سایكس پیكۆ و ده‌وله‌تبوونا كوردستانێ؟!!

سایكس پیكۆ و ده‌وله‌تبوونا كوردستانێ؟!!

104

رێكه‌فتنناما سایكس پیكوَ ئه‌ول به‌ری سه‌د سالا هاتیه‌ كرن، ئه‌ڤرۆكه‌ ب داوی هات، ئه‌ڤه‌ چه‌ند هه‌یڤه‌كه‌ ده‌زگه‌هێن راگه‌هاندنا كوردی ل هه‌ر چوار پارچێن كوردستانێ ب گشتی و ل هه‌رێما كوردستانێ ب تایبه‌تی گرانیا خوه‌ به‌ردایه‌ سه‌ر ئه‌ڤێ رێكه‌فتنێ و گه‌له‌ك بابه‌ت و مێزگه‌رد هاتنه‌ كرن ل سه‌ر شاشێن تله‌فزیوَن و هه‌تا رۆژنامه‌ و گوڤار و رۆژناما ئه‌لكترونی و تورێن جڤاكی ژ ئه‌ڤێ هه‌وێ بێ بار نه‌بوون، لێ بتنێ وه‌كو مه‌ گوتی یێن كوردستانی، ل ڤێره‌ بوَ مه‌ دیار دبیت، دبیت ب دیتنا مه‌ كوردان ئه‌ڤ رێكه‌فتن نامه‌ ب داوی هات بیت، ژبه‌ركو ئه‌م كورد زیان به‌خشێن ئێكێ بوینه‌ ژ ئه‌ڤێ رێكه‌فتننامێ، به‌لێ ئایا ئه‌و وه‌لاتێن دیتر یێن كه‌فتینه‌ به‌ر چه‌قوَیا ئه‌ڤێ رێكه‌فتننامێ چ زیان به‌خش و چ سودمه‌ند، هه‌وه‌كا وه‌كو یا كوردستانی بهه‌لكه‌فتا ب دوای هاتنا سه‌د سالیا رێكه‌فتنناما سایكس پیكوَی رێكخستیه‌ چ ب خوه‌نیشاندان یان مێزگه‌رد و بابه‌ت نڤێسین؟ دبێژم نه‌خێر، نه‌كو نه‌نڤێسیه‌ به‌لكو هه‌ر های ژ هندێ نینه‌ و ئه‌گه‌ر ڤه‌كوَله‌ره‌ك یان رۆژنامه‌ڤانه‌كی به‌حسێ وێ رێكه‌فتننامێ و سه‌د سالیا وێ كربیت، بێگومان مه‌ ئه‌و كێشایه‌ دبابه‌تیدا و دبیت مه‌ رێ بۆ خوه‌شكر بیت و ل به‌رنامه‌كێ راسته‌وخۆ مێهڤان كربیت داكو ل سه‌ر رێكه‌فتنناما سایكس پیكوَ باخڤیت و هنده‌ك جاران دیتن و نێرینێن وان نه‌رێنی بوینه‌ و هنده‌ك جاران ئه‌رێنی بوینه‌. ژلایه‌كێ دیتر ڤه‌ مه‌ نه‌دیت چ لایه‌نێن ئه‌و رێكه‌فتننامه‌ په‌سند كری یێن فه‌رمی وه‌كو نه‌ته‌وه‌ێن ئێكگرتی یان قوَلپا گه‌لان(عصبه‌ الامم) یان كوَمه‌لا مافێن مرۆڤی یان ئێكه‌تیا ئه‌وروپا.. . هتد، چ داخویانی نه‌ به‌لاڤكرن ل سه‌ر ب داویی هاتنا رێكه‌فتن ناما سایكس پیكو. وه‌كو به‌ری نوكه‌ مه‌ گوتی ئه‌گه‌ر ب خوه‌ داخویانیه‌ك ژی ژكه‌سه‌كێ سه‌ر ب وان ڤه‌ هاتبیته‌ دان مه‌ كێشایه‌ د ناڤ بابه‌تی د،ا برێكا مێزگه‌رده‌كێ یان ڤه‌كوَلینه‌كێ و وی ژی وه‌كو بیر و بوَچوونێن خۆه‌ وه‌كو تاكه‌كه‌س به‌رچاڤ كرینه‌ و نه‌ك لایه‌نه‌كێ فه‌رمی، واته‌ ب دیتنا ئه‌وان ئه‌و رێكه‌فتننامه‌ ب سه‌د سالان داوی ناهێت و نه‌هاتیه‌.
چ پێ نه‌ڤێت مه‌ گه‌له‌ك پێخوه‌ش بوو لایه‌نكێ (ده‌ولی) و خودانێن بریارێ تشته‌ك ل سه‌ر سه‌د سالیا سایكس پیكو گوتابایه‌ ڤێجا چ ئه‌رێنی و چ نه‌رێنی بایه‌، هینگێ نه‌ته‌وا كورد، داشێت بریارێ ده‌ت، به‌لێ جهێ داخێ یه‌ ئه‌ڤه‌ نه‌هاته‌ كرن.
دیسا ئه‌و (لوَبیا) ئه‌ڤه‌ چه‌ندین ساله‌ كورد و سیاسه‌تمه‌دارێن كوردان بزاڤێ بۆ چێكرنا وێ دكه‌ن تا نوكه‌ بێده‌نگه‌ و چ هه‌لویستێن روَهن و ئاشكرا ژێ دیار نینن.
ژ ئه‌ڤێ شروَڤه‌یا سه‌ر پێ یا ل سه‌ر هاتیه‌ كرن خویا دبیت هێژ سایكس پیكو یا به‌رده‌وامه‌ و چ گوَڕانكاریێن نێزیك و چاڤه‌رێ كری رووناده‌ن، وه‌كو دبێژن نه‌ ئه‌وان وه‌لاتان و نه‌ ئه‌وان كه‌سان های ژ رێكه‌فتنناما سایكس پیكوَ نینه‌، نه‌كو ئه‌ز یێ ره‌شبینم ئه‌ڤێ چه‌ندێ دبێژم نه‌خێر، به‌لێ رۆژه‌ڤا ئه‌ڤرۆ ئه‌و چه‌ند لێ دهێته‌ دیتن و خواندن.
وه‌كو به‌ری نوكه‌ مه‌ گوتی، نه‌ته‌وا كورد زیان به‌خشێن ئێكێ نه‌ ژ ئه‌ڤێ رێكه‌فتننامێ، و به‌ری ئه‌ڤ رێكه‌فتننامه‌ بهێته‌ كرن، كورد نه‌ وه‌لاته‌ك سه‌ربخوَ بوون و نه‌ خودان قه‌واره‌كێ سیاسی و سنوور دیار كری بوون، داكو دووباره‌ داخوازا ڤه‌گه‌راندنا وی قه‌وارێ سیاسی بكه‌ن، به‌لكو وه‌كو ئه‌ڤرۆ كورد هه‌ر دپارڤه‌كری بوون د ناڤبه‌را ناڤبه‌را ئوسمانیا و صه‌فه‌وییان دا، و رێكه‌فتنناما سایكس پیكوَ ئه‌و دپارڤه‌كرن جاره‌كا دیتر پارڤه‌كر ڤنه‌ و سنوور بۆ كێشان.
ژ هینگێ وه‌ره‌ ئه‌م كورد بزاڤا راكرنا ئه‌وان سنووران دكه‌ین و تا نوكه‌ ئه‌م نه‌شیاینه‌ بتنێ ئێك (كێلكا سنووری) ژ جهێ وێ لاده‌ین، ژبه‌ر كو ئه‌و (كێلك) ب بریاره‌كا نیڤ نه‌ته‌وه‌یی و فه‌رمی هاتینه‌ دانان، له‌ورا دڤێت هه‌ر ب وی ره‌نگی ب بریاره‌كا نیف نه‌ته‌وه‌یی بهێنه‌ راكرن، چونكه‌ نوكه‌ چه‌ندین وه‌لات میراتگرێن رێكه‌فتنناما سایكس پیكوَنه‌ ل سه‌ر كیستێ(حساب) كوردان، كورد ژی ئه‌ڤرۆكه‌ وه‌كو پێدڤی بزاڤا نه‌هێلان و راكرنا وێ رێكه‌فتن نامێ ناكه‌ن، دبیت ب راگه‌هاندنێ و بابه‌ت نڤێسینێ هه‌موو پالپشت بن وحه‌ز بكه‌ن ئه‌و كێلك بهێنه‌ راكرن و داوی ب نه‌خوه‌شی و زۆلم و زوَریا ل سه‌ر كوردان بهێت به‌لێ ژبنڤه‌ (نه‌ ئه‌و سووكه‌ و نه‌ ئه‌و بازار) و ته‌ڤنه‌كێ دیتر رادچینن.
نوكه‌ كورد نه‌كو بوینه‌ دوو جوین به‌لكو بوینه‌ چوار پێنج جوین و هه‌ر ئێك وه‌كو خوه‌ بۆ به‌رژه‌وه‌ندا پارتا خوه‌ كار دكه‌ت، و بێ دوو دلی دبێژم، دبیت هنده‌كان بڤێت هه‌تا هه‌تایێ رێكه‌فتنناما سایكس پیكوَ یا به‌رده‌وام بیت، چونكه‌ ب نه‌مانا رێكه‌فتنێ به‌رژه‌وه‌ندیێن وان ژی دێ تێك چن، ئه‌گه‌ر وه‌سا نه‌بیت ئه‌ڤه‌ چه‌نده‌ سه‌رۆك بارزانی به‌حسێ ریفراندوَمێ و سه‌ربه‌خوَیا كوردستانێ دكه‌ت، بۆچی هه‌موو لایه‌ن پشتگیریێ لێ ناكه‌ن و بێژن، ئه‌ڤه‌ سه‌د ساله‌ ئه‌م دبن زوَلم و زوَریێ ڤه‌ و شه‌رێ ده‌روونی ب هه‌موو ره‌نگان دگه‌ل مه‌ دهێته‌ كرن، ژ ئه‌ڤێ زێده‌تر چ ناهێته‌ سه‌رێ مه‌ و دا ئه‌ڤێ چه‌ندێ بكه‌ینه‌ راستی و ریفراندوَمێ بكه‌ین یان هه‌ر پێدڤی ب ریفراندوَمێ ناكه‌ت دڤێت ئێكسه‌ر ده‌وله‌تا سه‌ربه‌خۆیا كوردستانێ راگه‌هینن، به‌لێ موخابن ب بهانێن جورا و جور هند دبێژن، هێژ ده‌م نه‌هاتیه‌ مایه‌ و هند دبێژن مه‌ سنوورێن ئاڤی نینن. . ، هتد. گه‌له‌ك وه‌لاتان سنوورێن ئاڤی نین و ده‌وله‌تن، ئه‌ڤرۆكه‌ ژی وه‌كو به‌رێ نینه‌ ب چه‌ند چركه‌یه‌كا ده‌نگێ هه‌ر گه‌له‌كێ سته‌م دیتی دگه‌هیته‌ جیهانێ هه‌مووێ، له‌وما دڤێت سه‌رۆك بارزانی ده‌وله‌تێ راگه‌هینیت خوه‌ ئه‌گه‌ر ل سێ پارێزگه‌هێن كوردستانێ بیت، ئه‌گه‌ر نه‌ دوور نینه‌ رێكه‌فتننامه‌یه‌كا دیتر یا خراب تر ژ سایكس پیكوَ ل سه‌ر كوردان بهێته‌ كرن.

کۆمێنتا تە