باشوورێ كوردستانێ و بهلانسا هێزێ و دهولهتبوون
بهلانسا هێزێ دهێت گوتن لدهمهكی دهولهت وهك پێدڤی خوهدان: سیاسهت و ئابوور و لهشكهر و شارستانیهت، ههفپهیمانی و بهلانسا پرچككرنا چهكی كلاسیك ونهكلاسیك ب جور و هژماره ،سهنگ و ههبوون د كوَمهلگههێ نیڤدهولهتی، دهرئهنجام پشت بهستنێ ب ئهڤان هێز و شیانان بكت گهرهنتیا ئاسایشا بهرژهوند و پیروَزیێن خوه بكت، ژ ههموو گهف و مهترسیێن ئاسایشی: ناڤخوه و دهرڤه و جیهانی، جورێن وێ: پتر ژ سێ دهولهتان، سڤك دوو دهولهت، نهرم دهرئهنجامێ ههبوونا وهك ئێكیهكا سیاسی وئابووری و كوَمهلایهتی، رهق بهروڤاژی نهرم دهێت ناڤكرن ب جورێ شوَڕهشێ، ههرێمی دهرئهنجامێ چهند دهولهت دگههن ئاستهك وهك ئێكێ هێزێ راستهوخوه یان نهراستهوخوَ، رێكارێن وێ: بهلاڤهیا هێزێ د ناڤبهرا دهولهتان دا، هێزا دهولهتێ بهرنامه دارێژیا ئارمانجان ب وهزارهتا دهرڤه میتوَدێن كوَنفرانس و سیاسهتا جوداكرن و زالبوون، سیاسهتا ههڤپهیمانی دناڤبهرا دهولهتان دژی ئێك، سیاسهتا ههلگرا بهلانسێ ب لایێ دهولهتا راسته راستی گهفێ دهێت، سیاسهتا قهرهبوویان پشتی دووماهیك هاتنا جهنگی و بهلاڤهكرنا بهرژهوندان، سیاسهتا ناوچێن ڤهبر ب دانانا دهولهتێن بێ ئالی د ناڤبهرا دهولهتێن هێزێ دا، سیاسهتا چهككرن و بهروڤاژی و چاڤدیری، سیاسهتا رازیكرن ب ئاشتیانه یان شهر ل دهمهكی دهولهت بهلانسا هێزێ تێكبدت، سیاسهتا ئایدلوَژیا بهلانسا هێزێ ل دهمهكێ دهولهت بوَ داكوَكیكرنا سهركردایهتیا خوه یان بدهستڤهئینان دهمێ ژ دهستدانێ، شهنگستێ بهلانسێ: بهرژهوهندا نهتهوهی و رهنگێ ههڤپهیمانیا، بهرژهوندا نهتهوهی: پێدڤی و داخازێن دهولهتا خوهدان سهروهری جۆر: بهرهڤانی، ئابووری، سیستهمێ جیهانی، ئایدلوَژی، ههڤپهیمانی:هرێكهفتنا فهرمی د ناڤبهرا دوو دهولهتان دا یان پتر ل سهر گرتنهبهرا كوَمهكا رێكاران ب ئارمانجا گرهنتیا ئاسایشا خوه بكن دژی هێزهكا دی گهف بهێت بوَ سهر ئهوان،جۆر: پاراستن، فیدرالی، رێكخستێن ئاسایشا كوَم، كومكارێن نیڤدهولهتی، بهلێنامهێن دژه داگیركرن، بهره، تاگیری، ستراتیژیێن بهلانسێ: نهراستهوخوَ، چهكێ ئهتوومی، شهرێ دهریایی، شهرێ ئاسمانی، تولڤهكرنا توَند و ههمجووری، بهرسڤدانا نهرم، ژناڤبرنا ب داكوَكیكرن.
جیهانێ ههموو دهمان بهلانسا هێزێ ناسكریه ژ شارستانیهت و ئمبراتوریهتا ههتاكو جهنگا جیهانیا دوویێ، پشتی چهنگا جیهانیا دوویێ بهرهیێ رۆژئاڤا سهرمایهداری ب سهركێشیا (ئهمریكا) و بهرهیێ رۆژههلات كومۆینیست بسهركێشیا (رووسیا) ناسكرن، ل دهمهكی ئهف بهرهیه دهێن دروستكرن گههشتن ب ئارمانجان ئهوژی: ئابووری و لهشكهری و سیاسی، لێ جهنگێن جیهانی لایهك دی ههیه ژبلی بهرژهوهند و پیرۆزیان،لایێ دروست وێرانكاریا جیهانێ دهێتكرن ژلایێ مروڤی و جوگرافیا و رهوشهنبیری و ئابووری،ل اوازیا سیاسی و لهشكهری، لهورا هزر هاتهكرن پشتی دووماهیك جهنگا جیهانی كار بوَ چارهكرنا ناكوَكی و بهرژهوهندا بهێتكرن، برێكێن دبلوَماسی و ئاشتیانه، بهلێ غاردانا پرچهكرنا چهكێ ئهتوومی وهكر ئهڤ چهنده نههێتكرن د ئهڤان دهمان دا،(چین و ئێكهتیا ئهورۆپی) دهركهفتن وهك بهلانسێن هێزێ، سهر ئاستێ جیهانا ئیسلامی ل رۆژههلاتا ناڤین (ئیران ) ب شیعهنیزمێ و (سعودیه و توركیا) ب سونهنیزمێ، ل دوماهیا سالێن ههشتیان پشتی لاوازبوون و ژنافچوونا (سۆڤیهتێ)، (ئهمریكا) بتنێ سهركیشیا جیهانێ كر، بهرهیهك سیاسی و لهشكهری بهێز و كارگێریا ناكوَكی و بهلانسا ل ههموو جیهانێ كر، دیپوَرتا رهوشهنبیری و ئابوور و چهك و سیاسهت بوَ وهلاتێن جیهانا سیێ كر، دیسان پشتهڤانیا بهردهوام بوَ (ئیسرائیل) پرۆژێ بهرهیێ وان ل ناوچا عهرهبی و ئیسلامی، بهلێ روودانێن 11سیپتهمبهر 2001 وهكر(ئهمریكا) لاواز بت، بهلێ ههر زوو خوه رێكخست و راگههاندنا شهرێ دژه تیرورێ كر، بهرۆڤاژی بهێزتر كهفت بهرژهوند و پیروزیێن خوه زووتر جێبه جێكرن ههر وهك پلان بوَ دانایی، كهفته شهری ل ههرجێ بخازت ب هێجهتا كارتا شهرێ تیرۆرێ.
دیاره ئهڤرۆ جیهان ههر بهرهیهكێ ناسدكهت ئهو ژی یێ (ئهمریكا)یه بهلێ دووباره هاتنا (رووسیا) د گوَڕهپانا جیهانێ ب سهركهفتنێن: لهشكهری و ئابووری و سیاسی ب تایبهت ل روَژههلاتا ناڤهراست و پشتهڤانیا وێ ب رهنگێ سهركهفتنا وێ بوَ (بشار الاسد) و مانا د دهستههلاتا(سووریا) ددهستێن وی دا، دیسا پشتهڤانی كرنا (ئیرانێ) ل سهركێشا شیعهنیزمێ ل ناوچێ، ئاماژهنه دووباره (روسیا) بهێزا جاران یا درێكێدا، دیسان (ئێكهتیا ئهورۆپا) ب سهركێشی یا (ئهلمانیا) وهك بهرهیك بهێز دیاركهت. (چین و یابان) ژی بهرهیهكه د قوَناغێن نیمچه دووماهیكێن راگههاندنا خوه دایه، ل سهر ئاستێ جیهانا ئیسلامی (ئیران) و گرتنا جوگرافیا مروَڤێن باوهردارێن شیعه ل ناوچێ ب بوَمبهیێن شیعهنیزمێ باركری ل ههر دهولهتهكا ئیسلامی، (سعودیه وتوركیا) باوهردارێن سوننه سهركهفتن و داكهفتنێن وان ههردوویان، ئهڤ ناوچه د گهل سهرهلدانا هزرێن ئاینیێن توَند ب ئارمانجێن دهولهتداریێ، (داعش) یان ههر دهولهتكا دی ژبلی گومانا راست ئهڤ رێكخستنه هاتینه دروستكرن بوَ شێلاندنا روَژههلاتا ناڤهراست ژ لایێ زلهێزێن جیهانێ، بكارهینان دجیبجیكرنا بهرژهوهندێن وان د سهركهفتنا بهلانسا هێزێ دا ،بڤێ چهندێ بهلانسا هێزێ ل ئهورۆیا جیهانێ بهر ب گوَڕانكاریێن مهزن دبت.
باشوورێ كوردستانێ ههر ژقوَناغا شوَڕهشێ ههتاكو سهرهلدانێ و زوونا ئارام و سهربهخوهیی، ئهڤرۆ ههرێمهك دهستووری و یاسایی یه، ههموو ئهو بهلانسێن هێزێ جیهانێ دیتینه و بهشداره، بگره ژ سوننهنیزمێ و شیعهنیزمێ، شیوعی و سهرمایهداری، وهك پێدڤی یاریا سیاسیا دهرڤه كرییه، ئارمانجا وهرگرتنا پشتهڤانیا مهعنهوی و دهراڤی بوَ باشوور و كوردستانا مهزن. دیاره ههموو ئاماژه بوَ هندێ دچن روَژههلاتا ناڤهراست یان چهند وهلات ژێ ژ ئهنجامێ یاریا بهلانسا هێزێ دئهڤرۆدا دووباره دێ هێنه نهخشهكرن، زێدهتر ئاین ب باوهرداری یان دیموكراسیهت كارتن، دیسان زلهێزێن جیهانێ ژی ههلبژارتنا هندهك ناوچا دكن، مهرجه باشوورێ كوردستانێ خوهدانێ پروَژێ خوه یێ دهولهتبوونێ بت د ئهڤی دهمی دا زێدهتر ژ ههر دهمهكێ دی، لهورا فهره باشوور شهنگستێن بهلانسا هێزێ بهرژهوهندا نهتهوهی و ههزپهیمانی وهك پێدڤی كار بوَ جێبجێكرنا وان بكت، نابت ب بیانوویهكا برایهتی و دیموكراسیهتێ دهستبهرداری ئهڤان ههردوو شهنگستا بت ب رهنگهك دی پرۆژێ دهولهتبوونێ ههر وهك بهرێ ل سهر ئاینی دهستبهردار بووی، بوَ سهركهفتنا ئهڤی پروَژهی باشوور دشێت مفای ژ شیانێن خوه یێن سیاسی و لهشكهری و ئابووری و كوَمهلایهتی.. . هتدد وهربگرت، ههموو د چارچوَڤهیك كوردایهتی بهێن كوَم ڤهكرن و بكارئینان، دیسا باشوور دشێت بهلانسا هێزێ بكت دگهل جیهانا سوننه وشیعه ل ناوچێ و بهرهیێن دن یێن جیهانێ، دروست رێكارێن بهلانسێ و ستراتیژێن وی بكت ب رهنگهكێ دژی بهرژهوهندێن وان ههموویان نهبت و ئاستهنگ نههێت، باشتره باشوور د ئهڤی دهمی دا خوه ئێك لانهكهت دگهل ههردوو بهلانسێن هێزی ل ناوچێ وجیهانێ،ب هلێ گهر ئێكلاكرن هات خواستن بهرهیێ سوننی و سهرمایهداری باشترین بژاردهیه، بهلێ ل دهمهكی باشوور هوسا بهێت خزمهتا خوه وه دهولهتبوونێ چاڤهرێ دكت، پاشان پشتی دهولهتبوونێ و وهك پێدڤی خوهدانا ئاسایشا نهتهوهیا خوهیا سهركهفتی، ب ئازادنه بژاردهیا بهرهیهكی نێزیك بوَ خوه ژ ههموو لایان پتر د بهرژهوهندا بت، بههلبژێرت و بكهڤت بهلانسا هێزێ دگهل ئهوان و پهرهپێدانا دهولهتا خوه بكت.
