هه‌ولێر، قائید میرۆ

شاره‌زایێن قانوونی و دستووری ئاماژه‌ ب وێ چه‌ندێ دكه‌ن بڕیارێن ڤێ دوماهیێ یێن دادگه‌ها بلند یا فیدڕالی ده‌ستپێكه‌كا مه‌ترسیداره‌ بۆ پاشه‌ڕۆژا ئیراقێ و دێ پڕۆسا سیاسی ل ئیراقێ به‌ر ب ئالۆزیێن زێده‌تر به‌ت، شاره‌زایه‌كێ قانوونی ژی دبێژیت، بڕیارا دادگه‌ها فیدڕال دژی باده‌كا په‌تڕۆلا هه‌رێما كوردستانێ بریاره‌كا سیاسی یه‌ .

جه‌واد مسته‌فا ستوپه‌یی، شاره‌زایێ قانوونی بۆ رۆژناما (ئه‌ڤرۆ) دیاركر” بریارا دادگه‌ها بلند یا فیدرالی لدور نه‌ده‌ستووریبوونا قانوونا په‌ترۆلێ و غازێ ل هه‌رێما كوردستانێ ده‌ستپێكه‌كا مه‌ترسیداره‌ ژبۆ كووربوونا ئاریشان دناڤبه‌رات هه‌رێمێ و حوكمه‌تا فیدرالی، هه‌روه‌سا ده‌ركرنا ڤێ بریارێ بزاڤه‌كه‌ ژبۆ قالبدان وسنوورداركرنا ده‌ستهه‌لاتا هه‌رێمێ و بچووككرنا سیسته‌مێ فیدرالی و پێگه‌هێ هه‌رێمێ یه‌ و به‌ر ب ناڤه‌ندیبوونا ده‌ستهه‌لاتێ یه‌ ل ئیراقێ، ژبه‌ر ڤان ئه‌گه‌ران پێدڤیه‌ حوكمه‌تا هه‌رێمێ و ئالیێن سیاسی ب ئێكرێزی و ب ژیری روو ب روویێ ڤێ بریارێ ببنه‌ڤه‌، ژبه‌ركو ئه‌ڤ بریاره‌ بتمامی به‌روڤاژی مادێ ١١٥ و مادێ ١١٢ (خالا دو) ژ د ستوورێ ٢٠٠٥ێ ئیراقێ یه‌ كو ده‌قی وی ب ڤی شێوه‌یه‌ (مادێ ١١٥: هه‌ر بابه‌ته‌ك ل بسپوریا ده‌ستهه‌لاتا ره‌ها یا فیدرالی دا به‌حس نه‌كربیت، دێ بیته‌ بسپوریا هه‌رێمان و ئه‌و پارێزگه‌هێن ناكه‌ڤنه‌ دناڤ هه‌رێمان دا، هه‌روه‌سا ئه‌و ده‌ستهه‌لاتێن هه‌ڤپشك د ناڤبه‌را حوكمه‌تا فیدرالی و هه‌رێمان دا، دڤێت ئه‌وله‌ویه‌ت بو هه‌رێم و وان پارێزگه‌هان بیت ئه‌وێن ناكه‌ڤنه‌ دناڤ هه‌رێمان دا ل ده‌مێ ناكوكی  د ناڤبه‌را واندا هه‌بیت).

گۆت ژی” ب گۆره‌ی مادێ ١١٢ ێ حوكمه‌تا فیدرالی و حوكمه‌تێن هه‌رێمان و پارێزگه‌هێن به‌رهه‌مئینه‌ر پێكڤه‌، ب هه‌ڤپشكی سیاسه‌ت و ستراتیژیه‌تا پێدڤی بو پێشخستنا په‌ترۆلێ وغازێ رێك دئێخن ب شێوه‌یه‌كی پترین مفا  بۆ گه‌لێ ئیراقێ هه‌بیت ب پشتبه‌ستن ب نووترین ته‌كنیك و ل سه‌ر بنه‌مایێ ب بازاركرن و هاندان و به‌رهه‌مئینانێ، گرنگترین خال كو هه‌ژی به‌حس كرنێ یه‌ ئه‌ركێ دادگه‌ها بلند یا فیدرالی شروڤه‌كرنا مادێن ده‌ستووری یه‌ نه‌كو راستڤه‌كرنا دستووری، شروڤه‌كرنا وان مادان كو زێده‌تر ژ رامانه‌كێ هه‌ڵدگرن یان رامانا وان دیار نه‌بیت كو لدوماهیا خالا دویێ ژ بریارا دادگه‌ها فیدرالی دا هنده‌ك ژ وان ده‌ستهه‌لاتێن حوكمه‌تا هه‌رێمێ ئه‌وا ل مادێ ١١٢ و ١١٥دا دیاركری یا دایه‌ وه‌زاره‌تا په‌ترۆلا ئیراقێ، هه‌روه‌كی د مادێ ١١٢دا دبێژیت ده‌ستهه‌لاتا هه‌ردو حوكمه‌تێن فیدرالی و هه‌رێمان یا هه‌ڤپشكه‌ د دارشتنا سیاسه‌ت و ستراتیژیه‌تا په‌ترۆلێ و غازێ. هه‌روه‌سا د مادێ ١١٥دا دبێژیت ئه‌و بابه‌ت و كێشێن د دستووری دا نه‌هاتینه‌ به‌حسكرن د ده‌ستهه‌لاتا هه‌رێما دایه‌. ئانكو ئه‌ڤه‌ دێ بیته‌ راستڤه‌كرنا دستووری نه‌كو شروڤه‌كرن. ژبه‌ر ڤی ئه‌گه‌ری بریارا دادگه‌ها بلند فیدرالی به‌روڤاژی بنه‌مایێن ده‌ستووری یه‌، چونكی دادگه‌ها فیدرالی نه‌شێت دستووری راستڤه‌كه‌ت، به‌لێ د هه‌مان ده‌مدا ژبه‌ر كو بریارێن دادگه‌ها فیدرالی د ڤه‌برن و تانه‌ ناهێته‌ لێدان، ئه‌ڤ بریاره‌ دێ بیته‌ چه‌كه‌ك دده‌ستی دوژمنان دا و به‌رده‌وام دێ ل دژی هه‌رێمێ هێته‌ بكارئینان و گڤاشتنان ئێخنه‌ سه‌ر هه‌رێمێ”.

خویاكر” دادگه‌ها بلند یا  فیدرالی ژ ٩ ئه‌ندامان پێكدهێت كو پێنج شیعه‌ و دو كورد و دو سوننه‌ و سێ یه‌ده‌ك كو هه‌رسێ ئه‌ره‌بن،  د كومبونێن ڤێ دادگه‌هێ دا دڤێت هه‌ر 9 ئه‌ندام ئاماده‌بن و بریارێن ڤێ دادگه‌هێ ب رازیبوونا دو ل سه‌ر سێ ئه‌ندامایه‌ ئانكو بۆ هه‌ر بریاره‌كێ پێدڤیه‌ شه‌ش ئه‌ندام رازیبن، هه‌كه‌ ئێك ژ ئه‌ندامێن كورد ئاماده‌ نه‌بوو دێ جهێ وی ب ئه‌ندامه‌كی یه‌ده‌گێ ئه‌ره‌ب پركه‌نه‌ڤه‌. ئانكو د ڤێ دادگه‌هێ دا هیچ گه‌ره‌نتیه‌ك ژبۆ مافێن چاره‌نڤیسسازێن هه‌رێمێ نینه‌. ژبه‌ر ڤێ ئه‌گه‌رێ كو ئه‌و زورینه‌نه‌ و گه‌له‌ك ب زه‌حمه‌ته‌ هه‌ردو ئه‌ندامێن كورد بشێن بریارێن دادگه‌هێ د به‌رژه‌وندیا هه‌رێمێ دا بگوهۆرن”.

ئه‌ڤرۆ:

سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ نێچیرڤان بارزانی و سه‌رۆكێ حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ مه‌سرور بارزانی د چارچۆڤێ پشكداریێ د كۆنگرێ میونشن بۆ ئاسایشێ ل ئه‌لمانیا ل گه‌ل چه‌ندین سه‌ركرده‌ و مه‌زنه‌ به‌رپرسێن وه‌لاتێن جیهانێ كۆمبوون و سه‌رۆكێ هه‌رێمێ ل دۆر وان دیداران بۆ رووداوێ دبێژیت، بۆمه‌ ل هه‌رێما كوردستانێ ئه‌ڤ جۆره‌ كۆنگره‌ ده‌لیڤه‌یه‌ بۆچوونێن خوه‌ ل گه‌ل به‌رپرسێن جیهانێ به‌حس بكه‌ین و بۆچوونێن وان ژی وه‌ربگرین.

سه‌باره‌ت بریارا دادگه‌ها بلند یا فیدرالی ل ئیراقێ دژی هه‌رێما كوردستانێ ده‌ركری، گۆت” ڤی بابه‌تێ په‌یوه‌ندی ب ئیراقێ ب خوه‌ڤه‌ یا هه‌ی، ئه‌وژی بریاره‌كا گه‌له‌ك سته‌مكارانه‌یه‌ به‌رامبه‌ر هه‌رێما كوردستانێ هاتیه‌ ده‌ركرن، هه‌موو بزاڤان دێ كه‌ین ب رێیا دانوستاندنێ و لێكتێگه‌هشتنێ كو ڤی بابه‌ته‌ ل گه‌ل ئیراقێ چاره‌سه‌ر بكه‌ین، ئه‌وا هه‌رێما كوردستانێ ل كه‌رتێ په‌ترۆلێ ئه‌نجامدای بابه‌ته‌كێ تمام دستووری یه‌، مه‌ ئه‌و كاره‌ ب پشت به‌ستن ب دستوورێ به‌رده‌وامێ ئیراقێ كریه‌، ئه‌و بریارا دادگه‌ها بلند یا فیدرالی ژی به‌رۆڤاژی دستوورێ به‌رده‌وام یێ ئیراقێ یه‌، له‌وما ئه‌وا گرنگ بۆ هه‌رێما كوردستانێ ئه‌وه‌ كو مه‌ پێخوه‌شه‌ ب دانوستاندنێ و لێكتێگه‌هشتنێ ل گه‌ل به‌غدا بشێین چاره‌سه‌ریه‌كێ بۆ ڤێ پرسێ ببینین”.

ل دۆر پشكداریا هه‌رێما كوردستانێ د وی كۆنگرێ جیهانی دا و ئاماژه‌كرنا سه‌رۆكێ كۆنگره‌ی بۆ گرنگیا پشكداریا سه‌رۆكێ هه‌رێمێ و ئایا بۆچی ئاسایشا هه‌رێما كوردستانێ بۆ ئاسایشا جیهانێ یا گرنگه‌؟ نێچیرڤان بارزانی گۆت” بۆمه‌ ل هه‌رێما كوردستانێ ئه‌ڤ جۆره‌ كۆنگره‌ ده‌لیڤه‌كه‌ بۆ وێ چه‌ندێ ئه‌وێن پشكدار تێدا گوه ل پێشهاتێن ده‌ڤه‌رێ ب گشتی و ئیراقێ ب تایبه‌تی ببن، چونكه‌ ئه‌و تشتێن ل ئیراقێ دبن و ل سووریێ ژی كاریگه‌ریه‌كا راسته‌قینه‌ ل سه‌ر هه‌موو ئاسایشا جیهانێ و ئاسایشا ده‌ڤه‌رێ یا هه‌ی، بۆمه‌ ژی وه‌كو هه‌رێما كوردستانێ ده‌لیڤه‌كه‌ كو را و بۆچوونێن خوه‌ د ڤان جۆره‌ كۆنگران دا ل گه‌ل به‌رپرسێن وه‌لاتێن جیهانێ به‌حس بكه‌ین و بۆچوونێن وان ژی وه‌ربگرین. ژئالیه‌كێ دی ڤه‌ ده‌لیڤه‌كه‌ بێی كو پێدڤی ب بابه‌تێ پرۆتۆكۆلی بكه‌ت ژ نێزیك ڤه‌ و د ده‌مه‌كێ كورت دا دشێین خه‌لكه‌كێ زۆر ببینین و ئه‌و ده‌لیڤه‌ هه‌یه‌ كو بیرو بۆچوونێن هه‌رێما كوردستانێ ل گه‌ل سه‌ركردێن جیهانێ به‌رچاڤ بكه‌ی.

د ڤی كۆنگره‌ی دا دیدار ل گه‌ل چه‌ندین سه‌ركردێن وه‌لاتێن جیهانێ هاتینه‌ كرن،  ل دۆر وێ چه‌ندێ ئایا هه‌رێما كوردستانێ دێ چ كه‌ت بۆ وێ ئێكێ ئه‌و بریارا دادگه‌ها بلند یا فیدرالی ل ئیراقێ سه‌باره‌ت په‌ترۆلێ و غازێ قه‌یرانه‌كا دی تووشی هه‌رێما كوردستانێ نه‌كه‌ت و ئایا به‌رپرسێن بلند یێن وه‌لاتێن جیهانێ پشتراستی دایه‌ هه‌وه‌ پشته‌ڤانیا هه‌رێمێ بكه‌ن و رێگریێ ل بێ ده‌ستهه‌لاتكرنا هه‌رێما كوردستانێ بكه‌ن؟ سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ د بێژیت” ڤی بابه‌تی په‌یوه‌ندی ب ئیراقێ ب خوه‌ڤه‌ یا هه‌ی، ئه‌وژی بریاره‌كا گه‌له‌ك سته‌مكارانه‌بوو به‌رامبه‌ر هه‌رێما كوردستانێ هاتیه‌ ده‌ركرن، هه‌موو بزاڤان ژی دێ كه‌ین ب دانوستاندنێ و لێكتێگه‌هشتنێ ڤی بابه‌تی ل گه‌ل ئیراقێ چاره‌سه‌ر بكه‌ین، ئه‌وا هه‌رێمێ د كه‌رتێ په‌ترۆلێ دا كری بابه‌ته‌كێ تمام دستووری یه‌. مه‌ پشت به‌ستن ب دستوورێ به‌رده‌وام یێ ئیراقێ ئه‌و كاره‌ كریه‌، ئه‌ڤ بریارا دادگه‌ها فیدرالی به‌رۆڤاژی دستوورێ به‌رده‌وام یێ ئیراقێ یه‌ و ئه‌وا گرنگ بۆ هه‌رێمێ ئه‌وه‌ مه‌ پێخوه‌شه‌ ب دانوستاندنێ و لێكتێگه‌هشتنێ ل گه‌ل به‌غدا بشێین چاره‌سه‌ریه‌كێ بۆ ڤێ پرسێ ببینین”.

دیاركر ژی” د واقع دا ئه‌ڤ بابه‌ته‌ وه‌سا ب ساناهی ناهێته‌ بجهئینان، ل ڤێرێ مه‌به‌ست ئێك خاله‌، ئایا مه‌به‌ست ژده‌ركرنا ڤێ بریارێ بۆ وێ چه‌ندێ یه‌ كو هه‌رێما كوردستانێ و وه‌لاتیێن وێ تووشی قه‌یرانه‌كا مه‌زن ببن، ئه‌و بریاره‌كا گه‌له‌ك سته‌مكارانه‌یه‌، هه‌كه‌ مه‌به‌ست ژی گه‌هشتنه‌ ب ئه‌نجامه‌كێ باش ب دیتنا مه‌ رێ یێن هه‌ین ب دانوستاندنێ وب جدی هه‌ردو ئالی بزاڤێ بكه‌ین چاره‌سه‌ریه‌كێ بۆ وی بابه‌تی ببینین كو د به‌رژه‌وه‌ندیا هه‌رێما كوردستانێ و هه‌موو ئیراقێ ژی دا بیت”.

سه‌باره‌ت هه‌بوونا ده‌لیڤێ بۆ دانوستاندنێ و چاره‌سه‌ریا وی بابه‌تی ل گه‌ل حوكمه‌تا ئیراقێ، گۆت” هه‌كه‌ به‌غدا یا جدی بیت، به‌لێ ده‌لیڤه‌ یا هه‌ی، هه‌كه‌ بابه‌ت ژی ئه‌وبیت كو وه‌لاتیێن هه‌رێما كوردستانێ زیان بگه‌هیتێ، نه‌خێر ده‌لیڤه‌ نینه‌، ب دیتنا من ئه‌ڤرۆ به‌غدا به‌پرسیاره‌تیا وێ چه‌ندێ یا هه‌ی كو پێدڤیه‌ وێ بریارێ بده‌ت و ده‌لیڤێ ب دانوستاندنه‌كا گه‌له‌ك جدی بده‌ت د وی بابه‌تی دا كو ب دیتنا من ئه‌م دشێین چاره‌سه‌ریه‌كێ بۆ ڤێ پرسێ ببینین”.

ل دۆر وێ چه‌ندێ ئایا د كۆمبوونێن كۆنگرێ میونشن ل گه‌ل به‌رپرسێن جیهانی هه‌وه‌ ئه‌نجامداین هیچ سۆزه‌ك هاته‌ دان كو پشته‌ڤانیا هه‌وه‌بن بۆ ناڤبه‌ریێ یان هاریكاریێ؟ سه‌رۆكێ هه‌رێمێ گۆت”  هه‌موو ئالیه‌ك پشته‌ڤانیا وێ چه‌ندێ دكه‌ن كو ئه‌و بابه‌ت ب دانوستاندنێ ل گه‌ل به‌غدا بهێته‌ چاره‌سه‌ركرن، د هه‌مان ده‌م دا ژی مه‌ هه‌ست كر كو د نیگه‌رانن ژ ڤی بابه‌تی و پشته‌ڤانن كو رێچاره‌ك ل گه‌ل به‌غدا بۆ ڤی بابه‌تی بهێته‌ دیتن”.

ل دۆر وێ چه‌ندێ ئایا ده‌لیڤه‌ك هه‌یه‌ پارتی و ئێكه‌تی ل سه‌ر پرسا سه‌رۆك كۆمارا ئیراقێ رێك بكه‌ڤن، گۆت” وه‌كو پره‌نسیب ئه‌وا بۆمه‌ وه‌كو كورد یا گرنگ ئێكرێزیه‌،  مه‌ گه‌له‌ك تشت ب ئێكرێزیێ یێن بده‌ستڤه‌ئیناین كو پێكڤه‌ مه‌ كار بۆ كریه‌، هه‌كه‌ ئێكرێز ژی نه‌بین ب پشتراستی ڤه‌ دێ گه‌له‌ك تشتان ژده‌ست ده‌ین، وه‌كو پره‌نسیب نوكه‌ ژی ئه‌و پره‌نسیبه‌ یێ هه‌ی و هیڤیدارم د ئه‌نجامدا ل گه‌ل ئێكه‌تیێ و ئالیێن دی بگه‌هینه‌ ئه‌نجامه‌كی كو د به‌رژه‌وه‌ندیا هه‌موو ئیراقێ و هه‌رێما كوردستانێ دا بیت”.

سه‌باره‌ت ده‌ستپێشخه‌ریا سه‌رۆك بارزانی كو سه‌رۆكێ هه‌رێمێ سه‌ره‌دانا نه‌جه‌ف كری و ل گه‌ل موقته‌دا سه‌در كۆمبووی، ئایا نیازه‌ك هه‌یه‌ سه‌رۆكێ هه‌رێمێ سه‌ره‌دانا به‌غدا بكه‌ت بۆ لێكنێزیكرنا ئالیێن سیاسی؟ نێچیرڤان بارزانی گۆت” ئه‌و ده‌ستپێشخه‌ریا سه‌رۆك بارزانی هێشتا یا مای، مه‌ د چارچۆڤێ وێ ده‌ستپێشخه‌ریێ دا سه‌ره‌دانا نه‌جه‌فێ كر و هه‌كه‌ پێدڤی ژی بكه‌ت دێ جاره‌كادی ژی سه‌ره‌دانا به‌غدا كه‌ین و ب پشت راستی ڤه‌ ئه‌و ده‌ستپێشخه‌ریا سه‌رۆك بارزانی بۆ وێ چه‌ندێ یه‌ ئالیێن سیاسی نێزیكی هه‌ڤدو ببن و بگه‌هنه‌ ئه‌نجامه‌كی كو د به‌رژوه‌ندیا هه‌موو ئالیان دا بیت، هه‌كه‌ پێدڤی ژی بیت دێ سه‌ره‌دانا وان كه‌ین، به‌لێ د نوكه‌ دا د به‌رنامێ مه‌ دا نینه‌ ل ڤان نێزیكان وێ سه‌ره‌دانێ ئه‌نجام بده‌ین”.

ئه‌ڤرۆ:

سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ نێچیرڤان بارزانی و سه‌رۆكێ حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ مه‌سرور بارزانی دكڤانێ پشكداریا وان د كۆپیتكا میونشن یا ئاسایشێ دا ل ئه‌لمانیا چه‌ندین دیدار و كۆمبوون ل گه‌ل هه‌ژماره‌كا سه‌ركرده‌ و به‌رپرسێن بلند یێن وه‌لاتێن جیهانێ ئه‌نجامدان.

UN هاریكار بیت بۆ زڤراندنا سه‌قامگیریێ ل ئیراقێ

ب گۆره‌ی به‌یاننامه‌كا سه‌رۆكایه‌تیا هه‌رێما كوردستانێ د كۆمبوونا ل گه‌ل (ئه‌نتۆنیۆ گۆتێرێز) سكرتێرێ گشتیێ UN نێچیرڤان بارزانی و مه‌سرور بارزانی سوپاسیا پشته‌ڤانیا UN بۆ ئیراقێ كر، هه‌روه‌سا به‌حس ل گرنگیا هه‌ماهه‌نگیێ به‌غدا و هه‌ولێرێ بۆ به‌رهنگاربوونا تیرۆرێ و زڤراندنا ئارامیێ و سه‌قامگیریێ بۆ ئیراقێ هاته‌ كرن، خواستا هه‌رێما كوردستانێ بۆ ئه‌نجامدانا هه‌لبژارتنێن په‌رله‌مانێ كوردستانێ د ژڤانێ خوه‌ دا و ئه‌گه‌رێن سه‌ره‌دانا سكرتێرێ گشتیێ UN بۆ ئیراقێ پشتی پێكئینانا حوكمه‌تا نوو یا فیدرالی ل ئیراقێ، چه‌ند ته‌وه‌رێن دی یێن كۆمبوونێ بوون.

كێشێن هه‌رێمێ و به‌غدا  ب رێیا دستووری بهێنه‌ چاره‌سه‌ركرن

دكۆمبوونا سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ ل گه‌ل (تۆبیاس لێندنه‌ر) وه‌زیرێ ده‌وله‌تا ئه‌لمانی بۆ كاروبارێن ده‌رڤه‌، ل دۆر بریارا دادگه‌ها فیدرالی یا ئیراقێ، نێچیرڤان بارزانی راگه‌هاند” به‌رده‌وام هه‌رێما كوردستانێ بزاڤان دكه‌ت كێشه‌ ل سه‌ر بنه‌مایێ دستووری بهێنه‌ چاره‌سه‌ركرن”.

وه‌زیرێ ئه‌لمانی به‌حس ل پرۆسا درێژكرنا ئه‌ركێ هێزێن ئه‌لمانی ل ئیراقێ و هه‌رێما كوردستانێ كر و به‌رهه‌ڤیا وه‌لاتێ خوه‌ بۆ به‌رده‌وامیا پشته‌ڤانیێ و پێشكێشكرنا هاریكاریێ و مه‌شق و راهێنانا له‌شكری بۆ ئیراقێ و هه‌رێما كوردستانێ نیشان دا.

پرۆسا سیاسی ل ئیراقێ د به‌رژه‌وه‌ندیا هه‌موو پێكهاتێن وه‌لاتی بكه‌ڤیته‌ سه‌ر رێیا راست

د كۆمبوونا سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ ل گه‌ل حسێن وه‌زیرێ ده‌رڤه‌یێ ئیرانێ (ئه‌میر عه‌بدوللاهیان) هه‌ردوئالی د هه‌ڤرابوون ل سه‌ر گرنگیا پاراستنا ئارامیێ ل ده‌ڤه‌رێ و خواستن پرۆسا سیاسی ل ئیراقێ د به‌رژه‌وه‌ندیا هه‌موو پێكهاتێن وه‌لاتی دا ب هاریكاری و لێكتێگه‌هشتنا هه‌موویان، بكه‌ڤیته‌ سه‌ر رێیا راست.

گرنگیا هه‌ماهه‌نگیێ ژ پێخه‌مه‌ت ئاشتیێ و ئاسایشێ ل ده‌ڤه‌رێ

د كۆمبوونا مه‌سرور بارزانی، سه‌رۆكێ حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ و خلوسی ئاكار وه‌زیرێ به‌رگریا توركیا دانوستاندن ل دۆر ره‌وشا ئیراقێ و په‌یوه‌ندیێن هه‌رێما كوردستانێ و توركیا هاتنه‌ كرن و تێدا هه‌ردوئالیان دووپاتی ل گرنگیا هه‌ماهه‌نگیێ دناڤبه‌را وان دا كر ژ پێخه‌مه‌ت سه‌قامگیریا ئاشتیێ و ئاسایشێ ده‌ڤه‌رێ كر.

بجهئینانا رێككه‌فتنا شنگالێ دێ ته‌ناهیێ بۆ وێ ده‌ڤه‌رێ زڤرینیت

دكۆمبوونا سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ ل گه‌ل (نیلس شمیت) په‌یڤدارێ كۆمیتا كاروبارێن ده‌رڤه‌ یێن په‌رله‌مانێ ئه‌لمانیا به‌حس ل گه‌فێن داعشێ و دریّكرنا مانا ئه‌ركێ هێزێن ئه‌لمانی ل ئیراقێ و ره‌وشا سیاسی یا ئیراقێ و پرسا كۆچبه‌را ل سه‌ر سنوورێ بێلارۆسیا هاته‌ كرن.

نێلس شمیت كه‌سایه‌تیه‌كێ ناڤدار یێ پارتا سۆسیال دیموكراته‌ و د بۆری دا چه‌ندین دیدار و كۆمبوون ل گه‌ل به‌رپرسێن هه‌رێما كوردستانێ كرینه‌ و رۆل هه‌بوو د په‌سه‌ندكرنا درێژكرنا ده‌مێ مه‌شق و راهێنانێ ب هێزێن پێشمه‌رگه‌ی و هاریكاریێن ئه‌لمانیا بۆ هه‌رێما كوردستانێ.

ب گۆره‌ی به‌یاننامه‌كا سه‌رۆكایه‌تیا هه‌رێما كوردستانێ، نێچیرڤان بارزانی ل دۆر ره‌وشا ئاواران و ئێزدیان، دووپاتكر هه‌كه‌ رێككه‌فتنا ئاساییكرنا ره‌وشا شنگالێ بهێته‌ بجهئینان، دێ بیته‌ ده‌لیڤه‌كا باش بۆ سه‌قامگیریێ و زڤراندنا خه‌لكێ ئێزدی بۆ جهێن وان.

Haverg:

Şehrkێ Ḥarma kurdistan l Dۆr Priyāra Dadgha Bland ya federation of Iran b nh Constitutional Law پ .

نێچیرڤان بارزانی، سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ د په‌یاما خوه‌ دا دبێژیت” د ده‌مه‌كی دا كو ئیراق ب ره‌وشه‌كا ئالۆز یا سیاسی دا ده‌رباز دبیت، مخابن بریاره‌كا دادگه‌ها بلند یا فیدرالی ل ئیراقێ كو قانوونا په‌ترۆلێ و غازێ ل هه‌رێما كوردستانێ ب نه‌دستووری ددانیت، هه‌رێما كوردستانێ تووشی نیگه‌رانیه‌كا Mahzn Kr”.

سه‌رۆكێ هه‌رێمێ دیاركر ژی” ب دیتنا مه‌ ئه‌ڤ بریارا دادگه‌ها بلند یا فیدرالی كو پشت به‌ستن ب قانوونه‌كا سه‌رده‌مێ رژێما ژناڤچووی كریه‌، بنه‌مایێن فیدرالیێ و مافێن دستووری یێن هه‌رێما كوردستانێ پشت گوه هاڤێتینه‌ و ل گه‌ل گیانی و دستوور و سیسته‌مێ فیدرالی دا ناگونجیت، ل سه‌ر واقعی ژi meet with Jahnanێ Nabit”.

دیاركر ژی” ئه‌ڤ بریاره‌ كێشێن د ناڤبه‌را حوكمه‌تا فیدرالی یا ئیراقێ و حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ل سه‌ر دۆسێیا په‌ترۆلێ و غازێ ئالۆزتر دكه‌ت كو ب درێژیا سالێن بۆری بزاڤا چاره‌سه‌ركرنا وان هاتیه‌ دان و ل چه‌ند قۆناغان دا گاڤ به‌ر ب چاره‌سه‌ركرنێ هاتینه‌ هاڤێتن”.

سه‌رۆكێ هه‌رێمێ گۆت ژی” دادگه‌ها بلند یا فیدرالی ل شوینا ده‌ركرنا ڤێ بریاری، پێدڤی بوو بریارێ بده‌ تكو حوكمه‌تا فیدرالی یا ئیراقێ ل گه‌ل حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ب گۆره‌ی دستووری ل سه‌ر كێشان و پرسا په‌ترۆلێ و غازێ بگه‌هنه‌ چاره‌سه‌ریه‌كێ كو د به‌رژه‌وه‌ندیا هه‌موو ئیراقێ دا بیت” .

ئاماژه‌ كر ژی” ئه‌م ژ دادگه‌ها بلند یا فیدرالی ل ئیراقێ چاڤه‌رێ دكه‌ین و داخواز دكه‌ین پێداچوونێ ب بریارێ دا بكه‌ت و بنه‌مایێن دستووری و سیسته‌مێ فیدرالی ل به‌رچاڤ وه‌ربگریت بۆ وێ چه‌ندێ مافێن قانوونی و دستووری یێن هه‌رێما كوردستانێ نه‌هێنه‌ پێشێلكرن و نه‌بنه‌ ئه‌گه‌رێ ئالۆزبوونا زێده‌تر یا ره‌وشا Politician Ko Zianێ b Bahrژh‌hوهn in ai b gsti dghinit.

ئه‌ڤرۆ:

به‌رپرسێ دۆسێیا ئیراقێ ل باره‌گایێ بارزانی راگه‌هاند، د په‌یوه‌ندیا ته‌له‌فۆنی یا ڤێ دووماهیێ دا د ناڤبه‌را سه‌رۆك بارزانی و موقته‌دا سه‌در، رێككه‌فتن ل سه‌ر پێدڤیا وێ چه‌ندێ كو ل رۆژێن داهاتی ئالیێن دناڤ هه‌ڤپه‌یمانیا سێقۆلی ل هه‌ولێرێ كۆمببن.

پشتی په‌یوه‌ندیا ته‌له‌فۆنی یا رۆژا پێنجشه‌مبیا بۆری د ناڤبه‌را سه‌رۆك بارزانی و موقته‌دا سه‌در كو تێدا هه‌دروئالی د هه‌ڤرا بوون ل سه‌ر ئه‌نجامدانا كۆمبوونا سێقۆلی، عه‌ره‌فات كه‌ره‌م، به‌رپرسێ دۆسێیا ئیراقێ ل باره‌گایێ بارزانی د تویته‌كێ دا گۆت” هه‌ردوئالی ل سه‌ر پێدڤیا ئه‌نجامدانا كۆمبوونه‌كا ئالیێن هه‌ڤپه‌یمانیا سێقۆلی ل رۆژێن داهاتی رێككه‌فتن”.

ب گۆره‌ی به‌یاننامه‌كا باره‌گایێ بارزانی، ل رۆژا پێنجشه‌مبیا بۆری سه‌رۆك بارزانی په‌یوه‌ندیه‌كا ته‌له‌فۆنی ل گه‌ل موقته‌دا سه‌در، رێبه‌رێ ره‌وتێ سه‌دری ئه‌نجامدا و تێدا وه‌رگرتنا گاڤێن پێدڤی یێن هه‌ڤپه‌یمانیا سێقۆلی بۆ قۆناغا ئه‌ڤرۆ بۆ گه‌هشتن ب قۆناغا پێكئینانا حوكمه‌تا زۆرینه‌یا نیشتمانی و گرنگیا ئه‌نجامدانا كۆمبوونه‌كێ بۆ ئالیێن دناڤ هه‌ڤپه‌یمانیا سێقۆلی دا ل چه‌ند رۆژێن داهاتی هاته‌ به‌حسكرن.

ئه‌ڤرۆ:

كۆپیتكا میونشن ل وه‌لاتێ ئه‌لمانیا برێڤه‌ دچیت و چاڤدێرێن سیاسی ژی دیار دكه‌ن كو پشكداریا سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ و سه‌رۆكێ حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ده‌لیڤه‌كا گرنگه‌ بۆ بهێزبوونا پێگه‌هێ هه‌رێما كوردستانێ و پشكداریا سه‌ركردێن كورد ژی نیشا دده‌ت كو وه‌لاتێن جیهانێ گرنگیه‌كا تایبه‌ت دده‌نه‌ هه‌رێما كوردستانێ.

كه‌ریم قادری چاڤدێرێ سیاسی یێ رۆژهه‌لاتێ كوردستانێ بۆ ئه‌ڤرۆ دیار كر كو كۆپیتكا میونشن و پشكداریا سه‌ركردێن جیهانێ ب سه‌رێ خوه‌ كاره‌ك گه‌له‌ك مه‌زنه‌ و پشكدارێن وێ كۆپیتكێ گه‌له‌ك دیداران دكه‌ن و ئه‌و یه‌ك بۆ هه‌موو وه‌لاتێن جیهانێ گرنگه‌، نها ل ئه‌لمانیا كۆپیتكا میونشن برێڤه‌ دچیت كو تێدا به‌حسێ ئاریشێن نها یێن جیهانێ دهێته‌ كرن پشكداریا سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ ل گه‌ل سه‌رۆكێ حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ گه‌له‌ك گرنگه‌، چونكو ئه‌و یه‌ك ده‌لیڤه‌كا گه‌له‌ك باشه‌ بۆ هه‌رێما كوردستانێ دا هه‌م پشكداریێ د وان دانوستاندنان دا بكه‌ت یێن كو ل دۆر چاره‌سه‌ریا ئاریشێن جیهانێ برێڤه‌ دچیت و خالا دی یا گرنگ ژی بۆ هه‌رێما كوردستانێ ژی گه‌له‌ك باشه‌ دا هه‌بوونا خوه‌ بسه‌لیمنیت و رۆله‌كێ كاریگه‌ر ژی ل ئیراقێ و ده‌ڤه‌رێ بگێریت و گۆت: (هه‌كه‌ ئه‌م به‌رێ خوه‌ بده‌ینێ گه‌له‌ك سه‌ركردێن جیهانێ ب تایبه‌تی ژی وه‌لاتێن كو كاریگه‌رن د كۆپیتكا میونشن دا پشكدارن ئه‌و یه‌ك گه‌له‌ك گرنگه‌، سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ و سه‌رۆكێ حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ژی د چارچۆڤێ كۆپیتكا میونشن دا ل گه‌ل گه‌له‌ك سه‌ركردێن جیهانێ كۆمبوون، ژ وان ژی سكرتێرێ گشتێ یێ نه‌ته‌وه‌یێن ئێكگرتی، بێگومان ئه‌و یه‌ك بۆ هه‌رێما كوردستانێ ده‌لیڤه‌كا گه‌له‌ك گرنگه‌، چونكو هه‌رێما كوردستانێ دشێت په‌یوه‌ندیێن خوه‌ ل گه‌ل هه‌موو وه‌لاتێن مه‌زن و كاریگه‌ر یێن جیهانێ بهێزتر لێ بكه‌ت و رۆله‌كێ كاریگه‌ر ژی ل رۆژهه‌لاتا ناڤین و ئیراقێ دا بگیریت ب تایبه‌تی ژی د ده‌مه‌كێ دا كو ئیراقێ دڤێت ئاریشێن نوو بۆ هه‌رێما كوردستانێ دروست بكه‌ت).

ل ئالیێ دی گه‌له‌ك چاڤدێرێن سیاسی یێن كورد د ئاستێ هه‌ر چار پارچێن كوردستانێ دا ژی دیار دكه‌ن كو هه‌ر ده‌مێ هه‌رێما كوردستانێ د كۆپیتكا میونشن یان ژی هه‌ر كۆمبوونه‌كا گرنگ دا پشكدار بیت ئه‌و یه‌ك دبیته‌ ئه‌گه‌ر كو جاره‌كا دی ل هه‌موو جیهانێ به‌حسێ كوردان و مافێن وان بهێته‌ كرن، نها حوكمه‌تا ئیراقێ دڤێت جاره‌كا دی ئاریشان بۆ هه‌رێما كوردستانێ دروست بكه‌ت و بریارا دادگه‌ها فیدرالی یا ئیراقێ ژی بۆ هندێ یه‌ كو ئاسته‌نگیان ل هه‌مبه‌ر بهێزبوونا هه‌رێما كوردستانێ دروست بكه‌ت و د راستی دا نها پیلانه‌ك ل دژی هه‌رێما كوردستانێ دهێته‌ گێران، ژ به‌ر هندێ ژی سه‌ركردێن هه‌رێما كوردستانێ دشێن ب رێیا كۆمبوونێن وه‌سا گرنگ و دروستكرنا په‌یوه‌ندیان وان پیلانان ژناڤ ببه‌ن، ژ به‌ر هندێ ژی كۆپیتكا میونشن و پشكداریا سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ ل گه‌ل سه‌رۆكێ حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ بۆ كوردان گه‌له‌ك گرنگه‌ و ئه‌و یه‌ك دێ بیته‌ ئه‌گه‌ر كو جاره‌كا دی كوردستان و مافێن ره‌وا یێن خه‌لكێ كوردستانێ بكه‌ڤیته‌ د رۆژه‌ڤا جیهانێ دا، ژ به‌ر هندێ ژی گرنگه‌ هه‌رێما كوردستانێ بشێت مفای ژ كۆپیتكێن وه‌سا گرنگ ببینیت، چونكو نها پتر ژ هه‌ر ده‌مه‌كێ پێدڤیا هه‌رێما كوردستانێ ب پشته‌ڤانیا وه‌لاتێن جیهانێ ب تایبه‌تی ژی وه‌لاتێن رۆژئاڤایی هه‌یه‌.

ده‌زگه‌هێن راگه‌هاندنا جیهانێ ژی ب گرنگی به‌حسێ كۆپیتكا نها یا میونشن دكه‌ن كو وه‌كو كۆمبوونه‌كا هه‌ری گرنگه‌ بۆ به‌حسكرن و چاره‌سه‌ركرنا ئاریشێن نها یێن ل جیهانێ برێڤه‌ دچیت و پشكداریا سه‌ركردێن جیهانێ ژی ده‌لیڤه‌كا گرنگه‌ دا كو جاره‌كا دی بشێن پێكڤه‌ ل دۆر ئاریشێن نها یێن ل جیهانێ دانوستاندنان بكه‌ن.

ئه‌ڤرۆ:

ب بڕیارا مه‌سرور بارزانی، سه‌رۆكێ حكومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ پتر ژ چار ملیار دیناران بۆ 68 پڕۆژه‌یێن جودا یێن خزمه‌تگوزاری ل پارێزگه‌ها دهۆكێ‌ و ئیداره‌یا سه‌ربخوه‌ یا زاخۆ هاتنه‌ ته‌رخانكرن.

د چارچوڤێ‌ گرنگیدانا كابینا نه‌هێ‌ یا حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ‌ ب پارێزگه‌هان و ئیدارێن سه‌ربخوه‌. مه‌سرور بارزانی، سه‌رۆكێ‌ حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ‌، رازیبوونا خوه‌ دیار كر ل سه‌ر ته‌رخانكرنا گوژمێ‌ چار ملیار و 378 ملیۆن و 871 هزار و 817 دیناران بۆ ئه‌نجامدانا 68 پرۆژه‌یێن جودا یێن خزمه‌تگوزاری ل سنوورێ‌ پارێزگه‌ها دهۆكێ‌ و ئیداره‌یا سه‌ربخوه‌ یا زاخۆ.

ئه‌و گوژمێ‌ پاره‌ی ب شێوێ‌ نه‌ختینه‌ و قووناغ ل سه‌ر بودجا گه‌شه‌پێدانا پارێزگه‌ها دهۆكێ‌ دێ‌ هێته‌ مه‌زاختن.

گوهدار شێخۆ، سه‌رپه‌رشتێ ئیدارا سه‌ربخوه‌ یا زاخۆ دیار كر، پشتی بزاڤێن وانێن به‌رده‌وام، بۆ خزمه‌تكرنا خه‌لكێ ده‌ڤه‌رێ و ب تایبه‌ت ده‌ڤه‌رداریا باتیفا و ب رازیبوونا مه‌سرور بارزانی، سه‌رۆكی حكومه‌تا هه‌رێمێ گوژمێ‌ 300 ملیۆن دیناران بۆ پرۆژه‌یێن ده‌ڤه‌رداریا باتیفا هاتنه‌ ته‌رخانكرن.

گوهدار شێخۆی گۆت: “پشتی ته‌نده‌ر د هێنه‌ راگه‌هاندن، د ده‌مه‌كێ نێزیك دا ئه‌و پرۆژه‌یێن ده‌ڤه‌رداریا باتیفا دێ كه‌ڤنه‌ د خزمه‌تا خه‌لكێ ده‌ڤه‌رداریا باتیفا دا.