به‌رخودان و شۆره‌شا كوردان چ وه‌خته‌كی نه‌یا گرێدای كه‌توارێ پارچه‌كریێ كوردستانێ بۆ چار پارچان بوویه‌، ل هه‌ر جهه‌كی ژ پێخه‌مه‌ت ئازادی و نه‌ته‌وه‌یی قوربانی هاتینه‌دان، هه‌كه‌ نه‌تێكه‌لیا خوینا كورێن هه‌رچار پارچێن كوردستانێ بایه‌ ب دل پشكداری خه‌ما هه‌ڤدو نه‌دبوون، شۆره‌شا ئیلونێ نموونه‌كا زیندیه‌ بۆ ده‌ربازكرنا وی كه‌توارێ كوردستان كریه‌ چار پارچه‌، كو ژ ده‌رڤه‌ی حه‌زێن كوردان بوویه‌ د ڤێ شۆره‌شێ دا چ سنوورێن ده‌ستكرد كاریگه‌ری نه‌كریه‌ ل سه‌ر پشكداریكرنا كورێن كورد و سه‌رخستنا شۆره‌شێ و ئارمانجێن وێ. نها ژی ژ ئه‌گه‌رێ ڤی بارودۆخێ هاتیه‌ پێش كوردستان پارچه‌كا گرنگ و خودان رۆله‌ د روو ب رووبوونا تیرۆرێ دا ل ده‌ڤه‌رێ، هه‌ر كورده‌ك ب هه‌ستا نه‌ته‌وه‌یی خوه‌ ب پێشمه‌رگه‌ دزانیت و به‌ره‌ڤانیێ ژ هه‌ر بهۆسته‌كا ئاخا كوردستانێ دكه‌ت، وه‌ختێ كورده‌كێ پارچه‌یه‌كا كوردستانێ ل باشووری خوینا خوه‌ پێكێش دكه‌ت بۆ پاراستنا ئه‌زموونا كوردستانێ، واتایه‌كا مه‌زنتر پێشكێی نه‌ته‌وه‌یی و ئارمانجێن نه‌ته‌وه‌یی دكه‌ت، ب هه‌مان شێوازی وه‌ختێ پێشمه‌رگێن باشوورێ كوردستانێ ب حه‌ماسه‌كا قه‌هره‌مانانه‌ سنوورێ دو وه‌لاتا دبڕن و به‌رب كۆبانێ ل رۆژئاڤایێ كوردستانێ دچن سه‌روه‌ریه‌كا مه‌زنه‌ بۆ نه‌ته‌وا مه‌.
د هه‌ڤدیتنا سه‌رۆكێ هه‌ریما كوردستانێ دا دگه‌ل وان پێشمه‌رگێن قاره‌مان ئه‌وێن ژ كۆبانێ ڤه‌گه‌ریاین سه‌رۆك بارزانی گۆته‌ وان ((هه‌وه‌ سه‌روه‌ریه‌كا مه‌زن بۆ خوه‌ و خێزانێن خوه‌ و وه‌لاتێ خوه‌ تۆمار كر، شه‌ره‌فا هاریكاریا خووشك و برایێن مه‌ ل پارچه‌یه‌كا دی یا كوردستانێ به‌رهه‌وه‌ كه‌فتیه‌ و ئه‌و سه‌روه‌ریه‌كا گه‌له‌ك مه‌زنه‌)) بێگومان مه‌زنیا ڤێ سه‌روه‌ریێ پشكه‌ك بۆ بریارا حه‌كیم و خه‌مخۆریا سه‌رۆك بارزانی ڤه‌دگه‌ریت، چونكی هنارتنا هێزا پێشمه‌رگه‌ی بۆ كۆبانێ ده‌رێخستنا مه‌زنترین بریار و مه‌زنترین وێره‌كی تێدابوو، مێژوویه‌كا هۆسا دروست كر هه‌می كورد ب ئێك ئاراسته‌ شانازیێ پێ بكه‌ن و ببیته‌ هێڤێنێ ئێكرێزیا نه‌ته‌وه‌یی و روو ب رووبوونا هه‌می نه‌حه‌ز و دوژمنێن كوردان. د وارێ سه‌ربازی دا. چوونا پێشمه‌رگه‌ی بۆ كۆبانێ دوژمنێن كوردان ب ره‌نگه‌كی بێ هیڤی كرن كو ئێدی نه‌شێن د ئێخستنا دوبه‌ره‌كیێ د ناڤ كوردان دا سه‌ركه‌فتی بن، چونكی پێشمه‌رگه‌ی و شه‌رڤانان پێكڤه‌ سه‌ركه‌فتنا كۆبانێ تۆماركر و ب ئێك ده‌نگ به‌رسڤا تیرۆرستان و نه‌حه‌زێن كوردان دا. ئه‌ڤ سه‌روه‌ریا مه‌زنا كو سه‌رۆك بارزانی ئاماژه‌ پێدای، هه‌ژی هندێ یه‌ ببیته‌ هۆكاره‌كێ دی یێ بهێزكرنا ئێكرێزیا هه‌می لایه‌نێن كوردستانێ ل هه‌ر پارچه‌یه‌كا كوردستانێ بن و نه‌خشێ سه‌ركه‌فتنا مه‌زن ل پێنگاڤا ئێكرێزی و ئێكده‌نگی و قه‌بوولكرنا هه‌ڤدو گه‌شتر بكه‌ن.

عیراق وه‌كی وه‌لاته‌كێ ئێك پارچه‌ كو هنده‌ك شۆفینیێن شیعه‌ و سونه‌ دده‌نه‌ دیاركرن، چ گرنگیه‌كا سیاسی و ئابووری و جڤاكی نه‌مایه‌، به‌لكی ئه‌و عیراقا ئه‌و به‌حس دكه‌ن خه‌ون و وه‌لاته‌كێ ب زۆری پێكڤه‌ گرێدای بوو. نها ئه‌ڤ وه‌لاته‌ یێ نێزیكی ره‌وشا خوه‌ یا راسته‌قینه‌ بووی و ژێكڤه‌بوونێ ب تنێ راگه‌هاندنه‌ك دڤێت، هه‌كه‌ هه‌تا نها ژی هنده‌ك كه‌اسن ئه‌و هیڤی هه‌بیت كو ئێك پارچه‌یا خاكێ عیراقێ سه‌قامگیری و ئاشتی و پێكڤه‌یی د دووڤ دایه‌، لێ ژبلی دوباره‌كرنا ناكۆكی و ململانێ و شه‌رێ تائیفی و تێكدانێ چ دی نینه‌، چونكی ئه‌زموونا پشتی 2003 یا ڤی وه‌لاتی چ نیشانه‌ك نه‌هێلایه‌ كو هیڤیا ئێك پارچه‌یێ پێڤه‌ بیت، سه‌ره‌ده‌ریا ده‌ستهه‌لاتداران ب تاكره‌ویانه‌ و سه‌ره‌ده‌ریا زۆلم لێكریا ب ره‌نگێ ژێكڤه‌بوونێ باشترین نموونه‌یه‌ كو ئێدی عیراق ب واتا سه‌روه‌ریا وه‌لاته‌كێ ئێك پارچه‌یی ب تنێ درووشمه‌. ده‌ركه‌تنا داعشێ ل عیراقێ قووناغه‌كا دی یا عیراقا دابه‌ش بوویه‌، چونكی ئه‌ڤرۆ سنۆره‌كێ به‌رفره‌هێ سونه‌نشینێ عیراقێ یێ ل بن ده‌ستێ گرۆپه‌كا تیرۆرستی كو پاشخانا هزرا عه‌ره‌بیه‌ و هه‌ر هه‌وله‌كا هه‌ڤپشكا سێ پێكهاته‌یان ژی (كورد، سوننه‌، شیعه‌) بۆ روو ب رووبوونا ڤێ گرۆپا تیرۆریستی، وێ رامانێ ناده‌ت كو هه‌ر سێ لایه‌ن درازینه‌ ل سه‌ر پاراستنا ئێك پارچه‌یا عیراقێ، به‌لكی ئه‌گه‌ره‌كێ بهێزه‌ بۆ ژێكڤه‌بوونه‌كێ كو هه‌ر لایه‌ك خوه‌ بپارێزیت و به‌ره‌ڤانیێ ژ خوه‌ بكه‌ت بۆ بهێزكرنا خاك و سنوور و ولاتیێن خوه‌، راسته‌ فشارا نیڤده‌وله‌تی ب تایبه‌تی ئه‌مریكا و ئیران ب وی ئاراسته‌یه‌ كو هه‌رسێ پێكهاته‌ قووناغا روو ب رووبوونا داعشێ و حوكمه‌ته‌كا وه‌كی هه‌می جاران كو دبێژنێ بنكه‌فراوان پێك بینن و پشكداربن د پاشه‌رۆژا عیراقێ دا. به‌لێ كه‌توارێ سیاسی و جوگرافی و زمان و كلتوور و هزركرن و ئابووری ئه‌ڤ قووناغه‌ ده‌رباز كریه‌. د ڤێ قووغاێ ژی دا گرنگترین قووناغ بۆ كوردان پشتی بده‌ستڤه‌ئینانا پشكه‌كا خاكا خوه‌ ژبن ده‌ستێ داعشێ، لێزڤرین د ستراتیژیه‌تا هه‌ڤپشكا هێزێن سیاسیێن كوردستانێ دا باشترین پێنگاڤه‌ وه‌كی ئاماده‌سازیه‌ك د داویێ دا كورد بشێن مفایێ نه‌ته‌وه‌یی بینیته‌ ناڤ گۆره‌پانا سیاسی، د ڤێ رێ ژی دا زه‌مینێ نیڤده‌وله‌تیێ هاریكاره‌ ب تایبه‌تی ئه‌و هه‌ول و په‌یوه‌ندیێن دپلۆماسی یێن سه‌رۆك بارزانی سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ كو ب راده‌یه‌كێ باش شیا په‌یوه‌ندیێن ل گه‌ل وه‌لاتێن جیهانێ ب مفایێ پرسا نه‌ته‌وه‌یی یا كوردان بشكێنیت و سه‌ركه‌فتیانه‌ ئه‌زموونا هه‌رێما كوردستانێ وه‌كی كارته‌كا گرنگا سه‌ره‌ده‌ریكرنا ل گه‌ل روودانان و هه‌روه‌سا پرسێن گرنگێن ده‌ڤه‌رێ نیشا بده‌ت، كو چه‌ند ئه‌م جودا ژ عیراقێ دشێین مه‌ رۆل هه‌بیت د بهێزكرنا بنه‌مایێن دیمۆكراسی و ئاشتی و پێكڤه‌ژیان و سه‌قامگیریا د ده‌ڤه‌رێ دا.

بنده‌ستی و سته‌م و زۆرداری ل هه‌مبه‌ر كوردان، نه‌ شیایه‌ كارتیكرنێ ل سه‌ر ره‌وشتێ لێبۆرینێ و پێكڤه‌ژیانا نه‌ته‌وه‌یی و پێكهاتێن ئاینی و ره‌نگێن جوداجودا دروست بكه‌ت، به‌لكی هه‌می گاڤات ب هێزی و باوه‌ریا پێكڤه‌ژیانێ ل ده‌ف كوردان به‌رسڤا دوژمنان بوویه‌. شۆره‌شا كوردی ب تایبه‌تی رێبه‌ر بارزانیێ نه‌مر د ئارمانجێن سه‌ره‌كی یێن خوه‌ دا به‌رده‌وام گیانێ لێبۆرین و پێكڤه‌ژیانێ به‌ر ب پێشڤه‌ بریه‌ و نموونێن زێندی یێن هه‌ین د ناڤ شۆره‌شا كوردی دا كو چ به‌رنامه‌ و هه‌وله‌كا نه‌یارێن كوردان نه‌شیایه‌ لێبۆرینا كوردان و باوه‌ریا پێكڤه‌ژیانێ د ناڤ جڤاكێ كوردیدا لاواز بكه‌ت چونكی كوردان ب تنێ بۆ ئازادیا خاك و نیشتمانی شه‌ڕ نه‌كریه‌، به‌لكی د دژوارترین رۆژێن ژیانا كوردان دا لێبۆرین هه‌بوویه‌، د ده‌مه‌كی دا كو سته‌ما به‌عسیان د گوپیتكێدا بوو، كوردان د دانوستاندنان دا یان گه‌نگه‌شان دا لێبۆرین وه‌كی سمبوله‌كێ ناسینا كوردان دایه‌ نیشادان، پشتی راپه‌رینا بهارا سالا 1991 لێبۆرین و پێنگاڤێن پێكڤه‌ژیانا كوردستانێ د ئیك ئارمانجدا خڕڤه‌ببوون. د عیراقێدا پێكهاته‌ و ئۆل و نه‌ته‌وان زێده‌ترین قوربانیدان، نه‌شیاینه‌ د سه‌رهلدانا شۆره‌شا ئاشتی و پێكڤه‌ژیانێ دا لێبۆرینێ بكه‌نه‌ بنه‌مایێ سه‌ره‌ده‌ریا سه‌رده‌می (مودرن) كو نها گرنگیه‌كا زێده‌ یا جیهانی یا هه‌ی، به‌روڤاژی ئاستێ درنده‌یا هنده‌ك لایه‌نان گه‌هشته‌ هندێ كو كریستیان، ئێزدی، شه‌به‌ك، سائیبه‌ و.. . هتد بهێنه‌ ژناڤبرن. شانازیه‌ د ناڤ ڤێ هه‌می كوشتار و ته‌په‌سه‌ریا ل عیراقێ دا ب تایبه‌تی و ده‌ڤه‌رێ ب گشتی هه‌ی، ب تنێ جهێ ئارامی و سیبه‌را لێبۆرین و پێكڤه‌ژیانێ كوردستان بیت، ئه‌ڤ شانازیه‌ بوو ئه‌گه‌رێ وێ چه‌ندێ كو بارا پترا وه‌لاتێن جیهانێ گرنگیا كوردستانێ د ده‌ڤه‌رێ دا بزانن و بكه‌نه‌ نموونه‌ك بۆ پێكئینانا شۆره‌شا لێبۆرین و پێكڤه‌ژیانێ. پێدڤی یه‌ هه‌می كورد د چه‌سپاندنا زێده‌ترا كلتوورێ پێكڤه‌ژیان و لێبۆرینێ دا فشاره‌كێ ل سه‌ر وان پارت و لایه‌نێن دی دروست بكه‌ن كو گیانێ ره‌تكرنێ هه‌ی ‌و نه‌شێن ڤی كلتوورێ تژی شانازی وته‌ناهی قه‌بوول بكه‌ن، ب تایبه‌تی د ڤی ده‌می دا كو پتر پێدڤیه‌ هه‌می كورد ب ئێك ئارمانج و ئێك ده‌نگ و هه‌لویست ب پێكڤه‌لێبۆرینێ پێنگاڤا بهاڤێژین به‌ر ب بنیاتدانانا ده‌وله‌ته‌كا نه‌ته‌وه‌یی یا خودان ئۆل ومه‌زهه‌ب و بیر و بۆچوونێن سیاسی یێن ئازاد.

ملله‌تێ كورد ب درێژایا مێژوویێ راستی روودانێن سیاسی یێن نه‌خۆش بوویه‌ و دوژمنان ب ئاوایه‌كێ دره‌ندانه‌ و نه‌مرۆڤانه‌ سه‌ره‌ده‌ری دگه‌ل كوردان هاتیه‌ كرن و زیانه‌كا مه‌زن گه‌هاندیه‌ كوردان، به‌لێ چ جاران نه‌شیاینه‌ كوردان لاواز بكه‌ن و نه‌شیاینه‌ ئیرادا ملله‌تێ كورد لاواز بكه‌ن و نه‌هێلن، پێشمه‌رگه‌ هه‌ر ئه‌و پێشمه‌رگه‌یه‌ كو ل سه‌رێ چای و به‌رۆكێن شه‌ری دا ب ئیراده‌ و وره‌یا بلند شه‌رێ دوژمنی كری.
پێشمه‌رگه‌ و ملله‌تێ كورد د شۆره‌شێن ئیلول و گولانێ دا ئیرادا خوه‌ نیشا وه‌لاتێن هه‌رێماتیك دایه‌ كو خودان ئیراده‌یه‌كا پوولاییه‌ و ناهێته‌ هه‌ژاندن، له‌ورا ئه‌و كاره‌ستاتێن ب سه‌رێ ملله‌تێ كورد هاتین كو د چارچوڤێ ژناڤبرنا نه‌ته‌وه‌یه‌كی دا بوویه‌، ئیرادا خوه‌ ژ ده‌ست نه‌دایه‌ و نه‌ كه‌فتیه‌ بن چ باره‌كێ سیاسی كو ژ ده‌رڤه‌ی خواستێن وی بسه‌ر دا هاتبیته‌ سه‌پاندن، هه‌تا ل ڤێ دووماهیێ گرۆپا ب ناڤێ ده‌وله‌تا ئیسلامی ل عیراقێ و شامێ كو دبێژنێ داعش هاتیه‌ مه‌یدانێ و پێشمه‌رگه‌ی ژی ب وێ ئیرادا نه‌ته‌وه‌یی و نشتیمانی شه‌رێ ل دژی تیرۆرستێن داعش كریه‌ و پێش هه‌می جیهانێ ڤه‌ به‌رسینگێ ڤێ گرۆپا تیرۆرست گرتیه‌ و ب چه‌ك و كه‌رسته‌یه‌كێ كێمتر ژ یێ داعشێن تیرۆرست خوه‌ ل هه‌مبه‌ری وان گرتیه‌ و راستی شكه‌ستنێ كرینه‌.
د ڤی شه‌ری دا كو نوكه‌ كورد ب قوربانیێن خوه‌ دسه‌ربلندن و مه‌زنترین ئیراده‌ د هێزا پێشمه‌گه‌ی دا دهێته‌ دیتن، راسته‌ ژ لایه‌كی ڤه‌ هێزێن ناڤ نه‌ته‌وه‌یی ب وان هاریكاریێن پێشكێشی كوردان و پێشمه‌گه‌ی كرین بۆ بهێزكرنا په‌یوه‌ندیان نیشا هه‌میا دا كو په‌یوه‌ندیێن دبلوماسی یێن جه‌نابێ سه‌رۆك بارزانی سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ جهێ هیڤیه‌كا مه‌زن و رێكه‌كا سه‌ركه‌فتیانه‌یه‌، به‌لێ پا ژ لایه‌كێ دی ڤه‌ ئیرادا پێشمه‌رگه‌ی و سه‌رۆك بارزانی بوو كو شیایی نه‌بتنێ داعش ژ پێشكه‌فتنێن وان ب راوه‌ستینیت به‌لكو شیان بشكێنن و پاشڤه‌ ببه‌ن و شكه‌ستن ل دووڤ شكه‌ستنێ ب سه‌رێ وان بینن و نێزیكی شكه‌ستنێ بكه‌ت.
ئه‌ڤ ئیرادا كو پێشمه‌رگه‌ی هه‌ی پێدڤی ب پشته‌ڤانیكرنا خه‌لكی و هێزا كوردستانێ هه‌یه‌ و فه‌ره‌ هه‌می پێكهاتێن خه‌لكێ كوردستانێ پشته‌ڤان و به‌رده‌وامده‌رێن وێ ئیرادێ بن به‌رامبه‌ر دوژمنێن كوردان، ل ڤێرێ بارێ سه‌ر ملێن هه‌ر تاكه‌كی ژ وێ ده‌ست پێ دكه‌ت كو د جهێ خوه‌ دا به‌ر پرسیاریا مێژوویی یا سه‌ر ملێن خوه‌ وه‌رگریت و رۆل هه‌بیت د بلندكرنا ئیراده‌ و وره‌یا پێشمه‌گه‌ی دا، هه‌تاكو ئه‌ڤ قووناغه‌ ژی دبیته‌ مێژوویه‌كا تژی سه‌روه‌ری بۆ كورد و كوردستانێ.