بۆ كـاراكرنا دامەزراوەیێن هەرێما كـوردستانـێ
ئيحسان ئــامێدی
هەرێما كوردستانێ كیانەك نەتەوەیی، سیاسی و قانوونی دانپێدانكریە و دامەزراوەیێن خۆ یێن سیاسی و دەستهەلاتداری و كارگێریێن دەربڕ ژ ئیرادەیا خەلكێ كوردستانێ هەنە و ئەڤە 33سالن ب قانوونی كاروبارێن خۆ ب باشی بڕێڤەدبەت، سەرەڕای ئاستەنگ و ئالۆزی و كێشەیان.
ڕووبەرێ هەرێما كوردستانێ كو پتر ژ پێنجی هزار كیلۆمەترێن چارگۆشەیە و ل دویڤ ئاكنجیێن وێ كو پتر ژ شەش ملیۆن مرۆڤانە گەلەكە، و ژ جوگرافی و مرۆڤێن گەلەك دەولەتان پترە و دكەڤیتە سەر سنوورێ چار دەولەتین نەتەوەیی یێن بهێز. رێڤەبرنا هەرێمێ بەرپسیاریەك مەزن و گرانە. سەربۆڕا هەرێما كوردستانێ سەربۆڕەكا دەگمەنە، نە بەس ل دەڤەرێ و ل ڕۆژهەلاتا ناڤەڕاست؛ بەلێ ل هەمی جیهانێ، هەرێمەكە پتر ژ فیدرالیەتێ و كێمتر ژ سەربەخۆیێ و دەولەتینیێ و دۆرپێچكریە ژلایێ چەندین دەولەتێن نەتەوپەرستێن داگیركەر یێن هشتا باوەریێ ب مافێن مرۆڤی و مافێن چارەنڤێسیا گەلانە، ئەڤجا ژی هەرێما كوردستانێ شیایە خۆ راگریت و قەپخوازیا هەمی ركەبەری و گەف و گڤاشتنان بكەت و هەبوونا خۆ بسەپینیت و بپارێزیت.
مخابن ل هەرێما كوردستانێ كو سیستەم دیمۆكراسییە و پێكڤەژیان هەیە، بەلێ هەمەرەنگییا سیاسی ساخلەم نینە!، و پێگیرینەكرن ب بنەمایێن دیموكراتیەتێ كێشەیان بۆ دامەزراوێن حوكمرانیێ چێدكەن و كارێن وان ئیفلیج دكەن، هەروەكو ئەڤە پتر ژ سال و نیڤانە بۆری ل سەر ئەنجامدانا هەلبژارتنێن پەرلەمانێ كوردستانێ، لێ ڕكاتیا سەرانێن (ینك) و داكۆكیا وان ل سەر پتر ژ شایستەیێ خۆ یێ هەلبژارتنان هەمی دەمێن قانوونی یێن ڕێپێدای دەربازكرینە و ئێدی ڕەوایی بۆ نەهێلایە!.
لێ ئەڤە بەرپسیاریەكا نەتەوەیی و نیشتیمانی و جڤاكی و قانوونی یا مێژوویە، لایەنێن بریاربدەست لێ بەرپرسن، پێدڤیە هەر ئەو لایەن لەزێ لێ بكەن و بەرئیكڤە بینن.
ئەڤرۆ هەرێما كوردستانێ پێدڤی ب كاراكرنا دامەزراوەیێن خۆ یێن شەرعییە، ئەوێن دبنە ستوونێن بنەكی یێن ئەولەهیێ و سەقامگیریێ و سەروەیا قانوونێ و روی ب ریبوونا گەف و مەترسیێن ناڤخۆ و دەرڤە و سەپشكا ڤان دامەزراوەیان كاڕاكرنا پەرلەمانی، ژبۆ هندێ حوكمەتێ پێكبینیت و چاڤدێریێ و لێپرسینێ ل دەمەزراوەیێن جێبەجێكرنێ بكەت ژبۆنا پێشكێشكرنا خزمەتێن باشتر و قانوون و بریارێن پێدڤی دەربینیت.
هەروەكو یا پێدڤی دەستهەلاتا دادوەریێ رۆلێ خۆ باشتر بگێریت و سەربەخۆیا خۆ بپارێزیت و بڕیارێن ئێكلاكەر بدەت ل هەنبەری ناكۆكیان و سەرپیچیكەران د هەمی بیاڤان دا.
چاكسازیێن كارگێری و زەلالییا دارایی و بجهئینانا پرەنسیبا شیان و پاقژیێ بۆ دانانا كەسانین هەژی بۆ پلە و پایەیێن گشتی ژ پێدڤیێن بەراهی یێن حوكمرانیا ژیرە كو سەردەمێ وێ یە.
كاراكرنا دامەزراوەیان ب رێكا جێگیركرنا سەروەریا قانوونێ دبیت، ئەو ژی پێدڤی دكەت قانوون هەمیان ب تاك و كۆم و دامەزراوە ڤە ملكەچ بكەت و بجهبینیت ل دویڤ لۆژیكێ هێزا قانوونێ كو بشێت كیانەكێ سەقامگیر و پشتراست دابینكەت.
راستیەك هەیە پێدڤیە بزانین و كاری پێبكەین، ئەو ژی دەولەتا دامەزراوەیان یا ئارمانجا وێ سیستەمەكێ قانوونێ دادپەروەریبیت ب ئیرادەكا سیاسی راستەقینە ل دویڤ بنەمایێن دیموكراسیەتێ دهێتە چێكرن، كو دامەزراوەیێن دەستهەلاتێ ب هەلبژارتنان بهێنە پیكئینان و پرانسیبا ژێكجوداكرنا دەستهەلاتان بجهبینیت و مایتیكرنێن دەرڤەی قانوونێ نەهێلیت و سەروەریا قانوونێ بجهبینیت.
ئەڤە هەمی ب سیستەمێ پەرلەمانی دا بجهدهێت، ژبەر هندی پێدڤیە پێگیریێ ب قانوونا هەلبژارتنان و قانوونا پەرلەمانی د دەمێن وی یێن قانوونی دا بهێتەكرن.
ئەڤجا بلا ئەوێن ب دیموكراسیەتێ، مەدەنیەتێ، مۆدێرنیێ و ئیرادەیا مللەتی دئاخڤن و هێزێن سیاسی هەین كەرەم كەن رێزێ ل ئیرادەیا مللەتی بگرن و خۆ دیمۆكراسی كەن و ب مەدەنیەتێ مۆدێرنیا خۆ نیشا بدەن و كاری پێ بكەن داكو پەرلەمان كاڕا بكەڤیت و حوكمەت و دامەزراوەیێن دی خۆ نوی كەنەڤە و درێژیێ بدەنە خزمەتكرنا مللەتی.
هندەكان گەلەك خەونێن كەسۆكی كرنە درووشم لێ هەڕفتن، ئەڤجا دا خەونێن مللەتی بكەینە ئارمانج و رێكبێخین و پلانێ بۆ دانین و كاری بۆ بكەین و سەربێخین كو بەرژەوەندیێن هەمیان تێدانە.
شەرمە بۆ لایەنێن سیاسی یێن ڕكاتیێ ل سەر داخوازەكا نەڕەوا بكەت هەر د ڕژد بن ل سەر وی هەلوەستێ بێ مفا و بێ ئەنجام!. دڤێت ئەو ژی ڤەگەڕنەڤە بنەمایێن قانوونێن پرۆسەیا هەلبژارتنان و ب ئەرێنی سەرەدەریێ دگەلدا بكەن.
یا قانوونی و رەوایە هەلبژارتنێن گشتی بهێنەكرن، بەلێ كێشە نە ل سەر هەلبژارتنان دایە، بەلكو ژ ئەنجام و قەبوولكرنا وێ هەیە!.
ئەڤ ڕكۆیە ژ ئەنجامان نەدڕازی نە و قەبوول ژی ناكەن!.. پا دێ چاوا شۆل برێڤەچیت و هەلبژارتن هێنەكرن!؟.
هەرچاوا بیت رەوش دخوازیتە كاڕاكرنا دامەزراوەیێن هەرێما كوردستانی و ئەڤە بەرپرسیاریا لایەنێن سیاسیێن بالادەستە، دڤێت پێگیریێ ب قانوونان بكەن و بجهبینن دا پەرلەمان كاڕا ببیت و كابینەكا نوی یا حوكمەتێ بهێتە پێكئینان و درێژیێ بدەتە خزمەتكرنا مللەتی و هەرێمێ.
