ژ وان بنه‌مایان كو بناغه‌نه‌ بۆ ده‌وله‌تبوونێ رێگر نینن ل هه‌مبه‌ر كوردان، ئاخ و ناسنامه‌ و ئابووری و زمان و كه‌لتور و مێژوو و. . هتد. به‌لێ دانپێدانا نیڤده‌وله‌تی و به‌رژه‌وه‌ندیێن هه‌رێمی و جیهانی رێگرێن مه‌زن بوون ل هه‌مبه‌ر ڤێ دۆزێ، نها پێشڤه‌چوونه‌ك د ڤی بابه‌تی دا هه‌یه‌ و كورد یێ ژ پێنگاڤ و حه‌زا خوه‌ یا مه‌زن نێزیك بووین، ده‌رفه‌تا پشتی شه‌ڕێ جیهانیێ ئێكێ بۆ دروستكرنا ده‌وله‌تا كوردی و ژناڤبرنا وێ ده‌رفه‌تێ و پشتی هینگێ شه‌ڕێ ١٩٩١ یێ كه‌نداڤی و هه‌رفاندنا رژێما به‌عس ل ٢٠٠٣ و هه‌تا شه‌ڕێ داعش، ده‌رفه‌تا ژ ڤی جۆری نها كێمتر بووینه‌، هینگێ ده‌رگه‌هێن نیڤده‌وله‌تی هند ڤه‌كری نه‌بوون بۆ دۆزا كوردی، كو ئه‌ڤرۆ سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ مه‌سعود بارزانی رێبه‌ریا ڤێ قووناغێ دكه‌ت و ئاماژه‌ ژی دئاشكرانه‌ كو به‌شه‌كێ مه‌زنێ ئه‌و وه‌لاتێن هه‌ڤپه‌یمان یان ژی هه‌ڤ سوزیه‌ك بۆ پرسا كورد هه‌ی، ب ئاشكرایی دانپێدانێ ب هندێ دكه‌ن كو ئێدی ئه‌ڤ قۆناغه‌ ناچیته‌ سه‌ری كو كورد ببنه‌ خودان كیانه‌كێ نه‌ته‌وه‌یی. ئاماژێن سه‌قامگیریا ئه‌منی و گه‌شه‌كرنا بنه‌مایێن دیمۆكراسیێ و به‌رفره‌هبوونا رادێ پێكڤه‌ژیانێ و ڤه‌كرن ل هه‌مبه‌ر پره‌نسیبێن مافێ مرۆڤی و ئاشتیێ و پرسا رووبروو بوونا تیرۆرێ كو نها كورد به‌رچاڤترین هێزه‌ شیانێن شكاندنا تیرۆرستان هه‌بن، ده‌رگه‌هێن نیڤده‌وله‌تی زێده‌تر بۆ كوردا ڤه‌كرینه‌، وه‌كی ماف چ به‌ند نینن بشێن رێگریێ ل ڤی مافی بكه‌ن، به‌لكو مافێ چاره‌نڤیس ئێكه‌ ژ به‌ندێن نه‌ته‌وێن ئێكگرتی. فاكته‌رێن ناڤخۆیی گرنگیه‌كا ئێكجار زێده‌ هه‌یه‌ و بۆ هندێ مل ب ملێ وان نێزیكبوونێن نیڤده‌وله‌تی كورد پێنگاڤێن خوه‌ خوَرتر بكه‌ن دا حه‌زا مه‌زنا ڤێ نه‌ته‌وێ بجهبینن، كو دامه‌زراندنا كیانه‌كێ نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانیه‌، ئانكو رێخوه‌شكرنه‌كا دی یه‌ بۆ پێكڤه‌ژیانا ئاینی و نه‌ته‌وه‌یی و مه‌زهه‌بی ل كوردستانێ، كو پێكهاتیێن وێ ژی ب ڤی شێوه‌ی بووینه‌. هه‌كه‌ پرسیارا فاكته‌رێن ناڤخۆیی بهێته‌كرن دڤێت د ئاستێ تێگه‌هشتن و پرۆگرامێ پارتێن كوردی ڤه‌ به‌رێخو بده‌ینێ، بزاڤه‌كا پتر ده‌ست پێ بكه‌ت بۆ ئێك گوتاریێ و ئێك شیان و جیاوازیا بده‌ینه‌ ره‌خه‌كی، هندی بشێن هێلا گشتی یا نه‌ته‌وه‌یی به‌رچاڤ بگرن و هند گرنگیێ ب به‌رژه‌وه‌ندێن حزبی نه‌ده‌ن، ئه‌ڤه‌ ئه‌ركه‌كه‌ ئه‌ز نابینم كو حزب ژێ دوور بكه‌ڤن، ئه‌گه‌ر ژی وه‌كی تێته‌ گۆتن ل دژی ڤێ حه‌زێ سیاسه‌تێ بكه‌ن دێ ل هه‌مبه‌ر مێژوویێ به‌رپرسیاربن، هه‌ر هێزه‌كا ل كوردستانێ به‌رۆڤاژی حه‌زا نه‌ته‌وه‌یی ره‌فتار كربیت زه‌ره‌را گشتی بوویه‌، به‌لێ زێده‌تر پنیه‌كا ره‌ش بوویه‌ ب ناڤچاڤێن وان حزباڤه‌. ئه‌ڤ حه‌زا مه‌زن، قوربانی ژ پێخه‌مه‌ت هاتینه‌دان، یا ل هه‌مبه‌ر ئه‌زموونه‌كا گه‌له‌ك هه‌ستیاردا، ئاماده‌كاری ژی راسته‌ ل سه‌رخوه‌ بووینه‌ به‌لێ كاریگه‌ری هه‌بوویه‌، ژبه‌ر هندێ ئێدی دڤێت ئه‌ڤ حه‌زه‌ ژ ناڤ حزبا بێته‌ ناڤ خه‌لكی و ناڤه‌ندێن ڤه‌كۆلینێ و زانكۆ و رێكخراوان دا، ژ بۆ هندێ ئه‌ڤ پرسه‌ ب شێوه‌كێ گشتی بهێته‌ پێناسه‌كرن و ئه‌وێن ترس ژی ڤێ پرسێ هه‌ی ژ به‌ر هه‌ر ئه‌گه‌ره‌كی بیت، كه‌هی بكه‌ین كو ئێدی قوَناغ یا گونجایه‌ و دڤێت بریارێ ل سه‌ر بده‌ین.

بزاڤێن دبلۆماسیێن كوردی ل سه‌ر ئاستێ وه‌لاتێن زلهێز و بریارده‌ر و وه‌لاتێن دوستێن دیمۆكراسی و ئاشتیێ و پێكڤه‌ژیانێ، گرنگیا ئه‌وه‌ كا چه‌ند كارتێكرن ل سه‌ر پرس و پاشه‌رۆژا كوردان دروست كریه‌، بێگومان ئه‌ڤ چه‌نده‌ یا رێژه‌یی یه‌ و د هه‌ر پێنگاڤه‌كێ دا د شیان دا نینه‌ ئارمانجا گشتی ب شێوه‌كێ به‌رفره‌ه بجهبێت، به‌لێ ژ سه‌ركه‌فتنا سیاسه‌تا دبلۆماسیا كوردی و ب تایبه‌تی یا مه‌سعود بارزانی سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ دیار بوویه‌ كو ئه‌م كێمتر نه‌بووینه‌ ژ وه‌لاته‌كێ خودان سه‌روه‌ری، مانۆرا دبلۆماسیا ڤێ جارێ یا سه‌رۆك بارزانی بۆ ئه‌مریكا و هنگاریا و چیكێ سه‌ركه‌فتنا وێ زێده‌تر دیار دبیت كو كوردان ده‌نگه‌كێ بلندتر د جیهانێ دا هه‌یه‌، چونكی ل گه‌ل بهارا عه‌ره‌بی مه‌ ده‌رگه‌هێن خوه‌ بۆ ئاواره‌ یێن سووریا ڤه‌كرن و زێده‌تر ژ شیانێن كوردی و حوكمه‌تا كوردی خزمه‌تا ئاواران هاته‌كرن، ده‌نگێ بلندێ كوردی د جیهانێ دا ل خوه‌گرتنا ئاین و نه‌ته‌وێن جودا جودا و پاراستنا وان بوو ژ ده‌ستێ تیرۆرێ، ئه‌ڤرۆ ژی د به‌ره‌یێ دژی تیرۆرێ دا هه‌ر ئه‌و ده‌نگێ بلند مه‌ هه‌یه‌، له‌ورا ئه‌م نموونه‌كا بلندین د سه‌ره‌ده‌ریكرنا پێكڤه‌ژیانێ و دیمۆكراسیێ دا، ژ پێخه‌مه‌ت جیهانه‌كا ئارام و ته‌نا مه‌ قوربانی و زیانێن مه‌زن د شه‌ڕێ رێكخراوا تیرۆرستی یا داعش داینه‌، هه‌ر وه‌كی هه‌می گاڤا دهێته‌ گۆتن: پێشمه‌رگه‌ ژ پێش جیهانێ ڤه‌ شه‌ڕی دكه‌ت.
ئه‌و سه‌ره‌دانا دبلۆماسیا سه‌رۆك بارزانی كو جوداهیه‌ك ئێخستیه‌ د ناڤ سه‌ره‌دانێن دی دا، پرسا ده‌ڤه‌رێ و پاشه‌رۆژا ده‌ڤه‌رێ یه‌، ب تایبه‌تی به‌رچاڤبوونا پرسا كوردی، سه‌رۆك بارزانی ڤێ جارێ ب ده‌نگه‌كێ بلندترێ نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانی و ب سه‌ربلندیه‌كا دی یا مرۆڤاتی و خزمه‌تكرنا ئاوارێن وه‌لاتێ خوه‌ رویبری وانا دبیت هه‌كه‌ خودانێن بریارێ نه‌بن كارتێكرن ل سه‌ر دروستكرنا رایا گشتی زێده‌تر دبیت بۆ پرسا كوردی، وێ سه‌ره‌دانێ گه‌له‌ك خالێن وه‌رچه‌رخانی تێدانه‌، به‌لێ ئه‌م دشێین پشتا خوه‌ ب هندێ گه‌رم بده‌ین كو ده‌نگێ بلندترێ كوردان د جیهانێ دا دزڤڕیت بۆ سه‌ركه‌فتنا مه‌ د ئیرادا نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانی و پره‌نسیپێن مافێ مرۆڤی و دیمۆكراسیێ و رێزگرتنا بۆچوونێن جودایێن ئاینی و مه‌زهه‌بی.
ژ ئالیه‌كێ دی ڤه‌ ده‌نگ بلندكرنا نه‌حه‌ز و دژبه‌رێن كوردان هه‌مبه‌ری سه‌ره‌دانا سه‌رۆك بارزانی ئه‌و بۆچوونا سه‌ری زێده‌تر بۆ مه‌ پشتراست دكه‌ت، كو ئه‌م ل كیرا وان هه‌می هه‌ڤكێشا و د وێ خالا گرنگ داینه‌، له‌ورا پێدڤیه‌ ئێدی پرسێن ناڤخۆیی كێم بكه‌ین و به‌ر ب گه‌هاندنا ئارمانجێن پرسێن گرنگ پێنگاڤان بهاڤێژین و ب ده‌نگه‌كێ بلندتر ژ جاران بێژینه‌ جیرانێن كوردان كو ئه‌م خالا سه‌قامگیریا ده‌ڤه‌رێینه‌ و چ جارا و نه‌بووینه‌ جهێ نه‌رازیبوونێ و نه‌ئارامیێ.

پێشكه‌فتنا هه‌ر وه‌لاته‌كی یا گرێدایه‌ ب ته‌ناهی و ئاسایشێ ڤه‌، هه‌رێما كوردستانێ ژی د قووناغێن ده‌ستپێكا ژیانا سیاسی و دیمۆكراسی دا بۆ بنیاتنانا ڤی كیانی، پێنگاڤێن باش د ڤێ پرسێ دا هاڤێتینه‌ و شیایه‌ ب رێیا ده‌زگه‌هێن ئه‌منی ستراتیژیه‌كا موكم یا ئه‌منی دابرێژیت و هه‌تا راده‌كێ زێده‌ ژی یا سه‌ركه‌فتی بوویه‌، چ جاران ئارامی و سه‌قامگیریا سه‌ركه‌فتی نه‌بوویه‌ هه‌كه‌ هێز و لایه‌نێن سیاسی و خه‌لك نه‌بنه‌ پشكه‌ك ژ وێ ستراتیژیه‌تا بۆ ته‌ناهیێ دهێته‌ دارێتن.
د ڤێ ژی دا ئه‌زموونه‌كا باش په‌یدا بوویه‌، بزاڤێن مه‌ترسیدار ژی هاتینه‌ ژ ناڤبرن بۆ تێكدانا ئارامیا كوردستانێ، چونكی ئه‌ركێ هه‌می كورده‌كی یه‌ خوه‌ ب به‌رپرسیار بزانیت ل هه‌مبه‌ر پاراستنا ئه‌من و ئاسایشا هه‌رێما كوردستانێ. پتر ژ هه‌میان ژی ئه‌ركێ حزبێن كوردی یه‌ هاریكار بن دگه‌ل ده‌زگه‌هێن ئه‌منی و رێكێ ل تێكدانێ بگرن. پشتراستم ژ هندێ كه‌سێ كوردستانی ژ ئه‌گه‌رێ وان كاودانێن ل عیراقێ و ده‌ڤه‌رێ روو داین ب تایبه‌تی پرسا تیرۆرێ و دژواریێ هه‌ستیاری و هشیاریه‌كا باش ل ده‌ف په‌یدا بوویه‌ و ب باوه‌ری و هیڤیه‌كا زێده‌ پشتا خوه‌ گرێدایه‌ ب ده‌زگه‌هێن ئه‌منی ڤه‌ كو ئه‌ركێ سه‌ره‌كیێ وان پاراستنا ته‌ناهیا خه‌لكێ كوردستانێ یه‌، ئه‌ڤێ ژی باندوره‌كا باش كریه‌ و به‌رپرسێن بلندێن ئه‌منی و سه‌ركرده‌ هه‌ر وه‌خته‌كی جه‌خت ل هندێ كریه‌ كو هاریكاری و هشیاریا وه‌لاتیان ب پلا ئێكێ فاكته‌رێ پاراستنا كوردستانێ بیت، ژ وان گرۆپێن به‌رده‌وام چاڤێ وان ل سه‌ر هندێ كو ئارامیا كوردستانێ تێك بده‌ن.
راسته‌ ژ وان هه‌می بزاڤان هنده‌ك د سه‌ركه‌فتی بووینه‌ و زیان گه‌هاندیه‌ مه‌، لێ رامانا وێ وێ ئه‌و نینه‌ ته‌خسیری ل وان دامه‌زراوان دا هه‌یه‌، به‌لكی یا گرێدایه‌ ب شكه‌ستنا تیرۆرستانڤه‌ ل به‌رۆكێن شه‌ڕی و دڤێت ده‌زگه‌هێن ئه‌منی مژوول بكه‌ن و هه‌روه‌سا ترسێ بێخنه‌ د ناڤا دلێ ملله‌تی دا، لێ ب گشتی ئه‌و یێن بێهیڤی بووین ژ هندێ ده‌ستێ وان بگه‌هیته‌ هه‌رێما كوردستانێ و ئارمانجێن خوه‌ یێن قرێژ بجهبینن. ئه‌وا دبیته‌ هاریكار بۆ تیرۆرستان دووركه‌فتنا حزبانه‌ ژ ئێك گۆتاریێ، جوداهیا هه‌لویستێن نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانی یه‌ كو ئه‌نجامێ وێ هه‌ڤركی و دوبه‌ره‌كی دێ ژێ په‌یدا بیت و دێ بیته‌ ده‌رفه‌ته‌كا گونجای بۆ گرۆپێن توندره‌و و تیرۆرستان، داكو كریاره‌كا تیرۆرستی ئه‌نجام بده‌ن و ب وێ رێكێ حالێ خوه‌ یێ ده‌روونی یێ شكه‌ستی باش بكه‌نه‌ڤه‌.
ئه‌ڤێ ئێكێ سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ ژی دپه‌یاما خوه‌ دا بۆ په‌رله‌مانی و حوكمه‌تێ و پارتیان ئاماژه‌ پێ كریه‌، كو پاراستنا كوردستانێ ب پلا ئێكێ كه‌فتیه‌ د ستۆیێ هێزێن كوردستانی دا و دڤێت ب قانوونێ رێك ل هندێ بێته‌گرتن هه‌ستكرن ب مه‌ترسیێ بێته‌ زێده‌كرن، به‌رۆڤاژی ژی هه‌ر ده‌مه‌كێ سه‌قامگیریا سیاسی و په‌یوه‌ندیێن سیاسی د ناڤ حزبێن كوردستانی دا زێده‌تر بێته‌ پێشخستن و هه‌ڤده‌نگی د پرسێن چاره‌نڤیسساز دا بنیاتێ پێكڤه‌یێ بیت، تیرۆرست زێده‌تر بێ هیڤی بووینه‌ د لێدانا ئارمانجێن خوه‌ دا و نه‌شیاینه‌ پێنگاڤه‌كێ پێشڤه‌ بێن، ژبه‌ر هندێ د نها دا چوونا د ناڤ قووناغه‌كا نوو یا هه‌ڤده‌نگیێ و ئێكرێزی یا حزبان زێده‌تر حه‌زا خه‌لكێ كوردستانێ یه‌، چونكی ئارامی و سه‌قامگیریا هه‌رێما كوردستانێ هێلا سۆره‌ و پاراستنا وێژی ئه‌ركه‌كێ نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانی یێ هه‌می لایه‌نایه‌.

زانین و به‌رچاڤكرنا هه‌می راستی و روودانێن سیاسیێن هه‌رێما كوردستانێ كاره‌كێ زێده‌ ب زه‌حمه‌ته‌، هه‌روه‌سا تێكدانا وان ژی یا ب زه‌حمه‌ت نینه‌، ب تایبه‌تی بۆ وان ئه‌وێن نه‌شیاین د ڤێ قووناغێ دا رۆل و سه‌نگێ خوه‌ یێ دروست دیار بكه‌ن و ببنه‌ پشكه‌ك ژ نه‌خشێ پاشه‌رۆژا ڤی وه‌لاتی و پشتی هه‌رێم راستی گه‌فێن نه‌حه‌زێن كوردستانێ بووی و روویێ ئابووری ڤه‌ كه‌فتیه‌ به‌ر مه‌ترسیێ و تووشی ڤێ قه‌یرانا دارایی بووی و پێشمه‌رگه‌ و ده‌زگه‌هێن ئه‌وله‌هیێ یێن ڤی وه‌لاتی بووینه‌ قه‌لغانێ پاراستنا كه‌رامه‌تا كوردستانیان و ژماره‌كا زێده‌ یا ئاواره‌یان به‌رێ خوه‌ دایه‌ كوردستانێ. هیڤیه‌ك هه‌بوو كو هێزێن كوردستانێ هه‌ست ب مه‌ترسیا ڤێ قووناغێ بكه‌ن و هه‌ست ب ئێكرێزی و ئێك هه‌لویستی و ئێك گوتاریێ بكه‌ن و ده‌ستا ژ تێكدانا وێنه‌یان به‌رده‌ن، به‌لێ ب مخابنی ڤه‌، نه‌ ب تنێ نه‌شیان راستیان بۆ خه‌لكی ڤه‌گوهێزن، به‌لكی ده‌ست ب تێكدانا وێنه‌یان كر و ب حه‌زه‌كا زێده‌ و زاخه‌كا زێده‌ و ب هه‌مان زمان و هه‌مان ره‌فتارا به‌ری ڤان روودانان ده‌ست ب موزایدێن سیاسی كرن و ده‌ست ب هێرشكرنێ و ره‌خنه‌گرتنێ كرن، مه‌ باوه‌ری ب هندێ هه‌یه‌ كو ره‌خنه‌گرتن و ئازادیا راده‌ربرینێ و خه‌باته‌كا پیرۆزه‌ و خوینه‌كا زێده‌ ژ پێخه‌مه‌تی هاتیه‌ رێتن، كو خه‌باتا وان بوو ئه‌وێن نها هێرش ل سه‌ر دهێته‌كرن و دهێنه‌ برینداركرن، له‌ورا دبێژم ئه‌وێن ره‌خنه‌گرتنا بێ بنه‌ما دكه‌ن مفا ژ وی به‌رهه‌می وه‌رگرتیه‌ كو پیرۆزیان بێ قیمه‌ت دكه‌ن، ئه‌ڤجا هه‌كه‌ ئه‌ڤه‌ د خه‌ما خه‌لكی دا بان، بلا د ده‌مێ خوه‌ دا وان ئالیان پرسا ده‌ستووری ئێخستبا د كارێ په‌رله‌مانی دا و كار ل سه‌ر وی پرۆژه‌ی هاتبا كرن و ده‌ستووره‌ك بۆ ڤێ هه‌رێمێ دانابا و ئێدی د ڤالاهیا ده‌ستووری دا نه‌ ژیاباین، دا كو وه‌لات ب ڤالاهیه‌كا زێده‌ یا بێ سه‌رۆك ده‌رباز نه‌بیت، هه‌تا كو نه‌چار بووین ماوێ سه‌رۆكاتیێ درێژ بكه‌ن، كو هه‌می هێز ب خوه‌ خودان بریار بوون و نها ژی كو بارودۆخێ هه‌رێما كوردستانێ ژ روویێ گه‌فا تیرۆرستان و دارایی ڤه‌ نه‌یا ئارامه‌ و پێشمه‌رگه‌ و سه‌رۆك د خه‌ما پاراستنا سه‌روه‌ریا ڤی وه‌لاتی دانه‌، خه‌لكه‌كی بارودۆخ بۆ خوه‌ ب ده‌لیڤه‌ دیتیه‌ كو خوه‌ بكه‌نه‌ قاره‌مان، لێ ئه‌و نزانن ڤی ملله‌تی بریار دایه‌ و پاشه‌رۆژا خوه‌ ب ده‌ستێ خوه‌ دیار بكه‌ت نه‌ ب گۆتنا چه‌ند درووشمێن ته‌یسۆك و بێ كریار، كو ڤێ گاڤێ ژی هوون رێگربوون ژ دستووره‌كی و هه‌وه‌ نه‌هێلا ئه‌ڤ وه‌لاته‌ ببیته‌ خودان سه‌روه‌ریه‌كا دی، دڤێت خه‌لكێ كوردستانێ ژ راستیا وێنه‌یان پرسیار بكه‌ت و بزانن هوون به‌رده‌وام وێنه‌یان ب شكه‌ستی و ب وی شێوێ هه‌وه‌ دڤێت نیشا بده‌ن و راستی دێ هه‌ر دیاربن.

حوكمرانیا ناڤه‌ندی و خرڤه‌كرنا هه‌می ده‌ستهه‌لاتان ل عیراقێ د ده‌ستێ ئێك كه‌سی و ئێك گرۆپ و ئێك ئالی دا، كو به‌ری نها ل عیراقێ هه‌بوو ب دووماهی هاتیه‌ و ل گۆر ده‌ستوورێ 2005ێ هاتیه‌ په‌سه‌ندكرن سیسته‌مه‌كێ دی یێ حوكمرانیێ كو فیدرالیه‌ ل عیراقێ دهێته‌ په‌یره‌وكرن. له‌ورا به‌هرا پتر یا بۆچوونان دبێژن كو عیراقا به‌رێ چ جارا نازڤریته‌ڤه‌، باشه‌ چ فاكته‌ر بوون ئه‌و بۆچوون زێده‌تر لێ كرین و واقعه‌كێ هوسا سه‌پاندی كو پێكهاتێن دی یێن ناڤا عیراقێ، ب تایبه‌تی سونه‌ و توركمان و ئه‌وێن دی ژی ل دویف دروستكرنا كیانه‌كێ بگه‌ڕن كو واتایا سه‌ربخۆیا بریاردانێ تێدا بیت.
بێگومان حوكمرانیه‌كا دكتاتۆرانه‌ كو نها د دونیایا نوو دا جهێ ڤێ مۆدێلێ نینه‌ و ناگونجیت. ئه‌ڤه‌ هنده‌ك بابه‌تێن گه‌له‌ك هوور و مێژوویی نه‌ و ره‌هه‌ندێن وێ هند دكورت نینن كو د بابه‌ته‌كی دا جهێ وان بێته‌ كرن. لێ ب تنێ بۆ به‌رچاڤكرن من ئاماژه‌ پێ كر. هه‌كه‌ بزڤرینه‌ حوكمرانیا نوری مالكی كو دخواست عیراقێ بۆ به‌ری 2003 یێ بزڤرینیت، لێ بزاڤ نه‌كرن بۆ به‌لاڤكرنا داهاتیان و هه‌ڤپشكیا راسته‌قینه‌ یا پێكهاتان دا كو بشێت حه‌زا عیراقه‌كا نووتر د چاڤێ وان پێكهاتان دا بچه‌سپینیت. به‌لكی به‌رده‌وام مژوولی هندێ بوو كا كیژ رێك ب سه‌ناهیتره‌ كو وه‌كی دكتاتۆره‌كی ره‌فتارێ بكه‌ت و كیژ قانوون دێ شێت ده‌ستهه‌لاتێ د ده‌ستێ وی دا خرڤه‌كه‌ت، ل هه‌مان ده‌می بزاڤ دكرن كو باوه‌ریێ د ناڤ پێكهاتێن عیراقێ دا لاواز بكه‌ت. هه‌تا كو نها بۆچوونا پشكه‌كا سیاسیان ئه‌وه‌، ده‌ركه‌فتنا داعش یا گرێدایه‌ ب ئه‌نجامێن سیاسه‌تا مالكی ڤه‌. ئه‌ڤجا ب ئاشكرایی نابینم كو عیراق د كه‌شه‌كێ سه‌قامگیر دا بمینیت و هه‌ر بزاڤه‌ك ژی بۆ ئێكگرتنا عیراقێ ژبلی دروستكرن و كووركرنا هه‌ڤركیێ چ به‌رهه‌مه‌كێ دی نابیت، چونكی ئه‌ڤه‌ ل سه‌ر ئاستێ نه‌ته‌وه‌ و مه‌زهه‌ب و پێكهاتیان كه‌ڤن بوویه‌، به‌لكو بابه‌تێ فیدرالیێ و شیانا ئاڤاكرنا عیراقه‌كا دی هه‌یه‌، نه‌كو بزاڤكرن بۆ ب هێزكرنا عیراقه‌كێ ب تنێ ل به‌ غدا حوكم لێ بێته‌ كرن!.
ژ ئالیه‌كێ دی هه‌تا نها دیار نینه‌ ئه‌رێ شه‌رێ داعش هه‌تا كیژ قووناغێ دێ ل عیراقێ مینیت؟ ئه‌رێ سونه‌ دێ چنه‌ به‌ره‌یێ دژی داعش و ب ئێكجاری بریاره‌كا ژ وی جۆری دده‌ن؟ ئه‌رێ كورد دێ بسه‌ركه‌ڤن و دێ چ بریار ده‌ن؟ چونكی كورد تاكه‌ پێكهاتیه‌ ل عیراقێ ئه‌گه‌ر بڤێت دێ نه‌خشه‌ی گهۆریت. هه‌روه‌سا هه‌تا چ راده‌ كاودانێن ناڤخۆیی و جیهانێ دێ بۆ بریارێن سه‌ركردایه‌تیا سیاسیا كوردی دهاریكار بن؟ ئه‌رێ شیعه‌ و ب تایبه‌تی مه‌رجه‌عێن وان دێ گه‌هنه‌ وێ باوه‌ریێ كو ئه‌و نه‌شێن ب تنێ حوكمی ل عیراقێ بكه‌ن؟ لێ ب دیتنا من عیراقێ هند شیان نه‌ماینه‌ ڤان هه‌می هه‌ڤڕكی و ئاریشێن ناڤخۆیی هه‌لگریت، زێده‌باری كو چ پێكهاتێن عیراقێ ڤی به‌رهه‌ڤ نینن ل بن سیبه‌را ئێك پارچه‌یا عیراقێ بمینن.

شه‌ڕێ داعشێ ب تنێ ئه‌گه‌رێ هندێ نه‌بوو جیهان ئه‌ڤرۆ ب وێ مه‌نده‌هوشیێ و ب وێ ئیرادا كوردان و قه‌هره‌مانیا وان هه‌ڤسۆز بیت، به‌لكی پشكه‌ك ژ وێ گرنگیا جیهانیبوونا كوردان یا گرێدایه‌ ب سیاسه‌تا خوه‌گونجاندنێ، ب تایبه‌تی راگرتنا هه‌می هه‌ڤكێشێن ده‌ڤه‌رێ و جیهانی و ل به‌رچاڤگرتنا به‌رژه‌وه‌ندیا خوه‌ ل به‌ری وان هه‌می به‌رژه‌وه‌ندیێن بووینه‌ پارچه‌ك ژ هه‌ڤڕكیێ. ئه‌ڤ سیاسه‌ته‌ یا ب ساناهی نه‌بوو، هه‌كه‌ ‌بارێ ناڤخۆیی ب تایبه‌تی ئێك هه‌لویستی و ئێك ده‌نگی پشته‌ڤان نه‌بایه‌، چاڤێ بارا پترا میدیا و ناڤه‌ندێن ڤه‌كۆلینێ یێن جیهانی نها ل سه‌ر پرسا كوردان نه‌دبوو.
بۆچوون و ڤه‌كۆلین جهێ هیڤیه‌كا زێده‌ مه‌زنن، هه‌می ئاماژه‌ ‌دبێژن: پێگه‌هێ كوردان د ده‌ڤه‌رێ دا هه‌میێ ب هێزه‌، هه‌ر وه‌سا نیشانا ب ده‌ستڤه‌ئینانا پشته‌ڤانیه‌كا زێده‌تره‌. ئه‌ڤ خاله‌ یا گرنگه‌ ‌بۆ كوردان و بۆ هه‌ڤپه‌یمانێن كوردان ژی، كو د پاشه‌رۆژه‌كا نێزیك دا دێ وه‌رچه‌رخانه‌كا مێژوویی ل ده‌ڤه‌رێ روو ده‌ت، یا گرنگ ئه‌وه‌ كورد بشێن ب ڤێ سیاسه‌تێ و ب ڤێ سه‌قامگیریێ و ب وێ باوه‌ریا ب دیمۆكراسیێ هه‌ی پارچه‌ك بن ژ وی نه‌خشێ نوو دهێته‌ دارێشتن. بۆچوونێن هنده‌ك ژ ڤه‌كۆله‌ران سه‌باره‌تی شه‌ڕێ داعش دروستن، به‌لێ زێده‌باری ڤێ ئێكێ ژی بلا ژبیر نه‌كه‌ین كو ئه‌ڤه‌ ب باوه‌ری و سه‌ركردایه‌تیه‌كا پێشمه‌رگان و ‌ ته‌حه‌دیا به‌رامبه‌ر هاتیه‌كرن، هه‌روه‌سا دوژمن و نه‌یارێن مه‌ ئه‌و ترسه‌ هه‌یه‌ كو نه‌خشێ پاشه‌رۆژێ یێ ده‌ڤه‌رێ به‌رهه‌مێ وێ بۆ كوردان بیت، ئه‌ز پشتراستم ژی به‌رهه‌مێ وێ ب ڤێ سیاسه‌تێ هه‌ر بۆ نه‌ته‌وه‌یه‌كا وه‌كی كوردایه‌ و ب وێ رێبه‌رایه‌تیا جه‌نابێ سه‌رۆك مه‌سعود بارزانی سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ و ب وێ پشته‌ڤانیا مه‌زنا خه‌لكێ كوردستانێ.
نها قووناغ یا د هندێ دا بیروبۆچوونێن حزبی د به‌رژه‌وه‌ندا ئێك هه‌لویستی و ئێكگرتنا پرسا كوردی دانه‌. ئه‌ڤه‌ ‌ئه‌ركه‌كێ نه‌ته‌وه‌یی و نشتیمانی دسه‌پینیت بسه‌ر وان هێزێن به‌رۆڤاژیا زۆربه‌یا خه‌لكێ كوردستانێ ره‌فتارێ دكه‌ن و نه‌ڤێت ئه‌ڤ قووناغه‌ ب مه‌زنی و هه‌یبه‌تا كوردان ب دووماهیك بێت و بگه‌هینه‌ وی كه‌نارێ ئارامێ ئارمانجه‌كا مێژوویی و نه‌ته‌وه‌یی و خه‌باته‌كا چه‌ند سالیا تژی قوربانی یا ملله‌تێ مه‌ ‌بوویه‌. ئه‌رێ ئه‌م دشێین چ پێنگاڤ ب هاڤێژین؟ راسته‌ پێنگاڤ ب ساناهی نینن، به‌لێ پا ئیراده‌ یا هه‌ی. پێدڤیه‌ كورد د ڤێ قووناغێ دا خوه‌ بۆ وی واری پتر به‌رهه‌ڤ بكه‌ن. هیزێن سیاسی یێن كوردستانێ ده‌ستان ژ موزایدێن سیاسی و یاریكرنێ ب هه‌ستێ خه‌لكی به‌رده‌ن. میدیا گرنگیێ بده‌نه‌ ‌وان بابه‌تێن دبنه‌ پشته‌ڤان یان جهێ هشیاریا زێده‌ترن بۆ ئاراسته‌كرنا تاكی د كۆمه‌ڵگه‌هێ دا و به‌ر ب ئارمانجا نه‌ته‌وه‌یی و نیشتیمانی بچن. ریكخراوێن جڤاكێ مه‌ده‌نی هه‌ست ب به‌ر پرسیاریه‌كا مه‌زنتر بكه‌ن و بزانن ئه‌ڤ قووناغه‌ دووماهیكا وێ بۆ نه‌ته‌وه‌یه‌كی یه‌ قوربانی و خوینه‌كا زێده‌ رشتیه‌. ئه‌گه‌ر ئه‌ڤ هه‌ستكرنه‌ و ئینتیمایه‌ هه‌بیت، هینگێ كاریگه‌ریا بزاڤێن پیسێن نه‌یارێن مه‌ نه‌شێن ده‌رزا بێخنه‌ د ‌ناڤ ئێكرێزیا كوردان دا و هینگێ ژی ب هێز و باوه‌ریه‌كا نه‌ته‌وه‌یی دێ د نه‌خشه‌یێ نوو یێ ده‌ڤه‌رێ دا بینه‌ خودان كیانه‌ك، كو كه‌رامه‌تا نه‌ته‌وه‌یی یا كوردان تێدا یا پاراستی بیت و ب شێوه‌كێ ئاشتیانه‌ دگه‌ل ملله‌تێن ده‌ڤه‌رێ بژین.

ژ وێ‌ ئارمانجا سه‌رۆك مه‌سعوود بارزانی سه‌رۆكێ‌ هه‌ریما كوردستانێ‌ سه‌حكه‌ینه‌ ئیكگرتنا هێزا پێشمه‌رگێ‌ كوردستانێ‌ وه‌كی پێنگاڤه‌كا نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانی و ب دامه‌زرایكرنا پێشمه‌رگه‌ی، دێ باشتر شێین هه‌لسه‌نگاندنێ‌ بۆ قووناغێن پاشه‌رۆژا هێزا پێشمه‌رگه‌ی و پرسا نه‌ته‌وه‌یی كه‌ین. هێزا پێشمه‌رگه‌ی ل رابووری و د نها دا ب هێزترین هێزه‌ ژ روویێ‌ ئیراده‌ وباوه‌ری ب هه‌بوونا نه‌ته‌وه‌كی و خه‌بات ژ پێخه‌مه‌ت مان و به‌رگری و كه‌رامه‌تا ڤی ملله‌تی، ژ روویێ‌ سه‌ربازی ژی ڤه‌ هه‌ر چ نه‌بیت شیایه‌ ده‌سپلین و بنه‌مایێن یاسایی و مرۆڤی بپارێزیت، به‌لێ‌ نه‌بوونا دامه‌زراوه‌یه‌كا ئێكگرتی (مه‌ره‌ما من وه‌زاره‌تا پێشمه‌رگه‌ی نینه‌) چونكی وه‌كی هه‌یكه‌ل ئه‌ڤ وه‌زاره‌ته‌ سیل وانا گشتی یا ڤان هه‌می هێزانه‌، به‌لێ‌ مه‌ره‌ما من ئارمانجا سه‌رۆك بارزانی یه‌ كو ره‌نگڤه‌دانا حه‌زا نه‌ته‌وه‌یی یا كورده‌ و هێزا پێشمه‌رگه‌ی ب خوه‌یه‌، ئه‌و ئارمانج ژ روویێ‌ بنه‌مایێن یاسایی دێ‌ ڤێ‌ چه‌ندێ‌ بۆ مه‌ دیاركه‌ت یا ئێكێ‌: هێزا پێشمه‌رگێ‌ كوردستانێ‌ ب ئێك هه‌یكه‌لێ‌ سه‌ربازی یێ‌ ب هێز ل سه‌ر ده‌سپلینان ببیته‌ هێزه‌ك پێ‌ دڤێت قووناغا پاشه‌رۆژا ڤی نه‌ته‌وێ‌ ل سه‌ر بهێنه‌ دانان ژ روویێ‌ سه‌ربازی ڤه‌. دو: باشتركرنا ژین و ژیارا ڤێ‌ هێزا كو هه‌ر بریار و فه‌رمان و ئیمتیازه‌ك ئه‌گه‌ر بیت بۆ دابینكرنا ژیانا وی، نه‌ ل سه‌ر بنه‌مایێ‌ حزبی و پاشی میزاجا تاكه‌ كه‌سی. سێ: هێزه‌كا ئێكگرتی ژ روویێ‌ دابینكرنا پێدڤیێن سه‌ربازی ب ساناهیتره‌ ژ هندێ‌ ئه‌ڤ هێزه‌ل بن سیبه‌را حزبان بیت، ئه‌ڤه‌ خه‌ونا هه‌می وان كه‌سانه‌ ئه‌وێن خوینا خوه‌ ژ پێخه‌مه‌ت وه‌لاتی پێشكێش دكه‌ن، یا چارێ‌: وی ده‌مێ‌ هێزه‌كا ب هێز دهێته‌ دروستكرن، راهێنان و مه‌شقێن سه‌ربازی دێ‌ ب ساناهیتربن بۆ نووكرنا وان هێز و شیانێن زانستی و جه‌سته‌یی و سه‌ربازی وزانیاریان دا ب هێزتربن. یا پێنجێ‌: دێ‌ هێزه‌ك بیت واتایه‌كا دی یا كوردستانی هه‌بیت و دێ‌ بیته‌جهێ‌ پشتراستیا زێده‌تر یا وه‌لاتیان، هه‌ر چه‌ند نوكه‌‌ ب تنێ‌ ناڤێ‌ پێشمه‌رگه‌ی پشتراستیه‌ بۆ خه‌لكی، به‌لێ ل وی ده‌می دێ ژیبوونا بۆ وێ هێزێ زێده‌تر لێ‌ بهێت. هێزه‌كا ئێكگرتی د ڤێ‌ قووناغێدا پێدڤیه‌كا گه‌له‌ك ب مفایه‌، د شه‌رێ دژی داعشێ‌ دا ڤێ‌ پێدڤی یێ‌ سه‌رۆك بارزانی پالدا بوو ڤێ‌ ئارمانجێ‌، كو دڤێت وه‌زاره‌تا پێشمه‌رگه‌ی پێنگاڤێن ئێكگرتنا هێزا پێشمه‌رگه‌ی ده‌ست پێ‌ بكه‌ت، چونكی ڤێ‌ هێزێ ئه‌و راستی سه‌لماند هێزه‌كا كوردستانی یه‌ و دشێت رووبروو ته‌حه‌دیان بیته‌ڤه‌. نوكه‌ ژی كو چاڤێ‌ دنیایێ‌ یێ‌ ل سه‌ر سه‌ركه‌فتن و باوه‌ریا پێلایی یا پێشمه‌رگه‌ی پێنگاڤه‌كا ل ڤی جۆری ئیعتبارا ڤێ‌ هێزێ‌ دێ‌ زیده‌تركه‌ت و حه‌زا هاریكاریكرنا پێشمه‌رگه‌ی ژ لایێ‌ وه‌لاتێن هه‌ڤپه‌یمانڤه‌ دێ‌ ب مفاتر كه‌ت. ڤێ‌ پێنگاڤێ‌ ب تنێ‌ سیاسی و حزب و حوكمه‌ت به‌س نینن پشته‌ڤانیێ‌ لێ‌ بكه‌ن و ئیرادا ب سه‌رخستنا ڤێ‌ بریارێ‌ ب سه‌ربێخن، به‌لكی ئه‌ڤه‌ ئه‌ركێ‌ ره‌وشه‌نبیر و مامۆستا و ناڤه‌ندێن ئه‌كادمی و رێكخراوێن كۆمه‌لگه‌هیا مه‌ده‌نی و.. . هتد كو گرنگیا هێزه‌كا نه‌ته‌ویی و نیشتمانی د چارچووڤێ‌ دامه‌زراوه‌یه‌كێ‌ وه‌كی وه‌زاره‌تا پێشمه‌رگه‌ی شرۆڤه‌ بكه‌ن و زێده‌ترین گفتۆگۆ ل سه‌ر بێته‌كرن بۆ هندێ‌ د پێنگاڤا دا بۆچوون بهێنه‌ كۆمكرن ب مه‌ره‌ما ده‌وله‌مه‌ندكرنا ڤی پرۆژه‌ی، نه‌وه‌كی كه‌سه‌كی ب به‌رته‌نگی هزر بكه‌ت و ڤێ‌ پێنگاڤێ‌ بخینیت و هێرشی ڤێ‌ حزبێ‌ و وێ‌ حزبا هه‌نێ‌ بكه‌ت. ئه‌ز دبێژم ئه‌ركێ‌ میدیایا كوردیه‌، پرسه‌كا هۆسا نه‌ئێخیته‌ دچارچووڤێ‌ هه‌ڤركی و بیر و بۆچوونێن جودا نه‌ ئیننه‌ پێشچاڤ، به‌لكی هه‌ولبده‌ت زێده‌ترین زانیاریان و زێده‌ترین گفتۆگۆیێن به‌رهه‌مدار بده‌ته‌دیاركرن ژ پێخه‌مه‌ت رۆل دیتنێ‌ د ڤێ‌ پروسێ‌ دا كو پاشه‌رۆژا نه‌ته‌وه‌یه‌كی پێڤه‌ یا گرێدای یه‌.

زێده‌گاڤی نینه‌ كو خه‌سله‌تێن نه‌ته‌وه‌یی و كریارێن سه‌رۆك (مه‌سعود بارزانی) وه‌كی خوه‌ بێنه‌ گۆتن پاشی بكه‌نه‌ نموونه‌ دا مێژوو بنڤیسیت و نها ژی مفای ژێ وه‌ربگرین، نه‌ ئه‌م وه‌كی نه‌ته‌وا كورد به‌لكی ئه‌وێن دژایه‌تیكرنا كوردان وه‌كی درووشمه‌كی هه‌لگرتی و ته‌خسیریێ ناكه‌ن د ئێشاندنا ڤی ملله‌تی دا. ئه‌ڤ سه‌رۆكه‌، كو هه‌ژی یه‌ (پێشمه‌رگه‌) ناسناڤێ وی بیت راسته‌ وه‌كی ئه‌ركێ فه‌رمی و یاسایی (سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ یه‌) به‌لێ ب كریار و ب خه‌مخۆری شیا ناسناڤێ خوه‌ كو شانازیێ پێڤه‌ دكه‌ت (پێشمه‌رگه‌) بینیته‌ به‌رچاڤێن هه‌می دونیایێ.
ل وی ده‌مێ داعش و ئه‌وێن ل پشت هێرشێن داعشێ بووین هه‌وله‌ك بوو ژ وان هه‌می هه‌ولێن هاتینه‌دان بۆ تێكشكاندنا ئیرادا كوردان و ژناڤبرنا هه‌بوونا نه‌ته‌وه‌كی، ئه‌و نه‌شێن ب ساناهی د ڤێ قووناغا مه‌زن دا كوردان قه‌بوول بكه‌ن، ژبه‌ر هندێ ڤیا ب ڤان هێرش كوردان بێشینن دا ژ هه‌یبه‌ت و مه‌زنیا كوردان كێم بكه‌ن، راسته‌ سه‌ركه‌فتنه‌كا ده‌مێ بده‌ستڤه‌ئینا، به‌لێ ئه‌ڤ سه‌ركه‌فتنا وان بوو هێزه‌كا كاریگه‌ر دا كو كورد ب ئیراده‌یه‌كا مه‌زنتر و ب سه‌رۆك و پێشمه‌رگێ جاران روو ب روو وێ ته‌حه‌دیێ ببیته‌ڤه‌ و مه‌ دیت چ گورزه‌كێ گران و ب هێز ل وان تاریپه‌رستان دا و ئه‌و ده‌ڤه‌ر ژێ ستاندنه‌ڤه‌ ئه‌وێن ڤیاین خوینا كوردان تێدا حه‌لال بكه‌ن.
گوتارا سه‌رۆك و پێشمه‌رگه‌ مسعوود بارزانی ل چایێ شنگالێ نیشاندانا هیڤیا خوه‌ یا مه‌زن كو گۆت هیڤیا من ئه‌وبوو ل ڤێرێ مزگینیا سه‌ركه‌فتنێ رابگه‌هه‌ینم، واتایه‌كا مه‌زن بوو و به‌رسڤه‌ك بوو بۆ دوژمن و نه‌یارێن كوردان و وێ هێزا درنده‌ یا داعش و پشته‌ڤانێن داعش، كو ئه‌م ملله‌ته‌كین ب ده‌ست و باز و ئیرادا خوه‌ و قوربانیدان و ب باوه‌ری به‌رگریێ دكه‌ین و ئه‌ردێ مه‌ كورستانه‌ بۆ ئه‌وێن ده‌ستێ خوه‌ بۆ ئازادی یا نه‌ته‌وه‌یی و نیشتیمانیا مه‌ درێز دكه‌ن. وی هه‌ستێ سه‌رۆك بارزانی ل چیایێ شنگالێ واتایه‌كا كوور یا سه‌ركه‌فتنا راست و ئیراده‌یه‌كا مه‌زنا نه‌ته‌وه‌یی بوو، ب ته‌مامی ده‌ربرین ژ هه‌یبه‌تا پێشمه‌رگه‌ی دكر. ئه‌و پێشمه‌رگێ دنیا مه‌نده‌هۆشكری ب قاره‌مانی و رووبریبوونێن خوه‌ ل به‌رامبه‌ر هێزه‌كا درنده‌یا وه‌كی داعش، كو ل دووڤ چ بنه‌مایه‌كێ ئاینی و ئه‌خلاقی و جڤاكی و مافێن مرۆڤی ناچن. پێشمه‌رگه‌ شییا هه‌یبه‌ته‌كێ پێشكێش بكه‌ت و سه‌رۆك بارزانی ژی وه‌كی پێشمه‌رگه‌ و سه‌رۆك نوونه‌راتیا وێ هه‌یبه‌تێ بكه‌ت. ژ به‌ر هندێ سه‌ركه‌فتنا ئیرادا راسته‌قینه‌یا كوردان یا گرێدایه‌ ب ڤان سه‌ركه‌فتن و شانازیێن كوردان د ڤی شه‌ریدا كو كورد ژ پێش هه‌می دنیایێ ڤه‌دكه‌ت بۆ هه‌میان دیاربوو و سه‌رۆك بارزانی ژی زڤرانده‌ڤه‌ وه‌ك پێشمه‌رگه‌یه‌ك بۆ هه‌مان وان مێژوویێن سه‌رۆكی د ژیانا خوه‌ یا خه‌باتێ دا بجهئینای.

به‌رخودان و شۆره‌شا كوردان چ وه‌خته‌كی نه‌یا گرێدای كه‌توارێ پارچه‌كریێ كوردستانێ بۆ چار پارچان بوویه‌، ل هه‌ر جهه‌كی ژ پێخه‌مه‌ت ئازادی و نه‌ته‌وه‌یی قوربانی هاتینه‌دان، هه‌كه‌ نه‌تێكه‌لیا خوینا كورێن هه‌رچار پارچێن كوردستانێ بایه‌ ب دل پشكداری خه‌ما هه‌ڤدو نه‌دبوون، شۆره‌شا ئیلونێ نموونه‌كا زیندیه‌ بۆ ده‌ربازكرنا وی كه‌توارێ كوردستان كریه‌ چار پارچه‌، كو ژ ده‌رڤه‌ی حه‌زێن كوردان بوویه‌ د ڤێ شۆره‌شێ دا چ سنوورێن ده‌ستكرد كاریگه‌ری نه‌كریه‌ ل سه‌ر پشكداریكرنا كورێن كورد و سه‌رخستنا شۆره‌شێ و ئارمانجێن وێ. نها ژی ژ ئه‌گه‌رێ ڤی بارودۆخێ هاتیه‌ پێش كوردستان پارچه‌كا گرنگ و خودان رۆله‌ د روو ب رووبوونا تیرۆرێ دا ل ده‌ڤه‌رێ، هه‌ر كورده‌ك ب هه‌ستا نه‌ته‌وه‌یی خوه‌ ب پێشمه‌رگه‌ دزانیت و به‌ره‌ڤانیێ ژ هه‌ر بهۆسته‌كا ئاخا كوردستانێ دكه‌ت، وه‌ختێ كورده‌كێ پارچه‌یه‌كا كوردستانێ ل باشووری خوینا خوه‌ پێكێش دكه‌ت بۆ پاراستنا ئه‌زموونا كوردستانێ، واتایه‌كا مه‌زنتر پێشكێی نه‌ته‌وه‌یی و ئارمانجێن نه‌ته‌وه‌یی دكه‌ت، ب هه‌مان شێوازی وه‌ختێ پێشمه‌رگێن باشوورێ كوردستانێ ب حه‌ماسه‌كا قه‌هره‌مانانه‌ سنوورێ دو وه‌لاتا دبڕن و به‌رب كۆبانێ ل رۆژئاڤایێ كوردستانێ دچن سه‌روه‌ریه‌كا مه‌زنه‌ بۆ نه‌ته‌وا مه‌.
د هه‌ڤدیتنا سه‌رۆكێ هه‌ریما كوردستانێ دا دگه‌ل وان پێشمه‌رگێن قاره‌مان ئه‌وێن ژ كۆبانێ ڤه‌گه‌ریاین سه‌رۆك بارزانی گۆته‌ وان ((هه‌وه‌ سه‌روه‌ریه‌كا مه‌زن بۆ خوه‌ و خێزانێن خوه‌ و وه‌لاتێ خوه‌ تۆمار كر، شه‌ره‌فا هاریكاریا خووشك و برایێن مه‌ ل پارچه‌یه‌كا دی یا كوردستانێ به‌رهه‌وه‌ كه‌فتیه‌ و ئه‌و سه‌روه‌ریه‌كا گه‌له‌ك مه‌زنه‌)) بێگومان مه‌زنیا ڤێ سه‌روه‌ریێ پشكه‌ك بۆ بریارا حه‌كیم و خه‌مخۆریا سه‌رۆك بارزانی ڤه‌دگه‌ریت، چونكی هنارتنا هێزا پێشمه‌رگه‌ی بۆ كۆبانێ ده‌رێخستنا مه‌زنترین بریار و مه‌زنترین وێره‌كی تێدابوو، مێژوویه‌كا هۆسا دروست كر هه‌می كورد ب ئێك ئاراسته‌ شانازیێ پێ بكه‌ن و ببیته‌ هێڤێنێ ئێكرێزیا نه‌ته‌وه‌یی و روو ب رووبوونا هه‌می نه‌حه‌ز و دوژمنێن كوردان. د وارێ سه‌ربازی دا. چوونا پێشمه‌رگه‌ی بۆ كۆبانێ دوژمنێن كوردان ب ره‌نگه‌كی بێ هیڤی كرن كو ئێدی نه‌شێن د ئێخستنا دوبه‌ره‌كیێ د ناڤ كوردان دا سه‌ركه‌فتی بن، چونكی پێشمه‌رگه‌ی و شه‌رڤانان پێكڤه‌ سه‌ركه‌فتنا كۆبانێ تۆماركر و ب ئێك ده‌نگ به‌رسڤا تیرۆرستان و نه‌حه‌زێن كوردان دا. ئه‌ڤ سه‌روه‌ریا مه‌زنا كو سه‌رۆك بارزانی ئاماژه‌ پێدای، هه‌ژی هندێ یه‌ ببیته‌ هۆكاره‌كێ دی یێ بهێزكرنا ئێكرێزیا هه‌می لایه‌نێن كوردستانێ ل هه‌ر پارچه‌یه‌كا كوردستانێ بن و نه‌خشێ سه‌ركه‌فتنا مه‌زن ل پێنگاڤا ئێكرێزی و ئێكده‌نگی و قه‌بوولكرنا هه‌ڤدو گه‌شتر بكه‌ن.

عیراق وه‌كی وه‌لاته‌كێ ئێك پارچه‌ كو هنده‌ك شۆفینیێن شیعه‌ و سونه‌ دده‌نه‌ دیاركرن، چ گرنگیه‌كا سیاسی و ئابووری و جڤاكی نه‌مایه‌، به‌لكی ئه‌و عیراقا ئه‌و به‌حس دكه‌ن خه‌ون و وه‌لاته‌كێ ب زۆری پێكڤه‌ گرێدای بوو. نها ئه‌ڤ وه‌لاته‌ یێ نێزیكی ره‌وشا خوه‌ یا راسته‌قینه‌ بووی و ژێكڤه‌بوونێ ب تنێ راگه‌هاندنه‌ك دڤێت، هه‌كه‌ هه‌تا نها ژی هنده‌ك كه‌اسن ئه‌و هیڤی هه‌بیت كو ئێك پارچه‌یا خاكێ عیراقێ سه‌قامگیری و ئاشتی و پێكڤه‌یی د دووڤ دایه‌، لێ ژبلی دوباره‌كرنا ناكۆكی و ململانێ و شه‌رێ تائیفی و تێكدانێ چ دی نینه‌، چونكی ئه‌زموونا پشتی 2003 یا ڤی وه‌لاتی چ نیشانه‌ك نه‌هێلایه‌ كو هیڤیا ئێك پارچه‌یێ پێڤه‌ بیت، سه‌ره‌ده‌ریا ده‌ستهه‌لاتداران ب تاكره‌ویانه‌ و سه‌ره‌ده‌ریا زۆلم لێكریا ب ره‌نگێ ژێكڤه‌بوونێ باشترین نموونه‌یه‌ كو ئێدی عیراق ب واتا سه‌روه‌ریا وه‌لاته‌كێ ئێك پارچه‌یی ب تنێ درووشمه‌. ده‌ركه‌تنا داعشێ ل عیراقێ قووناغه‌كا دی یا عیراقا دابه‌ش بوویه‌، چونكی ئه‌ڤرۆ سنۆره‌كێ به‌رفره‌هێ سونه‌نشینێ عیراقێ یێ ل بن ده‌ستێ گرۆپه‌كا تیرۆرستی كو پاشخانا هزرا عه‌ره‌بیه‌ و هه‌ر هه‌وله‌كا هه‌ڤپشكا سێ پێكهاته‌یان ژی (كورد، سوننه‌، شیعه‌) بۆ روو ب رووبوونا ڤێ گرۆپا تیرۆریستی، وێ رامانێ ناده‌ت كو هه‌ر سێ لایه‌ن درازینه‌ ل سه‌ر پاراستنا ئێك پارچه‌یا عیراقێ، به‌لكی ئه‌گه‌ره‌كێ بهێزه‌ بۆ ژێكڤه‌بوونه‌كێ كو هه‌ر لایه‌ك خوه‌ بپارێزیت و به‌ره‌ڤانیێ ژ خوه‌ بكه‌ت بۆ بهێزكرنا خاك و سنوور و ولاتیێن خوه‌، راسته‌ فشارا نیڤده‌وله‌تی ب تایبه‌تی ئه‌مریكا و ئیران ب وی ئاراسته‌یه‌ كو هه‌رسێ پێكهاته‌ قووناغا روو ب رووبوونا داعشێ و حوكمه‌ته‌كا وه‌كی هه‌می جاران كو دبێژنێ بنكه‌فراوان پێك بینن و پشكداربن د پاشه‌رۆژا عیراقێ دا. به‌لێ كه‌توارێ سیاسی و جوگرافی و زمان و كلتوور و هزركرن و ئابووری ئه‌ڤ قووناغه‌ ده‌رباز كریه‌. د ڤێ قووغاێ ژی دا گرنگترین قووناغ بۆ كوردان پشتی بده‌ستڤه‌ئینانا پشكه‌كا خاكا خوه‌ ژبن ده‌ستێ داعشێ، لێزڤرین د ستراتیژیه‌تا هه‌ڤپشكا هێزێن سیاسیێن كوردستانێ دا باشترین پێنگاڤه‌ وه‌كی ئاماده‌سازیه‌ك د داویێ دا كورد بشێن مفایێ نه‌ته‌وه‌یی بینیته‌ ناڤ گۆره‌پانا سیاسی، د ڤێ رێ ژی دا زه‌مینێ نیڤده‌وله‌تیێ هاریكاره‌ ب تایبه‌تی ئه‌و هه‌ول و په‌یوه‌ندیێن دپلۆماسی یێن سه‌رۆك بارزانی سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ كو ب راده‌یه‌كێ باش شیا په‌یوه‌ندیێن ل گه‌ل وه‌لاتێن جیهانێ ب مفایێ پرسا نه‌ته‌وه‌یی یا كوردان بشكێنیت و سه‌ركه‌فتیانه‌ ئه‌زموونا هه‌رێما كوردستانێ وه‌كی كارته‌كا گرنگا سه‌ره‌ده‌ریكرنا ل گه‌ل روودانان و هه‌روه‌سا پرسێن گرنگێن ده‌ڤه‌رێ نیشا بده‌ت، كو چه‌ند ئه‌م جودا ژ عیراقێ دشێین مه‌ رۆل هه‌بیت د بهێزكرنا بنه‌مایێن دیمۆكراسی و ئاشتی و پێكڤه‌ژیان و سه‌قامگیریا د ده‌ڤه‌رێ دا.