دوهی ئێكشەمبی 8/10/2023 نێچیرڤان بارزانی سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ و مەسرۆر بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ جودا پێشوازی ل ئەحمەد ئیبراهیم ئەلزاهری، قونسلێ گشتیێ وەلاتێ ئیماراتێ ل هەرێما كوردستانێ كر.
د وان هەردو دیداران دا، قونسلێ گشتیێ ئیماراتی داخوازنامەیێن هەر ئێك ژ شێخ محەمەد بن زاید ئال نهیان سەرۆكێ ئیماراتێ بۆ نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ و شێخ محەمەد بن راشد ئال مەكتووم، جێگرێ سەرۆكێ وەلاتێ ئیماراتێ و سەرۆكێ جڤاتا وەزیران و حاكمێ مێرنشینا دوبەی بۆ مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، گەهاندن بۆ پشكداریكرنێ د كۆمبوونا كۆپیتكا جیهانی بۆ كارێ سەقای (COP 28) كو دێ ل ڕۆژێن ئێك و دو ژ مەها دیسەمبەرا بهێت ل باژێرێ دوبەی هێتە گرێدان كو یا هەڤدەمە ل گەل ڕۆژا نیشتمانی یا ئیماراتی».
ئەو كۆپیتكا جیهانی د چارچۆڤەیێ گەڕا 28 یا كۆنگرەیێ ئالیێن ڕێككەفتنا نەتەوەیێن ئێكگرتی دا ل دۆر گوهۆڕینا سەقای دهێت كو ئیمارات سەرۆكایەتیا ڤێ گەڕێ دكەت و ل سەر بنەمایێ ڕێككەفتنا پاریس پرسێن تایبەت ل گوهۆڕینا سەقای و چاوانیا بەرهنگاربوونا ئەنجامێن وی و ڕۆلێ وەلاتێن جیهانێ د كێمكرنا مەترسیێن وێ دا، باس دكەت.

دهۆك، لەزگین جوقی

ئەندامەكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان ڕاگەهاند: ناڤێن گەڕا ئێكێ ژ پۆلیسێن رێكەفتنا شنگالێ د ناڤبەرا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ وئیراقێ دا بۆ دەستپێكرنا مەشق وڕاهێنانان هاتنە داخوازكرن كو دێ بۆ دەمێ مەهەكێ مەشق وڕاهێنانان ئەنجامدەن د دووڤدا دێ چنە شنگالێ و دەست بكارێ خوە كەن و ئاماژە كر ژی كو پێدڤیە گرۆپێن نەشەرعی شنگالێ چۆل بكەن.
مەحما خەلیل، ئەندامێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان گوت» پشتی گەلەك بزاڤ ژئالیێ مەڤە وەكو پەرلەمانتارێن پارتی ل بەغدا هاتینە كرن وچەندێن جاران ئەم دگەل وەزێری ناڤخوەیێ ئیراقێ كۆمبووین ل سەر بابەتێ بجهئینانا خالا دامەزراندنا دو هزار و500 پۆلیسان بۆ پاراستنا شنگالێ وحوكمەتا ئیراقێ دناڤ بودجەیا خوەدا ڕازیبوون ل سەر هزار و500 پۆلیسان كری ژوان ژی نوكە 500 پۆلیس دێ دەست ب مەشق وڕاهێنانان كەن ل پارێزگەها نەینەوا وپشتی ژ مەشق وڕاهێنانان ب دووماهی دهێن دێ ل شنگالێ دەست بكارێ خوە كەن «.
مەحما خەلیل ئەوژی گوت» نوكە ناڤێن گەرا ئێكێ ژ پۆلیسێن ڕێككەفتنا شنگالێ یێن هاتینە داخوازكرن و پشتی گەرا ئێكێ مەشق وڕاهێنانان بۆ دەمێ مەهەكێ ئەنجام د دەن و ب دووماهی دهێن دێ گەرا دویێ و گەرا سێیێ ژی هێنە داخوازكرن و هەموو دێ بنە هزار و 500 پۆلیس وپشتی ئەو هەموو دهێنە مەشقدان دێ ئەركێ پاراستنا شنگالێ وەرگرن «.
ئاماژەكر ژی» ل دووڤ ڕێككەفتنا شنگالێ د ناڤبەرا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و ئیراقێ دا پێدڤیە دو هزار و 500 پۆلیس ژخەلكێ شنگالێ بهێنە دامەزراندن، لێ بەغدا ڕازیبوون ل سەر هزار و 500 پۆلیسان كریە و لێ ئەم كار دكەین دگەل حوكمەتا ئیراقێ بۆ دامەزراندنا هزار پۆلیس ماین ژی و گەلەك جاران بەغدا سۆز دایە یا هەڤكار بیت و پێدڤیە دوو هزار و 500 پۆلیس بهێنە دامەزراندن بو پاراستنا ڕەوشا شنگالێ ئەڤە هەموو ژی دێ ژ خەلكێ شنگالێ بن».
زێدەتر گوت» حوكمەتا هەرێما كوردستانێ یا ڕژدە ل سەر بجهئێنانا ڕێككەفتنا شنگالێ و چو بەدیلێن دێ بۆ وێ ڕێككەفتنێ نینن و پێدڤیە وەكو خوە بهێتە بجهئینان كو هەموو خالێن وێ دبەرژوەندیا خەلكێ شنگالێ دانە ژوان ژی ئیدارا شنگالێ بزڤریتە شنگالێ و گرۆپێن نەشەرعی شنگالێ چۆل بكەن و پۆلیس ژ خەلكێ شنگالێ بهێنە دامەزراندن و خەلكێ زیاندار بهێتە قەرەبووكرن و ئاوارە بزڤرنە شنگالێ».
مەحما خەلیل، ئاشكرا كر»خەلكێ شنگالێ تووشی جینوسایدێ بوویە و پێدڤی هەڤكاریێ و ئاڤەدانیێ یە و ئەم ل بەغدا هەموو بزاڤان دكەین بۆ خزمەتكرنا خەلكێ خوە یێ شنگالێ و هەتا نوكە مە شیایە چەندێن ڕازیبوونان بۆ چێكرنا پڕۆژەیان وئاڤەدانیا شنگالێ ب دەستڤەبینین زێدەباری ڕازیبوونێ بۆ ئاڤاكرنا نەخوەشخانە وبنگەهێن ساخلەمی و ئاڤاكرنا قوتابخانەیان وچێكرنا پرۆژەیێن كارەبێ و ئاڤێ و چاندنێ بۆ خەلكێ شنگالێ ب دەستڤەبینن وهیڤدارێن گرۆپێن نەشەرعی شنگالێ چۆل بكەن دا كو پتر خزمەتا خەلكی بهێتە كرن وئاوارە ڤەگەرن».

بەرپرسێ فەرمانگەها پەیوەندیێن دەرڤە یێن هەرێما كوردستانێ ڕاگەهاند: هەر ئێك ژ وەلاتێن ئەمریكا و فرنسا و بریتانیا بزاڤێن چارەسەركرنا كێشەیێن د ناڤبەرا بەغدا و ئەنقەرە دا دكەین بۆ وێ چەندێ دەست ب هنارتنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ بهێتە كرن.
سەفین دزەیی، بەرپرسێ فەرمانگەها پەیوەندیێن دەرڤە یێن حوكمەتا هەرێما كوردستانێ گوت» سەرەرای وێ چەندێ دەمێ چەند مەهانە پەترۆلا هەرێما كوردستانێ ناهێتە هنارتن، بەلێ هەرێما كورستانێ جهێ خوە ل سەر نەخشەیێ وزەیا جیهانی كریە».
سەفین دزەیی گوت ژی» ل سەر ئاستێ نێڤدەولەتی بزاڤا هنارتنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ دهێتە كرن و ئەمریكا و فرەنسا و بریتانیا بزاڤا چارەسەركرنا كێشەیا د ناڤبەرا بەغدا و ئەنقەرە دا دكەن بۆ وێ چەندێ دەست ب هنارتنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ بهێتە كرن».
بەرپرسێ فەرمانگەها پەیوەندیێن دەرڤە یێن حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ڕۆهنكر ژی» ژ 25 ئادارێ و هەتا نوكە ژ ئەنجامێ ڕاگرتنا هنارتنا پەترۆلا كوردستانێ، ژ ئەگەرێ بڕیارا دادگەها ناڤبەریا نێڤدەولەتی ل پاریس، نێزیكی پێنج ملیار و 500 ملیۆن دۆلار زیانێن دارایی ب ئیراقێ كەفتینە».
ئاماژەكر ژی» نێزیكی 30 قونسلخانەیێن جودا جودا یێن وەلاتان ل هەرێما كوردستانێ هەنە، ئەڤە ژ بلی ڕێكخراوێن سەر ب نەتەوەیێن ئێكگرتی ڤە، ئەڤ چەندە ژی ڕۆل و گرنگیا هەولێرێ وەكو پایتەختێ هەرێما كوردستانێ ژ ڕوویێ ئەمنی، سیاسی و ئابۆری ڤە بۆ وەلاتێن دەڤەری دیار دكەت».
سەفین دزەیی خۆیاكر» تا ڕادەیەكێ مەزن دیبلۆماسیەتا مە یا ئابۆری سەركەفتن هەبوو، نوكە مە نوونەرایەتی ل 14 وەلاتان هەنە و پێنگاڤان دهاڤێژین بۆ بلندكرنا هەژمارا نوونەرایەتیێن مە ل وەلاتێن جیهانێ، ئەڤە ژی ب مەبەستا گەهاندنا پەیاما گەلێ مە ژ ڕوویێ سیاسی و ئابۆری و ئەو پێكڤەژیانا ل هەرێما كوردستانێ هەی».

ئەندامەكێ كۆمیتەیا ناڤین یا پارتی دیموكراتی كوردستان داخواز ژ PKK دكەت وەكو حزبێن ڕۆژهەلاتا كوردستانێ، بەرژەوەندیێن بلند یێن هەرێما كوردستانێ ل بەرچاڤ بگریت و خوە ژ دەڤەرێن سنۆری ڤەكێشیت.
بەهرام عەریف یاسین، ئەندامێ كۆمیتەیا ناڤین یا پارتی دیموكراتی كوردستان گوت» هەرێما كوردستانێ پشكەك نینە ژ شەڕ و ناكۆكیێن PKK و لەشكرێ توركیا. هەردو ئالیان شەڕ و پێكدانانێن خوە ئیناینە دەڤەرێن سنۆری یێن هەرێما كوردستانێ و ب درێژاهیا چەندین سالێن بۆری خەلكێ مە زیاندارێ ئێكێ یێ ڤێ ناكۆكیێ بوو».
گوت ژی» بەری چەند ڕۆژان زێدەتر ژ دو هزار خێزانان كو مژوولی كارێ چاندنێ و ئاژەلداریێ بوون، ژ ئەگەرێ شەڕ و ناكۆكیان د ناڤبەرا PKK و لەشكرێ توركیا، مال و حالێ خوە ل دەڤەرێن سنۆری یێن هەرێما كوردستانێ بجهـ هێلاینە».
بەهرام عەریف یاسین داخواز ژ PKK كر» وەكو حزبێن ڕۆژهەلاتا كوردستانێ، كو نوكە ل سەر داخوازا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و ل بن چاڤدێریا نەتەوەیێن ئێكگرتی د هەژمارەكا كەمپان دا هاتینە ئاكنجیكرن، ڕەوش و بەرژەوەندیێن هەرێما كوردستانێ ل بەرچاڤ بگریت و خوە ژ دەڤەرێن سنۆری ڤەكێشیت».
دیاركر ژی» دەهان جاران ژ ئالیێ حوكمەتێ ڤە، سەرۆكایەتیا هەرێما كوردستانێ و حزبێن سیاسی داخواز ژ PKK هاتیە كرن ناكۆكیێن خوە ل گەل لەشكرێ توركیا ببەتە دەرڤەی ئاخا هەرێما كوردستانێ، هەروەسا دناڤ هەرێمێ ژی دا هێرشان نەكەتە سەر وی وەلاتی، بۆ وێ چەندێ بەهانەیان نەدەتە دەستێ توركیا هێرشان بكەتە سەر دەڤەرێن سنۆری».
وی ئەندامێ كۆمیتەیا ناڤین یا پارتی ڕاگەهاند ژی» مە باوەریەكا تمام ب مافێ ڕەوا یێ گەلێ كورد ل هەر چار پارچەیێن كوردستانێ هەیە، بەلێ ب دیتنا مە ڕێچارەیا چەكداری چارەسەریا ناكۆكیان ناكەت. د بەرهەڤین هاریكاریا توركیا و PKK بكەین بۆ وێ چەندێ دەست ب دانوستاندنەكا ئاشتیانە بكەن ب مەبەستا ڕاوەستاندنا شەڕ و ناكۆكیێن خوە».
ناڤبری ب پێدڤی دزانیت» ئەو میكانیزم و ڕێكارێن PKK كو وەكو ئەو دبێژیت بۆ بدەستڤەئینانا مافێن گەلێ كورد بكاردئینیت، ل سەر ئاستێ نێڤدەولەتی قەبوولكری بن، چونكە بۆمبە ڕێژكرن و خوە تەقاندن و هێرشێن چەكداری ب درێژاهیا 40 سالێن بۆری ئەنجام نەبوو و ل پاشەڕۆژێ دا ژی ئەنجام نابیت».
ل دوماهیێ دبێژیت» PKK ڕێزێ ل سەروەرەیا هەرێما كوردستانێ ناگریت و بەهانەیان ددەتە دەستێ لەشكرێ توركیا بۆ وێ چەندێ ڕۆژانە دەڤەرێن مە یێن سنۆری تۆپباران بكەت، بەردەوامبوونا PKK ل سەر وێ سیاسەتا نوكە پەیڕەو دكەت، دێ ڕەوشێ گەلەگ خرابتر كەت ژ وێ ڕەوشا نوكە هەی».

ئەندامەكێ بەرێ یێ پەرلەمانێ كوردستانێ ڕادگەهینیت: ئەو ڕێككەفتنێن ئەمنی ئەوێن د ناڤبەرا ئیراقێ و وەلاتێن دەوروبەر دهێنە ئەنجامدان، درێژەپێدەرێن ڕێككەفتنێن بۆری نە، تنێ خەلكێ هەرێما كوردستانێ ژی بوویە قوربانی.
فەرحان جەوهەر، ئەندامێ بەرێ یێ پەرلەمانێ كوردستانێ و چاڤدێرێ سیاسی گوت» ئەو ڕێككەفتنێن د ناڤبەرا ئیراقێ و ئیرانێ و توركیا دا هەبوون و نوكە ژی هاتینە نووكرن، بوونە ئەگەرێ وێ چەندێ ڕێك ب وان وەلاتان بهێتە دان هێرش ل سەر ئاخا هەرێما كوردستانێ بهێنە كرن، دبینین ژی ڕۆژانە خەلكێ هەرێما كوردستانێ شەهید دبن و گوندێن خوە چۆل دكەن».
ئاماژە كر ژی» ژ ئەگەرێ هێرشێن وەلاتێن دەوروبەر، نێزیكی 500 گوند نەهاتینە ئاڤەدانكرن».
باس ل وێ چەندێ ژی كر «ل ڕۆژا چارشەمبیا بۆری، سابت محەمەد عەباسی، وەزیرێ بەرگریا ئیراقێ، سەرەدانا توركیا كربوو بۆ نووكرن و درێژكرنا ڕێككەفتنا ئەمنی، بۆ هێرشكرنێ ل سەر وان گرۆپێن چەكداری كو ل ئاخا هەرێما كوردستانێ دانە».
ڕۆهنكر ژی» ئەو ڕێككەفتنە ناچنە بوارێ بجهئینانێ بێی ڕازی بوونا هەرێما كوردستانێ، بەلێ هەكە ب هەماهەنگیا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بیت، ب پشتڕاستی ڤە ڕێككەفتن دێ باشتر جهێ خوە گرن، خەلكێ هەرێما كوردستانێ ژی دێ هێتە پاراستن و نابنە قوربانی».
گوت ژی» ل دووڤ پێزانینێن من، ئەو ڕێككەفتنا ڤێ دووماهیێ د ناڤبەرا ئیراقێ و ئیرانێ دا، بەرپرسێن هەرێما كوردستانێ تێدابوون لەوما یا پێدڤیە حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و بەرپرسێن وێ بەرهەڤی وان كۆمبوونان ببن».

ژێدەرێن میدیایی ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ دیار دکەن، ژ بەر ئێرشێن تورکیا یێن ل سەر دەڤەرێن جودا جودا یێن رۆژئاڤایێ کوردستانێ، زیانێن مەزن گەهشتینە ژێدەرێن ئابووری، نها ل گەلەک دەڤەرێن رۆژئاڤایێ کوردستانێ ئاریشا کارەبێ بۆ وەلاتیان دروست بوویە، هەروەسا فرن و گەلەک جهێن خزمەتگوزاریێ ب تایبەتی ژی نەخوەشخانە بووینە ئارمانجا ئێرشێن تورکیا و زیانێن مەزن گەهشتینە وان جهان.
ل گۆر ژێدەرێن میدیایی یێن رۆژئاڤایێ کوردستانێ نها گەلەک ئاریشە بۆ وەلاتیێن سڤیل یێن رۆژئاڤایێ کوردستانێ دروست بووینە، وەلاتیێن رۆژئاڤایێ کوردستانێ ژی داخواز ژ ئەمریکا و هەڤپەیمانیا نێڤدەولەتی یا شەرێ ل دژی داعشێ دکەن، سنۆرەکێ بۆ ئێرشێن نها یێن تورکیا دانێن، چونکی تورکیا گەلەک نەخوەشخانە و جهێن خزمەتگوزاریێ ژناڤ برینە و ئەو یەک ژی کاریگەریا خوە ل سەر ژیانا خەلکی یا کری.