هەستیاریا جیوبا نەخۆشیەكا گەلەك بەلاڤەیە ل هەموو جیهانێ‌ و كارتێكرنەكا گەلەك مەزن ل سەر ساخلەمیا نەخۆشی دهێتەكرن، هەكە نەهێتە چارەسەركرن، یان خوە ژێ‌ نەپارێزیت.
د.كاروان شاهین، تایبەتمەندێ‌ نەخۆشیێن گوه و دفن و گەوریێ‌ دیاركر، هەستیاریا جیوبێن دفنێ‌ ئەوە كو هندەك شانە دناڤ دفنا مرۆڤی دا زێدە هەست ب بێهنێن دەوروبەرێن خوە دكەن و دبیتە ئەگەرێ‌ گرتنا دفنا نەخۆشی و هەناسە نابیت، هەروەسا نەخۆش دێ‌ بێژیت ئاڤ گەلەك ژ دفنا من دهێت، دبێهنژیت و سەرئێشان بۆ پەیدادبیت و خەوا وی تێك دچیت، دگەل خوریانا دفنێ‌ و گۆت: ئەڤ نیشانە هەموو یێن هەستیاریا جیوبانە.
تایبەتمەندێ‌ نەخۆشیێن گوهـ و دفن و گەوریێ‌ دیاركر هەكە نەهێتە چارەسەركرن دێ‌ بەردەوام دفن یا گرتی بیت دگەل سەرئێشانا بەردەوام و تێكچوونا نڤستنێ‌ و دبیتە ئەگەر نەخۆش نەشێت ب دروستی كارێ‌ خوە ئەنجام بدەت و رەنگە كارتێكرن ل سینگێ‌ نەخۆشی ژی ببیت و كارتێكرنەكا راستەوخۆ ل سەر دلی ژی بكەت.
ل دۆر خۆپاراستنێ‌ ژی گۆت: هندەك جارا ب زەحمەت دكەڤیت، بۆ نموونە وەرزێ‌ بهارێ‌ یە و كولیلك ڤەدبن و بێهنا داروباری زێدەدبیت، ب ڤێ‌ چەندێ‌ یا ب زەحمەتە تو خوە سەد دەرسەدێ‌ ژێ‌ ب پارێزی، یان ل مال هەكە ژن كارێ‌ پاقژكرنێ‌ بكەت، هەلبەت ب كارئینانا تافیلكەر و پاڤژكەران كارتێكرنەكا هەرە خراب ل سەر هەستیاریا جیوبا دكەن و زێدەدكەن، هەتا دگەهیتە ڕادێ‌ بێهۆشبوونێ‌ گەلەك جاران و گۆت:
ب شێوەیەكێ‌ گشتی خۆپاراستن ژ توزێ‌ و فلفل و بهاراتا و توزا مالێ‌ و هەلبەت چەند باران بهێت و سەقا یێ‌ پاقژبیت، بۆ هەستیاریا جیوبا باشترە.
دەربارەی رێكێن چارەسەریێ‌، د.كاروان شاهین دیاركر كو دو خالێن گرنگ هەنە، ئەوژی یان بەخاخ و پەمپێن دفنێ‌ و حەب و شرینقەنە، یانژی ب رێكا ئامیرەكی یە كو ئەم بۆ نەخۆشی ب چەند روونشتنان ددانین و كارتێكرنەكا باش یا هەی كو هەستیاریا شانێن دفنێ‌ دنڤینیت و ناهێلیت زێدە هەست ب دەوروبەرێن خوە بكەن، بەلێ‌ نۆشدارێ‌ تایبەتمەند دێ‌ بڕیارێ‌ دەت كا چ جورە چارەسەری بۆ نەخۆشی بهێتەكرن و نابیت نەخۆش ل دەڤ خوە چ جورێن چارەسەریێ‌ ب كاربینیت.

داكو پشتی فتارێ‌ تووشی بێهێزیێ‌ نەبی..
* باشترە ل دەستپێكێ‌ فتارێ‌ دابەش بكەی بۆ دو پشكا، هەروەسا دووركەفتن ل خوارنا ئەوان خوارنێن دەولەمەند ب زەیت و
چەوریان و گۆهورینا وان ب خوارنێن ساخلەم، هەروەسا باشترە گرنگیێ‌ ب خوارنا زەرزەوات و فێقی بدەی.
* وەرزشكرن دو سعەتا پشتی خوارنا فتارێ‌، تو دشێی ب پێیان یان ب پایسكلێ‌ بكەی.
*كێمڤەخوارنا ئاڤێ‌ و شەربەتێن سروشتی دبنە ئەگەرێ‌ سەرئێشانێ‌ و تەمبەلیێ‌ و بێهێزیێ‌، لەوڕا باشترە دناڤبەرا فتارێ‌ و پاشیڤێ‌ دا ئاگەهداری ڤەخوارنا ئاڤێ‌ و شەربەتێن سروشتی بی.
* كێم خەوی ئێكە ژ ئەگەرێن كو كارتێكرنێ‌ ل سەر تەركیزێ‌ و چالاكیان دكەت و دبیتە ئەگەرێ‌ تەمبەلیێ‌، لەورا شیرەتان دكەین ب شێوەیەكێ‌ ساخلەم بنڤی.
*گرنگیدان ب خوارنا فێقیێ‌ زەنگین ب ڤیتامین و ماددەیێن خوارنێ‌ كو كاردكەن بۆ بەرەف پێشڤەبرنا ساخلەمیا كۆئەندامێ‌ دەماران و لەشی، كو هاریكاریا تەركیزێ‌ و چالاكیێ‌ ددەن.

هەبوونا غازاتێن زۆر و وەرمینا زكی ب كێشەیەكا مەزن دهێنە نیاسین كو نەئارامیێ‌ بۆ زكی پەیدادكەت، بۆ خۆرزگاركرنێ‌ ل نیشانان حەفت پێنگاف دێ‌ هاریكاریا تەكەن، ب ڤی جۆری:
١. سیستەمێ‌ هەرسا خوە ب رێڤەچوونا پێیان پێشڤە ببە.
٢. ب دەستێن خوە ب شێوێ‌ بازنەیی مەساجا زكی بكە.
٣.خوارنا شەكرێ‌ و ڤەخوارنێن كحولی بهێلە.
٤. ئەوان خوارنا دیار بكە كو تە تووشی هەستاریێ‌ دكەن و دبنە ئەگەرێ‌ وەرمینا زكی.
٥. دووركەفتن ژ ڤەخوارنێن غازی.
٦. ل وان خوارنان دووربكەڤە كو دبنە ئەگەرێ‌ دروستبوونا غازاتا، ب تایبەت باقلەمەنیان .
٧. خوارنا خوێ‌ كێمبكە.

بەرپەرێ‌ ساخلەمیێ‌:

د.صمیم حبیب، تایبەتمەندێ‌ نەخۆشیێن دەڤ و ددانان، دیاركر، ژبەركو خوارن و ڤەخوارن ل هەیڤا رەمەزانێ‌ نینە، لەورا ئاریشا هشكبوونا دەڤی پەیدادبیت و كرمیبوونا ددانان زێدەدبیت و ب تایبەت هەكە بەری نوكە وی كەسی هەودان و كرمیبوونا ددانان هەبن، د رەمەزانێدا زێدەتر لێدهێن، ژبەر هشكبوونا دەڤی و كێمبوونا ئاڤا دەڤێ‌ مرۆڤی، هەروەسا بێهنا دەڤی ژی نەخۆش دبیت.
هەروەسا دیاركر، ل دەمێ‌ چارەسەریێ‌، چونكو نەخۆش چ تشتان ناداعویریت و ڤەخۆت، لەورا چ كارتێكرنێ‌ ل رۆژیێ‌ ناكەت و رۆژانە ئەم بەری فتارێ‌ گەلەك نەخۆشان ب رێڤەدبەین و چ ئاریشە پەیدانابن.
د.صمیم حبیب، ئەوژی دیاركر كو پشتی هەر خوارنەكێ‌ پێدڤیە مرۆڤ ددانێن خوە بشووت و رەمەزانێ‌ ژی پشتی پاشیڤێ‌ و فتارێ‌ پێدڤیە بشووت، داكو بەرمایك نەمینن دناڤ ددانان دا، بەلێ‌ یا باشترە پشتی پاشیڤێ‌ ئێكسەر ددان بهێنە شووشتن، چونكو پشتی پاشیڤێ‌ ل دەمێ‌ نڤستنێ‌ داكو بەكتریایێن زیانبەخش پەیدانەبن.
هەروەسا دیاركر، 90% ئەگەرێن بێهنا دەڤی ژ ئاریشێن دەڤ و ددانان پەیدادبن و یێن دیتر رەنگە ژ ئەگەرێ‌ هەودانێن گەوریێ‌ یان مەعیدا كارتێكرنێ‌ دكەن و گۆت: باشترە هەر ئاریشەكا ددانا ل دەستپێكا رەمەزانێ‌ بهێتە چارەسەركرن.
د بەرسڤا پرسیارەكێ‌ دا، ئەرێ‌ رۆژیگر دشێت ددانێن خوە حەشو بكەت؟ د.صمیم حبیب، دیاركر كو حەشوكرنا ددانی ژ ئینانەدەر و چاندنا ددانی ب ساناهیترە، لەورا چ ئاریشە ژێ‌ پەیدانابن و دروستە بهێتەكرن بۆ رۆژیگری.
بو پاراستنا ددانا ل هەیڤا رەمەزانێ‌ پێدڤیە ددانێن خوە بشۆت و هندی بشێت فێقی و خوارنێن ساخلەم بخۆت، داكو ددانێن وی بهێنە پاراستن