ژ وان 100 رۆژێن حوكمرانیا نووری مالكی ده‌ست پێ بكه‌ین بۆ راگه‌هاندنا چاكسازیێ كو دو گه‌را د سه‌رۆكایه‌تیا حكوومه‌تێ دا ب هه‌می شیانێن خوه‌ ڤه‌ نه‌ ب تنێ نه‌شیا پرۆسه‌یا چاكسازیێ ل عیراقێ بكه‌ته‌ پێنگاڤه‌كا رژد، به‌لكی بنیاته‌كێ دی بۆ سه‌رهلدانا شۆره‌شه‌كا دی یا گه‌نده‌لیێ ل عیراقێ دانا، بگره‌ ژ تالانكرنا نه‌فتێ و سه‌روه‌ت و سامانی و حه‌تا ئیفلاسكرنا دامه‌زراوێن ئه‌منی یێن ڤی وه‌لاتی. چاكسازیا د حوكمرانیا مالكی دا چوویه‌ د قووناغا چه‌سپاندنێ دا بێ چاره‌سه‌ری هێلا، به‌لكو هه‌ڤركیێن تائیفی و نه‌ته‌وه‌یی ل په‌ی ئینا كو پتر رێك خۆش كر بۆ مالكی و داروده‌ستێن وی كو شێوه‌یه‌كێ دامه‌زراوی ب ده‌نه‌ گه‌نده‌لیێ.
پێنگاڤا عه‌بادی یێ سه‌رۆك وه‌زیرێن نها یێ عیراقێ ژی وه‌كی ترانه‌پێكرنه‌كێ یه‌، چونكی چ ده‌لیڤه‌كا باش نینه‌ بۆ پێنگاڤێن ده‌ستپێكی یێن پێرابوونێ و رێكێن قانوونی بۆ ده‌ستنیشانكرن و كێمكرنا گه‌نده‌لیێ د ده‌زگه‌هێن حكومیێن عیراقێ دا كو گه‌نده‌لیێ تێ دا ره و رووشالێن مێژوویی هه‌نه‌. ئه‌م دێ خوه‌ ژ مجاملا پشته‌ڤانیا ڤێ پێنگاڤا عه‌بادی دوور كه‌ین، چونكی ئه‌ركێ سیاسه‌تمه‌داران و لایه‌نێن سیاسی یه‌ پشته‌ڤانیا خوه‌ بۆ هه‌ر پێنگاڤه‌كا ژ ڤی جۆری دیار بكه‌ن و ل سه‌ر ئاستێ جه‌ماوه‌ری و سیاسی ژی هۆسا دیار نه‌كه‌ن كو پشته‌ڤان نینن یان ژی دژی ڤێ پێنگاڤێ نه‌ كو به‌ری راگه‌هاندنێ ب پێنگاڤه‌كا ژ بارچووی هاتیه‌ دانان، جومگێن گرنگ و بریار بده‌ستێن ڤی وه‌لاتی به‌شه‌كێ به‌رچاڤێ گه‌نده‌لیێ نه‌، ڤێجا چه‌وا عه‌بادیه‌ك ب ڤێ ره‌وشا نها یا عیراقێ دێ رووی ب رووی گه‌نده‌لیێ بیت؟ هه‌رێما كوردستانێ د سه‌قامگیریه‌كا جوداتر دایه‌ ژ عیراقێ و چ ده‌ما ناهێته‌ هه‌مبه‌ركرن دگه‌ل وی بارودۆخێ نها عیراق تێ دا، ژبه‌ر هندێ هه‌ر پێنگاڤه‌كا ژ ڤی جۆری هه‌كه‌ كار ژی ل سه‌ر بهێته‌ كرن، ب وی ئالیه‌تێ و ئارمانجێ نابیت یا كو عه‌بادی ده‌ست پێكری، سه‌باره‌ت ده‌ڤه‌رێن سوننه‌ نشین، ئه‌و ده‌ڤه‌رێن نها ل بن ده‌ستێ داعش، كو حوكمه‌تا عیراقێ هه‌تا ماوه‌یه‌كێ نه‌دیار ژی نه‌شێت رزگار بكه‌ت و حوكمی تێدا بكه‌ت و هه‌كه‌ بشێت ژی حه‌ز دێ جوداتر بن ژ باژێره‌كی كو ده‌ستێ داعش نه‌گه‌هشتیێ و ب تنێ د ناڤ هه‌ڤركیێن مه‌رجه‌عیان دانه‌. ئێدی دڤێت ژ قولاچه‌كا به‌غدا بۆ ناڤ مالا شیعه‌یان سه‌حكه‌ینه‌ ڤێ چاكسازیێ، نه‌ بۆ وێ عیراقا بانگه‌شه‌ بۆ تێته‌كرن. چونكی ئه‌وێ ده‌ستهه‌لاتا زۆرینه‌ هه‌ی و زۆربه‌یا بریار و جهێن هه‌ستیارێن ڤێ حوكمه‌تێ ل به‌رده‌ست ب تنێ شیعه‌نه‌، حه‌زا سوننیان ئه‌وێن ژده‌رڤه‌ و د ناڤ ده‌ستهه‌لاتا داعش دا رزگاركرنا ده‌ڤه‌رێن وانه‌، یان ژی گرنگی دانه‌ ب ژیانا په‌نابه‌ریا وان و دابینكرنا پێدڤیێن ده‌ستپێكی یه‌ و هه‌ر ده‌ما ده‌ڤه‌رێن وان بهێنه‌ رزگاركرن، هندی هزرا دروستكرنا ژیانه‌كێ دكه‌ن هند هزرا هندێ ناكه‌ن چه‌وا و ب چ شێوه‌ گه‌نده‌لی بهێته‌ بنبركرن.
ئه‌رێ گه‌نده‌لی ئه‌گه‌ره‌كێ به‌رچاڤێ ڤێ دۆخی یه‌ كو نها ب سه‌ر عیراقێ دا هاتی و چ هیڤیه‌ك نه‌هێلایه‌ كو هزر د پێشكه‌فتنێ دا بهێنه‌ كرن، به‌لێ نها كیژ پێنگاڤ دێ شێت قه‌ره‌بوویا ڤی دوخی كه‌ت؟ چاكسازی د كیرێ دا دێ هێته‌كرن؟ د ده‌مه‌كی دا پرۆسا سیاسی ل عیراقێ دا د خرابترین مێژوویا خوه‌ دایه‌ و چ پێكهاته‌ك خوه‌ ب خودانێ ڤی وه‌لاتی نزانیت و حوكمێ عیراقێ ژی هه‌ر هوسا بوویه‌ كو ژ بلی ئنتیمایا مه‌زهه‌بی و نه‌ته‌وه‌یی چ پێگیریه‌ك ژی نه‌هاتیه‌كرن. دستووره‌كێ هۆسا ل عیراقێ هه‌یه‌ خالێن وی نه‌بووینه‌ جهێ باوه‌ریا پێكهاته‌یان، به‌لكی كا چه‌وا مفایێ مه‌زهه‌به‌كی تێدا بیت وه‌سا هاتیه‌ بكارئینان، هه‌ڤپشكیا راسته‌قینه‌ د عیراقێ دا نینه‌، ئێدی كیژ چاكسازی دێ بیته‌ جهێ هیڤی و ئومێدا خه‌لكێ عیراقێ؟.

په‌یاما سه‌رۆك بارزانی بۆ بارودخێ هه‌ڤڕكیێن هه‌رێما كوردستانێ، گه‌له‌ك لایه‌نێن گرنگێن سیاسی و ئیداری و پرسێن نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانی ب خوه‌ڤه‌ دگریت. خه‌مخوریه‌كا بێ وێنه‌ یا چه‌سپاندنا دیمۆكراسیێ یه‌، ب ئاوایه‌كی مافێن نه‌ته‌وه‌یی یێن كوردان و ده‌ستكه‌فتێن وی نه‌بنه‌ یاریا حزبێن سیاسی و زیانێ نه‌گه‌هیننێ. هه‌كه‌ بارودوخێ هه‌رێمی و عیراقی و گه‌فێن داعش بۆ سه‌ر كوردستانێ نه‌بان، دبیت بارودوخ ب شێوه‌كێ دی با و هه‌ڤركی ب سه‌ناهیتر ژنها دیار ببان، هه‌رچه‌نده‌ هنده‌ك لایه‌ن د چ بارودوخان دا په‌شیمان نه‌بووینه‌ ژ پرۆژێن خوه‌ و باوه‌ری ب سازانێ و پره‌نسیپێن دیمۆكراسیێ نه‌بوویه‌، به‌لێ وی ده‌می د شیان دا هه‌بوو كارتێكرنا وێ هه‌ڤركیێ بهێته‌ كێمتركرن.
په‌یاما سه‌رۆك بارزانی گه‌له‌ك راستی د چه‌سپاندنا دیمۆكراسیێ و خه‌باتا دیمۆكراسیانه‌ یا كوردان دا هه‌یه‌، وێ په‌یامێ ده‌لیڤه‌كا گرنگ بۆ سازانێ خولقاندیه‌ و هند ب خه‌مخۆری سه‌ره‌ده‌ری دگه‌ل جه‌وهه‌رێ كێشان كریه‌، ئێدی هێجه‌ت نه‌مایه‌ بۆ ژێبرنا بۆچوونا جودا كو چه‌ند لایه‌نه‌كا دڤێت ب زۆرینه‌یا په‌رله‌مانی (دیكتاتۆریه‌تا په‌رله‌مانی) پرۆژه‌كی ب سه‌ر خه‌لكێ كوردستانێ دا بسه‌پینن. ئه‌و خه‌باتا پێشمه‌رگه‌ی و ملله‌تێ كورد ب رێبه‌ریا پارتی دیمۆكراتی كوردستان بۆ چه‌سپاندنا ماف و ده‌ستكه‌فتێن كوردان كری، مینا هه‌مان وێ باوه‌ریێ یه‌ كو پارتی بۆ هاتیه‌ دامه‌زراندن و هنده‌ك ژی یا گرێدایه‌ ب دیمۆكراسیێ و پره‌نسیپێن دیمۆكراسیێ ڤه‌. ئه‌وێن ژ ئه‌نجامێ جودابوونێ و هه‌ڤركیێ و دووبه‌ره‌كیێ و دژایه‌تیێ دروستبوونا ناڤخۆی هاتینه‌ مه‌یدانێ و خودان حزبن، نه‌شێن موزایدا دیمۆكراسیێ ب سه‌ر پارتی دا بكه‌ن. چونكی پارتی هند خه‌بات ژ پێخه‌مه‌ت وی پره‌نسیپی كریه‌ و هند شه‌هید داینه‌، چ جاران نه‌ڤیایه‌ و به‌رنامه‌ نه‌بوویه‌ پشتا خوه‌ بده‌نه‌ خه‌لكێ كوردستانێ چه‌وا و ب چ رێك مافێن خوه‌ بده‌ستڤه‌ بینن و ل بن سیبه‌را دیمۆكراسیێ دا چه‌وا ژیانا خوه‌ ببورینن، په‌یاما سه‌رۆك بارزانی ژ بلی به‌رپرساتیا سه‌ر ملێن خوه‌ بۆ سه‌قامگیریێ و ئارامیا كوردستانێ و دروست نه‌بوونا ڤالاهیا یاسایی د ڤی وه‌لاتی دا رێنمایی و نسیحه‌تكرنا حزبان بۆ ل هه‌ڤهاتنێ و سازانێ، گرنگی د وێ یه‌كێ دایه‌ په‌روه‌ردا گرنگا پارتایه‌تی و پێشمه‌رگایه‌تی تێدا هاتیه‌ دوپاتكرن، كو ئارمانج ژێ ره‌تكرنا سه‌پاندنێ و كوده‌تایێ یه‌، ب تایبه‌تی نیشادانا سه‌رۆك بارزانی بۆ فێربوونا كوردستان یان نه‌مان ل پارتی و شۆره‌شا ئیلولێ و گولانێ و هیڤیه‌كا مه‌زن و به‌ره‌ف پاشه‌رۆژ و كه‌لها به‌ره‌ڤانیێ ژ دیتنا مه‌زنا دایكا شه‌هیدی و به‌رخودان د به‌رگێ پێشمه‌رگه‌ی و ئێكرێزیێ دا وه‌كی جه‌مسه‌ره‌كێ سه‌ركه‌فتیێ نه‌ته‌وه‌یی، ره‌تكرنا هه‌می وان حه‌قاره‌ت و هێرشێن ل ژێر سه‌قایێ دیمۆكراسیێ دكه‌نه‌ سه‌ر كه‌ساتیا سه‌رۆك بارزانی.
د وێ په‌یامێ دا كو ئه‌ز بێژم په‌یاما به‌ره‌ڤانیێ یه‌ ژ دیمۆكراسیێ و ره‌تكرنا دكتاتۆریه‌تێ و كوده‌تایێ، كو سه‌رۆك بارزانی ب ئاشكرایی ئاماژه‌ كریه‌ كو بناغێ دیمۆكراسیێ و ئاشتیێ ل هه‌رێما كوردستانێ ئێكه‌ ژ شانازیێن خه‌باتا گه‌نجاتیێ و پێشمه‌رگاتیێ، شاهدێ ڤێ په‌یڤا سه‌رۆك بارزانی ل ١٩٩١ بوو كو پێداگری ل سه‌ر پرسا دیمۆكراسیێ و هه‌لبژارتنێن په‌رله‌مان و حكومه‌ت و دامه‌زراوان كری. هه‌كه‌ ئه‌ڤ په‌یامه‌ نه‌بیته‌ رێكه‌ك كو ب زمانه‌كێ نه‌رمتر و گه‌رمیه‌كا دی باوه‌ربوون ب سازان و رێككه‌فتن د ناڤ به‌ینا حزبێن كوردستانی دا، ئێدی دڤێت پرسیار ژ حزبان بهێته‌كرن و سه‌ركردێن وان حزبان بیننه‌ ئاسته‌كی كو ئێدی یاریا ب هه‌ست و پاشه‌رۆژا ڤی نه‌ته‌وه‌ی نه‌كه‌ن.

ژ وان بنه‌مایان كو بناغه‌نه‌ بۆ ده‌وله‌تبوونێ رێگر نینن ل هه‌مبه‌ر كوردان، ئاخ و ناسنامه‌ و ئابووری و زمان و كه‌لتور و مێژوو و. . هتد. به‌لێ دانپێدانا نیڤده‌وله‌تی و به‌رژه‌وه‌ندیێن هه‌رێمی و جیهانی رێگرێن مه‌زن بوون ل هه‌مبه‌ر ڤێ دۆزێ، نها پێشڤه‌چوونه‌ك د ڤی بابه‌تی دا هه‌یه‌ و كورد یێ ژ پێنگاڤ و حه‌زا خوه‌ یا مه‌زن نێزیك بووین، ده‌رفه‌تا پشتی شه‌ڕێ جیهانیێ ئێكێ بۆ دروستكرنا ده‌وله‌تا كوردی و ژناڤبرنا وێ ده‌رفه‌تێ و پشتی هینگێ شه‌ڕێ ١٩٩١ یێ كه‌نداڤی و هه‌رفاندنا رژێما به‌عس ل ٢٠٠٣ و هه‌تا شه‌ڕێ داعش، ده‌رفه‌تا ژ ڤی جۆری نها كێمتر بووینه‌، هینگێ ده‌رگه‌هێن نیڤده‌وله‌تی هند ڤه‌كری نه‌بوون بۆ دۆزا كوردی، كو ئه‌ڤرۆ سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ مه‌سعود بارزانی رێبه‌ریا ڤێ قووناغێ دكه‌ت و ئاماژه‌ ژی دئاشكرانه‌ كو به‌شه‌كێ مه‌زنێ ئه‌و وه‌لاتێن هه‌ڤپه‌یمان یان ژی هه‌ڤ سوزیه‌ك بۆ پرسا كورد هه‌ی، ب ئاشكرایی دانپێدانێ ب هندێ دكه‌ن كو ئێدی ئه‌ڤ قۆناغه‌ ناچیته‌ سه‌ری كو كورد ببنه‌ خودان كیانه‌كێ نه‌ته‌وه‌یی. ئاماژێن سه‌قامگیریا ئه‌منی و گه‌شه‌كرنا بنه‌مایێن دیمۆكراسیێ و به‌رفره‌هبوونا رادێ پێكڤه‌ژیانێ و ڤه‌كرن ل هه‌مبه‌ر پره‌نسیبێن مافێ مرۆڤی و ئاشتیێ و پرسا رووبروو بوونا تیرۆرێ كو نها كورد به‌رچاڤترین هێزه‌ شیانێن شكاندنا تیرۆرستان هه‌بن، ده‌رگه‌هێن نیڤده‌وله‌تی زێده‌تر بۆ كوردا ڤه‌كرینه‌، وه‌كی ماف چ به‌ند نینن بشێن رێگریێ ل ڤی مافی بكه‌ن، به‌لكو مافێ چاره‌نڤیس ئێكه‌ ژ به‌ندێن نه‌ته‌وێن ئێكگرتی. فاكته‌رێن ناڤخۆیی گرنگیه‌كا ئێكجار زێده‌ هه‌یه‌ و بۆ هندێ مل ب ملێ وان نێزیكبوونێن نیڤده‌وله‌تی كورد پێنگاڤێن خوه‌ خوَرتر بكه‌ن دا حه‌زا مه‌زنا ڤێ نه‌ته‌وێ بجهبینن، كو دامه‌زراندنا كیانه‌كێ نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانیه‌، ئانكو رێخوه‌شكرنه‌كا دی یه‌ بۆ پێكڤه‌ژیانا ئاینی و نه‌ته‌وه‌یی و مه‌زهه‌بی ل كوردستانێ، كو پێكهاتیێن وێ ژی ب ڤی شێوه‌ی بووینه‌. هه‌كه‌ پرسیارا فاكته‌رێن ناڤخۆیی بهێته‌كرن دڤێت د ئاستێ تێگه‌هشتن و پرۆگرامێ پارتێن كوردی ڤه‌ به‌رێخو بده‌ینێ، بزاڤه‌كا پتر ده‌ست پێ بكه‌ت بۆ ئێك گوتاریێ و ئێك شیان و جیاوازیا بده‌ینه‌ ره‌خه‌كی، هندی بشێن هێلا گشتی یا نه‌ته‌وه‌یی به‌رچاڤ بگرن و هند گرنگیێ ب به‌رژه‌وه‌ندێن حزبی نه‌ده‌ن، ئه‌ڤه‌ ئه‌ركه‌كه‌ ئه‌ز نابینم كو حزب ژێ دوور بكه‌ڤن، ئه‌گه‌ر ژی وه‌كی تێته‌ گۆتن ل دژی ڤێ حه‌زێ سیاسه‌تێ بكه‌ن دێ ل هه‌مبه‌ر مێژوویێ به‌رپرسیاربن، هه‌ر هێزه‌كا ل كوردستانێ به‌رۆڤاژی حه‌زا نه‌ته‌وه‌یی ره‌فتار كربیت زه‌ره‌را گشتی بوویه‌، به‌لێ زێده‌تر پنیه‌كا ره‌ش بوویه‌ ب ناڤچاڤێن وان حزباڤه‌. ئه‌ڤ حه‌زا مه‌زن، قوربانی ژ پێخه‌مه‌ت هاتینه‌دان، یا ل هه‌مبه‌ر ئه‌زموونه‌كا گه‌له‌ك هه‌ستیاردا، ئاماده‌كاری ژی راسته‌ ل سه‌رخوه‌ بووینه‌ به‌لێ كاریگه‌ری هه‌بوویه‌، ژبه‌ر هندێ ئێدی دڤێت ئه‌ڤ حه‌زه‌ ژ ناڤ حزبا بێته‌ ناڤ خه‌لكی و ناڤه‌ندێن ڤه‌كۆلینێ و زانكۆ و رێكخراوان دا، ژ بۆ هندێ ئه‌ڤ پرسه‌ ب شێوه‌كێ گشتی بهێته‌ پێناسه‌كرن و ئه‌وێن ترس ژی ڤێ پرسێ هه‌ی ژ به‌ر هه‌ر ئه‌گه‌ره‌كی بیت، كه‌هی بكه‌ین كو ئێدی قوَناغ یا گونجایه‌ و دڤێت بریارێ ل سه‌ر بده‌ین.

بزاڤێن دبلۆماسیێن كوردی ل سه‌ر ئاستێ وه‌لاتێن زلهێز و بریارده‌ر و وه‌لاتێن دوستێن دیمۆكراسی و ئاشتیێ و پێكڤه‌ژیانێ، گرنگیا ئه‌وه‌ كا چه‌ند كارتێكرن ل سه‌ر پرس و پاشه‌رۆژا كوردان دروست كریه‌، بێگومان ئه‌ڤ چه‌نده‌ یا رێژه‌یی یه‌ و د هه‌ر پێنگاڤه‌كێ دا د شیان دا نینه‌ ئارمانجا گشتی ب شێوه‌كێ به‌رفره‌ه بجهبێت، به‌لێ ژ سه‌ركه‌فتنا سیاسه‌تا دبلۆماسیا كوردی و ب تایبه‌تی یا مه‌سعود بارزانی سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ دیار بوویه‌ كو ئه‌م كێمتر نه‌بووینه‌ ژ وه‌لاته‌كێ خودان سه‌روه‌ری، مانۆرا دبلۆماسیا ڤێ جارێ یا سه‌رۆك بارزانی بۆ ئه‌مریكا و هنگاریا و چیكێ سه‌ركه‌فتنا وێ زێده‌تر دیار دبیت كو كوردان ده‌نگه‌كێ بلندتر د جیهانێ دا هه‌یه‌، چونكی ل گه‌ل بهارا عه‌ره‌بی مه‌ ده‌رگه‌هێن خوه‌ بۆ ئاواره‌ یێن سووریا ڤه‌كرن و زێده‌تر ژ شیانێن كوردی و حوكمه‌تا كوردی خزمه‌تا ئاواران هاته‌كرن، ده‌نگێ بلندێ كوردی د جیهانێ دا ل خوه‌گرتنا ئاین و نه‌ته‌وێن جودا جودا و پاراستنا وان بوو ژ ده‌ستێ تیرۆرێ، ئه‌ڤرۆ ژی د به‌ره‌یێ دژی تیرۆرێ دا هه‌ر ئه‌و ده‌نگێ بلند مه‌ هه‌یه‌، له‌ورا ئه‌م نموونه‌كا بلندین د سه‌ره‌ده‌ریكرنا پێكڤه‌ژیانێ و دیمۆكراسیێ دا، ژ پێخه‌مه‌ت جیهانه‌كا ئارام و ته‌نا مه‌ قوربانی و زیانێن مه‌زن د شه‌ڕێ رێكخراوا تیرۆرستی یا داعش داینه‌، هه‌ر وه‌كی هه‌می گاڤا دهێته‌ گۆتن: پێشمه‌رگه‌ ژ پێش جیهانێ ڤه‌ شه‌ڕی دكه‌ت.
ئه‌و سه‌ره‌دانا دبلۆماسیا سه‌رۆك بارزانی كو جوداهیه‌ك ئێخستیه‌ د ناڤ سه‌ره‌دانێن دی دا، پرسا ده‌ڤه‌رێ و پاشه‌رۆژا ده‌ڤه‌رێ یه‌، ب تایبه‌تی به‌رچاڤبوونا پرسا كوردی، سه‌رۆك بارزانی ڤێ جارێ ب ده‌نگه‌كێ بلندترێ نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانی و ب سه‌ربلندیه‌كا دی یا مرۆڤاتی و خزمه‌تكرنا ئاوارێن وه‌لاتێ خوه‌ رویبری وانا دبیت هه‌كه‌ خودانێن بریارێ نه‌بن كارتێكرن ل سه‌ر دروستكرنا رایا گشتی زێده‌تر دبیت بۆ پرسا كوردی، وێ سه‌ره‌دانێ گه‌له‌ك خالێن وه‌رچه‌رخانی تێدانه‌، به‌لێ ئه‌م دشێین پشتا خوه‌ ب هندێ گه‌رم بده‌ین كو ده‌نگێ بلندترێ كوردان د جیهانێ دا دزڤڕیت بۆ سه‌ركه‌فتنا مه‌ د ئیرادا نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانی و پره‌نسیپێن مافێ مرۆڤی و دیمۆكراسیێ و رێزگرتنا بۆچوونێن جودایێن ئاینی و مه‌زهه‌بی.
ژ ئالیه‌كێ دی ڤه‌ ده‌نگ بلندكرنا نه‌حه‌ز و دژبه‌رێن كوردان هه‌مبه‌ری سه‌ره‌دانا سه‌رۆك بارزانی ئه‌و بۆچوونا سه‌ری زێده‌تر بۆ مه‌ پشتراست دكه‌ت، كو ئه‌م ل كیرا وان هه‌می هه‌ڤكێشا و د وێ خالا گرنگ داینه‌، له‌ورا پێدڤیه‌ ئێدی پرسێن ناڤخۆیی كێم بكه‌ین و به‌ر ب گه‌هاندنا ئارمانجێن پرسێن گرنگ پێنگاڤان بهاڤێژین و ب ده‌نگه‌كێ بلندتر ژ جاران بێژینه‌ جیرانێن كوردان كو ئه‌م خالا سه‌قامگیریا ده‌ڤه‌رێینه‌ و چ جارا و نه‌بووینه‌ جهێ نه‌رازیبوونێ و نه‌ئارامیێ.

پێشكه‌فتنا هه‌ر وه‌لاته‌كی یا گرێدایه‌ ب ته‌ناهی و ئاسایشێ ڤه‌، هه‌رێما كوردستانێ ژی د قووناغێن ده‌ستپێكا ژیانا سیاسی و دیمۆكراسی دا بۆ بنیاتنانا ڤی كیانی، پێنگاڤێن باش د ڤێ پرسێ دا هاڤێتینه‌ و شیایه‌ ب رێیا ده‌زگه‌هێن ئه‌منی ستراتیژیه‌كا موكم یا ئه‌منی دابرێژیت و هه‌تا راده‌كێ زێده‌ ژی یا سه‌ركه‌فتی بوویه‌، چ جاران ئارامی و سه‌قامگیریا سه‌ركه‌فتی نه‌بوویه‌ هه‌كه‌ هێز و لایه‌نێن سیاسی و خه‌لك نه‌بنه‌ پشكه‌ك ژ وێ ستراتیژیه‌تا بۆ ته‌ناهیێ دهێته‌ دارێتن.
د ڤێ ژی دا ئه‌زموونه‌كا باش په‌یدا بوویه‌، بزاڤێن مه‌ترسیدار ژی هاتینه‌ ژ ناڤبرن بۆ تێكدانا ئارامیا كوردستانێ، چونكی ئه‌ركێ هه‌می كورده‌كی یه‌ خوه‌ ب به‌رپرسیار بزانیت ل هه‌مبه‌ر پاراستنا ئه‌من و ئاسایشا هه‌رێما كوردستانێ. پتر ژ هه‌میان ژی ئه‌ركێ حزبێن كوردی یه‌ هاریكار بن دگه‌ل ده‌زگه‌هێن ئه‌منی و رێكێ ل تێكدانێ بگرن. پشتراستم ژ هندێ كه‌سێ كوردستانی ژ ئه‌گه‌رێ وان كاودانێن ل عیراقێ و ده‌ڤه‌رێ روو داین ب تایبه‌تی پرسا تیرۆرێ و دژواریێ هه‌ستیاری و هشیاریه‌كا باش ل ده‌ف په‌یدا بوویه‌ و ب باوه‌ری و هیڤیه‌كا زێده‌ پشتا خوه‌ گرێدایه‌ ب ده‌زگه‌هێن ئه‌منی ڤه‌ كو ئه‌ركێ سه‌ره‌كیێ وان پاراستنا ته‌ناهیا خه‌لكێ كوردستانێ یه‌، ئه‌ڤێ ژی باندوره‌كا باش كریه‌ و به‌رپرسێن بلندێن ئه‌منی و سه‌ركرده‌ هه‌ر وه‌خته‌كی جه‌خت ل هندێ كریه‌ كو هاریكاری و هشیاریا وه‌لاتیان ب پلا ئێكێ فاكته‌رێ پاراستنا كوردستانێ بیت، ژ وان گرۆپێن به‌رده‌وام چاڤێ وان ل سه‌ر هندێ كو ئارامیا كوردستانێ تێك بده‌ن.
راسته‌ ژ وان هه‌می بزاڤان هنده‌ك د سه‌ركه‌فتی بووینه‌ و زیان گه‌هاندیه‌ مه‌، لێ رامانا وێ وێ ئه‌و نینه‌ ته‌خسیری ل وان دامه‌زراوان دا هه‌یه‌، به‌لكی یا گرێدایه‌ ب شكه‌ستنا تیرۆرستانڤه‌ ل به‌رۆكێن شه‌ڕی و دڤێت ده‌زگه‌هێن ئه‌منی مژوول بكه‌ن و هه‌روه‌سا ترسێ بێخنه‌ د ناڤا دلێ ملله‌تی دا، لێ ب گشتی ئه‌و یێن بێهیڤی بووین ژ هندێ ده‌ستێ وان بگه‌هیته‌ هه‌رێما كوردستانێ و ئارمانجێن خوه‌ یێن قرێژ بجهبینن. ئه‌وا دبیته‌ هاریكار بۆ تیرۆرستان دووركه‌فتنا حزبانه‌ ژ ئێك گۆتاریێ، جوداهیا هه‌لویستێن نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانی یه‌ كو ئه‌نجامێ وێ هه‌ڤركی و دوبه‌ره‌كی دێ ژێ په‌یدا بیت و دێ بیته‌ ده‌رفه‌ته‌كا گونجای بۆ گرۆپێن توندره‌و و تیرۆرستان، داكو كریاره‌كا تیرۆرستی ئه‌نجام بده‌ن و ب وێ رێكێ حالێ خوه‌ یێ ده‌روونی یێ شكه‌ستی باش بكه‌نه‌ڤه‌.
ئه‌ڤێ ئێكێ سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ ژی دپه‌یاما خوه‌ دا بۆ په‌رله‌مانی و حوكمه‌تێ و پارتیان ئاماژه‌ پێ كریه‌، كو پاراستنا كوردستانێ ب پلا ئێكێ كه‌فتیه‌ د ستۆیێ هێزێن كوردستانی دا و دڤێت ب قانوونێ رێك ل هندێ بێته‌گرتن هه‌ستكرن ب مه‌ترسیێ بێته‌ زێده‌كرن، به‌رۆڤاژی ژی هه‌ر ده‌مه‌كێ سه‌قامگیریا سیاسی و په‌یوه‌ندیێن سیاسی د ناڤ حزبێن كوردستانی دا زێده‌تر بێته‌ پێشخستن و هه‌ڤده‌نگی د پرسێن چاره‌نڤیسساز دا بنیاتێ پێكڤه‌یێ بیت، تیرۆرست زێده‌تر بێ هیڤی بووینه‌ د لێدانا ئارمانجێن خوه‌ دا و نه‌شیاینه‌ پێنگاڤه‌كێ پێشڤه‌ بێن، ژبه‌ر هندێ د نها دا چوونا د ناڤ قووناغه‌كا نوو یا هه‌ڤده‌نگیێ و ئێكرێزی یا حزبان زێده‌تر حه‌زا خه‌لكێ كوردستانێ یه‌، چونكی ئارامی و سه‌قامگیریا هه‌رێما كوردستانێ هێلا سۆره‌ و پاراستنا وێژی ئه‌ركه‌كێ نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانی یێ هه‌می لایه‌نایه‌.

زانین و به‌رچاڤكرنا هه‌می راستی و روودانێن سیاسیێن هه‌رێما كوردستانێ كاره‌كێ زێده‌ ب زه‌حمه‌ته‌، هه‌روه‌سا تێكدانا وان ژی یا ب زه‌حمه‌ت نینه‌، ب تایبه‌تی بۆ وان ئه‌وێن نه‌شیاین د ڤێ قووناغێ دا رۆل و سه‌نگێ خوه‌ یێ دروست دیار بكه‌ن و ببنه‌ پشكه‌ك ژ نه‌خشێ پاشه‌رۆژا ڤی وه‌لاتی و پشتی هه‌رێم راستی گه‌فێن نه‌حه‌زێن كوردستانێ بووی و روویێ ئابووری ڤه‌ كه‌فتیه‌ به‌ر مه‌ترسیێ و تووشی ڤێ قه‌یرانا دارایی بووی و پێشمه‌رگه‌ و ده‌زگه‌هێن ئه‌وله‌هیێ یێن ڤی وه‌لاتی بووینه‌ قه‌لغانێ پاراستنا كه‌رامه‌تا كوردستانیان و ژماره‌كا زێده‌ یا ئاواره‌یان به‌رێ خوه‌ دایه‌ كوردستانێ. هیڤیه‌ك هه‌بوو كو هێزێن كوردستانێ هه‌ست ب مه‌ترسیا ڤێ قووناغێ بكه‌ن و هه‌ست ب ئێكرێزی و ئێك هه‌لویستی و ئێك گوتاریێ بكه‌ن و ده‌ستا ژ تێكدانا وێنه‌یان به‌رده‌ن، به‌لێ ب مخابنی ڤه‌، نه‌ ب تنێ نه‌شیان راستیان بۆ خه‌لكی ڤه‌گوهێزن، به‌لكی ده‌ست ب تێكدانا وێنه‌یان كر و ب حه‌زه‌كا زێده‌ و زاخه‌كا زێده‌ و ب هه‌مان زمان و هه‌مان ره‌فتارا به‌ری ڤان روودانان ده‌ست ب موزایدێن سیاسی كرن و ده‌ست ب هێرشكرنێ و ره‌خنه‌گرتنێ كرن، مه‌ باوه‌ری ب هندێ هه‌یه‌ كو ره‌خنه‌گرتن و ئازادیا راده‌ربرینێ و خه‌باته‌كا پیرۆزه‌ و خوینه‌كا زێده‌ ژ پێخه‌مه‌تی هاتیه‌ رێتن، كو خه‌باتا وان بوو ئه‌وێن نها هێرش ل سه‌ر دهێته‌كرن و دهێنه‌ برینداركرن، له‌ورا دبێژم ئه‌وێن ره‌خنه‌گرتنا بێ بنه‌ما دكه‌ن مفا ژ وی به‌رهه‌می وه‌رگرتیه‌ كو پیرۆزیان بێ قیمه‌ت دكه‌ن، ئه‌ڤجا هه‌كه‌ ئه‌ڤه‌ د خه‌ما خه‌لكی دا بان، بلا د ده‌مێ خوه‌ دا وان ئالیان پرسا ده‌ستووری ئێخستبا د كارێ په‌رله‌مانی دا و كار ل سه‌ر وی پرۆژه‌ی هاتبا كرن و ده‌ستووره‌ك بۆ ڤێ هه‌رێمێ دانابا و ئێدی د ڤالاهیا ده‌ستووری دا نه‌ ژیاباین، دا كو وه‌لات ب ڤالاهیه‌كا زێده‌ یا بێ سه‌رۆك ده‌رباز نه‌بیت، هه‌تا كو نه‌چار بووین ماوێ سه‌رۆكاتیێ درێژ بكه‌ن، كو هه‌می هێز ب خوه‌ خودان بریار بوون و نها ژی كو بارودۆخێ هه‌رێما كوردستانێ ژ روویێ گه‌فا تیرۆرستان و دارایی ڤه‌ نه‌یا ئارامه‌ و پێشمه‌رگه‌ و سه‌رۆك د خه‌ما پاراستنا سه‌روه‌ریا ڤی وه‌لاتی دانه‌، خه‌لكه‌كی بارودۆخ بۆ خوه‌ ب ده‌لیڤه‌ دیتیه‌ كو خوه‌ بكه‌نه‌ قاره‌مان، لێ ئه‌و نزانن ڤی ملله‌تی بریار دایه‌ و پاشه‌رۆژا خوه‌ ب ده‌ستێ خوه‌ دیار بكه‌ت نه‌ ب گۆتنا چه‌ند درووشمێن ته‌یسۆك و بێ كریار، كو ڤێ گاڤێ ژی هوون رێگربوون ژ دستووره‌كی و هه‌وه‌ نه‌هێلا ئه‌ڤ وه‌لاته‌ ببیته‌ خودان سه‌روه‌ریه‌كا دی، دڤێت خه‌لكێ كوردستانێ ژ راستیا وێنه‌یان پرسیار بكه‌ت و بزانن هوون به‌رده‌وام وێنه‌یان ب شكه‌ستی و ب وی شێوێ هه‌وه‌ دڤێت نیشا بده‌ن و راستی دێ هه‌ر دیاربن.

حوكمرانیا ناڤه‌ندی و خرڤه‌كرنا هه‌می ده‌ستهه‌لاتان ل عیراقێ د ده‌ستێ ئێك كه‌سی و ئێك گرۆپ و ئێك ئالی دا، كو به‌ری نها ل عیراقێ هه‌بوو ب دووماهی هاتیه‌ و ل گۆر ده‌ستوورێ 2005ێ هاتیه‌ په‌سه‌ندكرن سیسته‌مه‌كێ دی یێ حوكمرانیێ كو فیدرالیه‌ ل عیراقێ دهێته‌ په‌یره‌وكرن. له‌ورا به‌هرا پتر یا بۆچوونان دبێژن كو عیراقا به‌رێ چ جارا نازڤریته‌ڤه‌، باشه‌ چ فاكته‌ر بوون ئه‌و بۆچوون زێده‌تر لێ كرین و واقعه‌كێ هوسا سه‌پاندی كو پێكهاتێن دی یێن ناڤا عیراقێ، ب تایبه‌تی سونه‌ و توركمان و ئه‌وێن دی ژی ل دویف دروستكرنا كیانه‌كێ بگه‌ڕن كو واتایا سه‌ربخۆیا بریاردانێ تێدا بیت.
بێگومان حوكمرانیه‌كا دكتاتۆرانه‌ كو نها د دونیایا نوو دا جهێ ڤێ مۆدێلێ نینه‌ و ناگونجیت. ئه‌ڤه‌ هنده‌ك بابه‌تێن گه‌له‌ك هوور و مێژوویی نه‌ و ره‌هه‌ندێن وێ هند دكورت نینن كو د بابه‌ته‌كی دا جهێ وان بێته‌ كرن. لێ ب تنێ بۆ به‌رچاڤكرن من ئاماژه‌ پێ كر. هه‌كه‌ بزڤرینه‌ حوكمرانیا نوری مالكی كو دخواست عیراقێ بۆ به‌ری 2003 یێ بزڤرینیت، لێ بزاڤ نه‌كرن بۆ به‌لاڤكرنا داهاتیان و هه‌ڤپشكیا راسته‌قینه‌ یا پێكهاتان دا كو بشێت حه‌زا عیراقه‌كا نووتر د چاڤێ وان پێكهاتان دا بچه‌سپینیت. به‌لكی به‌رده‌وام مژوولی هندێ بوو كا كیژ رێك ب سه‌ناهیتره‌ كو وه‌كی دكتاتۆره‌كی ره‌فتارێ بكه‌ت و كیژ قانوون دێ شێت ده‌ستهه‌لاتێ د ده‌ستێ وی دا خرڤه‌كه‌ت، ل هه‌مان ده‌می بزاڤ دكرن كو باوه‌ریێ د ناڤ پێكهاتێن عیراقێ دا لاواز بكه‌ت. هه‌تا كو نها بۆچوونا پشكه‌كا سیاسیان ئه‌وه‌، ده‌ركه‌فتنا داعش یا گرێدایه‌ ب ئه‌نجامێن سیاسه‌تا مالكی ڤه‌. ئه‌ڤجا ب ئاشكرایی نابینم كو عیراق د كه‌شه‌كێ سه‌قامگیر دا بمینیت و هه‌ر بزاڤه‌ك ژی بۆ ئێكگرتنا عیراقێ ژبلی دروستكرن و كووركرنا هه‌ڤركیێ چ به‌رهه‌مه‌كێ دی نابیت، چونكی ئه‌ڤه‌ ل سه‌ر ئاستێ نه‌ته‌وه‌ و مه‌زهه‌ب و پێكهاتیان كه‌ڤن بوویه‌، به‌لكو بابه‌تێ فیدرالیێ و شیانا ئاڤاكرنا عیراقه‌كا دی هه‌یه‌، نه‌كو بزاڤكرن بۆ ب هێزكرنا عیراقه‌كێ ب تنێ ل به‌ غدا حوكم لێ بێته‌ كرن!.
ژ ئالیه‌كێ دی هه‌تا نها دیار نینه‌ ئه‌رێ شه‌رێ داعش هه‌تا كیژ قووناغێ دێ ل عیراقێ مینیت؟ ئه‌رێ سونه‌ دێ چنه‌ به‌ره‌یێ دژی داعش و ب ئێكجاری بریاره‌كا ژ وی جۆری دده‌ن؟ ئه‌رێ كورد دێ بسه‌ركه‌ڤن و دێ چ بریار ده‌ن؟ چونكی كورد تاكه‌ پێكهاتیه‌ ل عیراقێ ئه‌گه‌ر بڤێت دێ نه‌خشه‌ی گهۆریت. هه‌روه‌سا هه‌تا چ راده‌ كاودانێن ناڤخۆیی و جیهانێ دێ بۆ بریارێن سه‌ركردایه‌تیا سیاسیا كوردی دهاریكار بن؟ ئه‌رێ شیعه‌ و ب تایبه‌تی مه‌رجه‌عێن وان دێ گه‌هنه‌ وێ باوه‌ریێ كو ئه‌و نه‌شێن ب تنێ حوكمی ل عیراقێ بكه‌ن؟ لێ ب دیتنا من عیراقێ هند شیان نه‌ماینه‌ ڤان هه‌می هه‌ڤڕكی و ئاریشێن ناڤخۆیی هه‌لگریت، زێده‌باری كو چ پێكهاتێن عیراقێ ڤی به‌رهه‌ڤ نینن ل بن سیبه‌را ئێك پارچه‌یا عیراقێ بمینن.

شه‌ڕێ داعشێ ب تنێ ئه‌گه‌رێ هندێ نه‌بوو جیهان ئه‌ڤرۆ ب وێ مه‌نده‌هوشیێ و ب وێ ئیرادا كوردان و قه‌هره‌مانیا وان هه‌ڤسۆز بیت، به‌لكی پشكه‌ك ژ وێ گرنگیا جیهانیبوونا كوردان یا گرێدایه‌ ب سیاسه‌تا خوه‌گونجاندنێ، ب تایبه‌تی راگرتنا هه‌می هه‌ڤكێشێن ده‌ڤه‌رێ و جیهانی و ل به‌رچاڤگرتنا به‌رژه‌وه‌ندیا خوه‌ ل به‌ری وان هه‌می به‌رژه‌وه‌ندیێن بووینه‌ پارچه‌ك ژ هه‌ڤڕكیێ. ئه‌ڤ سیاسه‌ته‌ یا ب ساناهی نه‌بوو، هه‌كه‌ ‌بارێ ناڤخۆیی ب تایبه‌تی ئێك هه‌لویستی و ئێك ده‌نگی پشته‌ڤان نه‌بایه‌، چاڤێ بارا پترا میدیا و ناڤه‌ندێن ڤه‌كۆلینێ یێن جیهانی نها ل سه‌ر پرسا كوردان نه‌دبوو.
بۆچوون و ڤه‌كۆلین جهێ هیڤیه‌كا زێده‌ مه‌زنن، هه‌می ئاماژه‌ ‌دبێژن: پێگه‌هێ كوردان د ده‌ڤه‌رێ دا هه‌میێ ب هێزه‌، هه‌ر وه‌سا نیشانا ب ده‌ستڤه‌ئینانا پشته‌ڤانیه‌كا زێده‌تره‌. ئه‌ڤ خاله‌ یا گرنگه‌ ‌بۆ كوردان و بۆ هه‌ڤپه‌یمانێن كوردان ژی، كو د پاشه‌رۆژه‌كا نێزیك دا دێ وه‌رچه‌رخانه‌كا مێژوویی ل ده‌ڤه‌رێ روو ده‌ت، یا گرنگ ئه‌وه‌ كورد بشێن ب ڤێ سیاسه‌تێ و ب ڤێ سه‌قامگیریێ و ب وێ باوه‌ریا ب دیمۆكراسیێ هه‌ی پارچه‌ك بن ژ وی نه‌خشێ نوو دهێته‌ دارێشتن. بۆچوونێن هنده‌ك ژ ڤه‌كۆله‌ران سه‌باره‌تی شه‌ڕێ داعش دروستن، به‌لێ زێده‌باری ڤێ ئێكێ ژی بلا ژبیر نه‌كه‌ین كو ئه‌ڤه‌ ب باوه‌ری و سه‌ركردایه‌تیه‌كا پێشمه‌رگان و ‌ ته‌حه‌دیا به‌رامبه‌ر هاتیه‌كرن، هه‌روه‌سا دوژمن و نه‌یارێن مه‌ ئه‌و ترسه‌ هه‌یه‌ كو نه‌خشێ پاشه‌رۆژێ یێ ده‌ڤه‌رێ به‌رهه‌مێ وێ بۆ كوردان بیت، ئه‌ز پشتراستم ژی به‌رهه‌مێ وێ ب ڤێ سیاسه‌تێ هه‌ر بۆ نه‌ته‌وه‌یه‌كا وه‌كی كوردایه‌ و ب وێ رێبه‌رایه‌تیا جه‌نابێ سه‌رۆك مه‌سعود بارزانی سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ و ب وێ پشته‌ڤانیا مه‌زنا خه‌لكێ كوردستانێ.
نها قووناغ یا د هندێ دا بیروبۆچوونێن حزبی د به‌رژه‌وه‌ندا ئێك هه‌لویستی و ئێكگرتنا پرسا كوردی دانه‌. ئه‌ڤه‌ ‌ئه‌ركه‌كێ نه‌ته‌وه‌یی و نشتیمانی دسه‌پینیت بسه‌ر وان هێزێن به‌رۆڤاژیا زۆربه‌یا خه‌لكێ كوردستانێ ره‌فتارێ دكه‌ن و نه‌ڤێت ئه‌ڤ قووناغه‌ ب مه‌زنی و هه‌یبه‌تا كوردان ب دووماهیك بێت و بگه‌هینه‌ وی كه‌نارێ ئارامێ ئارمانجه‌كا مێژوویی و نه‌ته‌وه‌یی و خه‌باته‌كا چه‌ند سالیا تژی قوربانی یا ملله‌تێ مه‌ ‌بوویه‌. ئه‌رێ ئه‌م دشێین چ پێنگاڤ ب هاڤێژین؟ راسته‌ پێنگاڤ ب ساناهی نینن، به‌لێ پا ئیراده‌ یا هه‌ی. پێدڤیه‌ كورد د ڤێ قووناغێ دا خوه‌ بۆ وی واری پتر به‌رهه‌ڤ بكه‌ن. هیزێن سیاسی یێن كوردستانێ ده‌ستان ژ موزایدێن سیاسی و یاریكرنێ ب هه‌ستێ خه‌لكی به‌رده‌ن. میدیا گرنگیێ بده‌نه‌ ‌وان بابه‌تێن دبنه‌ پشته‌ڤان یان جهێ هشیاریا زێده‌ترن بۆ ئاراسته‌كرنا تاكی د كۆمه‌ڵگه‌هێ دا و به‌ر ب ئارمانجا نه‌ته‌وه‌یی و نیشتیمانی بچن. ریكخراوێن جڤاكێ مه‌ده‌نی هه‌ست ب به‌ر پرسیاریه‌كا مه‌زنتر بكه‌ن و بزانن ئه‌ڤ قووناغه‌ دووماهیكا وێ بۆ نه‌ته‌وه‌یه‌كی یه‌ قوربانی و خوینه‌كا زێده‌ رشتیه‌. ئه‌گه‌ر ئه‌ڤ هه‌ستكرنه‌ و ئینتیمایه‌ هه‌بیت، هینگێ كاریگه‌ریا بزاڤێن پیسێن نه‌یارێن مه‌ نه‌شێن ده‌رزا بێخنه‌ د ‌ناڤ ئێكرێزیا كوردان دا و هینگێ ژی ب هێز و باوه‌ریه‌كا نه‌ته‌وه‌یی دێ د نه‌خشه‌یێ نوو یێ ده‌ڤه‌رێ دا بینه‌ خودان كیانه‌ك، كو كه‌رامه‌تا نه‌ته‌وه‌یی یا كوردان تێدا یا پاراستی بیت و ب شێوه‌كێ ئاشتیانه‌ دگه‌ل ملله‌تێن ده‌ڤه‌رێ بژین.

ژ وێ‌ ئارمانجا سه‌رۆك مه‌سعوود بارزانی سه‌رۆكێ‌ هه‌ریما كوردستانێ‌ سه‌حكه‌ینه‌ ئیكگرتنا هێزا پێشمه‌رگێ‌ كوردستانێ‌ وه‌كی پێنگاڤه‌كا نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانی و ب دامه‌زرایكرنا پێشمه‌رگه‌ی، دێ باشتر شێین هه‌لسه‌نگاندنێ‌ بۆ قووناغێن پاشه‌رۆژا هێزا پێشمه‌رگه‌ی و پرسا نه‌ته‌وه‌یی كه‌ین. هێزا پێشمه‌رگه‌ی ل رابووری و د نها دا ب هێزترین هێزه‌ ژ روویێ‌ ئیراده‌ وباوه‌ری ب هه‌بوونا نه‌ته‌وه‌كی و خه‌بات ژ پێخه‌مه‌ت مان و به‌رگری و كه‌رامه‌تا ڤی ملله‌تی، ژ روویێ‌ سه‌ربازی ژی ڤه‌ هه‌ر چ نه‌بیت شیایه‌ ده‌سپلین و بنه‌مایێن یاسایی و مرۆڤی بپارێزیت، به‌لێ‌ نه‌بوونا دامه‌زراوه‌یه‌كا ئێكگرتی (مه‌ره‌ما من وه‌زاره‌تا پێشمه‌رگه‌ی نینه‌) چونكی وه‌كی هه‌یكه‌ل ئه‌ڤ وه‌زاره‌ته‌ سیل وانا گشتی یا ڤان هه‌می هێزانه‌، به‌لێ‌ مه‌ره‌ما من ئارمانجا سه‌رۆك بارزانی یه‌ كو ره‌نگڤه‌دانا حه‌زا نه‌ته‌وه‌یی یا كورده‌ و هێزا پێشمه‌رگه‌ی ب خوه‌یه‌، ئه‌و ئارمانج ژ روویێ‌ بنه‌مایێن یاسایی دێ‌ ڤێ‌ چه‌ندێ‌ بۆ مه‌ دیاركه‌ت یا ئێكێ‌: هێزا پێشمه‌رگێ‌ كوردستانێ‌ ب ئێك هه‌یكه‌لێ‌ سه‌ربازی یێ‌ ب هێز ل سه‌ر ده‌سپلینان ببیته‌ هێزه‌ك پێ‌ دڤێت قووناغا پاشه‌رۆژا ڤی نه‌ته‌وێ‌ ل سه‌ر بهێنه‌ دانان ژ روویێ‌ سه‌ربازی ڤه‌. دو: باشتركرنا ژین و ژیارا ڤێ‌ هێزا كو هه‌ر بریار و فه‌رمان و ئیمتیازه‌ك ئه‌گه‌ر بیت بۆ دابینكرنا ژیانا وی، نه‌ ل سه‌ر بنه‌مایێ‌ حزبی و پاشی میزاجا تاكه‌ كه‌سی. سێ: هێزه‌كا ئێكگرتی ژ روویێ‌ دابینكرنا پێدڤیێن سه‌ربازی ب ساناهیتره‌ ژ هندێ‌ ئه‌ڤ هێزه‌ل بن سیبه‌را حزبان بیت، ئه‌ڤه‌ خه‌ونا هه‌می وان كه‌سانه‌ ئه‌وێن خوینا خوه‌ ژ پێخه‌مه‌ت وه‌لاتی پێشكێش دكه‌ن، یا چارێ‌: وی ده‌مێ‌ هێزه‌كا ب هێز دهێته‌ دروستكرن، راهێنان و مه‌شقێن سه‌ربازی دێ‌ ب ساناهیتربن بۆ نووكرنا وان هێز و شیانێن زانستی و جه‌سته‌یی و سه‌ربازی وزانیاریان دا ب هێزتربن. یا پێنجێ‌: دێ‌ هێزه‌ك بیت واتایه‌كا دی یا كوردستانی هه‌بیت و دێ‌ بیته‌جهێ‌ پشتراستیا زێده‌تر یا وه‌لاتیان، هه‌ر چه‌ند نوكه‌‌ ب تنێ‌ ناڤێ‌ پێشمه‌رگه‌ی پشتراستیه‌ بۆ خه‌لكی، به‌لێ ل وی ده‌می دێ ژیبوونا بۆ وێ هێزێ زێده‌تر لێ‌ بهێت. هێزه‌كا ئێكگرتی د ڤێ‌ قووناغێدا پێدڤیه‌كا گه‌له‌ك ب مفایه‌، د شه‌رێ دژی داعشێ‌ دا ڤێ‌ پێدڤی یێ‌ سه‌رۆك بارزانی پالدا بوو ڤێ‌ ئارمانجێ‌، كو دڤێت وه‌زاره‌تا پێشمه‌رگه‌ی پێنگاڤێن ئێكگرتنا هێزا پێشمه‌رگه‌ی ده‌ست پێ‌ بكه‌ت، چونكی ڤێ‌ هێزێ ئه‌و راستی سه‌لماند هێزه‌كا كوردستانی یه‌ و دشێت رووبروو ته‌حه‌دیان بیته‌ڤه‌. نوكه‌ ژی كو چاڤێ‌ دنیایێ‌ یێ‌ ل سه‌ر سه‌ركه‌فتن و باوه‌ریا پێلایی یا پێشمه‌رگه‌ی پێنگاڤه‌كا ل ڤی جۆری ئیعتبارا ڤێ‌ هێزێ‌ دێ‌ زیده‌تركه‌ت و حه‌زا هاریكاریكرنا پێشمه‌رگه‌ی ژ لایێ‌ وه‌لاتێن هه‌ڤپه‌یمانڤه‌ دێ‌ ب مفاتر كه‌ت. ڤێ‌ پێنگاڤێ‌ ب تنێ‌ سیاسی و حزب و حوكمه‌ت به‌س نینن پشته‌ڤانیێ‌ لێ‌ بكه‌ن و ئیرادا ب سه‌رخستنا ڤێ‌ بریارێ‌ ب سه‌ربێخن، به‌لكی ئه‌ڤه‌ ئه‌ركێ‌ ره‌وشه‌نبیر و مامۆستا و ناڤه‌ندێن ئه‌كادمی و رێكخراوێن كۆمه‌لگه‌هیا مه‌ده‌نی و.. . هتد كو گرنگیا هێزه‌كا نه‌ته‌ویی و نیشتمانی د چارچووڤێ‌ دامه‌زراوه‌یه‌كێ‌ وه‌كی وه‌زاره‌تا پێشمه‌رگه‌ی شرۆڤه‌ بكه‌ن و زێده‌ترین گفتۆگۆ ل سه‌ر بێته‌كرن بۆ هندێ‌ د پێنگاڤا دا بۆچوون بهێنه‌ كۆمكرن ب مه‌ره‌ما ده‌وله‌مه‌ندكرنا ڤی پرۆژه‌ی، نه‌وه‌كی كه‌سه‌كی ب به‌رته‌نگی هزر بكه‌ت و ڤێ‌ پێنگاڤێ‌ بخینیت و هێرشی ڤێ‌ حزبێ‌ و وێ‌ حزبا هه‌نێ‌ بكه‌ت. ئه‌ز دبێژم ئه‌ركێ‌ میدیایا كوردیه‌، پرسه‌كا هۆسا نه‌ئێخیته‌ دچارچووڤێ‌ هه‌ڤركی و بیر و بۆچوونێن جودا نه‌ ئیننه‌ پێشچاڤ، به‌لكی هه‌ولبده‌ت زێده‌ترین زانیاریان و زێده‌ترین گفتۆگۆیێن به‌رهه‌مدار بده‌ته‌دیاركرن ژ پێخه‌مه‌ت رۆل دیتنێ‌ د ڤێ‌ پروسێ‌ دا كو پاشه‌رۆژا نه‌ته‌وه‌یه‌كی پێڤه‌ یا گرێدای یه‌.

زێده‌گاڤی نینه‌ كو خه‌سله‌تێن نه‌ته‌وه‌یی و كریارێن سه‌رۆك (مه‌سعود بارزانی) وه‌كی خوه‌ بێنه‌ گۆتن پاشی بكه‌نه‌ نموونه‌ دا مێژوو بنڤیسیت و نها ژی مفای ژێ وه‌ربگرین، نه‌ ئه‌م وه‌كی نه‌ته‌وا كورد به‌لكی ئه‌وێن دژایه‌تیكرنا كوردان وه‌كی درووشمه‌كی هه‌لگرتی و ته‌خسیریێ ناكه‌ن د ئێشاندنا ڤی ملله‌تی دا. ئه‌ڤ سه‌رۆكه‌، كو هه‌ژی یه‌ (پێشمه‌رگه‌) ناسناڤێ وی بیت راسته‌ وه‌كی ئه‌ركێ فه‌رمی و یاسایی (سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ یه‌) به‌لێ ب كریار و ب خه‌مخۆری شیا ناسناڤێ خوه‌ كو شانازیێ پێڤه‌ دكه‌ت (پێشمه‌رگه‌) بینیته‌ به‌رچاڤێن هه‌می دونیایێ.
ل وی ده‌مێ داعش و ئه‌وێن ل پشت هێرشێن داعشێ بووین هه‌وله‌ك بوو ژ وان هه‌می هه‌ولێن هاتینه‌دان بۆ تێكشكاندنا ئیرادا كوردان و ژناڤبرنا هه‌بوونا نه‌ته‌وه‌كی، ئه‌و نه‌شێن ب ساناهی د ڤێ قووناغا مه‌زن دا كوردان قه‌بوول بكه‌ن، ژبه‌ر هندێ ڤیا ب ڤان هێرش كوردان بێشینن دا ژ هه‌یبه‌ت و مه‌زنیا كوردان كێم بكه‌ن، راسته‌ سه‌ركه‌فتنه‌كا ده‌مێ بده‌ستڤه‌ئینا، به‌لێ ئه‌ڤ سه‌ركه‌فتنا وان بوو هێزه‌كا كاریگه‌ر دا كو كورد ب ئیراده‌یه‌كا مه‌زنتر و ب سه‌رۆك و پێشمه‌رگێ جاران روو ب روو وێ ته‌حه‌دیێ ببیته‌ڤه‌ و مه‌ دیت چ گورزه‌كێ گران و ب هێز ل وان تاریپه‌رستان دا و ئه‌و ده‌ڤه‌ر ژێ ستاندنه‌ڤه‌ ئه‌وێن ڤیاین خوینا كوردان تێدا حه‌لال بكه‌ن.
گوتارا سه‌رۆك و پێشمه‌رگه‌ مسعوود بارزانی ل چایێ شنگالێ نیشاندانا هیڤیا خوه‌ یا مه‌زن كو گۆت هیڤیا من ئه‌وبوو ل ڤێرێ مزگینیا سه‌ركه‌فتنێ رابگه‌هه‌ینم، واتایه‌كا مه‌زن بوو و به‌رسڤه‌ك بوو بۆ دوژمن و نه‌یارێن كوردان و وێ هێزا درنده‌ یا داعش و پشته‌ڤانێن داعش، كو ئه‌م ملله‌ته‌كین ب ده‌ست و باز و ئیرادا خوه‌ و قوربانیدان و ب باوه‌ری به‌رگریێ دكه‌ین و ئه‌ردێ مه‌ كورستانه‌ بۆ ئه‌وێن ده‌ستێ خوه‌ بۆ ئازادی یا نه‌ته‌وه‌یی و نیشتیمانیا مه‌ درێز دكه‌ن. وی هه‌ستێ سه‌رۆك بارزانی ل چیایێ شنگالێ واتایه‌كا كوور یا سه‌ركه‌فتنا راست و ئیراده‌یه‌كا مه‌زنا نه‌ته‌وه‌یی بوو، ب ته‌مامی ده‌ربرین ژ هه‌یبه‌تا پێشمه‌رگه‌ی دكر. ئه‌و پێشمه‌رگێ دنیا مه‌نده‌هۆشكری ب قاره‌مانی و رووبریبوونێن خوه‌ ل به‌رامبه‌ر هێزه‌كا درنده‌یا وه‌كی داعش، كو ل دووڤ چ بنه‌مایه‌كێ ئاینی و ئه‌خلاقی و جڤاكی و مافێن مرۆڤی ناچن. پێشمه‌رگه‌ شییا هه‌یبه‌ته‌كێ پێشكێش بكه‌ت و سه‌رۆك بارزانی ژی وه‌كی پێشمه‌رگه‌ و سه‌رۆك نوونه‌راتیا وێ هه‌یبه‌تێ بكه‌ت. ژ به‌ر هندێ سه‌ركه‌فتنا ئیرادا راسته‌قینه‌یا كوردان یا گرێدایه‌ ب ڤان سه‌ركه‌فتن و شانازیێن كوردان د ڤی شه‌ریدا كو كورد ژ پێش هه‌می دنیایێ ڤه‌دكه‌ت بۆ هه‌میان دیاربوو و سه‌رۆك بارزانی ژی زڤرانده‌ڤه‌ وه‌ك پێشمه‌رگه‌یه‌ك بۆ هه‌مان وان مێژوویێن سه‌رۆكی د ژیانا خوه‌ یا خه‌باتێ دا بجهئینای.