ل ڤان رۆژا ده‌مێ مالكى ژ خه‌و رابووى و چوو به‌ر خودیكێ وێنێ كه‌ره‌كى هاتبوو سه‌ر خودیكێ، مالكى مه‌نده‌هوش بوو و خوه‌ دا ره‌خه‌كى جاره‌كا دى هاته‌ به‌ر خودیكێ نه‌هه‌رێ هه‌ر وێنێ گوهدرێژى هاته‌ڤه‌. به‌رى بچینه‌ ناڤه‌رۆكێ من رێزگرتن هه‌یه‌ بۆ (حزبا كه‌را) كو وان مافێ ڤى گیانه‌وه‌رى ب ستۆیێ خوه‌ڤه‌ گرتیه‌ و ئه‌گه‌ر ئه‌م بهێنه‌ راستیێ جهێ به‌راوردیێ یه‌ كو ئه‌ڤ مرۆڤه‌ بهێته‌ رێزا فی گیانه‌وه‌رى، به‌لێ ئه‌و گیانه‌وه‌ر جیاوازیه‌كا مه‌زن دگه‌ل مالكى هه‌یه‌، مالكى (8) سالان سه‌روك وه‌زیر بوو چ په‌یدا كر؟. (پایته‌ختێ (به‌غدا) چیایێن گلێشى –تائیفه‌ یا گه‌نى گه‌هانده‌ گوپیتكێ –كه‌له‌خێن نه‌نیاس-كه‌مه‌رێن كوژه‌ك-ترۆمبێلێن مین رێژكرى و ته‌نها یه‌ك جادده‌ یان باله‌خانه‌یه‌ یان ده‌زگایه‌ك یان پرۆژه‌ك یێ نوو دروست نه‌كر، به‌لێ تژى جاده‌ (چه‌كێ بێده‌نگ) (كاتم صوت) و بێده‌نگ دگه‌ل له‌عبیكا زارۆكا ئه‌وا بومبا كه‌شف دكه‌ت و ب تنى چونكه‌ جامێرى یێ شاره‌زا بوو د كارێ خوه‌ دا، خزینا ده‌وله‌تێ هه‌مى تالان كر و كه‌سایه‌تیه‌كا لاواز هه‌بوو و هزره‌كا نه‌ساخ بۆ زارڤه‌كرنا سه‌دامى گۆربه‌گۆر دكر و ژبلى حرحرێ و بربرێ تشته‌كێ دى نه‌بوو، ئه‌ڤی مرۆڤی نه‌ساخیه‌كا ده‌روونى هه‌یه‌ و چه‌ندین گرێكێن ده‌روونى د مێشكێ وى دا كۆم ڤه‌ بووینه‌ و یێ حه‌ق بوو، چونكی یه‌كه‌م جار ژ عیراقێ ره‌ڤى بوو و به‌ره‌ف ئیرانێ چوو بوو و ل ئیرانێ كه‌سێ چاڤێ خوه‌ نه‌دایێ و هه‌رده‌م یێ برسى بوو و ب دهوله‌كا مه‌زن ڤه‌ دژیا، دویه‌مین جار ده‌مێ شه‌رێ عیراقێ و ئیرانێ خلاس بووى ئیرانێ ئه‌ڤ مرۆڤه‌ كره‌ ده‌رێ ز بۆ سووریا چوو و ل سووریا تزبیح و گوستیرك ل سه‌ر مه‌رقه‌دێ (السیده‌ زیبنب) دفرۆتن و ده‌مێ عیراق هاتیه‌ گوهارتن خه‌ونا وى ئه‌و بوو بیته‌ سه‌رپه‌رشته‌ك ل په‌روه‌ردا كه‌ربه‌لا، به‌لێ شانسى شول كر و كورسیكا حه‌لاقى زڤرى و بوو سه‌روك وه‌زیر، ژ وى ده‌مى نه‌كامیا كوردان دكر وه‌ك هه‌مى سه‌رۆك وه‌زیرێن به‌رێ یێن عیراقێ و ده‌مێ دڤیا بیته‌ سه‌رۆك وه‌زیر بۆ جارا سیێ هه‌مى عیراق ب هه‌مى ره‌گه‌ز و جۆران ڤه‌ ئه‌و نه‌ڤیا و ل ڤێره‌ گرێكا وى مه‌زنتر لێ هات!. به‌رى چه‌ند ڕۆژا ده‌ڤێ خوه‌ یێ نه‌پیرۆز و ئه‌زمانێ خوه‌ یێ تایفى یێ شوفینى دهاڤێته‌ سه‌رۆك (مه‌سعود بارزانى) و ئه‌م باش دزانین ئه‌و چه‌ند قزمه‌ به‌رامبه‌ر كه‌ساتیه‌ك و سیاسه‌تمه‌دارێ مه‌زن وه‌ك (مه‌سعود بارزانى)، هه‌ول دا چاله‌كێ ڤه‌كه‌ت د ناڤبه‌را هه‌رێمێ و عه‌ره‌ب وموسلمانان دا كو ئیسرائیل یا هاتیه‌ هه‌رێمێ، هه‌چكو هوسا خوه‌ دانیت خشیم كو عه‌ره‌بان چ په‌یوه‌ندى دگه‌ل ئیسرائیلێ نینه‌، بۆ نموونه‌ غازا مسرێ یا ل ئیسرائیل دهێته‌ بكارئینان ئاڤا ده‌ریا سپى دێ گه‌هینه‌ (بحر المیت) ب هاریكاریا ئیسرائیلێ دا ئاڤێ بده‌ته‌ (ئوردن) هێلێن ئاسمانى د ناڤبه‌را ده‌وله‌تێن ئه‌ندام و ئیسرائیلێ دا ب شێوه‌كێ دیار هه‌نه‌، و ژووره‌كا (عملیات) د ناڤبه‌را (ئیسرائیل، توركیا، سعودى) بۆ جاره‌سه‌كرنا (داعش) سه‌ره‌راى ڤى تشتى پرۆژه‌ك ل سالا (2004) ب ناڤێ پرۆژێ (ملك فهد) دگه‌ل ئیسرائیلێ هه‌بوو، ئیسرائیل ده‌وله‌ته‌كا ب ئایین جوهى یه‌، به‌لێ شیا ژبلى عه‌ره‌بان په‌یوه‌ندیێ دگه‌ل چه‌ندین ده‌وله‌تێن موسلمان گرێده‌ت كو ئێك ژ وان توركیایه‌، ئه‌ڤ هه‌مى كاودانه‌ ئه‌وا ئیسرائیل دكه‌ت مانه‌ سه‌حه‌تا وێ خۆش و ژ نوو ئێكێ وه‌كى مالكى ئه‌وێ دهه‌مى ئاخفتنێن خوه‌ دا تائیفیه‌كا گه‌نى دیاره‌ و ده‌مێ دبێژیت (مه‌عه‌سكه‌رێ مه‌ یێ عه‌لى به‌رامبه‌ر مه‌عه‌سكه‌رێ یه‌زیدى)، یان (انا ولی الدم ) و ل ڤێ دووماهیێ دبێژیت (قادمون یا یمن)..باشه‌ هه‌ى خولى سه‌ر ئه‌و یه‌مه‌ن چی یه‌؟..كه‌واته‌ دێ ئێینه‌ گوهدرێژى ئه‌ڤ گیانه‌وه‌ره‌ هند بێهن فره‌ه و بێ ئاخفتنه‌ و كارێن مرۆڤى دقه‌تینیت وێ گرانیا ل سه‌ر پشتا خوه‌ دئینیت و دبه‌ت ژ مالكى چێتر نینه‌؟.و دبێژن (سه‌ندیكا كه‌را) به‌یانه‌كا ده‌رێخستى كو ب هیچ شێوه‌یه‌كى مالكى ناهێته‌ وه‌رگرتن د ناڤ رێزا وان دا، چونكی نه‌ ژ هه‌ژى یه‌ نه‌تێگه‌هشتى یه‌ وه‌ك وان. تشتێ سه‌یر ئه‌وه‌ هنده‌ك كوردێن مه‌ ب مخابنی ڤه‌ و رێزگرتن بۆ وان كه‌تنه‌ تۆرا مالكى و ئه‌ڤ مرۆڤه‌ ئه‌وێ نه‌سروشتى شیا وان كوردان سه‌ردا ببه‌ت و ژمالا كوردى جودا بكه‌ت، به‌لێ باوه‌رم هه‌ر كورده‌ك و هه‌ر شیعه‌كێ ره‌وشه‌نبیر دێ زانیت بهایێ ڤى مرۆڤى چه‌نده‌ و بلا هه‌ر بمینه‌ ل بیرا مه‌ ئه‌و مه‌ته‌لا دبێژیت: (كه‌ر هه‌ر دزریت و كاروان ب رێیا خوه‌ دچیت).

ده‌مێ دبێژن ئازادى مافه‌كه‌ بۆ هه‌مى مرۆڤان هاتیه‌ دانان، راسته‌ ئه‌م نه‌ئازادین ب هه‌لبژارتنا دایك و بابێن خوه‌، لێ ئه‌م ئازادین ب كه‌سایه‌تیا خوه‌ و هزرا خوه‌.
حه‌كیمێ چینى یێ ناڤدار (لاوتسى) دبێژیت (رێكا (1000) میلان ب پێنگاڤه‌كێ ده‌ست پێ دكه‌ت)، له‌وما ملله‌تێ كورد رێكا ئازادیێ هه‌لبژارت و ب هزاره‌ها شه‌هید دان و ب هزاره‌ها ئێتیم بوون و شركێن خوینێ و بارانا رۆندكا به‌رده‌وام بوون و ژده‌مێ (شوشته‌رێ ئێكى) ئاهێ كوردى به‌رى (15000) سالان تا نوكه‌ ملله‌تێ كورد یێ به‌رده‌وامه‌ تا ئازادیا خوه‌ ب تمامى وه‌رگرین، به‌لێ نێرینه‌كا مێژوویێ و ب كورتى دێ بێژین ئه‌م نڤشێ ئێكه‌مین مرۆڤێ (نیاندرتال) ئه‌وێ ل شكه‌فتا (شانه‌ده‌ر) په‌یدا بووى و ئه‌م نه‌ڤیێن ئافره‌تا كورد ل گوندێ (چه‌رمو) ئه‌وا به‌رى (9000) سالان، نیشا جیهانێ دا كو چه‌وا چاندنێ بكار بینن و چه‌ندین پێدڤیێن جوانكاریێ وه‌ك (موى پینكا ـ شه‌یێ دارى ـ مه‌قه‌س) دگه‌ل ب كارئینانا چاندنا گولا و من نه‌ڤێت گه‌له‌ك بچینه‌ ناڤـ دیرۆكێ دا، ڤان تشتا دێ دیار كه‌ین و ب كورتى دا ملله‌تێ كورد بده‌ینه‌ نیاسین.
(به‌هلول ــ جحا ــ بابێ قاسمێ ته‌نبورى ــ مه‌لا نسره‌ددین) ئه‌ڤه‌ هنده‌ك كه‌سایه‌تیێن دیرۆكى نه‌ و هه‌ر ئێك ژ وان قوتابخانه‌كا یاسایێ و په‌ندا بووینه‌.
و دێ بینین هندیكه‌ (به‌هلوله‌) هه‌سپه‌كێ دارى هه‌بوو ئه‌و ژى تایه‌كێ دارێ یه‌، و هندیكه‌ (جحا)یه‌، گه‌له‌ك دگه‌ل (گوهـ درێژێ) خوه‌ (كه‌رێ) خوه‌ دئاخفت، و (بابێ قاسمێ ته‌نبورى) یێ بێ گۆتى بوو ب نه‌كالێن خوه‌، و(مه‌لا نسره‌ددین) دگه‌ل خوه‌ دئاخفت. ڤان كه‌سایه‌تیا سه‌ربۆرێن خوه‌ هه‌بوون و ئێك ژ وان چیرۆكا مه‌یه‌.
ل ده‌ڤه‌ركێ حاكمه‌كێ زالم هه‌بوو و ل دووڤ هه‌وایێ خوه‌ و حه‌زێن خوه‌ ده‌ستهه‌لات دكر ئه‌وى حاكمى (جانه‌گایه‌ك) هه‌بوو دا پێنه‌كێ ل ڤى ده‌ت و قوچه‌كێ ل زكى وێهه‌ ددا و زه‌رزه‌واتێن سویكێ دخوارن و كه‌سه‌ك نه‌دشیا چاره‌كێ لێ بكه‌ت. چونكى نازدارێ حاكمى بوو، به‌هلولى ژى (جانه‌گایه‌ك) هه‌بوو رۆژه‌كێ هه‌ر دو گیانه‌وه‌ر تێك تشقلین و پشتى ململانێیه‌كا توند گایێ به‌هلولى قوچه‌ك ل گایێ حاكمى دا و ده‌ملده‌ست كوشت، به‌هلول و كه‌س و كارێن خوه‌ كه‌تنه‌ د ره‌وشه‌كا نه‌خۆش دا، به‌لێ نه‌چار بوو قه‌ستا حاكمى كر دا بۆ وى شرۆڤه‌ بكه‌ت دیوانا حاكمى یا تژى بوو ژ زانا و ده‌وه‌له‌مه‌ند و هاڤالێن حاكمى و بێگومان هه‌مى د هاریكاریا حاكمى دا بوون، له‌وما به‌هلولى گۆته‌: حاكمى ئه‌ز به‌نى گایێ ته‌ قوچه‌ك ل گایێ من دا و كوشت تو چ دبێژى؟ حاكمى ژى كره‌ كه‌نى و گۆت: مانێ هه‌ر دو گیانه‌وه‌رن و بێ عاقلن تو نه‌شیێ حوكمه‌كى دانیه‌ سه‌ر، ئێك ژ زانایێن حاكمى گۆت گیانه‌وه‌ره‌ چ ل سه‌ر ناچیت، ئێك ژ ده‌وله‌مه‌ندێن حاكمى گۆت: گیانه‌وه‌ر بێ ته‌ یێ لاواز بوو هه‌ما دا سه‌ر ژێكه‌ى. هه‌روه‌سا هه‌مى بوونه‌ ئێك بۆچوون دژى به‌هلولى، به‌هلولى داخوازا لێبۆرینێ ژ حاكمى كر و گۆتێ ئه‌ز به‌نى ئێمناهیێ بده‌ من دا باخڤم روودان به‌رۆڤاژى یه‌، به‌لێ ته‌ و دیوانا ته‌ حوكم دانا سه‌ر وى گیانه‌وه‌رى) و به‌هلولى خوه‌ ل ده‌رى دا و ره‌ڤى و ژنوو حاكم تێك چوو و داخوازا كۆمبوونا دكر و گازى حه‌ره‌سا كر دا به‌هلولى سزا ده‌ت!.
دۆزا مه‌ یا كوردى یا وه‌لێ دهێت ئه‌م ملله‌ته‌كین خودان فلوكلور و مێژوو و ئه‌زمان و هه‌ست ب ئازادیێ دكه‌ین، لێ ده‌ما ئه‌م ڤێ داخوازیێ ژجیرانا دكه‌ین عاجز دبن و وه‌كى حاكمى خوه‌ تێ ناگه‌هینن ئێك دێ مه‌ كه‌ته‌ توركێن چیایى و یێ دى دێ مه‌ كه‌ته‌ وه‌لاتیێن ئیرانى و هندیكه‌ عه‌ره‌بن ئه‌م شریكین لێ بێ مفاینه‌. و هندیكه‌ (قوره‌چى ــ جاش ــ چه‌ته‌ ــ افواج دفاع وگنی) هه‌بن دێ حالێ مه‌ ئه‌ڤه‌ بیت. دگه‌ل كرمێ دارێ چ جارا نابینه‌ تشت. پێدڤیه‌ ئێكبوون ئێك ره‌ئی بین و ڤێ ده‌رفه‌تێ ژ ده‌ست نه‌ده‌ین و هه‌رده‌م دبێژته‌ سوباهى خورتر و گه‌شتر و رۆهنتره‌.

دبێژن قه‌له‌كێ پارچه‌كا په‌نیرى بۆ خوه‌ په‌یدا كربوو، رووڤیه‌ك ل بن دارێ بوو ئه‌وا قه‌ل ل سه‌ر هزرا خوه‌ كر چه‌وا دێ وى په‌نیرى ژ ده‌ڤێ قه‌لێ ئینته‌ ده‌ر له‌وما گۆته‌ قه‌لێ: من پرسیاره‌ك ژته‌ هه‌یه‌ ئه‌رێ تو قه‌لى یان شاااااه قه‌لاى؟… قه‌ل ژى هاته‌ خاپان و گۆت: ئه‌ز شااااه قه‌لم و ده‌مێ پیتا (1) درێژ كرى پارچا په‌نیرى ژ ده‌ڤى كه‌ت و رووڤى خوه‌ ل وێ پارچێ دا و خوار. پشتى ده‌مه‌كى جاره‌كا دى دیسان قه‌لێ بۆ خوه‌ په‌نیر په‌یدا كر. دیسان رووڤى هاته‌ بن وێ دارێ و هه‌ر ئه‌و پرسیار ژێ كر دا قه‌ل ده‌ڤێ خوه‌ ڤه‌كه‌ت و دیسان په‌نیر بكه‌ڤیت و رووڤى بخۆت لێ قه‌لێ ڤێ جارێ به‌رسڤا وى دا و گۆتێ: ئه‌ز (قلللم) ده‌ڤێ خوه‌ باش گڤاشت دا ئه‌و په‌نیر جاره‌كا دى نه‌ڤه‌ره‌سیته‌ ڤه‌.
ئه‌م ل هه‌رێمێ و پشتى ڤان سالێن درێژ و جوكێن خوینێ و رۆندكا و ناله‌ نالا ئێتیما و دایكا و هه‌تا نوكه‌ ئه‌م ل دووڤ دۆزه‌كا ره‌وا و شه‌رعییه‌ته‌كا مرۆڤاتى و بێ ته‌عدا یان زۆلم و زۆرى دچین، له‌ورا ده‌م هات ئه‌م ژى ببینه‌ ده‌وله‌ت و به‌سه‌ ببینه‌ وه‌لاتیێن پلا دووماهیێ. چونكه‌ هه‌مى مه‌رجێن ده‌وله‌تێ ژلایێ سیاسى ڤه‌ و ئابوورى ڤه‌ دبه‌رهه‌ڤن. پێدڤیه‌ ئه‌ڤـێ ده‌رفه‌تێ ژ ده‌ستێ خوه‌ نه‌كه‌ین، چونكه‌ هه‌ڤالێن نێزیك و دوور باوه‌رى ب دۆزا مه‌ هه‌یه‌ و مافێ مه‌یه‌ كو ببینه‌ ده‌وله‌ت. و ئه‌م دبینین چه‌ندین بالیۆزخانه‌ و قونسولخانه‌ ل پایته‌ختێ هه‌رێما كوردستانێ یێن كۆمڤه‌ بووین، چونكه‌ دزانن ئه‌گه‌ر ل پایته‌ختێ عیراقێ (به‌غدا) ئاكنجى بن دێ چ ل وان هێت كو رۆژه‌كێ دێ وان ره‌ڤینن و ئێكا دى دێ وان په‌قینن یان ب شه‌ڤه‌كا تارى دێ وان سۆژن، لێ ل ڤێره‌ من دڤێت دیار كه‌م پێدڤیه‌ ژ مه‌ ئه‌م ب هشیاریه‌كا موكم دگه‌ل دوژمنێن خوه‌ یێن كه‌ڤن دانوستاندنێ بكه‌ین چونكه‌ دوژمنێ كه‌ڤن نابیته‌ هه‌ڤال.
مه‌ ئاڤا خوه‌ یا هه‌ى، ئه‌ردێ خوه‌ یێ هه‌ى، گازا خوه‌ ژى یا هه‌ى ژبلى كانزایێن دى ئه‌وێن ل چیایێن مه‌، به‌لێ چونكو ئه‌م هه‌رێمین و د نیڤا سێگوشا دوژمنان دا كو هه‌رده‌م دوژمن ب هێجه‌ته‌كێ یان یاسایه‌كێ یان تاوانباریه‌كێ مه‌ دكه‌ته‌ ئارمانج و هه‌رده‌م دڤێت ئه‌م ببینه‌ (كورده‌كێ مرى) نه‌ كورده‌كێ هشیار و داخوازا مافێ خوه‌ بكه‌ین، بۆ نموونه‌، ئه‌ڤه‌ نێزیكترین جیران بۆ مه‌ عه‌ره‌بن جاره‌كێ دێ كیمیایێ ب مه‌ وه‌ركه‌ن، جاره‌كا دى دێ ناسنامێن مه‌ ژمه‌ ستینن، یان هێجه‌ته‌كێ پاریێ مه‌ دخۆن و ل ژێر درووشمێ (په‌یمانێن ستراتیژى) نه‌ چه‌كى دده‌نه‌ مه‌ و نه‌ ته‌قه‌مه‌نیێ دده‌نه‌ مه‌ و نه‌ مووچه‌كى دده‌نه‌ مه‌ و دڤێن ئه‌م پارێزگاریا وان دژى (داعش) بكه‌ین، هه‌روه‌سا توركى ژماددا (60) تا (66) دستوورێ وان دبێژیت: ئه‌م كورد نینین. و ل ئیرانێ سێداره‌دانا گه‌نجێن كوردان یا بوویه‌ مودێل ل نك وان و ب تنێ دێ كوردى ب تاوانباریا مادێن بێهوشكه‌ر كو وى نه‌كریه‌ دێ ب (قنارێ) ڤه‌كه‌ن، له‌وما ئه‌گه‌ر ئه‌م ببینه‌ ده‌وله‌ت دێ شێین ب رێكا یاسایێ یا نێڤده‌وله‌تى به‌ره‌ڤانیێ ژخوه‌ بكه‌ین چونكه‌ ئه‌م ژى مرۆڤین و مه‌ ژى حه‌زێن خوه‌ یێن هه‌ین و خه‌ونێن هه‌ین و بیر و بۆچوونێن خوه‌ یێن هه‌ین.
و ئه‌گه‌ر مه‌ قیاده‌كا حه‌كیم نه‌با (دار ژنیڤه‌كێ گرتیه‌) و ل دووڤ حه‌زێن تائیفی و ره‌گه‌زى چووبا حالێ مه‌ ئه‌ڤه‌ نه‌با.
راسته‌ ئه‌ڤـ ده‌مێ ئه‌م تێدا یێ هه‌ستیاره‌ پاره‌ نینن، به‌لێ نه‌ ل وى راده‌ى كو بمرین ژبرسا، سیسته‌مێن مه‌ ده‌زگایێن مه‌ یێن برێڤه‌ دچن و كه‌س ب ده‌ستێ براى ناهێته‌ كوشتن و كه‌س ژبرسا دا نه‌ مریه‌. لێ ب تنێ مه‌ ئاریشه‌كش یا هه‌ى ئه‌و ژى (كرمێ دارێ یه‌) ئه‌گه‌ر هه‌مى لایه‌ن دهێنه‌ سه‌ر رێكێ ئه‌ڤـ ده‌رفه‌تا زێرین ژده‌ستێ مه‌ ناچیت.
هه‌ژیه‌ بێژین كو وه‌لاتیێن چینێ ملیار و نیڤن، به‌لێ (8) پارت ب تنێ یێن هه‌ین.
ل عیراقێ (88) پارت یێن په‌یدا بووینه‌ دێ وه‌ره‌ سه‌رێ گلۆلكا به‌ندكى ڤێ بكه‌ڤه‌ لێ دبێژن سوباهى خۆشتره‌ و گه‌نیتره‌ ب ئانه‌هیا خودێ

به‌رى بچینه‌ د ناڤه‌رۆكێ دا (رۆبرت مروخاى) مامۆستایێ زانكۆیێ ل ئه‌مریكا و خودانێ كه‌نالێ (سكاى نیوز عه‌ره‌بیه‌) دبێژیت: دۆزا كوردى وه‌كى چیرۆكا (1001 شه‌ڤه‌) چه‌ند مرۆڤ نێزیكى دووماهیێ ببیت دێ ئاریشه‌ ژ بن عه‌ردى بۆ كوردان په‌یدا بن. ئه‌ز دبێژم مرۆڤه‌ك هه‌بوو خوه‌ ددانا (ابو عنتر) خه‌نجه‌ره‌ك د ناڤ شیتكا وى دابوو و خوه‌ ددانا مرۆڤه‌كێ شه‌رۆك و ئاریشه‌ ژ بن ئه‌ردى دئینانه‌ ده‌ر هه‌تا رۆژه‌كێ ب ده‌ستێ هنده‌ك مرۆڤان هاتیه‌ قوتان و گه‌له‌ك بێ سه‌روبه‌ركری، ڤێجا مرۆڤه‌ك ل وێرێ بوو پرسیارا وى كر: (ئه‌رێ ئه‌ڤه‌ چ خه‌نجه‌ره‌ فته‌؟)، خودانێ خه‌نجه‌رێ ژى گۆت: (ئه‌ڤه‌ بۆ ده‌مێ ته‌نگاڤیا من یا هه‌لگرتى)، به‌لێ یا سه‌یر ئه‌وه‌ نه‌ (ابو عنتر) عنته‌ره‌ و نه‌ خه‌نجه‌را وى ژى یا ته‌نگاڤیایه‌!.
ل هه‌رێما مه‌ گه‌له‌ك مرۆڤ یێن هه‌ین وه‌كى (أبو عنتر)ى خوه‌ ددانن حه‌كیم و خودان شیان و ل دۆزا كوردى دگه‌رن، لێ راستیا وان نه‌وه‌سایه‌، بۆ نموونه‌:
(1) ئه‌ڤ كه‌نالێن خه‌لكێ توركیا و سووریێ ئه‌وێن ل چیایێ شنگالێ بووینه‌ (أبو عنتر) ئه‌رێ بۆچى به‌رى پێشمه‌رگه‌ شنگالێ رزگار بكه‌ت ئه‌وانا شنگال رزگار نه‌دكر؟ و تا نوكه‌ هنده‌ك گوند ل ده‌وروبه‌رێن شنگالێ ماینه‌ داعش تێدانه‌ بۆچى كه‌ره‌م ناكه‌ن و بچن وان گوندان رزگار بكه‌ن؟ یان وه‌كى كورد دبێژن: ل هیڤیا چنه‌؟ (فریێ گاى)؟ توركیا و ده‌ڤه‌رێن وێ یێن كوردى یا دكه‌لیت ئه‌رێ رۆلێ وان شه‌رڤانان ل ده‌ڤه‌رێن وان پتره‌ یان ل چیایێ شنگالێ یێ رویت؟ هه‌روه‌سا خه‌لكێ سووریێ و دۆزا كوردى ل سووریێ یا دكه‌لیت ئه‌رێ رۆلێ وان ل كیڤه‌ پێدڤیتره‌؟ ئه‌رێ ما جهێ پرسیارێ نینه‌ جیاوازیا ئه‌ڤان و (أبو عنته‌رى) چیه‌؟
(2) ئه‌و برایێن مه‌یێن ئێزیدى ئه‌وێن سه‌رداچووین یان هاتینه‌ خاپاندن ئه‌ڤه‌ ب هزاره‌ها ساله‌ ئه‌م پێكڤه‌ دژین كه‌سه‌كى ته‌عدا یا ئایینى یان یا نامیسێ ل وان كریه‌؟ یان جیرانێن وان ئه‌وێن عه‌ره‌ب وه‌ك (خاتوونى – ئمتیوونى یان هنده‌كێن دی) ئه‌وێن كورێن خوه‌ د كۆشا ئێك و دو دا سونه‌ت دكرن و پێكڤه‌ رادبوون و د روونشتن، ئه‌رێ كێ خیانه‌ت ل یێ دى كر؟ ئه‌رێ ئه‌م بووین كورد مه‌ ته‌عدا ل نامووسا خوه‌ دكر یان براده‌رێن وان یێن عه‌ره‌ب؟ ئه‌وێن كڕین و فرۆتن ب نامووسا وان دكه‌ن؟ و ئه‌م كورد هه‌ول دده‌ین ب هزاره‌ها ده‌فته‌رێن دۆلارى نامووسا خوه‌ و كچێن خوه‌ دزڤرینین؟ ئه‌رێ ئه‌و براده‌رێن هه‌ ئه‌وێن هاتینه‌ خاپاندن ژلایێ حكوومه‌تا عیراقێ یا تائیفى و حه‌شده‌كێ بۆ چێ دكه‌ن و چه‌كى بۆ فرێ دكه‌ن بۆ چاڤێن وان یێن كلداینه‌ یان ژ بۆ قه‌رقه‌شێ نه‌؟ و رێبه‌رێ وان هاته‌ گرتن و كرنه‌ دزیندانێ ڤه‌ ل (به‌غدا) ب دزینا پارا. ئه‌رێ ئه‌ڤ چه‌كه‌ و هێزا كوردى بلا بۆ خوه‌ و ولاتى بكه‌ن نه‌ وه‌ك بۆ (أبو عنته‌رى).
(3) ئه‌م كورد خودان سۆزین و خودان شه‌ره‌فین و خودان دۆزه‌كا ره‌واینه‌، هوین بخودێ چه‌وا ئێكێ بیانى بوویه‌ سه‌ده‌م كو مووسل بهێته‌ ستاندن و قه‌رقه‌شێ بۆ مه‌ ل (دیالى) و (دۆز خورماتو) دكه‌ت و مووچێن مه‌ دبڕیت و دزیكه‌ره‌كێ ئاشكرایه‌ كو بودجا (2014) هه‌مى بۆ خوه‌ دزى و دێ ژ نوو بۆ من بیته‌ (دجاجه‌ سلام)؟! و ژ نوو سه‌ره‌دانا سلێمانیێ بكه‌ت و ئاگرى خۆش كه‌ت دا كو دۆزا كوردى پارچه‌ پارچه‌ بكه‌ت، به‌لێ نه‌ سویچێن وى نه‌ سویچێن وان برایێن مه‌نه‌ ئه‌وێن ل دووڤ خه‌ون و سۆزێن وى كه‌سى دچن و به‌رسڤا وى ل (هه‌له‌بجا شه‌هید) لاو هاته‌دان.
(4) برایێن مه‌ په‌رله‌مانتارێن كورد ل په‌رله‌مانێ عیراقێ یێ هه‌ول دده‌ن وه‌زیرێ دارایى كه‌واته‌ كورده‌ به‌لێ دڤێت بێخن ئه‌رێ ئه‌و چ سۆزه‌ دایه‌ وان دێ وه‌زیره‌ك ژ وان راكه‌ن؟ یان دێ سلێمانیێ ب تنێ كه‌نه‌ ده‌وله‌ت؟ یان هه‌ما دێ خوه‌ كه‌نه‌ عه‌ره‌ب؟ ما ژ ڤێ ده‌لیڤێ ب ته‌نگاڤتر هه‌یه‌؟ ئه‌م ببینه‌ ئێك یان به‌لاڤه‌ بین؟.
چوونا سه‌رۆكێ هه‌رێمێ بۆ ده‌رڤه‌ى وه‌لاتى و ئه‌و پێشوازیا لێ هاتیه‌كرن وه‌ك سه‌رۆكێ ده‌وله‌ته‌كێ نه‌ك هه‌رێمێ و شاندا حكوومه‌تا عیراقێ ده‌مێ دانوستاندنان دگه‌ل وى دكه‌ن نه‌ لایه‌نه‌كێ دى راماناوێ چی یه‌؟ ئێك رامانه‌، ئه‌و سه‌رۆكێ هه‌رێمێ یه‌ و هه‌مى لایه‌نێن بیانى و ناڤخۆیى خوه‌ دگه‌هینه‌ وى و دانوستاندنێ دگه‌ل وى دكه‌ن.
ئه‌ز دبێژم ده‌م هات (أبو عنتر) خوه‌ بگوهۆریت یان ببیته‌ كورده‌كێ خۆرت و ل مافێ خوه‌ بگه‌ریت، یان خه‌نجه‌را خوه‌ باڤێژیت و دشداشه‌كێ عه‌ره‌با بكه‌ته‌ به‌رخوه‌ و ناڤێ خوه‌ بگوهۆریت و بكه‌ته‌ (أبو چلوب) چونكه‌ مرۆڤێن هوسا نه‌ ب كێر خوه‌ دهێن و نه‌ ب كێر دۆزا خوه‌ دهێن.

دبێژن د دیرۆكێ دا حاكمه‌ك هه‌بوه‌ بۆ خوه‌ فیله‌كێ بچووك ئینا بوو و ئه‌و فیل گه‌له‌ك یێ نازدار بوو ده‌ست به‌رداى بوو ل كولان و بازارێن وى باژێرى و تشت دخوارن و هنده‌كێن دى په‌رچقاندن و مالێ عاله‌مێ ته‌را و به‌را دكر، خه‌لكێ وى باژێرى چوونه‌ ده‌ف مه‌لایه‌كێ به‌رنیاس و گازندێن خوه‌ بۆ وى گۆتن و داخواز ژ وى كرن ئاریشا فیلى بگه‌هینیته‌ وى حاكمى، مه‌لاى ژى گۆت بلا ب مه‌رجه‌كى ئه‌گه‌ر هوون هاریكاریا من بكه‌ن دا بینه‌ ئێك ده‌نگ و بشێین ئاریشا فیلى چاره‌ بكه‌ین. وه‌لاتى رازیبوون كو پێكڤه‌ بچنه‌ نك حاكمى و ده‌مێ چووینه‌ ده‌ف وى مه‌لاى بابه‌ت هل ئێخست و گۆته‌ حاكمى قوربان فیلێ ته‌ و خو بێ ده‌نگ كر و دا رێكێ بۆ وه‌لاتیان ڤه‌كه‌ت دا كو ژى هاریكاریا وى بكه‌ن، لێ هه‌می مانه‌ بێ ده‌نگ دو سێ جاران دووباره‌ كر ئاخفتنا خوه‌، به‌لێ كه‌سێ هاریكاریا وى نه‌كر و پشتا وى نه‌گرت و هه‌رجار حاكم دا بێژیت (ئى! چ بوو فیلێ من چ كریه‌؟!) دووماهیكێ مه‌لا توره‌بوو و گۆته‌ حاكمى ئه‌زبه‌نى (فیلێ ته‌ یێ ب تنێ یه‌ و سه‌برا وى ناهێت ئه‌ز و ئه‌ڤ مرۆڤێن هه‌نێ یێن هاتین داخوازێ ژ ته‌ بكه‌ین دا فیله‌كێ دى ژی بینى دا كو سه‌برا وى بهێت). كه‌یفا حاكمى هات و بریاردا بچیت فیله‌كێ دی بینیت.
دۆزا رزگاركرنا مووسل وه‌لێهات، پێشه‌كیێ مالكى دڤیا دفنا سونێن مووسل بشكێنیت ب شێوه‌كێ تایفى و ده‌مێ خوه‌ هه‌لبژارتى بۆ قووناغا سیێ یا حوكمرانیا عیراقێ سوونا پشتا وى نه‌گرت، هه‌روسا هه‌رێم نێزیكى مووسلێ بوو و دیسان نه‌ڤیان مالكى بۆ قووناغا سیێ بمینیت ژبه‌ر هندێ مالكى فیله‌ك ئینا و ناڤێ وى (داعش)بوو دا سێ چیچكا ب به‌ره‌كى بكوژیت لێ مه‌دیت چ لێهات!، ل ڤان رۆژان ل سه‌ر تورێن میدیایى په‌رله‌مانتارێن مووسل یا خوه‌ شاش و ئالوز كری دا پێشمه‌رگه‌ پشكداریێ د رزگاركرنا مووسل دا نه‌كه‌ت، هند ژ وان (زك و زك) خوه‌ ل بن پێن مالكى دادان و هنده‌ك ژ وان (سكوتینا یابانى) ب كورسیكێن په‌رله‌مانى ڤه‌ كرینه‌ و هه‌لی بابێ خوه‌ ده‌نگێ خوه‌ بلند بكه‌ت هاى هه‌رێم دێ مه‌ داعیریت و هاى كورد ته‌ماعیا خوه‌ د مه‌ دا دكه‌ن. و ژبیر كرن كو هه‌رێم ده‌ست و چه‌نگێن خوه‌ یێن ڤه‌كرین ب شێوه‌یه‌كێ مرۆڤایه‌تى بۆ وان ئاوارێن ژ مووسل دره‌ڤن! پرسیارا خوه‌ ناكه‌ن ئاوارێن شیعه‌ ل (هوتێلێن پێنج ستێر) ل كه‌ربه‌لا و نه‌جه‌ف دژین ب ئازادى؟! ئاوارێن سونان ب هه‌مى جۆرێن دژى مرۆڤاتیێ ل بن خیڤه‌تێن عه‌ره‌بان دژین و ل نك مه‌ ل هه‌رێمێ هه‌مى تشتێ مرۆڤاتى بۆ وان ته‌رخان كرینه‌، ئه‌ڤ كه‌ربوكینه‌ نه‌یا ئه‌ڤرۆیه‌ و نه‌یا دوهى یه‌، به‌لكو یا هزاران سالایه‌.
بۆ نموونه‌ سه‌حابێن پێغه‌مبه‌رى (س.ل) یێن بیانى وه‌ك (صهیب الرومی، بلال حبشی، ابو مسلم الخراسانى) ناڤێن وان مه‌زن دكه‌ن و و هه‌ر ئێك ژ وان ب ده‌هان پرتووك ل سه‌ر هه‌نه‌، به‌لێ كه‌سه‌ك به‌حسێ (كابانى ابو میمون الكردی) ناكه‌ت، چونكه‌ كورده‌، نموونه‌كا دى دێ بێژن بزاڤه‌ك ل مووسل رابوو (1959)دژى (عبدالكریم قاسم) ب ناڤێ (حركه‌ الشواف) عه‌قیده‌كێ له‌شكرى یێ ناڤدار ب (عبدالوهاب شواف) ب ڤێ كریارێ رابوو ئه‌نجامێن وێ بزاڤێ قه‌سابخانه‌ك ل مووسلێ رابوو هه‌مى لایه‌نێن عه‌ره‌ب دژى ئێكودو بوون (عبدالكریم قاسم) نه‌چار بوو داخواز ژ سه‌رۆك عه‌شیره‌ت و هوزێن كوردى كر دا مووسلێ رزگار بكه‌ن و پشتى ئارامبوونێ، مووسلێ ده‌نگێ خوه‌ بلند كر و كورد تاوانبار كرن كو مال و حالێن وان یێن تالان كرین و هه‌ر وه‌كو عه‌ره‌ب ب هه‌ر دو چینا ڤه‌ ب سونى و شیعى به‌رهه‌ڤن كو كه‌رب و كینا خوه‌ ئه‌و خوینا د ناڤ خوه‌ دا رێتى و هه‌تكبرنا ئافره‌تێن خوه‌ دێ ژبیر كه‌ت، به‌لێ ب تنێ ئارمانجه‌ك هه‌بیت ئه‌و ژى دژاتیا كوردایه‌. ئه‌گه‌ر ئه‌م بزڤرینه‌ هزر و بیرێن وان دێ بینین كو شیعه‌ دبێژن (لاتنكحو الاكراد لانهم من اخوانكم الجن) و ئه‌ز ب خوه‌ ل مووسلێ رابوویمه‌ و گه‌له‌ك جاران من گولێ دبوو ل مووسلێ دگۆتن (پلاپه‌ لایدخلونه الجنه‌ الكردی والجردی والجراد) ڤیجا بلا ئه‌م به‌رامبه‌رى خوه‌ بنیاسین پاش خوه‌ بنیاسین ئه‌ڤ ملله‌ته‌ ئیدى نابیت دگه‌ل وان بژیت، دبیت بینه‌ جیران و جیرانه‌كێ باش. هه‌روه‌سا دێ سه‌حكه‌ینێ دوژمنێ ملله‌تێ كورد هه‌مى شێوا یێ دهێنێ ژبلى ئه‌و كریارێن كرین یێن درنده‌ ئه‌وا حكوومه‌تا گۆربه‌گۆرا به‌رى ڤێگاڤێ جاره‌كێ بۆ مه‌ مار و دووپشك دهاڤێژته‌ ئه‌ردێ مه‌ ب ترۆمبێلا و جاره‌كا دى كێز و كولیا دمه‌وه‌ر دكه‌ن ب فرۆكا ژبلى رزقێ مه‌ دبرن، لێ ئه‌رمه‌ن دبێژن دربێ ته‌نه‌كوژیت دێ ته‌ ب هێز ئێخیت سوباهى خۆشتره‌ و گه‌شتره‌ و سه‌ربخۆیا مه‌ رۆنتره‌.

ده‌مێ په‌یڤا عه‌ره‌ب گولێ دبین ئه‌وێ مێژوویا عه‌ره‌بی نه‌خواند بیت ئێكسه‌ر دێ بێژیت ئه‌ڤ ملله‌ته‌ خودێ یێ دای ب تنێ بۆ هوزانا – فێرسی و مه‌ردیێ، به‌لێ ئه‌گه‌ر ئه‌م مێژوویا وان ب دروستی بخوینین دێ چ بینین؟ گزیرتا عه‌ره‌بی ژمێژه‌ دو ده‌وله‌تێن عه‌ره‌بی یێن مه‌زن هه‌بوون، ده‌وله‌تا مه‌نازیره‌ ئه‌و ژی دیڤه‌لانك و بن ده‌ستێن شاهێن فارسا بوون، وه‌ك ڤێگاڤێ كا ئیران چ فه‌رمانێ دده‌ت عیراق بجه دئینیت، هه‌روه‌سا ده‌وله‌تا (غه‌ساسینه‌) دیڤه‌لانكێن رۆمیا بوون و چ دگۆتنێ بجه دئینا و هه‌رده‌م هه‌ردو ده‌وله‌ت ب شه‌ڕ و پلانان ڤه‌ بوون و گه‌له‌ك جاران یان سه‌را حێشتره‌كا له‌نگ یان بزنه‌كا شاخ شكه‌ستی (وه‌ك حرب البسوس) دا ب شه‌ر چن و ب سه‌ده‌هان سالان پێك نه‌دهاتن.
به‌لێ پشتی خودێ كه‌ره‌م دگه‌ل كری و گاز دایه‌ وان هه‌ر مان ئه‌و مرۆڤ، ره‌نگه‌ خانده‌ڤانه‌ك دێ بێژیت تو به‌حسێ چ دكه‌ی؟.. د به‌رسڤێ دا دبێژم ئه‌ز به‌حسێ گوپیتكا عه‌ره‌بی (القمه‌ العربیه‌) دكه‌م، سه‌حكێ چه‌وا رێككه‌فتن ل سه‌ر هزره‌كێ كو چ جاران كۆم نه‌بن، جه: نواكشوت، دوهی یا بوویه‌ ده‌وله‌ت و یا دهێته‌ ژێك ژێك كرن ژ برسا و گه‌رما دا سه‌رۆكێن عه‌ره‌ب ده‌وله‌ته‌كا بێ سه‌رۆك وه‌ك (لبنان) یا دی سه‌رۆكه‌كێ نه‌خۆشتڤی، چونكه‌ كورده‌ك وه‌ك (عیراق) و سه‌رۆكه‌كێ دی یێ مژووله‌ ب كوشتنا ملله‌تێ خوه‌ڤه‌ ب به‌رمیلێن بۆمبه‌كری سه‌رۆكێ (لیبیا) یێ به‌رزه‌یه‌ د كاودانان دا، (سودان) یا مژووله‌ چه‌وا خوه‌ ڤه‌شێریت، نه‌كو بهێته‌ گرتن چونكه‌ تاوانباره‌كێ نیڤ ده‌وله‌تی یه‌، (مسر) سه‌رۆكه‌كێ رۆمانسی یه‌ ب هه‌مس و ده‌نگێ نزم دگه‌ل تیرۆرستێن خوه‌ د ئاخڤیت، ده‌وله‌تێن كه‌نداڤی و سعودیه‌ مژوولن یان ب ئاڤه‌دانكرنا بورجان یان خوه‌ نیشادانێن له‌شكری یێن بێ مفا. و ل دووماهیێ ناڤێ وێ كرنه‌ (مۆتمر الأمل) به‌لێ یا بێ هیڤی یه‌ یان ره‌شبینه‌. كه‌واته‌ بزاڤێن تیرۆری ژی یێ خوه‌ دگوهۆرن وه‌ك (جبهه‌ النصره‌) خوه‌ گوهارت و بوویه‌ (فتح الشام) و سه‌رۆك عه‌سابا وێ (محمد الجولانی) سه‌ر و چاڤێن خوه‌ دیار كرن بۆ جیهانێ و ئه‌ڤ كریاره‌ نه‌كو جۆره‌كێ په‌شێمانیێ یه‌، لێ دا بێژنه‌ ئه‌مریكا ئه‌ز (معارزه‌كا معته‌دلم) یه‌عنی هه‌ر دێ چه‌كی راكه‌ت، به‌لێ ب شێوه‌كێ مودرن و چه‌وا ئه‌م دبێژین (حه‌سه‌ن كه‌چه‌ل – حه‌سه‌نێ بێ پرچ) ب تایبه‌ت بزاڤا وی لاواز بوو پشتی كۆده‌تایا (توركیا) ل عیراقێ په‌رله‌مانێ عیراقێ و پشتی (1921) ل سه‌ر وه‌زاره‌تا (عبدالرحمن النقیب) ئێكه‌مین سه‌رۆك په‌رله‌مان دگۆتنێ (مولود مخلص) په‌رله‌مانێ عیراقێ رۆله‌كێ بهێز نه‌بوو و كریارێن باش بۆ ملله‌تی نه‌كرینه‌ بۆ نموونه‌، ئه‌ندامه‌ك هه‌بوو یێ عه‌ره‌ب (شێخ) بوو هاته‌ د كۆمبوونا په‌رله‌مانی دا نڤستی و گۆته‌ هه‌ڤالێ خوه‌ یێ ب ره‌خ ڤه‌ ده‌مێ ده‌نگدانه‌ك هه‌بیت پێ خوه‌ ل پێ من بده‌ دا ده‌ستێ خوه‌ راكه‌م. و پشتی ده‌مه‌كی تشته‌ك ب پێ وی كه‌ت ئێكسه‌ر ژ خه‌و رابوو و ده‌ستێ خوه‌ بلند كر و گۆتی (موافچ) یه‌عنی (موافق) ب كوردی (به‌لێ رازیمه‌) و ده‌ركه‌ت خزمه‌تكارێ په‌رله‌مانی وێرێ د مالی و گێسكێ وی ب پێ وی په‌رله‌مانته‌ری كه‌ت و یا ژ وی ڤه‌ ده‌نگدان بوو و ئه‌گه‌ر هه‌وه‌ فلمێ گوپیتكا عه‌ره‌بی دیتبا چه‌وا ئه‌ندامێن وێ نڤستی بوون، گومان نینه‌ ئه‌ڤه‌ حالێ وان یێ هه‌ر ده‌مه‌. و نوكه‌ ل په‌رله‌مانێ عیراقێ یا بوویه‌ بازاره‌كێ ڤه‌كری بۆ په‌یڤێن نه‌جوان و ره‌وشتێ نه‌شرین و هه‌لی بابێ وی قه‌سا دبێژیته‌ یێ دی و بێهنا گه‌نده‌لیێ ژ په‌نجه‌ركێن وێ دفڕیت.
به‌ری ئه‌م ب دووماهیك بینین قورئانا پیرۆز یا گۆتی: (الاعراب اشد كفراً و نفاقاً) و دێ سه‌حكه‌ین سوباس بۆ خودێ ناڤێ په‌رله‌مانتارێن كورد نه‌هاتیه‌ و ده‌نگێ وان ژی بلند نه‌بوویه‌ و هیڤی دارم ل هه‌رێمێ ژی هه‌ر هوسا ببن ئێك و هه‌ر به‌رده‌وام بیت و دووری هزرێن خراب بن و ب ڤى ئاوایی پاشه‌رۆژ یا مه‌یه‌ و سوباهی هه‌رده‌م خوشتره‌ ژ ئه‌ڤرۆ.

ده‌مێ ئه‌م به‌حسێ په‌رله‌مانی دكه‌ین پێدڤیه‌ بزانین په‌رله‌مان چی یه‌ و ژ كیرێ هاتیه‌ و شولێ وێ چی یه‌، ئه‌ز دبێژم كوردێن مه‌ ب هه‌می لایه‌نان ڤه‌ ڤێ په‌یڤێ دزانن كو ژێده‌رێ وێ یێ ژ دیموكراسیه‌تێ هاتی و ژ دو نێرینێن مێژوویی یه‌ و بووینه‌ دیارده‌ بۆ كریارا دیموكراسیه‌تێ و په‌رله‌مان و دستووری، دیاردا ئێكێ: ل سه‌رده‌مێ (ڕوما) و (مجلس المشیوپ) كو یا پێكهاتی بوو ژ هنده‌ك مرۆڤێن زانا و شاره‌زا دا هاریكار بن دگه‌ل قانوونێ و سه‌رۆكێ وێ جڤاتێ و ده‌مێ سه‌رۆكێ جڤاتێ ژ رێكێ ده‌ركه‌تی ل سه‌ر ده‌ستێ جڤاتێ هاته‌ كوشتن و دهێته‌ هژمارتن ئێكه‌مین كوشتنا سیاسی.
دیاردا دویێ شۆره‌شا فره‌نسی ل (١٧٨٩) ده‌مێ ملله‌ت رابووی و دادگه‌هه‌ك بۆ پاشایێ خوه‌ دانای و د ئه‌نجام دا پاشا هاته‌ سێداره‌دان، كو دبیت ئێكه‌مین جار بیت ناڤ و په‌یڤا (حزب) وه‌ك چه‌پ و راست هاتیه‌ بكارئینان و ئه‌ڤێ دیاردێ بۆ هه‌می جیهانێ هاته‌ ڤه‌كێشان و ئه‌نجامێن وێ په‌رله‌مان دیار بوون، لێ ب گه‌له‌ك ناڤان هاتینه‌ نیاسین وه‌ك (مجلس الامه‌، دوما، پرلمان، مجلس النواب و ..هتد)، به‌لێ ل په‌رله‌مانێ عیراقێ مه‌ دو تشت دیتن (دیموكراسیه‌ت) هاته‌ گوهارتن بۆ (دزیاسیه‌ت) و په‌رله‌مان ئه‌گه‌ر ناڤێ وی بهێته‌ گوهارتن بۆ (سه‌ندیكا دزان) و لێبۆرینێ ژ ئه‌ندامێن ده‌ستپاك دكه‌م و لێبۆرینێ ژ ڤێ په‌یڤێ دكه‌م، چونكی په‌رله‌مان گه‌له‌كێ پیرۆزه‌ و تشتێ جوان ئه‌و بوو ناڤێ په‌رله‌مانتارێن كورد نه‌بوون دگه‌ل وان دزا و ئه‌گه‌ر ئه‌ون، كو وان ده‌رفه‌ت نه‌دابوو په‌رله‌مانتارێن كورد، ئانكو هاتینه‌ پشتگوهخستن و ئه‌ڤه‌ تشته‌كێ جوان بوو. چونكی ناڤێ وان ب دزی و گه‌نده‌ل نه‌چوو.
به‌ری ئه‌ز به‌حسێ كریارێن خراب بكه‌م، دبێژین؛ حه‌كیمه‌كی پێره‌مێر گه‌له‌ك عه‌یال هه‌بوون و هه‌می زه‌لام بوون، ڕوژه‌كێ گۆتنه‌ بابێ خوه‌ مریشكه‌كا مه‌ هاته‌ دزین و دزیكه‌ر فلان كه‌سه‌، حه‌كیمی گۆته‌ وان: دزیكه‌رێ مریشكێ بكوژن، به‌لێ عه‌یالێ وی گوهێ خوه‌ نه‌دایێ و دو سێ جاره‌ك كریارێن وه‌ك وێ هاتنه‌ كرن، جاره‌ك په‌زێ وان بر و جاره‌كێ قیتێ وان بر و ل دووماهیێ كچا وان ره‌ڤاند و پشتی ڤان كریارێن خراب عه‌یالێ وی په‌شیمان بوون و ژ نوو چوون دزیكه‌رێ مریشكێ كوشت. د دووڤ دا دزیكه‌رێ په‌زی و یێ قیتی و یێ خووشك ره‌ڤاندی هه‌می هاتن و داخوازا لێبورینێ كرن و كه‌لوپه‌لێن وان دگه‌ل كۆژمه‌كێ پاران ئینان و خووشك ژی ب شێوه‌كێ شه‌رعی مار كر.
ل عیراقێ ژی پتر ژ (٢٥٠) حزبێن جۆراوجۆر هه‌نه‌ و زۆربه‌ی وان ب ناڤێ ئیسلامه‌تیێ به‌لێ یا تائیفی خوه‌ ددانن و ئه‌حزابێن دی یێن ماین یان علمانی یان بێ لایه‌نن و هه‌می ڤان ئه‌حزابا دو ژێده‌رێن پارا یێن هه‌ین:
١- ده‌وله‌تێن مه‌زن دده‌نێ وه‌ك (بریتانیا، ئه‌مریكا، ئیران و توركیا.
٢ – ده‌مێ سیاسه‌تمه‌دارێن وان دبنه‌ وه‌زیر یان وه‌كیل یان په‌رله‌مانته‌ر و ب كریارێن نه‌ یاسیایی وه‌ك دزی و گرێبه‌ستێن نه‌ یاسایی بۆ خوه‌ پارێن سیاسی یێ حه‌رام كۆم دكه‌ن.
چوونا وه‌زیرێ به‌ره‌ڤانیێ بۆ په‌رله‌مانی و دیاركرنا وی ب ناڤێن دزیكه‌ران پێدڤی بوو ل رۆژا ده‌ستپێكێ پشتی گهۆرینا حوكمی ئه‌ڤ كریاره‌ هاتباكرن، چونكی ئه‌گه‌ر ئه‌م ببینین سه‌رۆكێ گوپیتكا سولتا ته‌شریعی ده‌ركه‌ت گه‌نده‌ل پا یێن دی دێ چ كه‌ن؟ و دربا مه‌زن ئه‌و بوو سونی خوه‌ ددانان خودان حه‌قه‌كێ به‌رزه‌، لێ ده‌ركه‌ت ژ دزیكه‌ران پیستر، ده‌مێ خوه‌ ددانن په‌یڤدار ب ناڤێ سونیان و ئه‌م دبینن چ ل سونا هات!. بێگومان كه‌یفا شیعا گه‌له‌ك هات و هه‌ر مانه‌ ل وێرێ په‌رله‌مانتارێن كورد ڕۆلێ وان و ڕولێ پێشمه‌رگێن كوردستانێ ئێك بوو، ئه‌ڤجا بلا ئه‌ڤ دیارده‌ بۆ مه‌ ببیته‌ وانه‌ك دا هه‌ر ئێكگرتی بین و سه‌ربخوبوونا كوردستانێ بده‌ستڤه‌بینین .

ئایدن دۆسکی
دەمێ دبێژین پارت یان (حزب) دێ هزرەکێ شرۆڤە کەین کو دێ هندەک کەس پێک ئینیت و دێ دارێژن و ب گەلەک شێوا دێ وێ هزرێ بەلاڤ کەن، بەلێ یا سەیر ئەوە دەمێ هزرەکا ئایینی بکەتە رێک بۆ ئارمانجێن دی: ل عیراقێ پارتێن ئیسلامی گەلەک گیرو پەیدا ببوون و هەمی پارتێن ئیسلامی یێن عیراقێ نەخۆمالی بوون بۆ نموونە: کەڤنترین پارتیا ئیسلامی (پارتا الدعوە) بوو ل سالا(1957) ل سەر دەستێ (محەمەد باقر سەدر) بابێ (مقتدی سەدر) هاتە دامەزراندن، شەنگستێن وێ مەزهەبێ (شیعە) بوو و ئەگەر ئەم بهێینە مێژوویێ ئەڤێ بنەمالێ مێژوویەکا سیاسی و ل بەرچاڤ نینە ب تنێ باپیرێ وان تاجا شاهێ عیراقێ دانا بوو ل سەر سەرێ فەیسەلێ ئێکێ (الفیێل الاول) ل (1921) و چوونە د ناڤبەرا ژیانەکا ئایینی یا تائیفی دا و نوکە و ل پشتی سالا (2003) کورێ وی موقتەدای خوە ژ وێ حزبێ ڤەکێشا و رەوتەکا جێگر ب ناڤێ (الێدر) پێک ئینا و ئەوی زیندانەکا تایبەت یا هەی ل دەڤەرا (حەنانە ل نەجەف) و مەرجەعیا وی دو مرۆڤن (کازم جائری و فازل المالکی) و ئەو هەردو عیراقینە، بەلێ ل بن کەفش و پاخلا ئیرانێنە ئەڤان دو مرۆڤان سەخبێریەکا سیاسی نینە و دەرچوویێن خواندنەکا نزمن و بتنێ ل حەوزا عیلمی یا نەجەڤ خواندینە، بەلێ پارێ سیاسی و سیاسەتا چەپ و راست وەلێ کرینە ل عیراقێ خودان هێز بن.
(جڤاتا بلندا ئیسلامی) دامەزراندنا وێ (1982) ژ لایێ ( محەمەد باقر حەکیم) ل ئیرانێ دەمێ شەرێ عیراقێ و ئیرانێ هاتیە پێکئینان و ب ناڤێ ئیسلامێ پشتەڤانیا ئیرانێ، ئێخسیرێن عیراقێ ب هاریکاریا رێکخراوا (بەدر) ئەشکەنجە ددان، ئانکو مێژوویەکا سیاسی نەبوو و ب تنێ باپیرێ وان (عەبدولمحسن حەکیم) ل نەجەف ب هاریکاریا ئیرانێ ببوو مەرجعەکێ شیعی و ئەڤ حزبە دسیان ب پارێ سیاسی و ناڤێ تائیفا شیعی گەهشتیە گوپیتکا گەندەلیێ ل عیراقێ و چاڤێ ڤێ حزبێ بتنێ کۆمکرنا پارێ وەزارەتێن ل ژێر دەستێ وی بوویە.
حزبا ئیسلامی یا عیراقێ ل (1961) هاتە دامەزراندن ژ لایێ (نەعمان سامرائی)ڤە، ئەو ژی دیڤەلانکێ حزبا (ئیخوان المسلین) بوویە وەک حزبەکا سوننی، بەلێ چ بۆ ڤێ تائیفێ نەکریە بتنێ ئەو و سیاسەتمەدارێن وی یێن ماینە ب بەرژوەندیێن خوەڤە و چاڤێ وان ب تنێ ل مەنسبا و داهاتێ وانە و چ دەستهەلات و رەئی و چ تشتەکی بۆ تائیفا خوە و جەماوەرێ خوە یێ لاواز نەکریە.
دبینین ئەڤ هەر سێ حزبێن سەرەکی، ب ناڤێ ئیسلامێ دئاخڤن و هەر ئێکێ ژوان عەسابەکا چێکری و کارێ وێ چ تشتێ دکەت هەمی کارێن داعشا بکاردئینن بتنێ شیعە (زواج المتعە) حەلال کریە، ل دەمەکی ل سالا دویێ ژ کۆچکرنا پێغەمبەری حەرام کربوو، هەروەسا داعش خوە ددانن پارێزگەر بۆ سونا ( جهاد النکاح) حەلال کریە و ئەو ب خۆ چ ئەساس بۆ نینە، تشتێ سەیر (نوری المالکی) سەرۆکێ دەعوە باپیرێ وی ( محەمەد حەسەن ئەبو حەسەنان) ئێک ژ شۆرەشڤانێن شۆرەشا بیستێ بوو و ئێکەمین وەزیرێ (المعارف) ل سەر دەمێ شاهێ فەیسەل ئێکێ، بەلێ کا باپیر وەک مرۆڤێ سیاسەتمەدار؟ و کا نەڤی وەک مرۆڤەکێ فاشل وەکی دبێژن؟ (ژ وەلیا دبن خوەلی) بەلێ تشتێ ژ هەمیان سەیرتر ئەڤەیە، ل شەرێ عیراقێ و ئیرانێ سێ چارێکێن لەشکری و رەفیقێن حزبی و فەرمانبەرێن حەساس هەمیا شەرێ ئیرانێ دکرن ل بن سیبەرا بەعسیا و ئەڤرۆ ئەم دبینین یێ چ ب سەرێ ئێک و دو دئینن و هەردو عیراقی و موسلمانن و ئیران حیل حیل پێ دکەنیت ئاخ بۆ نەزانا! ئسیلام ب ناڤێ تە چەند تاوان دئێنەکرن بۆ نموونە ل ڤان رۆژا ئیمامەکە کو خوە دانیت موسلم ل فرەنسا ب ناڤێ (لودوفیک محەمەد زاهد) زەواجا ( زەلام دگەل زەلامی و ژن دگەل ژنێ) حەلال کریە و عەقد نیکاحێ بۆ چێ دکەت، ئەڤ کریارە ل سەردەمێ پێغەمبەری (ێ) هەبوون و دگۆتنێ (المخنپون) یێ زەلاما، و (المتژاکرات) بۆ ئافرەتان، بەلێ پێغەمبەرێ مە (ێ) نەهیا وان یا کری و ل دووڤ شەریعەتی ئەڤ کریارە نە ئایینێ یەهوودی و مەسیحی رازینە ل سەر، پا چاوا ئیسلام دێ رازی بیت یان چەندین مرۆڤ عەرەق ڤەخۆر و لیراتی و خودان رەوشتێن پیس ئەوێن گەهشتینە داعش و ب ناڤێ ئیسلامێ و سوننا ڤان کریارا دکەن: (ویل دورانت)، خودانێ پرتووکا (قێە الحچارات) دبێژیت، مللەتێ لاواز چ شارستانیەتێ نادانیت. سوپاس بۆ خودێ ئەڤ کریارێن پیس د ناڤ مللەتتێ مە دا نینن و ئەگەر هەبن ل هندەک کونجێن تاری یێن هەین، ئەم کوردین و موسلمانین و خودان رەوشت و سالۆخەتێن باشین و ئەوێن دگەل مەدا دژین ژی وەکی مەنە کریارێن نەجوان قەبوول ناکەن، خودێ بۆ مە پێشمەرگێن مە یێن قەهرەمان بپارێزیت هەلگرێن رەوشتێ پاک و ساخلەم و بژیت کورد و کورستان.

(بنگورین) ئه‌و سه‌ركردێ له‌شكرێ یێ ئیسرائیلێ هاته‌ شیره‌تكرن ژ لایێ حاخامێن یه‌هودی كو تو ته‌وراتێ شرۆڤه‌ نه‌كه‌، به‌لێ وی به‌رسڤا وان دا و گۆتێ: (ته‌ وه‌كو جه‌نه‌رالێ له‌شكری ته‌وراتێ ل دووڤ حه‌زا خوه‌ شرۆڤه‌ دكه‌ی)، هه‌روه‌سا زانایێ ئاینی یێ ناڤدار ( الشعراوی) ده‌مێ وی دوعا دكرن دگۆت: (خودا تو ئایینێ مه‌ یێ پیرۆز بگه‌هینه‌ سیاسه‌تمه‌دارێن مه‌، به‌لێ زانایێن ئایینی نه‌گه‌هینه‌ سیاسه‌تێ).
به‌لێ ئه‌م دبینن داعشا تیرۆرست ب ناڤێ ئایینی چ تشتێ خراب دژی مروڤایه‌تیێ ب ناڤێ ئایینی كرن و هین دزانن كریارێن وان، لێ ب تایبه‌ت وه‌حشیه‌ت و دراندایه‌تیا وان دگه‌ل كوردێن ئێزدی ئاشكرا بوو و ب تایبه‌ت ده‌مێ زه‌لام و گه‌نجێن وان كوشتین و دو ره‌فتار دگه‌ل زارۆیان و ئافره‌تان كری،
ئه‌م دێ هێین به‌حسێ زارۆیان كه‌ین، ده‌مێ زارۆك ژ سێ سالی تا دوازده‌ سالیێ دكه‌ڤنه‌ د ده‌ستێ وان دا ئێكه‌مین تشت مه‌ژیێ وان دشون و ب شێوه‌كێ درنده‌ وه‌ك قوتان یان برسیكرن یان دێ گه‌هینه‌ وی راده‌ی ئه‌و زارۆیێن دگه‌ل ئه‌شكه‌نجه‌دان دكه‌ن.
یا دویێ ئه‌و ل پێنج سه‌ربازه‌گه‌هـان (تله‌عفه‌ر، به‌عاج، مووسل، دێرازوور، رقه‌) دهێنه‌ مشقدان بۆ هه‌می كریارێن خراب و ده‌مێ ئافره‌ته‌ك مرۆڤه‌كا وان رزگار بیت ژ ده‌ستێ داعشان ئه‌و زارۆك دبیته‌ قوربان و دگه‌هیته‌ راده‌كی كو بكوژن و پێش چاڤێن هه‌ڤالێن وی یان دێ سه‌رێ وی برن یان دێ سۆژن یان دێ ب به‌ران كوژن .
پرسیار ئه‌ڤه‌یه‌، ده‌مێ ئه‌م زارۆكێن هه‌نێ دوور ژ قوتابخانێ و دوور ژ یاریێن زارۆكینیێ و خه‌ونێن گولگولی پشتی ١٠ سالان ئه‌گه‌ر داعش ما دێ پاشه‌رۆژا وان چ بیت؟.
سه‌باره‌ت ئافره‌تان ئه‌م دووباره‌ ناكه‌ین، به‌لێ دبێژین هه‌می كارێن خراب ژ كوله‌تیێ بگره‌ تا هه‌تكبرن و ده‌ستدرێژیێ پێ دهێته‌ كرن. ژبه‌ر هندێ پێزانین یێن گه‌هشتینه‌ به‌رده‌ستێ مه‌ (٢٠٠٠) ئافره‌ت یێن ب دوگیان بووین و دێ (٢٠٠٠) زارۆك بن، لێ ل ڤێرێ دهێته‌ جوداكرن، ده‌یك بۆ لایه‌كی و زارۆك بۆ لایه‌كێ دی دبه‌ن ژ بلی وان ئافره‌تا یێن تایبه‌ت بۆ میرێن وان یان شه‌رڤانێن بیانی یێن بووینه‌ به‌لا ب وان ڤه‌، كه‌واته‌ یێن ل خوه‌ مه‌هركرین، ژبه‌ر هندێ داعش لایه‌نكێ دی یێ سه‌رۆچاڤێن وێ یێن پیس و چه‌په‌ل دیار دكه‌ت بۆ هه‌می جیهانێ كو ئه‌ڤ نیڤ مرۆڤه‌ یێن داعش كریارێن نوو دگه‌ل وان ژنكا دكه‌ن ئه‌و ژی:
١- ده‌بێن دژی دوگیانیێ .
٢- ڤاكسیندانا یان ژبه‌ربرنا كورپه‌لان.
هه‌روه‌سا ل (لیبیا) هنده‌ك كه‌له‌خێن ئافره‌تان ئه‌وێن شه‌ری دگه‌ل داعش دكه‌ن (هاریكاریا داعش دكه‌ن) هاتینه‌ دیتن و ئه‌ڤه‌ ژی ئیستراتیجیه‌ته‌كا نوو یه‌ داعش بكار دئینیت، لێ ئه‌و زارۆك داعش یێن ناڤداركرین ب (اشبال الخلافه‌) و چ جاران خوین نابیته‌ ئاڤ و دێ ل داعش ده‌ن، ئه‌گه‌ر سوباهی نه‌بیت دۆزبایه‌.
لاڤا ژ خودێ دكه‌ین بۆ مه‌ پێشمه‌رگێن قاره‌مان بپارێزیت و سه‌ركه‌فتنێ بده‌ته‌ وان، چونكی د ناڤ په‌یوه‌ندیێن داعش دا تشتێ سه‌ره‌كی ژێ دترسن رووی ب روویبونا دگه‌ل پێشمه‌رگه‌ی بكه‌ن، هه‌ر بژیت كورد، هه‌ر بژیت كوردستان و هه‌ر بژیت پێشمه‌رگه‌.

ل ناڤه‌ندی گه‌نده‌لقراتن و ل هه‌رێمێ پیلانقراتن
ده‌مێ به‌حسێ ته‌كنوقراتێ دكه‌ین، هزرا ئارامی و پێشكه‌ڤتن و ژیانا خۆش دهێته‌ هزرا مه‌، و ل عیراقێ ده‌ستپێكێ ته‌كنوقرات هه‌بوو، نموونه‌ سه‌رۆك وه‌زیرێن به‌رێ دختۆر بوو، به‌لێ ده‌مێ په‌نابه‌ر بوویه‌ ده‌رڤه‌ی عیراقێ خوه‌ نه‌ساخ كر دا كاری نه‌كه‌ت و پاره‌ ب ساناهی بگه‌هنێ و هاته‌ عیراقێ و بوو سه‌رۆك وه‌زیر ئه‌ڤێ دی گوستیر و تزبی فرۆش بوو، ب راستی یێ ته‌كنوقرات بوو د كارێ خوه‌ دا، به‌لێ هاته‌ عیراقێ و ب ساناهی بوو سه‌رۆك وه‌زیر و هه‌روه‌سا د ڤێ زنجیرێ دا هنده‌ك ته‌ماته‌ فرۆش بوون و هنده‌ك كوتلك فرۆش بوون و هنده‌ك كارمه‌ندێن جوانكاریا ن بوون، ب راستی هه‌می ته‌كنوقرات بوون د كارێ خوه‌ دا هه‌روه‌سا ئافره‌ت ژی ته‌كنوقرات بوون وه‌ك ئێك ژ وان ره‌فیقا حزبی بوو به‌لێ پشكداری كربوو د كوشتنا هه‌ڤژینێ خوه‌ دا و هاتبوو دادگه‌هـكرن ب سێداره‌دانێ، به‌لێ مامێ وێ یێ مه‌زن سه‌دام حسێنی عه‌فو كر و ڤێ گاڤێ نائیبه‌یه‌ و سه‌رۆك كۆتله‌كا حزبی یه‌ و یێ دی له‌باخ و سه‌باخ بوون. ل ڤێرێ دێ بێژم كار نه‌ شه‌رمه‌، به‌لكو شه‌ره‌فه‌ ده‌مێ مرۆڤ د كارێ خوه‌ دا یێ زیره‌ك بیت و ئه‌ز نزانم ملله‌تێ عیراقێ ده‌مێ خوه‌نیشادانان دكه‌ن و خوه‌ دده‌نه‌ كوشتن چ دڤێت؟ و ئه‌ڤ ماله‌ و سه‌رهاتی و سه‌خبێریا وه‌زیرێن عیراقێ ته‌كنوقراتن و ژیانا وان( سه‌خته‌ – فێلبازی – دزی – قه‌تل و قوتیل) و تشته‌كێ دی باش هه‌یه‌ ( زواج المتعه‌) ب تایبه‌ت برایێن مه‌ یێن شیعه‌، به‌لێ نزانم ئافره‌تێن وان ئه‌و ماف هه‌یه‌ یان نه‌؟.
ژ گوپیتكێ بگره‌ تا خوارێ چ سوننه‌ بن یان شیعه‌ یان لایه‌نێن دی و ژ په‌رله‌مانی و سیاسیه‌تمه‌داران دژاتیا هه‌رێمێ و خه‌لكێ وێ دكه‌ن و دیاره‌ نه‌مووچه‌ و نه‌بودجه‌ و دڤێت پشكداریێ دگه‌ل وان بكه‌ین و د شه‌رێ داعشێ و تیرۆرێ دا و تا نوكه‌ ب تنێ (٨٠٠) كلاشینكوف بۆ مه‌ هنارتینه‌ ئه‌ڤه‌ هه‌می ته‌كنوقراتیه‌؟
دامه‌زراندنا عیساباتێن تائیفی بالایێن وێنه‌كرێن ئیماما و هه‌ڤالێن وان و نابێژم میلشینه‌، چونكی ئه‌و تشته‌كێ سروشتیه‌ و ژناڤ ملله‌تی ده‌ردكه‌ڤیت و بۆ دوزێ دكه‌ت و نه‌به‌رۆڤاژی ڤان كریارێن كو ب جلك و كه‌لوپه‌ل و ترۆمبێل و چه‌كێ حكوومه‌تێ دزیان دكه‌ن و كوشتنێ و مالێن خه‌له‌كی تالان دكه‌ن، مزگه‌فتا دپه‌قینن و خه‌لكه‌كی دره‌ڤینن ب ناڤێ میلشیات و ئه‌ڤه‌ مه‌زنترین گونه‌هه‌ د بارێ ڤێ په‌یڤێ دا، ما ئه‌ڤه‌ نه‌ ته‌كنوقراته‌ بۆ براندنێ ب تایبه‌ت هه‌ردو تائیفه‌ ( عه‌ره‌ب – عیراقینه‌ – مسولمانن) ما ئێدی ته‌كنوقرات دێ چه‌وا بیت؟.
د وارێ هه‌رێمێ دا پیلانا دانن بۆ شنگالێ و دو باره‌گایێن ڤه‌كرین ئێك ل پایته‌ختێ به‌غدا و ئێك ل سه‌رێ چیایێ شنگالێ و ده‌مێ دبێژینه‌ (PKK) ده‌ركه‌ڤن ژ ئاخا مه‌ به‌رسڤا وان ئه‌م یێن هاتین ل دووڤ داخوازا حكوومه‌تا ته‌كنوقراتا عیراقێ و ب هه‌لیكوپته‌را چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نی و ئازوقه‌ دگه‌ل كوژمه‌كێ پارا هه‌یڤانه‌ بۆ جه‌ماعه‌تێ فرێ دكه‌ن و دبه‌را ئتیفاقێ دگه‌ل هنده‌ك لایه‌نان ژ برایێن مه‌ یێن ئێزدی دكه‌ن یێ د سه‌ردا برین هه‌روه‌سا حكوومه‌تا ته‌كنوقراتا عیراقێ هنده‌ك بزۆتێن ئاگری دداننه‌ بن پێن پارتێن كوردی و هاریكاریا وان دكه‌ن دا پیلانا دژی حكوومه‌تا هه‌رێمێ و په‌رله‌مانێ وێ بكه‌ن ما ئه‌ڤه‌ نه‌ته‌كنوقراته‌كا سیاسی یه‌، كورستان دو ملیۆن په‌نابه‌رێن هه‌ین و زۆربه‌یا وانا خه‌لكێ عیراقێ نه‌، حكوومه‌تا عیراقێ ژی نه‌هاری وان دكه‌ت و نه‌ ئیعترافێ پێ دكه‌ت و رێكخراوێن نیڤده‌وله‌تی ب تشته‌كێ زۆر كێم هاری وان دكه‌ت، له‌وما پاره‌كێ گران یێ هاڤێتیه‌ سه‌ر ملێ هه‌رێمێ و ب هه‌می شێوا هاریكاریا وان دكه‌ت و حكوومه‌تا ته‌كنوقرات عیراقێ ملیارێن دولاران هاری وان دكه‌ن، به‌لێ ب تنێ ب دارێ ئه‌زمانی دا و راستیا وێ ئه‌و پاره‌ بای برن حكوومه‌تا ته‌نكنوقراتا عیراقێ برن.
ئه‌رێ ته‌كنوقرات دێ یا چه‌وا بیت ژ ڤێ پتر؟ ته‌كنوقراته‌كا دی به‌لێ یا ب سه‌خێر و شاره‌زایه‌ ئه‌و ژی ده‌مێ ده‌ڤه‌ره‌كا سوننی ئازاد دكه‌ن خه‌لكێ وێ ده‌ڤه‌رێ نازڤرن، چونكی عیساباتێن حكوومه‌تێ ناهێلن و ل سه‌ر تۆرێن میدیایێ و هه‌می جیهانێ دیت وان چ ل بێجی – صرف الصخر- نوكه‌ ژی ل فه‌لوجه‌ چ دقه‌ومیت و ژ هه‌می چه‌ندێ سه‌یرتر ئه‌و چه‌كێ گران و بهێز له‌شكرێ عیراقێ نینه‌، به‌لێ ب ده‌ستێ وان عیسابا ، نزانم سوننی یێن مه‌ چ ژ حكوومه‌تا عیراقێ دڤێت ما ته‌كنوقرات چه‌وا بیت، هه‌روه‌سا سیاسه‌تا (تهمیشقرات) بۆ حكوومه‌تا و په‌رله‌مانێ كوردی ژی هه‌یه‌، بلا ڤێ ژبیر نه‌كه‌ن ئه‌و ژی ته‌كنوقراته‌ بلا بزانن ئه‌م كورد ئه‌ڤ عه‌ره‌به‌ بۆ مه‌ نابنه‌ مال و نێزیكترین ده‌م دێ لیلیا چه‌كێ خوه‌ ده‌نه‌ مه‌ و نموونه‌ ئه‌و روودانا ل توزخورماتو هاتیه‌ كرن.