هەرێما كوردستانێ دشێت داخوازا پاراستنا نێڤدەولەتی بكەت
چاڤدێرەكێ سیاسی دبێژیت كو ئیراق د ناڤبەرا (دەولەتەكا فەرمی) و (دەولەتەكا سیبەر) دا هاتییە پارچەكرن، كو تێدا گروپێن چەكدار بڕیارا شەڕ و ئاشتیێ ددەن. ب دیتنا وی ژی بەغدا بێدەنگیێ وەك ئامرازەكێ سیاسی بۆ لاوازكرنا پێگەهێ هەرێما كوردستانێ د دانوستاندنان دا بكاردئینیت. هەروەسا ئاكاژەكر، كو ئەڤ چەندە بوویە ئەگەر كو چەمكێ وەلاتیبوونێ و باوەرییا سیاسی بگەهیتە خالەكا سفر. ژ بەر بێدەسهەلاتییا حوكمەتا فیدرال د پاراستنا وەلاتیێن خۆ دا، نوكە هەرێما كوردستانێ دەلیڤەیەكا یاسایی ل بەر دەستە بۆ داخوازكرنا پاراستنا نێڤدەولەتی.
د. سۆران سێوكانی، ڤەكۆلەرێ سیاسی د داخۆیانییەكا رۆژنامەڤانی دا گۆت» د زانستێ سیاسەتێ دا، سەروەری ب رامانا دەسهەلاتا رەها یا دەولەتێ دهێت ب سەر هێز و بڕیارێ دا، بەلێ ل ئیراقێ، دەمێ ئەكتەرێن نەدەولەتی و میلیشیا بێی زڤڕین بۆ فەرماندێ گشتی یێ هێزێن چەكدار بڕیارا هێرشێ ددەن، د ڤێ رەوشێ دا ئیراق وەك دەولەت هەموو رامانێن سەروەریێ ژ دەست ددەت و هەرێما كوردستانێ ژی ژبەر وێ چەندێ باجا وێ ددەت كو میلیشیا بێی هەبوونا چو بەهانەیان هێرشی دكەنە سەر».
ل دووف ماددەیێن (109 و 110) ژ دەستوورێ ئیراقێ، پاراستنا ئاسایشا نشتیمانی ئەركێ حوكمەتا فیدرالە. سێوكانی دبێژیت: «بێدەنگییا بەغدا ل هەمبەر هێرشان بتنێ بێهەلوەستی نینە، بەلكو بنپێكرنا سۆندا دەستووری یە.»
هەروەسا دبێژیت: «دەمێ وەلاتییەكێ ل هەولێرێ هەست ب پاراستنێ نەكەت ژ ئالیێ دەولەتا خۆ ڤە، پەیوەندیا وی یا مەعنەوی ل گەل نشتیمانی دپچیت و چەمكێ وەلاتیبوونێ دگەهیتە خالەكا سفر، چونكی دەولەت بتنێ ئەركان (وەك داهات) داخواز دكەت، بێی كو مافان (وەك ئاسایشێ) دابین بكەت.»
ئەڤ چاڤدێرێ سیاسی دو ئەگەران بۆ بێدەنگییا بەغدا دەستنیشان دكەت، یێ ئێكێ لاوازی یە، چونكی گرۆپێن چەكدار بخۆ پشكەك نینن ژ جومگەیێن دەسهەلاتێ. یێ دویێ، بكارئینانا وان هێرشان وەك ئامرازەكێ سیاسی. ب وێ رامانێ، رەنگە بەغدا بێدەنگ بیت داكو هەرێما كوردستانێ دبن گڤاشتنا ئەمنی دا بیت، دا كو د دەمێ دانوستاندنێن بودجە وپەترۆل و دەڤەرێن كێشە ل سەر دا، هەرێما كوردستانێ نەچار ب سازشێن زێدەتر بكەن.
د. سۆران سێوكانی دوپاتیێ ل سەر وێ چەندێ دكەت كو ئیراق د ناڤبەرا دو بەرداشان دایە: دەولەتەكا فەرمی و دەولەتەكا سیبەر یا چەكداری. ژبەر كو حوكمەتا فیدرال بێدەستهەلاتە د پاراستنا وەلاتیێن خۆ دا، ل دووف یاسایا نێڤدەولەتی، نوكە دەلیڤەیەكا باش بۆ هەرێما كوردستانێ پەیدابوویە كو داخوازا پاراستنا نێڤدەولەتی بكەت، ئەڤە ژی وەك پێنگاڤەك بۆ نێڤدەولەتیكرنا كێشەیێن ئەمنی و پاراستنا قەوارەیێ هەرێما كوردستانێ ژ وان دەستدرێژیێن دهێنە سەر.
