هەرهین محەمەد

خودانێ‌ كارگەهەكا ماستی دیاركر، ب هەبوون و ڤەكرنا كارگەهان ژلایێ‌ حوكمەتێ‌ ڤە دێ‌ رێژا بێكاریێ‌ كێم كەت، ژ بەر كو گەلەك دەرچوو هەنە و خودان تایبەتمەندی نە دێ‌ كاركەن و دیسان جوتیار و خودان پەز ژی دێ‌ كاركەن و بەرهەمێ‌ مە دێ‌ بۆ مە ب خوە بیت.

محەمەد باران خودانێن كارگەها باران بێسری یا چێكرن و فرۆتنا ماستی گۆت: ژ سالێن نوتان هەتا نوكە ئەم خودان پەزین و پەزی ب خودان دكەین و ئەم بازرگانیێ‌ ب تەرش و كەوالی دكەین و مە 1500 سەرێن پەزی هەنە ئەز ب خوە ژی یێ ل كولیژا چاندنێ‌ ل پشكا بەرهەمێن گیانەوەری و ئەڤە ژ مێژە نینە مە گارگەها خۆە ڤەكریە، بەلێ‌ مە شیرێ‌ خوە د فرۆتە گەلەك كارگەهێن دهۆكێ‌.
زێدەت گۆت: پاشان مە هزركر كارگەكا مەزن یا ئوتوماتیك ڤەكەین، من و برایێ‌ خوە یوسڤ باران ئەڤ كارگەهە ڤەكر و پتریا شیری یا مە ب خوە یە ب تایبەت ل وەرزێ‌ بهاری، بەلێ‌ ژ هەیڤا چار هەتا حەفت كێم دبیت و ل ڤی وەرزی ل 350 كیلویان دراوەستیت و د نوكە دا ئەم ژ خەلكی دكرین، چونكو هەمی كەسان كارگەه نینن و شیرێ‌ خوە دفرۆشن و ئەڤ چەندە ژی وەك پشتەڤانیەكێ‌ یە بۆ وان كەسان یێ‌ پەزی ب خودان دكەن و شیرێ‌ وان دهێتە فرۆتن ب پارەكێ‌ باش و خوسارەت نابن و ب ڤی رەنگی ئەم هەردو دمفادارین.
ناڤبری ئەو یەك ژی دیار كر، ئەو كەسێن ل كارگەها من كاردكەن ژی و هەر خەلكێ‌ دهۆكێ‌ بخوە نە و دوسێیەك ژ وان ژی تایبەتمەندیا وان بەرهەمێن گیانەوەری نە و خودان باوەرنامە نە، من شارەزایی یەكا باش هەیە و د بەرنیاسین و خەلكی باوەری ب مە هەیە و هەكە تەماشەی كارگەهێن ماستی بكەین ل پارێزگەها دهۆكێ‌ هەر ئێكی ناڤەك بۆ خوە دانایە، بەلێ‌ ناڤێ‌ كارگەها مە ل سەر پرۆژێ‌ مەیێ‌ خودانكرنا تەرش و كەوالی یە.
ئەو چەندە ژی گۆت: گەلەك جاران سەركردێن مە گۆتیە نە هەر كەسەكێ‌ كولیژە ب دووماهی ئینا بهێتە دامەزراندن و گەلەك یا گرنگە كەرتێن تایبەت ڤەبن و خەلكێ‌ دهۆكێ‌ ب خوە لێ‌ هەنە و ب ڤی رەنگی گەلەك دەرچوویێن بەرهەمێن گیانەوەری دێ‌ بنە خودان كار و حەزدكەم حوكمەت كارگەهێن مینا یێن شیری و فێقی ڤەكەن دا كو ئەو گەنجێن دەرچووین و لێ‌ كار بكەن و ب ڤی رەنگی دێ‌ رێژا بێكاریێ‌ كێم بیت.

رەمەزان زەكەریا

بەشیر عەلی گەنجەكێ دەڤەرا ئاكرێیە و دەمێ دو سالایە ب خۆبەخشی كار ل سەر جوانكرنا باژێرێ كەڤنێ ئاكرێ دكەت و ئاشكرا دكەت كۆ ژبەر وێ دەستكاریێ و جوانكاریێ رێژا گەشتیارا بۆ ناڤ سەنتەرێ باژێرێ كەڤنێ ئاكرێ زێدە بووە و گۆت: نابیت گەنج پشتی دەرچوونێ‌ ژ زانكۆیێ چاڤەرێ دامەزراندنا حوكمەتێ بیت و چو كارا نەكەت.

بەشیر عەلی، سەرپەرشتی گرۆپێ بۆژین ل ئاكرێ بۆ ئەڤرۆ گۆت: ل دەستپێكێ مە ل باژێرێ كەڤنێ ئاكرێ كولانەك خەملاند بۆ كارەكێ هونەری و كلیپەك لیێ هاتە دروستكرن پشتی وێ چەندێ خەلكی ب رێژەكا بەرچاڤ قەستا وێ كولانێ كر بۆ ئەگەر كو پتر گرنگیێ ب دەینە باژێرێ كەڤنێ ئاكرێ هەتا شیایێن گرۆپەكێ بۆ دامەزرینین و پتر كار ل سەر ئاكرێ بكەین جهێن باژێرێ كەڤن نووژەنبكەین، نوكە ل دەرگەهێ قشلێ هەتا كەلێ هەموو هاتیە نووژەنكرن ب رەنگەكێ شوونواری و گەشتیاری.
ناڤبری گۆت ژی: ئەو ئەندامێن ل گەل مە كار دكەن بۆ جوانكرنا باژێرێ كەڤنێ ئاكرێ هەموو دەرچوویێن پەیمانگەها و زانكۆیێ نە و خودان كارێن خۆ یێن تایبەتن نابیت هەر قوتابیەكێ ل زانكۆیێ دەرچوو چاڤەرێ دامەزراندنێ بكەت ل كەرتێ حكومی، پێدڤیە ب خوە كارەكێ بینین و دەلیڤا كاری بۆ كۆمەكا گەنجان ژی دروست بكەت، ئەو كارێن مە ئەنجامدان وەك گەنجێن دەڤەرێ پشتەڤانیا مە هاتیە كرن، بەلێ ئەگەر ئەم ب تنێ ژی بین دێ هەر كار كەین بۆ جوانكرنا باژێرێ خۆ ب راكێشانا رێژەكا باشتر یا گەشتیارا.
ئاشكراكر : پێدڤیە گەنج هەبوونا خۆ ب سەلمینیت پاشی داخوازیا هاریكاریێ بكەت، ئەگەر بڤێت پرۆژەكێ یان كارەكێ بكەت، حوكمەت هاریكارە ئەگەر گەنجەكێ پرۆژەك یان هزرەك هەبیت بڤێت كار بكەت، پێدڤیە گەنج بەردەوام ل بزاڤكرنێ دابیت بۆ ئاڤاكرنا خۆ و وەلاتێ خۆ.

، بێوار حەمدی

وەلات گۆت ژی: هەر ژ زارۆكینیێ من حەزا كارێ سەرتراشینێ هەبوویە و هەتا نوكە ژی یێ بەردەوامم، ئەز نەیێ پەشیمانم من خۆ فێری ڤی كاری كری، چونكو ئەز گەلەك حەز ژ كارێ خۆدكەم، هەر كارەكێ مرۆڤ بكەت دڤێت خۆ دگەل بگونجینیت و خودان شێواز و رەفتارەكا نەرم و جوان بیت دگەل خەلكی، ژ بەر كو خەلك هەموو حەز ژ وان كەسان دكەن یێن ڕێزێ لێ دگرن.
ئەو چەندە ژی ئاشكەراكر، خەلك ژ هەموو تەخا سەرەدانامەدكەن ژ (هونەرمەند و رەوشەنبیرا و مەلایا و هەتاكو كەسێن سیاسی و ئەندام پەرلەمان ژی دهێنە دەفمە)، ئەڤە ژی بۆ هندێ دزڤڕیت دڤێت مروڤ رێزێ ل كارێ خۆ بگریت و ل هەمی كەسان بێی جوداهی، ژ بەر كو سەرتراش دڤێت یێ نەرم و ئارام بیت، دا كو خەلك پتر پێڤە بهێتە گرێدان و بزاڤێ‌ بكەت سەرەدەریەكا جوان بكەت.
ل دووماهیێ ژی گۆت: ئەز دخوازم هەموو گەنج خۆ بێ هیڤی نەكەن و بەردەوام ل سەر خۆ كاربكەن، دا كو بشێن بگەهنە هەموو هیڤی و ئارمانجێن خۆ، چونكو هەر كارەكێ مروڤ حەز ژێ بكەت و بەردەوام بزاڤان بۆ بكەت، بێگومان ل دووماهیێ دێ ئەنجامێن باش هەبن.

هەرهین محەمەد:

دژیانا هەڤژینیێ‌ دا ژن و زەلام تەمامكەرێن ئێك و دو نە دخۆشی و نەخوشیان دا ل گەل ئێكن و دا كو ژیانەكا بەختەوەر ببنە سەر لدور ڤێ‌ یەكێ‌ ژی ڤەكولەرەكا جڤاكی دەتە دیاركرن دڤێت ژن و زەلام ڤالاهیێن ئێك و دو پر بكەن ب ئاخفتنێن خوەش و هەست بتنێ‌ بوونێ‌ نەكەن و داکو خیانەت دروست نەبیت.

ڤەكولەرا جڤاكی مونا عەبدولمەجید یاسین گۆت: دو ئەگەر هەنە ژنا ب هەڤژین ئەڤینداری زەلامەكێ‌ دی بیت ژبلی هەڤژینێ‌ خۆ ئەگەرێ‌ ئێكێ‌ زەلام بخوەیە دەمێ‌ گرنگیێ‌ نەدەتە هەڤژینا خوە، یان ژن دبینت هەڤژینێ‌ وێ‌ پەیوەندی ل گەل ژنێن دی هەنە و ل وی دەمی ژن ژی دێ‌ بزاڤێن تولڤەكرنێ‌ كەت و دێ‌ بخوە بێژیت چەوا ئەو دشێت پەیوەندیا چێكەت ئەز ژی دشێم و ئەگەرێ‌ دویێ‌ ئەوە هندەك كەس هەنە خودان گیانەكێ‌ لاوازن و ئەگەرێ‌ ژ هەموویان مەزنتر ئەوە ئەڤ تەكنەلوژیا نوكە ئەم تێدا كارتێكرنەكا مەزن ل سەر ژیانامە هەیە ب شێوەكێ‌ نەرێنی و گەلەك ژن هەنە مژوولی تورێن جڤاكی نە و ژیان و زارویێن خوە پشت گوه هاڤێتینە و ئەڤ دیاردە بەر ب زێدەبوونێ‌ چوویە و دەمێ‌ ژن دەمەكێ‌ درێژ ل سەر تورێن جڤاكی بیت هندەك زەلام هەنە بتنێ‌ كارێ‌ خوە كریە ئەو داخازا هەڤالینیێ‌ دكەن و ب دوسێ‌ پەیڤان و هەكە ژنێ‌ ژی بەرسڤا وی دا و رۆژب و رۆژێ‌ ژن بخوە یا هەستیارە یە و ئەو زەلام ژی دشارەزانە د وی بواری دا و زویكا ژنان سەردادبەن ب تایبەت ژنێن دەولەمەند و خودان دەستهەلات بیت و ئارمانجا وی ئەوە پاران ژێ‌ چێكەتن یان بۆ حەزێن خوە یێن تایبەت و ژن ژی مەرەما ئەوی نزانیت و هەرزوی دێ‌ كەڤیتە داڤێن ئەڤینیێ‌ و خەلەتیان و كەسێ‌ بەرامبەر دی داخازیان ژێ‌ كەت و پاشان دێ‌ ل دەڤ ئەوێ‌ بیتە تشتەكێ‌ نورمال و دووڤدا زەلام گەڤان لێ‌ دكەت و ژن نەچاردبیت و دێ‌ پاران دەت و خۆ بێدەنگ كەت و ژبەر كو ئەم جڤاكەكێ‌ داب و نەریتی نە و ترسیت ژدایك و باب و مرۆڤێن خۆ و بەری ژیانا ئەوێ‌ یا هەڤژینیێ‌ خرابیت نەچارە پاران بدەت.
ئەو چەندەژی گۆت هەكە زەلام گرنگیێ‌ بدەتە هەڤژینا خوە ئەو ڤالاهێن دژیانا ژنێ‌ دا پر بكەت چ ب ئاخفتنێن خوش و دیاریا و گەریانان و داژن هەست ب تنێ‌ بوونێ‌ نەكەت و هەكە ژنێ‌ هەست ب تنێ‌ بوونێ‌ كر دێ‌ وان ڤالاهێن ل دەڤ هەی پركەت و گەنجێن نوكە د هەستیارە بۆ هەڤژینێن خوە دباشن، بەلێ‌ یێن نفشێ‌ بەری هوینگێ‌ دەمێ‌ هەڤژینیێ‌ پێك دئین و هزردكر ژیانا خوە دروستكرو پاشان دا دووڤ دی دیڤ دلێ‌ خۆ كەڤیت، یان زەلام ژی یی مژوولی كارێن خوە یە و دو كاران دكەت و دا كو ژیانا خوە دەرباس بكەت
ڤەكولەرا جڤاكی دا زانین ژی كو بەرهندێ‌ دكەڤیت بەردەوام ژن و زەلام چاڤدێریا تەلەفونێن ئێك بكەن و ژن یا هەستیارە و هەر زویكا كارتێكرن لێ‌ دهێتە كرن و گەلەك جاران ژنێ‌ مالا خوە یا خراپكری و خوە دایە بەردان و ئەوی و ژبەر خوەشتڤیێ‌ خوە یێ‌ نوی و ئەوی كەسی و پشتی بەردانێ‌ ژی ئەوی كەسی بخوە ئەو ژنە نەخاستی یە، چونكو بتنێ‌ مەرەما وی ئەو بوویە خوەشیەكێ‌ ژێ‌ بینت و چارەسەریا ئەڤێ‌ چەندێ‌ ژی ئەوە ژن و زەلام ڤالاهێن ئێك و دوو پر بكەن دا كو نەكەڤنە چو خەلەتی یان.

تۆڕێن جڤاكی ئەگەرەكێ سەرەكینە كو خیانەتێ پەیدا دكەن، شارەزایەكا جڤاكی ژی دبێژیت: د سالێن بهێت دا دێ مەترسیێن مەزن ب سەر جڤاكی دا ئینیت و چاڤەرێ دكەین پەیوەندیێن هەڤژینان بەرەف ساریێ ڤە ببەت.
هەیفا دۆسكی، شارەزایا جڤاكی یە، د دیدارەكێ دا بۆ ڕوژناما ئەڤرۆ گۆت: «هەردو رەگەز خیانەتێ دكەن بێی جوداهی، چاڤێ وان دمینیتە ل هندێ كو حەزێن خو ب گوهۆڕن، بۆ زەلامی خێزان وەكو ئوتێلەكا نڤستنێ لێ هاتیە، بۆ ژنێ ژی زەلام بتنێ بو هندێ یە كو پارەی بدەتێ و مەزاختنێ لێ بكەت، ئەم چاڤەرێ دكەین د سالێن داهاتی دا دێ مەترسیێن بهێز ب سەر جڤاكی دا هێن ژ ئەگەرێ خیانەتێ، پەیوەندیێن هەڤژینان دێ بەرەف ساڕیێ و نەمانێ چن».
هەیفایێ هێشتا گۆت: «خیانەتا هەڤژینیێ بوویە ڤایروسەكێ بەربەلاڤ د ناڤ جڤاكی دا، ئەگەرێن سەرەكی ژی دزڤرن بۆ ڤان ئالاڤێن ئەلكترۆنی یێن بەلاڤ د ناڤ جڤاكی دا یێن كو چ سانسور ل سەر نینن، هەتا حالەتێن بەردانێ ژی ژ بەر ڤان ئالاڤان زێدەبووینە، بەرپرساتیا خێزانێ و زارۆكان هەر د بابەتی دانینە و ل بەرچاڤ ناهێتە وەرگرتن، خیانەت هەرخیانەتە چ ژن بكەت یان زەلام، بەلێ ڤەڕێژێن ژنێ پترن ژ یێن زەلامی، چونكی زارۆك پتر ب ژنێ ڤە د گرێداینە، پەیوەندیێن مرۆڤایەتی و جڤاكی ژی هەر ب ژنێ ڤە د گرێ داینە، ئانكو ئەگەر زەلام خیانەتێ بكەت دبیت ڤەڕێژێن وێ كێمتربن، بەلێ خیانەت هەردو لایەنا دئێشینیت، لێ ژ بەركو جڤاكێ مە هێشتا یێ زەلام سالاریە، ئەگەر هات و زەلام خیانەتێ بكەت پتر دەلیڤە یا هەی كو ژن لێ ببۆریت، لێ بەروڤاژی یا ب زەحمەتە زەلام ل ژنێ ببۆریت، چونكی ژن پتر د چاڤێن زەلامی دا كێم دبیت و ب كەسەكا نەپاقژ دهێتە دیتن».
ل دووماهیێ شارەزایا جڤاكی دبێژیت: بلا ئەم جڤاكێ خوە بتنێ تاوانبار نەبینین د ڤی بابەتی دا، چونكی خیانەت د ناڤ هەمی جڤاكان دا یا بەربەلاڤە، بەلێ یا پێدڤیە زەلام هەست ب بەرپرسایەتیا خێزانێ بكەت و هزر بكەت كو ئاڤاكرنا خێزانێ و زارۆكا ئەركە ل سەر ملێت وی و هەروەسا ژن ژی، یا پێدڤیە هەڤژین خوە ژ چاڤلێكرنا فلم و درامایێن بیانی و داب و نەریتێن جڤاكێن بیانی بپارێزن، داكو هەردەم د هەڤژینیەكا بەختەوەر دا بژین و دوور بن ژ خیانەتكرنێ.
پارێزەر پەری زوبێر، ژ لایێ یاسایی ڤە بۆ ئەڤرۆ گۆت: «رۆژانە كەیسێن خیانەتا هەڤژینیێ بۆ مە دهێن، لێ ئەم نەشێین دەستنیشان بكەین كا پتریا وان چ ڕەگەزن، ژ بەركو هەردو خیانەتێ دكەن، ب تایبەت نوكە سەردەمێ‌ سوشیال میدیایێ یە و پتریا وان تورێن جڤاكی خەلەت ب كار دئینن و پتریا وان حالەتێن بۆ مە دهێن ژ ئەگەرێ دروستكرنا پەیوەندیانە بڕێكا ڤان توڕێن جڤاكی».
پارێزەر پەریێ‌ هێشتا دیار كر، بێی جیاوازی ژن و زەلام هەردو سزایێن خوە وەردگرن، بەلێ مافێ‌ داگێڕانێ‌ (تنازل)ێ یێ‌ هەی، ئەڤ كەیسێن هەنێ بێ بەلگە چێنابن و پێدڤیە بەلگێن یاسایی ل سەر خیانەتكرنێ هەبن و دیارببیت، كو ژ ڕاست خیانەت یا هاتیەكرن، ئەگەر دیاربوو كو خیانەت یا هاتیەكرن، ل وی دەمی دشێن ئێكسەر داخوازا جودابوونێ بكەن و گۆت: «ئەگەر ژنێ خیانەت كربیت، هەمی ماف ژێ دهێنە ستاندن و ئێك ژ وان ئەوە كو وێ مافێ‌ خودانكرنا زارۆكا نامینیت، ئەگەر زەلامی خیانەت كربیت، وی ماف یێ هەی بتنێ هندەك ڕۆژان زارۆكێن خوە ببینیت ل دووڤ بڕیارا دادگەهێ».
گارە سەفەر، چالاكڤانە، دەربارەی خیانەتێ دیار كر، چەند توڕێن جڤاكی پێش دكەڤن و بەرفرەه دبن خیانەتا هەڤژینیێ ژی زێدەتر لێدهێت، چونكی ئەو ڕێخوشكەرێن سەرەكینە بۆ ئەنجامدانا خیانەتێ، د جڤاكێ مە دا خیانەتا زەلامی پتر یا دیارە، چونكی ب مخابنی ڤە ئەگەر زەلام خیانەتێ بكەت كارەكێ مەزن نینە، لێ ئەگەر ئافرەت بیت یان بەردانە یان كوشتنە و گۆت: «چ مرۆڤ نینن ل دونیایێ كو تووشی خەلەتیێ نەبن، گەلەك جاران دبیت مرۆڤ بشێت ل خیانەتا كەسێ بەرامبەر ببۆریت، بەلێ كارتێكرنا كەسانێن دەوروبەر یا ل سەر هەی و لێبۆرینێ قەبوول ناكەن، بەلێ پتریا جاران ژنێ گیانێ لێبۆرینێ یێ هەی».