل وهلاتێ بهلجیکا دژیت.
ئهڤرۆ نيوز:
ئهڤرۆ رۆژا شهمبى رێكهفتى 2ى تيرمهها 2016ێ بهايێ دراڤى ل بازارێن پارێزگهها دهۆكێ ب ڤى رهنگێ ل خوارێ يه:
بۆ وهرگرتنا نووترين پێزانينان ل سهر رهوشا دراڤى ژماره “2” بۆ شورتكودێن “KOREK “2279 يان “Asiacell “4593 يان ژى ب رهنگهكێ بهردهوام سهرهدانا مالپهرێ ئهڤرۆ نيوز www.evronews.net بكه.
ئهڤرۆ نيوز:
حوكمهتا بريتانيا بڕيار دا ب كۆژمێ زێدهتر ژ ئێك مليۆن پاوهن چهك و تهقهمهنيان وهكو هاريكارى بدهته پێشمهرگهى.
مايكل فالۆن، وهزيرێ بهرهڤانيا بريتانيا راگههاند: “ب مهرهما هاريكاريكرنا هێزێن پێشمهرگهى حوكمهتا بريتانيا بڕيار دا ب كۆژمێ ئێك مليۆن و 400 هزار پاوهن “ئێك مليۆن و 900 هزار دۆلارێن ئهمريكى” چهك و تهقهمهنيان پێشكێشى وان هێزان بكهت.
ئهڤرۆ نیوز:
رێڤەبەریا چاكسازیا ئافرەت وسنێلان ، دهوك بهەلكەفتنا هەیڤا رەمەزانا پیروز فتارەك بەرهەڤ كر بو گرتییێن سنێلە دگەل كەس وكارێن وان دا.
زەكی سالح رێڤەبەرێ چاكسازیا ئافرهت و سنێلان ل دهۆك بو ئەڤرو نیوز راگەهاند سالانە و دهەیڤا رەمەزانێ ئەو خارنەكێ بەرهەڤ دكهن بو گرتییان ودگەل كەس وكارێن وان ژبهر كو گرتی دناڤا چاكسازیی دا هەردەم خارنێ ب تنێ دخون وبێ بەهرن ژخارنا دگەل دەیك وباب وخیشك وبرایێن خو لە ما سالانە ئەم ڤێ خارنێ درەمەزانێ دا بەرهەڤ دكهین.
ئهڤرۆ نيوز:
رێڤهبهريا چاڤدێريا بازرگانى راگههاند كو ئهڤرۆ رێكهفتى 30ى خزيرانا 2016ێ بهايێ دراڤى ل بازارێن پارێزگهها دهۆكێ ب ڤى رهنگێ ل خوارێ يه:
| 1 دولارێ ئهمريكى | 1270 |
| 1 يۆرۆيێ ئهورۆپى | 1420 |
| 1 ليرێ توركى | 435 |
بۆ وهرگرتنا نووترين پێزانينان ل سهر رهوشا دراڤى ژماره “2” بۆ شورتكودێن “KOREK “2279 يان “Asiacell “4593 يان ژى ب رهنگهكێ بهردهوام سهرهدانا مالپهرێ ئهڤرۆ نيوز www.evronews.net بكه.
ئەڤرۆ نیوز:
بەرپرسێ راگەھاندنا ھاتن و چوونا پارێزگەھا دھۆکێ راگەھاند، نھا ئەو روودانێن ترۆمبێلان یێن ل پارێزگەھا دھۆکێ پەیدادبن، رێژەکا مەزن ل سەر رێیا دھۆک بۆ زاخۆ پەیدادبن، بەلێ ھەکە تۆنێلا زاخۆ ب دووماھیک بھێت و بھێتە ڤەکرن، دێ ب رێژا 80% روودان ل سەر رێیا زاخۆ کێمبن، چونکو ترۆمبێلێن بچیک و مەزن دێ ژێک ھێنە جوداکرن.
رائیدێ مافپەروەر ئازاد تاھا، بەرپرسێ راگەھاندنا ھاتن و چوونا پارێزگەھا دھۆکێ بۆ ئەڤرۆ دیار کر، رۆژانە روودانێن ھاتن و چوونێ ل سەر رێیا دھۆک بۆ زاخۆ پەیدادبن، ب تایبەت ل سەر رێیا گەلیێ زاخۆ، بەلێ ھەکە تۆنێلا زاخۆ ب دووماھیک بھێت، دێ روودان ب رێژا 80% کێمتر لێ ھێن، چونکو ڤەکرنا تۆنێلا زاخۆ دێ ترۆمبێلێن بچووک و مەزن ژێک جودا کەت و ب تنێ ترۆمبێلێن بچووک دێ دبن تۆنێلێ را دەربازبن و یێن مەزن دێ ھەر ل سەر رێیا کەڤن یا گشتی ھاتن و چوونێ کەن و ھوسا روودان دێ کێم بن، چونکو 95% ژ وان روودانان ژ بەر لەزاتی و نەپێگیریا ترۆمبێلێن مەزن بوویە.
ئەحمەد تاھر، رێڤەبەرێ پرۆژێ تۆنێلا زاخۆ دیار کر، ھەشت ھەیڤێن ھاتینە زێدەکرن، کو پرۆژێ مە ژی بەر بریارا پەرلەمانێ کورستانێ دکەڤن و گۆت: ل سەر دو قۆناغان 240 رۆژ بۆ پرۆژێ تۆنێلا زاخۆ ھاتنە زێدەکرن.
ئازاد تەھا، بەرپرسێ راگەھاندنا رێڤەبەریا ھاتن و چوونێ گیرۆبوونا پرۆژی ل گۆرەیی گۆتنێن وی دآ بەردەوامیێ دەتە کێشەیان ژ پەیدابوونا روودانان، دبینن ھەکە ب رێژا 80% ژ روودانێن ل زاخۆ ل گەلیێ پەیدا دبن پتریا وان ژی روودانان گران و دلتەزینن و گۆت: ڤەکرنا تۆنێلێ دناڤبەرا زاخۆ و دھۆکێ دا 15 خۆلەک دێ ھێنە کێمکرن، ترۆمبێلێن بارھەلگر و تایبەت ژێک ھێنە جوداکرن، کێشا سەرەکی نھۆ ل زاخۆ بۆ مە کێشەیە، تۆنێل و ئۆڤەرپاس و ھەروەسا پرا ل دەڤ گازینۆ راوەند ھەموو ل سەر ئێک ھێلا ھێلێ نە د قۆناغێن چێکرنێ دانە، ڤێ کێشەکا مەزن و قەرەبالغ بۆ مە درۆستکریە.
ل گۆرەیی گۆتێن وی پرۆژە ل دووڤ بەرنامێ خوە برێڤە دچیت، کارێ ب زەحمەت ب دووماھی ھاتیە، ھەردو سایدێن ھاتن و چوونێ گەھشتینە ئێک. دھێتە زانین، ل رۆژا 25/4/2013 دەست ب کارێ نووژەنکرنا تۆنێلا زاخۆ ب درێژاھیا 3 کێلۆمەتر و 600 مەتران ب کۆژمێ 160 ملیار دینارێن عێراقێ ھاتیە کرن، ژ دەستپێکا گەلی دەست پێ دکەت، ل راستا دۆریانا گۆندێ حەسەن ئاڤا دەردکەڤیت.
د ناڤ تۆنێلی دا سیستەمەکێ ھەڤچەرخ دھێتە درۆستکرن و ھەر سایدەکی سێ ترۆمبیل تێدا دشێن ھاتن و چوونێ بکەن، سیستەمێ ئاگر ڤەمراندنێ د ناڤ دایە، ھەروەسا ئاڤاھیێ کۆنترۆل و کامێرەیێن زێرەڤانێ د ناڤ دا ھەنە، ھەروەسا بۆ ھەر رویدانەکا پەیدا دبیت، رێکەکا یەدەک ژی بۆ ترۆمبێل و مرۆڤان ھاتیە دانان.
ئەڤرۆ نیوز:
وەلاتی گازندا دکەن ژ زیانێن بکارئینانا تەقتەقوشکان، رێڤەبەریا بازرگانی ژی ب رۆلێ خوە ھوشداریێ ددەتە وان دوکانێن بازرگانیێ ب یاریێن ئاگری دکەن و رێنما بۆ دەرکرینە. پارێزەرەک ژی دبێژیت: وەلاتی ژی دکارن ب ڕێیا دادگەھێ سکالایێ ل سەر وان کەسان بلند بکەن یێن ب رێیا تەقتەقوشکان ئیزعاجێ دکەن.
وەلاتیەک ب ناڤێ رەزڤان محمد دیار دکەت کو ل دەمێ ھەلکەفتان ئەو گەلەک بێزارایا خوە ژ دەنگێن تەقتەقوشکان دبینن، گەلەک جاران ژ ئەگەرێ بکارئینانا ڤان جۆرێن یاریێن ئاگری، زارۆ و وەلاتی برینداربووینە، لەوما دخوازیت لایەنێن شولەژی دووڤچوونا ڤی بابەتی بکەن، ب تایبەت ل دەمێ ھەلکەفتان کو پێدڤیە ئەڤ تەقتەقوشکە بھێنە قەدەغەکرن.
شوکری شەفیق بەرپرسێ بەشێ پەیوەندی و راگەھاندنێ ل رێڤەبەریا چاڤدێریا بازرگانی ل دھۆکێ دیار کر، ھەشت لیژنە بۆ دووڤچوونا بازاری پێکئیناینە سەرەرایی کەل و پەلێن دەم ب سەرڤەچوویی، ئەو دووڤچوونێ ل سەر تشتێ قەدەغەکری ژی دکەن وەک (دەمانجێن مورکا، تەقتەقوشکا، یاریێن ھاڤێتنا ئاگری، بالونان) کو ب چو رەنگان نابیت بھێنە د ناڤ بازاری و ئەڤە د قەدەغەکرینە و ھەر کەسەکێ ئەڤ کەل و پەلێن قەدەغەکری ل دەف پەیدابوون ل دووڤ رێنمایێن رێڤەبەریا بازرگانی ل دھۆکێ دێ ھێتە سزادان، دیسا ئەو کەل و پەل ژی دێ ھێنە عومبارکرن و دەستەسەرکرن.
گۆت ژی: سالانە ئەڤ کەل و پەلە دھێنە دەستەسەرکرن، لێ ب مخابنی ڤە خەلکێ مە نە یێ ھاریکارە بۆ دەستەسەکرنا ڤان کەل و پەلان ب تایبەت بازرگان و خودانێن فرۆتنا کەل و پەلان کو ھزر ناکەن زیانا وان بۆ مرۆڤی چەندە و ژ مفای پترە.
شوکری ئەو ژی ئاشکراکر کو روودان ژ ڤان ئامیران پەیدا بووینە و گەلەک کەسان ئەندامێن لەشی وەک تبل و چاڤ ژ دەستداینە، لەوما خوازیارین ژ خەلکێ خوە پتر ھاریکاربن ل گەل تیمێن رێڤەبەریا چاڤدێریا بازرگانی ب تایبەت ل ڤان رۆژێن کێمێن ماین ژ مەھا رەمەزانا پیرۆز و نەھێلین ئەڤ تشتێ قەدەغەکری ل بازاری بھێتە فرۆتن، دا کو ل جەژنێ رۆژێن ئارام و خوشتر بۆ خەلکێ خوە پەیدا بکەین.
ل دۆر ھەمان بابەت پارێزەر کاروان نەجیب محەمەد دیار کر، ھەر تشتەکێ ببیتە جھێ زیانا مرۆڤی، وی دەمی پێگیریەک ل سەر لایەنێ شولەژێ دراوەستیت کو مایتێکرنێ بکەت، دا کو ئەو زیان رابیت و گۆت: (بکارئینانا تەقتەقوشکان زیانێ دگەھینیتە وەلاتیان و ل ڤێرە ئەف ئەرکە دکەڤیتە ل سەر لایەنێن ئەمنی کو ڤان کاران قەدەغە بکەن، دیسا فەرە رێڤەبەریا چاڤدێریا بازرگانی ژی ب رۆلێ خوە بازرگانێ ب کوم دفرۆشیت، دەستەسەربکەت و یێ سەرپێچیێ ژی بکەت بھێتە سزادان).
زێدەتر پارێزەر کاروان گۆت: ل دووڤ مادەیێ (495)/خالا (1-2-3) ژ قانوونا سزایێن عیراقی، ھەر کەسێ دناڤا پاژێر و گۆند و تاخان دا، چەکێن ئاگری یان قالکێن ئاگری یان ھەر یاریەکا ئاگری بکاربینیت و ئەو کار ببیتە جھێ زیانا خەلکێ و بەلاڤکرنا نە ئارامی و ئیزعاجێ، دێ ئەو کەس ھێتە سزادان نە زێدەتر ژ ھەیڤەکێ یان دێ ھێتە سزادان ب (45) چل و پێنج ھزار دیناران.
ھێمن سلێمان رێڤەبەرێ راگەھاندنێ ل رێڤەبەریا پولیسێن پارێزگەھا دھۆکێ ھەمبەر بابەتی ئاشکراکر کو رێنمایێن تایبەت ھەنە ل دۆر قەدەغەکرنا ڤان یاریێن مەترسیدار بۆ زارۆیان و ئاشکراکر کو ھێزێن ئێمناھیێ بەردەوام دووڤچوونێ ل سەر ڤان یاریان دکەن و بۆ جەژنێ ژی مارکێت و جھێن فرۆتنا ئەڤان یاریان ھاتینە ئاگەھدارکرن کو نابیت ب چو رەنگا ئەڤ یاریێن مەترسیدار و قەدەغەکری بھێنە فرۆتن و بەرۆڤاژی بڕیارێ، دێ سزادان ھەبیت.
ھشیار فەریق سەرۆکێ لژنا ساخلەمیێ ل جڤاتا پارێزگەھا دھۆک بۆ ئەڤرۆ گۆت: ھەر یاریەکا ھەبیت و کارتێکرن ل سەر زارۆی و ژیانا وی ھەبیت، دبینم گرنگە ئەو یاری نەھێتە دناڤ بازاری دا و نەکەڤیتە بەر دەستێن زارۆیان، دیسا پێدڤیە دایک و باب و جھێن پەیوەندار ڕێ ل ھاتنا ڤان یاریێن مەترسیدار بۆ ناف بازاری.