NO IORG
Authors Posts by naci bedel

naci bedel

15011 POSTS 0 COMMENTS

41

ئەڤرۆ

ب، سه‌رجان مەحمود:

رۆژنامەیەکا سووریێ دیار دکەت تورکیا یا بەرهەڤە هێزێن خۆ ژ ئاخا سووریێ ڤەکێشیت، لێ تورکیا دڤێت جەبهەت ئەلنوسرا ل هەموو دەڤەرێن کو نها کۆنترۆل کریە بجه بکەت، دا پاشی وی بابەتی وەکو کارتەکێ ل دژی شامێ بکار بینیت، ژ بەر هندێ ژی هەتا نها بەشار ئەسەد بەرهەڤ نینە ل گەل ئەردۆغانی کۆمبیت.

رۆژناما ئه‌ل وەتەن یا نێزیکی رژێما سووریێ راگه‌هاند کو هه‌ڤدیتنێن ل گەل تورکیا نها هاتینە راگرتن و ئاشکرا کر، بەشار ئەسەدێ سەرۆکێ سووریێ جارەکا دی بۆ بەرپرسێن تورکیا دیار کریە، کو دڤێت تورکیا هەموو هێزێن خۆ ژ ئاخا سووریێ ڤەکێشیت، هەتا تورکیا کارەکێ وەسا نەکەت ئەو ل گەل ئەنقەرە چو هەڤدیتنان ناکەن، چونکی تورکیا ئاخا سووریێ داگیر کریە و شام بەرهەڤ نینە و نابیت ژی ل گەل ئەنقەرە بێی مەرج دانوستاندنان بکەت، دڤێت تورکیا رێزێ ل سەروەریا ئاخا سووریێ بگریت و هەموو هێزێن خۆ بێی مەرج ژ ئاخا سووریێ ڤەکێشیت.
هەمان رۆژنامێ ئەو یەک ژی دیار کریە، تورکیا دڤێت ب رەنگەکێ دی سەرەدەریێ ل گەل شامێ بکەت، بەرپرسێن تورکیا دیار کرینە ئەو بەرهەڤن هەموو هێزێن خۆ ژ ئاخا سووریێ ڤەکێشن، لێ ژ بۆ کو چو ئاریشە روو نەدەن دڤێت هندەک هێزێن دی ل وان دەڤەران بمینن، ئانکۆ تورکیا دڤێت وان دەڤەران هەموویێ رادەستی جەبهەت ئەلنوسرا بکەت و وەسا ب دەمی وی بابەتی وەکو کارتەکێ ل دژی شامێ بکار بینیت، چونکی تورکیا نەڤێت دەستڤالا ژ سووریێ دەرکەڤیت، لێ بەشار ئەسەد ژی ب چو رەنگەکێ رازی نینە گرۆپەکێ تیرۆرستی ل ئاخا سووریێ بمینیت، بەری نها ژی شامێ ب رەنگەکێ ئاشکرا داخواز ژ تورکیا کریە، کو ئێدی هاریکاریا گرۆپێن تیرۆرستی نەکەت، لێ دیارە تورکیا دڤێت ب رەنگەکێ دی داخوازیێن خۆ ل سەر شامێ فەرز بکەت، ژ بەر هندێ ژی شامێ بەری دەمەکێ ب رەنگەکێ ئاشکرا دژبەریا خۆ ل هەمبەر پیلانا نوو یا تورکیا دیار کریە، شامێ داخواز کریە دڤێت تورکیا هەموو هێزێن خۆ ڤەکێشیت و ئەو دەڤەرێن کو بەری نها داگیر کریە دڤێت وان رادەستی لەشکرێ سووریێ بکەت، لێ هەتا نها ئەنقەرە ب رەنگەکێ ئەرێنی بەرسڤا سووریێ نەدایە، ژ بەر هندێ ژی دانوستاندنێن د ناڤبەرا تورکیا و سووریێ دا نها هاتینە راگرتن و سووریێ نەڤێت د رەوشەکا وەسا دا چو دانوستاندنان ل گەل تورکیا بکەت.
ئەو یەک د دەمەکێ دایە، کو بەری دو رۆژان سیرگێی لاڤرۆڤ وەزیرێ دەرڤە یێ رۆسیا راگەهاند وان دەست ب بزاڤەکا نوو کرینە، رۆسیا دڤێت تورکیا و سووریێ دەست ب قۆناغەکا نوو بکەن، رۆسیا داخواز ژ هەر دو ئالیان کریە دەست ب دانوستاندنان بکەن و هەموو پرسێن هەی د ناڤبەرا خۆ دا چارەسەر بکەن، چونکی هەتا ئالۆزیێن نها د ناڤبەرا تورکیا و سووریێ دا بەردەوام بن دێ رەوشا سووریێ ژی هەر یا ئالۆز بیت، دڤێت سووریێ دەست ب قۆناغەکا نوو ل گەل تورکیا بکەت، چونکی ئەو یەک دێ بیتە پالدەرەک باش بۆ چارەسەرکرنا قەیرانا نها ل سووریێ، ژ بەر هندێ ژی رۆسیا بەرهەڤە هاریکاریا هەر دو وەلاتان بکەت دا پرسێن هەی د ناڤبەرا خۆ دا چارەسەر بکەن.
چاڤدێرێن سیاسی ژی دیار دکەن، رۆژ ب رۆژێ پێگەهێ بەشار ئەسەدی بهێزتر لێ دهێت، نها پەیوەندیێن بەشاری ل گەل هندەک ژ وەلاتێن عەرەبی باش بووینە، ب تایبەتی ژی ل گەل سعوودیێ نها پەیوەندیێن بەشاری باش بووینە و وەکو سالێن بۆری چو وەلاتەک ل دژی بەشاری نینە، ژ بەر هندێ ژی سەرۆکێ سووریێ وەسا دبینیت ئەو دشێت پتر پێگەهێ خۆ بهێز بکەت، بەشار ب چو رەنگەکێ ئێدی رازی نینە گرۆپێن چەکدارێن سەر ب تورکیا ل ئاخا سووریێ بمینن، ژ بەر هندێ ژی هەتا نها بەشار ئەسەد رازی نینە بێی مەرج ل گەل ئەردۆغانی کۆمبیت، هەرچەندە هەتا نها رۆسیا گەلەک جاران بزاڤ کرینە تورکیا و سووریێ دەست ب قۆناغەکا نوو بکەن، لێ سووریێ رازی نینە بێی مەرج ل گەل تورکیا چو دانوستاندنان بکەت، ژ بەر هندێ ژی تورکیا نەچارە هێزێن خۆ ژ سووریێ ڤەکێشیت، لێ دیارە تورکیا دڤێت گرۆپێن چەکدار ب رەنگەکێ دی ل دژی شامێ بکار بینیت، لێ دیارە پیلانا نوو یا تورکیا ژی هەر زوو ژ ئالیێ شامێ ڤە هاتیە ئاشکرا کرن.
ل گۆر باوەریا چاڤدێرێن سیاسی ژ بەر بابەتێ هەلبژارتنێن ل تورکیا، ئەردۆغانی دڤێت ب رێیا ئاساییکرنا پەیوەندیێن ل گەل سووریێ بابەتێ پەنابەرێن سووریێ ژی چارەسەر بکەت، چونکی پەنابەر نها بووینە بارگرانی بۆ وی وەلاتی، وەلاتیێن تورکیا ل دژی پەنابەرێن سووریێ نە، لێ بەشاری ژی نەڤێت دانوستاندنێن شامێ و ئەنقەرە ببنە ئەگەرێ بهێزبوونا پێگەهێ ئەردۆغانی و ژ بەر هندێ ژی هەتا نها بەشار ئەسەدێ

33

ئەڤرۆ
سەرۆک کۆمارێ بەرازیلێ بۆ سەرەدانەکا پێنج رۆژی گەهشتە چینێ و ل گەل بەرپرسێن وی وەلاتی کۆمبوو، سەرۆکێ بەرازیلێ راگەهاند وان دڤێت پەیوەندیێن خۆ یێن ئابووری و سیاسی ل گەل چینێ بهێزتر لێ بکەن و هەروەسا وان دڤێت چین ب رۆلێ خۆ رابیت دا شەرێ نها ل ئۆکرانیایێ ژی بهێتە راگرتن.
لولا داسیلڤا سەرۆکێ بەرازیلێ ئەو یەک ژی دیار کر، نها پەیوەندیێن ئابووری یێن د ناڤبەرا وەلاتێ وی و چینێ دا گەلەک د باشن و بەرازیلێ دڤێت د بیاڤێ سیاسی دا ژی پەیوەندیێن خۆ ل گەل چینێ باشتر لێ بکەت. ژ بەر هندێ ژی وی ل گەل شاندەکێ مەزن کو ژ ٢٠٠ کەسێن بسپۆر پێک دهێت سەرەدانا چینێ کرینە و ئەو یەک ژی نیشا ددەت بەرازیلێ دڤێت د هەموو بیاڤەکێ دا پەیوەندیێن خۆ ل گەل چینێ بهێز بکەت.
چاڤدێرێن سیاسی ژی دیار دکەن، نها رۆسیا ل ئالیەکێ و ل ئالیێ دی ژی بەرازیل و هندەک وەلاتێن دی یێن رۆژهەلاتا ناڤین پەیوەندیێن خۆ ل گەل چینێ بهێزتر دکەن و ئەو یەک ژی بوویە جهێ دلگرانیا ئەمریکا، چونکی چینێ دڤێت جهێ ئەمریکا ل گەلەک دەڤەران بگریت و نها هەڤڕکیەکا گەلەک مەزن د ناڤبەرا چینێ و ئەمریکا دا هەیە.

29

ئەڤرۆ

ب هەلكەفتا چارشەمبیا سۆر، جەژنا كوردێن ئێزدی، سۆبەهی 19/4/2023 بهێنڤەدانا فەرمی یە ل هەموو دام و دەزگەهێن حوكمەتا هەرێما كوردستانێ‌.
هەر ب هەلكەفتا چارشەمبیا سۆر و جەژنا كوردێن ئێزدی، ئەم وەكو رۆژناما ئەڤرۆ جوانترین پیرۆزباهیان ل خووشك و برایێن ئێزدی دكەین و دخوازین هەموو رۆژێن وان جەژن و خوشی بن.

80

ئەڤرۆ

ب سەرپەرشتیا د. عەلی تەتەر، پارێزگارێ دهۆكێ و ب بەرهەڤبوونا لایەنێن پەیوەندیدار دوهی 17/4/2023 كۆمبوونا لژنا گەشەپێدانا پیشەسازی و پشتگیریكرنا پڕۆژەیێن پیشەسازی هاتە ئەنجامدان و تێدا بڕیار هاتەدان ئەرد بۆ 13 كارگەهان بهێتە تەرخانكرن.
پشتی د كۆمبوونێ‌ دا هەلسەنگاندنا پڕۆژەیێن كارگەهێن هاتینە پێشكێشكرن هاتیە كرن، لژنا ناڤبری ئەردێ پیشەسازی بۆ 13 كارگەهان د بیاڤێن (بەرهەمئینانا بۆریێن كۆنكریتی، بلۆكێن ئاسایی، داگرتنا بوتلێن غازا شل، بەرهەمئینانا سپیاتیان، تانكێن ئاڤگەرمكرنێ، كەرەستێن ئاڤاهیان، بەرهەمئینانا كلینیسان، بەرهەمئینانا كارەبێ ژ وزا رۆژێ، چاندنا شتلێن باجانان، جپس و شەربەتێ، چار كارگەهێن عمبارێن ساركەڕ، بەرهەمئینانا فلین و دیكۆرێن خانیان و بوریێن پلاستیكی) دا دابینكر.
ژ ئەنجامێ دانا ئەردی بۆ ڤان كارگەهان زێدەباری زێدەكرنا بەرهەمێ ناڤخوەیی د بیاڤێ پیشەسازی دا دەلیڤێن كاری دێ بۆ ٨٤٩ كەسان پەیدا بن.

85

ئەڤرۆ

دهۆك، لەزگین جوقی:

دەڤەردارێ‌ شنگالێ‌ دیار كر، گوندی كۆچۆ دێ‌ بیتە مۆزەخانا جینۆسایدا شنگالێ‌ و ل شوونا وی گوندەكێ‌ نوو دێ‌ هێتە ئاڤاكرن و هەموو تاوانێن تیرۆرستێن داعشێ‌ د ناڤ گوندی دا دێ‌ وەكو خوە مینن، داكو هەر كەسێ‌ قەستا شنگالێ‌ بكەت بزانیت تیرۆرستێن داعشێ‌ ل سالا 2014ێ‌ چو ب سەرێ‌ ئێزدیان ئینایە.
نایف سەیدۆ، دەڤەردارێ‌ شنگالێ‌ ب وەكالەت بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت: «دەمێ‌ تیرۆرستێن داعشێ‌ ل سالا 2014ێ‌ هیرشی سەر شنگالێ‌ كری، ل وی دەمی هەموو خەلكێ‌ گوندێ‌ كۆچۆ دەستەسەركرن و د ناڤ قوتابخانەیا گوندێ‌ دا كۆمكرن و كۆمەلكوژ كرن، نوكە بڕیار هاتیەدان گوندێ‌ كۆچۆ ببیتە مۆزەخانا جینۆسایدا شنگالێ‌، لەو ئەو گوندە ناهێتە ئاڤاكرن و ب رەخ گوندێ‌ كەڤن ڤە گوندەكێ‌ نوو بۆ خەلكێ‌ گوندێ‌ كۆچۆ دێ‌ هێتە ئاڤاكرن».
ئاشكرا ژی كر، رێكخراوەك دێ‌ گوندەكێ‌ نوو ل شوونا گوندێ‌ كەڤن یێ‌ كۆچۆ ئاڤاكەت و پتر ژ 100 خانیان بۆ خەلكێ‌ كۆچۆ دێ‌ هێنە ئاڤاكرن.

15

ئەڤرۆ

جڤاتا پارێزگەها دهۆكێ‌ دوهی 17/4/2023 ل سەر دو تەوەران كۆمبوو و تێدا پێشنیارا لادانا رێڤەبەرێ گشتیێ گەشتوگوزارێ ل پارێزگەها دهۆكێ ب پتریا دەنگان ژ لایێ جڤاتا پارێزگەها دهۆكێ هاتە پەسەندكرن و رێڤەبەر ژ پۆستێ‌ وی هاتە لادان.
فەهیم عەبدوللا، سەرۆكێ‌ جڤاتا پارێزگەها دهۆكێ‌ بۆ گاڤ دیار كر، وان داخواز ژ پارێزگەها دهۆكێ‌ و جڤاتا وەزیرێن هەرێما كوردستانێ‌ كریە، دكتۆر خەیری عەلی ئوسۆ، رێڤەبەرێ‌ گشتی یێ‌ گەشتوگوزارێ‌ ل پارێزگەها دهۆكێ‌ و هندەك ژ سەرۆكپشكێن وێ‌ رێڤەبەریێ‌ ژ كاری بهێنە لادان.
ل دۆر ئەڤەرێ‌ لادانا وان ژی سەرۆكێ‌ جڤاتا پارێزگەها دهۆكێ‌ گۆت: «رێڤەبەرێ‌ گشتی و وان سەرۆكپشكان هندەك كارێن خراب كرینە و زیان گەهاندییە كەرتێ‌ گەشتوگوزاری ل پارێزگەها دهۆكێ‌«.

15

ئەڤرۆ

هەولێر، سولین سلێمان:

بڕیارە ئەڤرۆ شاندەك ب نوونەراتیا راغب نەقشبەندی، رێڤەبەرێ گشتیێ حەج و عومرا هەرێما كوردستانێ ژ بۆ دیاریكرنا بهایێ حەج و عومرا ئەڤ سالە ل گەل سەرۆكێ دەستەیا بلند یا حەج و عومرا ئیراقێ كۆمبوونەكێ ئەنجام بدەت.
كاروان ستوونی، رێڤەبەرێ راگەهاندنا حەج و عومرا هەرێما كوردستانێ بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت: ئارمانج ژ وێ كۆمبوونێ دیاركرنا بهایێ فەرمیێ حەج و عومرێ‌ یە ژ بۆ ئەڤ سالە».
گۆتژی: «د سالا بۆری دا هەر حاجیەكێ هەرێما كوردستانێ چار هزار و ٧٠٠ دۆلار ژێ هاتینە وەرگرتن، ژ وێ گوژمەی هندەك ژ بۆ ئۆتێلایە و هندەك ژی ژ بۆ مانەڤەیا حەجیانە ل مەدینێ و ڤەگوهاستنا وانا و دابینكرنا خوارن و ڤەخوارنێ».

44

ئەڤرۆ

دیدار و بەرهەڤكرن،
ئەمیر ئەترووشی

مامۆستایەكێ‌ زانكۆیا نەوروز دیار كر، ل گۆرەی خواندنا بودجا ئیراقێ بو سالێن (2023 – 2024 – 2025)، نێزیكی (199) ترلیون دینار داهاتێ‌ گشتی یێ بودجا سالا 2023 هاتیە تەخمینكرن و خەرجیێن سالا بهێت ژی ب كۆژمێ‌ 199 ترلیون دیناران هاتینە تەخمینكرن و ژ وی پارەی ژە (150) ترلیون دینار بودجەیا كاركرنێ كودبیتە نێزیكی (115) ملیار دولار و ب رێژا (75%) ژ سەرجەمێ گشتی یێ بودجێ و (49)  ترلیون دینار بودجەیا وەبەرهێنانێ كو دبیتە نێزیكی (37) ملیار دولار و ب رێژا (25%) ژ سەرجەمێ گشتی یێ بودجێ.

هلوڤان حوسنی كانیاباسكی، ماموستایێ زانكویا نەوروز و تایبەتمەندێ‌ ئابووری بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دیار كر، نێزیكی (199) ترلیون دینار كوژمێ گشتی یێ بودجێ یە، ئانكو پتر ژ (153) ملیار دولار ب بهایێ (1300) دینار/دولار، ژ ڤی سەرجەمی ژی زێدەتر ژ (134) ترلیون دینار داهاتێ گشتی دبیتە پتر ژ رێژا (67%) ژ كوژمێ گشتی یێ بودجێ و دابەش دبیت بوو (117) ترلیون دینار داهاتێ نەفتی كو دبیتە نێزیكی (87%) ژ سەرجەمێ داهاتێ گشتی و نێزیكی (59%) ژ سەرجەمێ بودجا گشتی، ئەڤە ژی ب فروتنا (3.5) ملیون بەرمیل نەفت رۆژانە، ژ وان (400) هزار بەرمیل نەفتا هەریمێ ب كورژمێ (70 دولاران) بۆ هەر بەرمیلەكی. هەروەسا (17) ترلیون دینار داهاتێ نەفتێ كو دبیتە نێزیكی (13%) ژ سەرجەمێ داهاتێ گشتی و نێزیكی (9%) ژ سەرجەمێ بودجا گشتی.
هلوڤان زێدەتر ئاشكرا كر، زێدەتر ژ (64) ترلیون دینار كورتهێنانا بودجێ كو دبیتە (33%) ژ كوژمێ گشتی یێ بودجێ، ژ ڤی سەرجەمی (23) ترلیون دینار كوژمێ زڤری ژ هژمارا وەزارتا دارایی یا پار سال ئانكو (الرصید المدور) كو دبیتە (36%) ژ سەرجەمێ كورتهێنانێ، (41) ترلیون دینار برێكا (حەوالاتێن خەزینی ل دەف بەنكا ناڤەندی و قەرزێن نافخویی و ژ دەرڤە) كو دبیتە رێژا (64%) ژ سەرجەمێ كورتهێنانێ.
ل دور خەرجیێن سالا بهێت یێن حۆكمەتا عیراقا فیدرال و حۆكمەتا هەرێما كوردستانێ‌، ماموستایێ زانكویا نەوروز و تایبەتمەندێ‌ ئابووری گۆت: (150) ترلیون دینار بودجەیا كاركرنێ كو دبیتە نێزیكی ( 115دولاران) ملیار دولار و برێژا (75%) ژ سەرجەمێ گشتی یێ بودجێ. هەروەسا (49) ترلیون دینار بودجەیا وەبەرهێنانێ كو دبیتە نێزیكی ( 37دولاران) ملیار دولار و ب رێژا (25%) ژ سەرجەمێ گشتی یێ بودجێ.
هلوڤان كانیباسكی دیاركر ژی، كوژمێ گشتی یێ مووچە و قەرەبویێن مووچەخوران دبیتە نێزیكی (88) ترلیون دینار كو دبیتە نێزیكی (44.6%) ژ سەرجەمێ گشتی یێ بودجێ و(58%) ژ بودجەیا كاركرنێ و (74%) ژ داهاتێ نەفتی، هەروەسا (59) ترلیون دینار بۆ مووچەیێن گشت فەرمانبەران ل هەمی وەزارەتان دگەل دامەزراندنا نێزیكی (1) ملیون فەرمانبەرێن نوی و (29) ترلیون دینار ژی بۆ تۆرا پاراستنا جڤاكی هاتینە تەرخانكرن.
سەبارەت پشكا هەرێما كوردستانێ یا (12.6%) ژی خویا كر، پشكا هەرێمێ دهێتە دیاركرن ژ خەرجیێن فعلی پشتی راكرنا خەرجیێن سەروەریێ و حكومداریێ (النفقات السیادیە والحاكمە) ، بۆ نموونە نێزیكی (60) ترلیون دینار خەرجیێن سەروەریێ كو دبیتە نێزیكی (30%) ژ سەرجەمێ گشتی یێ بودجێ، زور بواران بخوڤە دگریت، ژ وان ژی (گشت دەزگایێن سەروەریێ ل وەلاتی دگەل دانا قەرزێن ناڤخویی و دەرەكی و مەزاختیێن دەرێخستن و ڤەگوهاستنا نەفتێ، هەلبەت نەفتا هەرێمێ ژی بخۆڤە دگریت). هەروەسا نێزیكی (9) ترلیون دینار خەرجیێن حكومداریێ وەكی (ئازوقە ودەرمان.. هتد) و (2.5) ترلیون دینار ژی بۆ گەشەپێدانا هەرێمان. كەواتە پشتی راكرنا ڤان كوژمەیان پاشان پشكا هەرێمێ دێ هێتە راكرن ب رێژا (12.6%) كودبیتە نێزیكی (16) ترلیون دیناران، زێدەباری هندەك كوژمێن دی، (62) ملیار دینار ژ قەرزێن دەرەكی كو بۆ كەرتێن ئاڤ و سولینا و پلاندانانێ هاتینە تەرخانكرن، نێزیكی (300) ملیار دینار پشكا هەرێمێ ژ گەشەپێدانا هەرێمان. هەردیسان (400) ملیار دینار قەرزێن حكومەتا ئیراقێ كو ژ بۆ مۆچەیان هات بوون دێ ژ پشكا هەرێمێ هێنە برین.
دیسان بوارێت دیتر یێن تایبەت ب هەرێمێ ڤە: پشكا هێزێن پێشمەرگەی ژ بودجا وەزارەتا بەرەڤانیی، هێزێن هشكاتی. خەرجێن كومپانیێن نەفتێ وەك: نێزیكی (1.5) ترلیون دینار كریا ڤەگوهاستنا نەفتا هەرێمێ. نێزیكی (2.5) ترلیون دینار حەق دەستێ كومپانیێن بیانی ل هەرێمێ. هەلبەتە ئەڤ كوژمە وەك نەختینە بۆ هەرێمێ ناهێت، لێ د ژ خەرجیێن سەروەریێ دا هێتە دان ئانكو ژ كومێ دهێتە راكرن. كەواتە پشكا هەرێما كوردستانێ ل بودجا ئیراقێ دا دبیتە دناڤبەرا (15-16) ترلیون دیناران.
تایبەتمەندێ‌ ئابووری ل دۆر تێبینی و خالێن ترسناك ل سەر بودجێ خویا كر، ئەڤ بودجە دهێتە هژمارتن مەزنترین بودجە د مێژوویا عیراقێ دا، كو پتر ژ خەرجیێن فعلی یێن سالا 2022 ب نێزیكی (81) ترلیون دینارن و دیسان پترە ژ بودجا سالا 2021 ب رێژا (53%) و نێزیكی (68) ترلیون دیناران. هەروەسا مەزناهیا قەبارێ خەرجێن كاركرنێ (النفقات التشغیلیە) كو دگەهنە نێزیكی (150) تریلون دینارن و دبیتە (75%) ژ سەرجەمێ گشتی یێ بودجێ، كو زێدەترە ژ خەرجێن كاركرنێ ل سالا 2022 ب (46) ترلیون دیناران. هەلبەت ئەڤ رێژا هندە مەزن كارڤەدانێن زور خراب ل دووڤ خودا دئینیت و بێ گومان لسەر پشكا وەبەرهێنان و پێشخستنا كەرتێن بەرهەمئینان و پیشەسازی و كشتوگال و گەشت و گوزار بیت.
هلوڤان كانیباسكی زێدەتر دبێژیت: كورتهێنان بودجێ كو دبیتە نێزیكی (64) ترلیون دینار مەزنترن كورتهێنانە د دمێژوویا ئیراقێ دا و دابینكرنا وێ ب رێژەیەكا هەرە مەزن دێ ب رێكا قەرزێن ناڤخویی و ژ دەرڤە بیت و هەلبەت ئەڤە ژی مەزنترین هەرەشەیە ب‌و ئابووریا وەلاتی، ب تایبەت ڤان قەرزان كومێن مەزن یێن مفای ل سەر هەنە و د ماوێ دیاركری دا. هەروەسا مەزناهی و زالیا رێژا كوژمێ مووچەی ل سەر بودجی كو دبنە نێزیكی (88) ترلیون دینار، ئەڤە مەزنترین مەترسی و هەرەشەیە ل سەر داكەتنا ئابووری وەلاتی و ئاڤاكرنا كەسەكێ بەكاربەر ل شوینا كەسەكێ خودان كار و بەرهەمدار، ئەڤە ژی دزڤریت بۆ نەگرنگیدان ب كەرتێ تایبەت كو ببیتە كەرتەكێ هەڤتەریب بۆ كەرتێ گشتی و بشێن بارێ حكومەتێ ل سەر دامەزراندنا هاولاتیان كێم بكەت، لەورا هەر چ زوویە كار ل سەر خورتكرنا ڤی كەرتی بهێتە كرن و یاسا و رێنمایێن تایبەت بهێنە دەركرن و ببیتە جهێ باوەریێ بۆ هاولاتی و مافێ وی بهێتە پاراستن د كاركرن و خانەنیشنكرنێ دا.
كانیباسكی خویاكر، پشت بەستنا زور ل سەر داهاتێ نەفتی ئێك ژ مەترسیێن مەزنە د بوودجێ دا و ب تایبەت ب وی بهایێ هاتیە دانان كو ( 70دولاران) بۆ هەر بەرمیلەكێ، ئەڤە ژی دزفریت بۆ نەجێگیریا بهایێ نەفتێ و بلند و نزمبوونا وێ یا رۆژانە، كو ئەگەر ب تنێ بهایێ نەفتێ (1دولاران) داكەڤیت دێ داهـاتێ نەفتی ب كوژمی (1.6) ترلیون دینار سالانە داكەڤیت، ل ڤێرە پێتڤیە حكومە ت هزر د هەمەجوركرنا داهاتی دا بكەن و رێژا داهاتێ نەفتی كێم كەت د بودجێ دا.
هەروەسا (17) ترلیون دینار وەك داهاتێن نەفتێ كوژمەكێ مەزنە ل دویف كەتوارێ عیراقێ و هەلبەت دێ زور كێمتر بیت ژ ڤی كوژمەی، چونكە دبوجا سالا (2022) ب تنێ گەهشت بو (7) ترلیون دیناران، هەلبەت حكومەتێ بو ڤێ مەرەمێ پەنا بریە بەر هندەك رێكاران، وەك زێدەكرنا باجێ، لێ پێتڤی ب رەزامەندیا پەرلەمانی هەیە و ئەگەر هات رازیبون لسەر نەهاتەكرن دێ زور كێمتر بیت ژ وی كوژمێ هاتیە خەملاندن.
دیسا كوژمێ (62) ملیار دینار ب تنێ بو هەرێما كوردستانێ هاتینە تەرخانكرن بۆ كەرتێن (ئاڤ و سولین و پلاندانانێ) ژ سەرجەمێ قەرزێن دەرەكی كو دبنە نێزیكی (10) ترلیون دینارن، هەلبەت ئەڤە زولمە ل هەرێما كوردستانێ‌ هاتیە كرن، چونكە دانا وان قەرزان ژ خەرجیێن سەروەریێ یە و ژ كومێ دهێتە راكرن و هەرێم پشكا خو كو (12.6%) دەت، بەلێ كێمتر ژ (1%) وەردگریت، ل ڤێرە پێدڤیە رایەدارێن كورد و ئەندام پەرلەمان ل سەر ئاگەهدار بن و داخازا ڤی ماڤی بكەن.

19

ئەڤرۆ

بەرپەرێ‌ ساخلەمیێ‌:

د.دلشاد خالد ادهم، تایبەتمەندێ‌ نشتەرگەریا گشتی دیاركر كو قولون دووماهیا كۆئەندامێ‌ هەرسكرنێ‌ یە و بەرپرسە ژ كێشانا ئاڤێ‌ ژ خوارنێ‌ و ل جهێ‌ دەستنڤێژێ‌ ب دووماهی دهێت.
د.دلشاد دیاركر كو هەتا نوكە ئەگەرێن نەئارامیا قولونێ‌ ددیار نینن و گۆت: ژ عەمرێ‌ 20-30 سالیێ‌ دەستپێ‌ دكەت و رەنگە د عەمرێ‌ 40 سالیێ‌ و ب سەردا تووش ببن.
ل دۆر نیشانێن قولونێێ‌ د.دلشاد دیاركر كو زكێ‌ نەحۆشی ب دژواری دئێشیت و د وەرمیت و دگەل ڤێ‌ چەندێ‌ یان دێ‌ قەبزبیت یان زكچوون بۆ پەیدابیت و پشكەك ژی هەنە، ئاڤەكا چڕ دگەل دەستنڤێژا ستویر دەردكەڤیت.
د.دلشاد خالد دیاركر كو چارەسەریا قولونێ‌ یاهەی، بەلێ‌ كو نەخۆش ژێ‌ ب دووماهی بهێت نینە و هندەك جارا نەخوش یێ‌ ئارامە و هندەك‌ جارانژی گەلەك ئالوز دبیت، لەورا پێدڤیە بهێتە چارەسەركرن.
دیاركر كو گەلەك جورێن چارەسەریێ‌ هەنە وەكو دەرمانان، سیستەمێ‌ خوارنێ‌ و شێوازێ‌ ژیانا خوە ب گۆهوریت و گۆت: مە نەساخ هەنە چەند سالە چارەسەریێ‌ وەردگرن و د ئارامن و چ كێشە نینن، بەلێ‌ دڤێت یێ‌ بەردەوام بیت و ئەو خوارنێن خراب خوە ژێ‌ دووربكەت و رۆژانە هەشت گلاسێن ئاڤێ‌ ڤەخۆت و زەرزەواتی و نانی گەلەك نەخۆت، باشە شوفانی و كەتانی و خوارنێن رووشالی بخۆت دێ‌ گەلەك جوداهی هەبیت.
د.دلشاد خالد دیاركر كو نەخۆشێ‌ قولونێ‌ نابیت ب لەز خوارنێ‌ بخۆت و هێدی هێدی بخۆت و دشێت پشتی سعەتەكێ‌ ژ خوارنێ‌ فێقی بخۆت، بەلێ نابیت ژ 80گرامان پتر بخۆت.
بۆ تشتێ‌ ژی باشترە خوە ژ نانی وسەمونا دووربكەت و گۆت: هەكە خوین دگەل دەستنڤێژا وی هات و كێشا لەشێ‌ وی كێمبوو و زكێ‌ وی ئێشا و خوینا وی كێمبوو دڤێت خوە نیشا نۆشداری بدەت.

19

-كێمكرنا ب كارئینانا خوێ‌ د خوارن و ڤەخوارنان دا (تو دشێی خوێ‌ بكەیە دناڤ خوارنێ‌ دا بەلێ‌ خوێ‌ یا زێدە ل سەرسفرێ‌ نەدانە).
٢-خوارنا فێقی و زەرزەواتی ب شێوەیەكێ‌ بەردەوام (ب كێمی ڕۆژێ‌ پێنچ پارچێن فێقی بخۆ).
٣-خوارنا روینی و چەورییان كێم بكە.
٤-دووركەڤە ل جگارەكێشانێ‌ و نێرگیلەكێشانێ‌.
٥-دەست ژ ڤەخوارنێن غازی و كحولی بەردە.
٦-بەردەوام وەرزشكرن و لڤینێن ڕۆژانە هەبن.
٧-ب كارئینانا دەرمانێن شەكرێ‌ و چەوریان و نەخۆشیێن دلی هەكە ئەو ئاریشە تە هەبوون.
٨-ڕۆژانە دەرمانێن خوە ل دەمێ‌ خوە دا ب كاربینە.
٩-ب بەردەوامی چاڤدێریا فشارا خوینێ‌ بكە هەتا هەكە تو یێ‌ ئارام ژی بی.
١٠-دووركەڤە ل سترێس و دلەڕاوكیێ‌ و فشارا دەروونی.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com