گرنگیا خواندنێ
ئاشتی سالح
خواندن ئێك ژ بنەمایێن هەرە گرنگ و سەرەكی یێن ئاڤاكرنا مرۆڤی و جڤاكەكی پێشكەفتی، ژبەركو زانست و زانیاری هەردەم دبنە ئەگەرێ ڤەكرنا دەرگەهێن نوو بۆ هزركرن و گەشەپێدانا شیانێن تاكی، د ڕۆژەڤا ئەڤرۆ دا، كو جیهان ب لەزاتیا تەكنۆلۆژیایێ و تورێن جڤاكی دچیتە پێش، مە پتر پێدڤی ب ڤەگەڕیانێ بۆ پەرتووكێ و خواندنا كوور هەیە هەتا كو بشێین د ناڤبارا زانیاریێن ڕاست و شاش دا جوداهیێ بكەین، مرۆڤێ خواندەڤان هەردەم ژیری و هزركرنەكا ڕەخنەیی یا هەی و شیانێن سەرەدەڕیكرنێ ب شێوازەكی شارستانی دگەل ئاریشە و ئاستەنگێن ژیانێ دا پترن.
ل وەلاتێن پێشكەفتی، خواندن نە بتنێ حەزەكا كەسۆكی یە، بەلكو بوویە كلتوورەكێ ڕۆژانە كو ل هەموو جهـ و دەمان دهێتە پەیڕەوكرن، ل سەر وێستگەهێن پاسان، ل كافتریایان و ل دەمێن بێهنڤەدانێ ژی خەلك دەمێ خۆ ب خواندنا پەرتووك و گۆڤاران دبۆرینن و ئەڤ چەندە دبیتە ئەگەر كو نفشەكێ هشیار و ڕەۆشنبیر دهێتە پەروەردەكرن كو بشێت خزمەتا جڤاك و وەلاتێ خۆ ب باشترین شێوە بكەت.
ژلایەكێ دی ڤە، خواندن هاریكاریا مرۆڤی دكەت بۆ زێدەكرنا پەیڤ و دەستەواژێن نوو د زمانێ وی دا، كو ئەڤە ژی دەربرینێ ژ بیرۆكان ب ساناهیتر و جوانتری ل جەم تاك دكەت.
مخابن د نوكە دا ل جەم گەنجان گرنگیدان ب خواندنا بەرێ كێم بوویە و پتریا دەمێ خۆ ل سەر شاشەیێن تەلەفۆنان دبۆرینن ب بێ وێ كو مفایەكی ڕاستەقینە و كوور ژ وێ دەربازكرنا دەمی وەربگرن، ژبەر هندێ ئەركێ مالپەر و میدیایان و خێزانێ یە كو دووبارە حەزا خواندنێ د دلێ زارۆك و گەنجان دا بئافرینن، دڤێت پەرتووكخانە د ناڤ مالان و قوتابخانە و زانكۆیان دا ببنە جهێن ژیوار و چالاك، دا كو خواندن ببتە پشكەك ژ ژیانا مە یا ڕۆژانە.
د ئەنجام دا هەكە مە بڤێت جڤاكەكێ هشیار، تێگەهشتی، و پێشكەفتی هەبیت، پێدڤییە ئەم خواندنێ بكەینە كلتوور و پشكەكا دانەبڕیاوی ژ ژیانا خۆ و مرۆڤێ خواندەڤان وەك ڕاهێنەرەكی یە د ناڤ جڤاكی دا كو ڕێكێ نیشا ئەڤێن دی ددەت و هەردەم ڕۆناهیێ بۆ ئاشتی و گەشەپێدانێ بەلاڤ دكەت. ئاڤاكرنا ئاییندەیەكی گەش بتنێ ب ڕێكا زانست، زانیاری، و ڕەوشەنبیریێ چێبیت و دەرگەهێ ڤان هەموویان ژی ژ خواندنێ دەست پێدكەت.