NO IORG
Authors Posts by naci bedel

naci bedel

15011 POSTS 0 COMMENTS

9

ئامێدیێ، مه‌حمود نهێلی:

ب مه‌ره‌ما خوه‌ به‌رهه‌ڤه‌كرن بۆ وه‌رزێ زڤستانێ و رێگریكرن ژ كاركه‌فتنا تۆڕا كاره‌بێ ژ ئه‌نجامێ روودانا هه‌وا و بارانان، رێڤه‌به‌ریا كاره‌با ئامێدیێ ده‌ست ب هه‌وه‌كا سه‌خبێركرنێ ل سه‌ر تۆڕ و نه‌گه‌یینه‌رێن كاره‌بێ كریه‌، هه‌روه‌سا رابوویه‌ ب نه‌هێلان و راكرنا وان فاكته‌ران یێن دبنه‌ ئه‌گه‌رێ شۆرتێن كاره‌بێ و ژ كاركه‌فتنێ.

ئه‌ندازیار ئارام جلال، رێڤه‌به‌رێ به‌لاڤكرنا كاره‌با ئامێدیێ بۆ رۆژناما ئه‌ڤرۆ دیار كر، ئه‌و به‌رده‌وامن ل سه‌ر سه‌خبێریكرن و گوهۆڕینا نه‌گه‌یینه‌ران (عازلێن ستوینان) ل سه‌ر فیده‌رێ زێبار ل گوندێ دێویكێ و گه‌له‌ك فیده‌رێن دیتر یێن سه‌ر ب رێڤه‌بریا وان ڤه‌ و گۆت: “هه‌ژماره‌كا زۆرا نه‌گه‌یینه‌ران ل ده‌ڤه‌رێ هاتینه‌ شكاندن و ئه‌ڤ یه‌كه‌ دبیته‌ ئه‌گه‌ر، كو ستوونا ئاسنی ببیته‌ كاره‌ب و بگه‌هیته‌ ئه‌ردی و ده‌مێ بارنبارینان دبیته‌ ئه‌گه‌رێ ژ كاركه‌فتنا كاره‌بێ”.

ناڤهاتی دیار ژی كر، ب مه‌ره‌ما رێگریكرن ژ كاركه‌فتنێ د وه‌رزێ زڤستانێ دا ئه‌و رابووینه‌ ب بڕینا وان داران یێن د ناڤ هێلێن كاره‌بێ دا دره‌باز دبن، كو ده‌مێ هه‌وا و بارانان ب ئه‌گه‌رێ وان داران كاره‌ب ژ كار دكه‌ڤیت.

ناڤهاتی داخوازێ ژ وه‌لاتیێن ده‌ڤه‌رێ ژی دكه‌ت ل گه‌ل وان د هاریكار بن بۆ نه‌هێلانا دیاردا شكاندنا نه‌گه‌یننه‌رێن ستوینێن كاره‌بێ، كو دبیته‌ ئه‌گه‌رێ ژ كار ده‌ركه‌فتنا هێلێن كاره‌بێ و بارگرانی ل سه‌ر ملێن فه‌رمانبه‌رێن سه‌خبێریێ دروست دبیت.

9

ئه‌ڤرۆ:

ب گوژمێ‌ 39 ملیار دیناران پڕۆژه‌یێ‌ دروستكرنا جۆتسایدێ‌ رێیا به‌دریكێ‌ بۆ باعه‌درێ‌ هاته‌ راگه‌هاندن.

د. عه‌لی ته‌ته‌ر، پارێزگارێ‌ دهۆكێ‌ به‌رده‌وام ل گه‌ل وه‌زاره‌تێن په‌یوه‌ندیدار و نوونه‌راتیا حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ‌ ل به‌غدا دووڤچوونا پڕۆژه‌یێ‌ دروستكرنا جۆتسایدێ‌ رێیا به‌دریكێ‌ بۆ باعه‌درێ‌، دیسا په‌رله‌مانتارێن فراكسیۆنا پارتی ل په‌رله‌مانێ‌ ئیراقێ‌ ژی دووڤچوونا پڕۆژه‌ی دكر، د نوكه‌ دا ب گوژمێ‌ 39 ملیار دیناران و ب درێژاهیا 22 كیلۆمه‌تران ئه‌و پڕۆژه‌یه‌ هاته‌ راگه‌هاندن.

بڕیاره‌ پشتی قووناغا ته‌نده‌ریێ‌ و شرۆڤه‌كرنێ‌ پڕۆژه‌ ب كه‌ڤیته‌ د قووناغا ب جهئینانێ‌ دا.

وه‌كو دیار ل سه‌ر رێیا به‌دریكێ‌ بۆ باعه‌درێ‌ گه‌له‌ك روودانێن هاتنوچوونێ‌ یێن دلته‌زین روو ددان، ئه‌ڤه‌ ژی بوویه‌ ئه‌گه‌ر، كو لایه‌نێن په‌یوه‌ندیدار بزاڤان بكه‌ن بۆ دروستكرنا وێ‌ رێیێ‌.

9

هه‌ولێر، قائید میرۆ:

رێڤه‌به‌را چاڤدێریا جڤاكی ل ئیداره‌یا سه‌ربخوه‌ یا سۆران ئاشكرا كر، ل سه‌ر ئاستێ وه‌زاره‌تێ كار بۆ ڤه‌گه‌ڕاندنا پێشینه‌یا هه‌یڤانه‌ یا چاڤدێریا خێزانێ دهێنه‌ كرن و ئه‌گه‌ر سه‌ربگریت دێ بڕیاره‌كا باش بیت بۆ وان وه‌لاتیێن هه‌ژار و پێدڤی ب ڤێ‌ هاریكاریێ هه‌ی.

توران خدر، رێڤه‌به‌را چاڤدێریا جڤاكی ل ئیداره‌یا سه‌ربخوه‌ یا سۆران بۆ رۆژناما ئه‌ڤرۆ دیار كر، به‌ری هاتنا قه‌یرانا دارایی و شه‌ڕێ داعشێ ب ده‌هان هزار كه‌س ل هه‌رێما كوردستانێ ژ وه‌رگرتنا پێشینه‌یا هه‌یڤانه‌ مفاداربوون، كو 150 هزار دینارێن ئیراقی بوون و گۆت: “پشتی بڕینا بودجا هه‌رێما كوردستانێ و هاتنا قه‌یرانا دارایی ئه‌و پێشینه‌ هاته‌ راگرتن و هه‌تا نوكه‌ ژی بڕیار ل سه‌ر ڤه‌گه‌ڕاندنا ئه‌ڤێ پێشینه‌یێ‌ نه‌هاتیه‌دان”.

توران خدر گۆتژی: “ل سه‌ر ئاستێ وه‌زاره‌تێ كار و كاروبارێن جڤاكی بزاڤ دهێنه‌ كرن بۆ دوباره‌ ڤه‌گه‌ڕاندنا وێ‌ پێشینه‌یا هه‌یڤانه‌، به‌لێ دێ مه‌رج و پیڤه‌رێن نوو بۆ كه‌سێن مفادار هه‌بن، چونكی چه‌ندین سال بۆرینه‌ و پێدڤیه‌ گوهۆڕین ل سه‌ر مه‌رجێن مفاداربوون ژ وێ‌ پێشینه‌یێ‌ بهێنه‌ كرن، ئه‌ز باوه‌رم ڤه‌گه‌ڕاندنا وێ‌ دێ هاریكاریه‌كا گه‌له‌ك باش بیت بۆ خێزانێن هه‌ژار و كه‌سێن پێدڤی، به‌لێ هه‌تا بڕیارا دووماهیێ ل سه‌رۆكایه‌تیا جڤاتاوه‌زیران ده‌رنه‌كه‌ڤیت، دیار نینه‌ دێ مه‌رجێن مفاداربوونێ چاوا بن و پێشینه‌ ژی دێ وه‌ك خوه‌ مینیت یان دێ‌ هێته‌ كێم و زێده‌كرن”.

9

هه‌ولێر، سولین سلێمان:

وه‌زاره‌تا خواندنا بلند و ڤه‌كۆلینێن زانستی یا حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ وه‌رگرتنا هزار و ٣٠٠ ده‌رچوویێن دی یێن پۆلا ١٢ ئاماده‌یی ل زانكۆ و په‌یمانگه‌هان راگه‌هاند.

د. خه‌تاب ئه‌حمه‌د، رێڤه‌به‌رێ گشتیێ خواندن و پلاندانان و دووڤچوونێ ل وه‌زاره‌تا خواندنا بلند و ڤه‌كۆلینێن زانستی بۆ رۆژاناما ئه‌ڤرۆ دیار كر، ئه‌و ده‌رچوویێن پۆلا ١٢ ئاماده‌یی، كو به‌ری نوكه‌ ئه‌نجامێن وان هاتبوونه‌ نڤیسین و هووربینی ل دۆر نمره‌ و ناڤێن وان هاته‌ كرن و ل زانكۆ و په‌یمانگه‌هێن هه‌رێما كوردستانێ هاتنه‌ وه‌رگرتن.

ناڤهاتی گۆت: “مه‌ داخواز ژ وان ده‌رچوویان كریه‌، د هه‌فتیا داهاتی دا په‌یوه‌ندیێ ب وان كۆلیژ و په‌یمانگه‌هان بكه‌ن، ئه‌وێن ناڤێ وان لێ‌ هاتیه‌ وه‌رگرتن”.

گۆتژی: “د ده‌مه‌كێ‌ نێزیك دا ناڤێ وان ده‌رچوویان ژی دێ راگه‌هینین ئه‌وێن ب شێوازێ فورما راسته‌وخوه‌ داخوازی پێشكه‌ش كرین، كو ل زانكۆ و په‌یمانگه‌هان بهێنه‌ وه‌رگرتن”.

د. خه‌تاب ئاشكرا ژی كر، ئه‌ڤ ساله‌ ٣٦ هزار و ٦٨٠ ده‌رچوویێن پۆلا 12 ئاماده‌یی ل زانكۆ و په‌یمانگه‌هان هاتینه‌ وه‌رگرتن.

27

ئه‌ڤرۆ، سالار محه‌مه‌د دۆسكی:

رێڤه‌به‌رێ ئاڤدێریێ ل پارێزگه‌ها دهۆك دیاركر، ژ به‌ر چه‌ند كێشه‌یه‌كان، پرۆژێ كێشانا ئاڤێ ژ رووبارێ دیجله‌ بۆ سكرێ‌ دهۆك هاتبوو راوستاندن، نوكه‌ ب پشته‌ڤانیا پارێزگه‌رێ دهۆك دووباره‌ دێ ده‌ست ب كێشانا ئاڤێ هێته‌كرن و دێ ره‌وشا ئاڤێ ل سكرێ‌ دهۆك گه‌له‌ك باشتر لێ هێت.

ئه‌ندازیار هێژا عه‌بدوالواحد سالح، رێڤه‌به‌رێ ئاڤدێریێ ل پارێزگه‌ها دهۆكێ بۆ رۆژناما ئه‌ڤرۆ گۆت: كارێ رێڤه‌به‌ریا مه‌ یێ سه‌ره‌كی ئه‌وه‌ دووڤچوون و چاڤدێری و پاراستنا ژێده‌رێن ئاڤێ ل سه‌ر ئه‌ردی بكه‌ین، وه‌ك رووبار و كانی و دیسا سكرێن ئاڤێ مه‌ هه‌نه‌ و بۆ ئومباركرنا ئاڤێ ژ 1000 چارگۆشا ده‌ست پێ دكه‌ت هه‌تا ملیون چار گۆشا.

زێده‌تر گۆت: دیسا جویێن ئاڤێ بۆ چاندنێ ل گوندان ب كونكریتی دهێنه‌ چێكرن و برگ هه‌نه‌ و ئاڤ دهێنه‌ ئومباركرن و مفا ژێ‌ بۆ چاندنێ دهێته‌ وه‌رگرتن، بیرێن سه‌ر ئه‌رد مه‌ هه‌نه‌ و كووراتی ژ 50 میتران زێده‌تر نه‌بیتن ده‌ستووردان ل ده‌ف مه‌ وه‌رگریت و پرۆژێن ستراتیجی مه‌ هه‌نه‌ بۆ كێشانا ئاڤێ ژ رووبارا بۆ بركێن مه‌زن و بهێته‌ بكارئینان بۆ چاندنێ.

هێژا ئه‌و ژی گۆت: هه‌ر سكره‌كێ بهێته‌ چێكرن، نه‌ ب تنێ مفا بۆ چاندنێ دهێـته‌ وه‌رگرتن، به‌لكو گه‌له‌ك جۆرێن مفای هه‌نه‌، ئاڤا ژێر عه‌رد دهێته‌ زێده‌كرن و دیسا بۆ ژینگه‌هێ و گه‌له‌ك جاران ئاژه‌لێن كیڤی ئاڤێ ژێ ڤه‌دخون، گه‌له‌ك جاران دبیته‌ جهه‌كێ گه‌شت و گوزاری و هه‌تا هنده‌ك سكر هه‌نه‌ ل ئێنشكێ جهێن گه‌شت و گوزاری ل ده‌ردوران دروست بووینه‌ و خه‌لك قه‌ست دكه‌نێ.

رێڤه‌به‌رێ ئاڤدێریێ ل پارێزگه‌ها دهۆك ئه‌و ژی گۆت: رێڤه‌به‌ریا ئاڤدێریێ ل دهۆكێ چار هوبه‌ هه‌نه‌ و زاخۆ بۆ ئیدارا سه‌ربه‌خۆ به‌لێ ئاكرێ و شێخان و ئامێدیێ هه‌نه‌ و مه‌ بزاڤكرینه‌ هوبه‌ ل سێمێل و به‌رده‌رش بهێنه‌ ڤه‌كرن، چونكه‌ هه‌ردوو ده‌ڤه‌ر ژ روویێ چاندنێ ڤه‌ گه‌له‌ك د به‌رفره‌هن و پێدڤیه‌ بهێنه‌ دروستكرن.

ل دور پرۆژێ كێشانا ئاڤێ ژ دیجله‌ بۆ سه‌ر سكرێ‌ دهۆكێ، رێڤه‌به‌رێ ئاڤدێریێ گۆت: ل ده‌سپێكێ وی پرۆژه‌ی دووماهی جار هنده‌ك كێشه‌ هه‌بوون و ب پشته‌ڤانیا پارێزگه‌رێ دهۆك مه‌ پێگوهورێ وان كێشا دیت كو ببه‌ینه‌ جهه‌كێ باشتر و كوژمه‌ك هاتیه‌ مه‌زاختن بۆ به‌لێنده‌ه‌ركی كه‌فتیه‌ و ل نێزیك دێ ده‌ست ب كاری هێته‌كرن و ئاڤ دێ ژ رووبارێ دیجله‌ بۆ سكرێ‌ دهۆكێ هێته‌ كێشان و ئه‌ڤ پرۆژه‌ سالێ دێ 15 ملیون سێ مه‌ترێن سێجا ل سه‌ر سكرێ‌ دهۆكێ زێده‌ كه‌ت.

ناڤبری گۆت ژی: سیسته‌مێ پێشتر، نه‌ ب تنێ ل عیراقێ، هه‌تا وه‌لاتێن جیران ژی ئه‌و سیسته‌مێ كێشانا ئاڤێ نه‌بوویه‌، نوكه‌ هه‌ر سیسته‌مێ به‌رێ هاته‌ بكارئینان و ل نێزیك دێ ده‌ست ب كاری هێته‌كرن.

رێڤه‌به‌رێ ئاڤدێریێ ل پارێزگه‌هێ ئه‌و ژی گۆت: ژ به‌ر هشكه‌سالیا ل جیهانێ ب گشتی په‌یدا بووی و ل ده‌ڤه‌را مه‌ ب تایبه‌ت كارتێكرن ل ده‌ڤه‌را مه‌ كریه‌، ئه‌و كانیێن ده‌ستێ‌ مه‌ گه‌هشتیێ سه‌رجه‌مێ 3048 و نێزیكی 798 كانیا هشك بووینه‌ و ئه‌ڤه‌ جهێ مه‌ترسی یه‌، ئه‌گه‌ر باران نه‌هێن، ره‌نگه‌ گه‌له‌كێن دی هشك بن و گه‌له‌ك كانیێن دی ژی هه‌نه‌ ل جهێن محره‌م ژ به‌ر كاودانێن ئێمناهیێ ده‌ستێ مه‌ نه‌گه‌هشتیێ و رووبار ژی ژێده‌رێن وان ژ وه‌لاتێ توركیا دهێنه‌ كوردستانێ. (خابیر، زیێ مه‌زن، دیجله‌) توركیا وه‌ك خۆ سه‌ره‌ده‌ریێ دكه‌ت ل دووڤ رێنما و یاسایێن ناف ده‌وله‌تی ناچن دڤێت عیراق بهێته‌ سه‌رخه‌ت.

ل دور كێشه‌ و ئاریشێن رێڤه‌به‌ریێ ژی ناڤبری گۆت: ل ڤان دو سالان دا و ب تایبه‌ت  كابینا نه‌هێ خزمه‌تێن مه‌زن ل ده‌ڤه‌رێ كرینه‌ و هنده‌ك پرۆژه‌ هاتینه‌ بجهئینان، هه‌تا نوكه‌ ژی هنده‌ك پرۆژه‌ وه‌ك سكرێن بچووك ل (گه‌لناسكێ، باكوزێ، باگێرا ) گه‌له‌ك گوندێن دی ژی دهێنه‌ چێكرن  و دو پرۆژه‌ ل قوناغا ته‌نداران دانه‌ و كومه‌كا دی یا بیرێن ل سه‌ر ئه‌رد دهێنه‌ چێكرن و (10) به‌نداڤێن بچووك ل نێزیك دێ‌ هێنه‌ راگه‌هاندن. ل ڤان سێ سالان كارێن باش هاتینه‌كرن، مه‌ به‌نداڤێن ئاخێ (57) هه‌نه‌ كو حوكمه‌تێ دروست كرینه‌ و پێشتر خه‌لكی بێی مه‌ دروستكرن و نوكه‌ نڤیساره‌ك ل هه‌می فه‌رمانگه‌ه و یه‌كێن كارگێری به‌لاڤ بوویه‌ كو نابیت خه‌لك بێی رازیبوونا مه‌ سكرا دروست بكه‌ت، چونكه‌ گه‌له‌ك جاران ئه‌و به‌نداڤ دبیته‌ مه‌ترسی بۆ سه‌ر ژیانا وه‌لاتیان و پشته‌ڤانیا خه‌لكی دكه‌ین ئاڤا ژێر ئه‌رد كوم بكه‌ت و نه‌ ئاڤا ژێر ئه‌رد.

9

ئه‌ڤرۆ، هه‌دار ره‌شید:

كه‌سكاتیێ‌ د ناڤبه‌را هه‌ردو جادێن بله‌ز و خزمه‌تكاری یێن ئیتیتێ‌ دا هاتیه‌ چاندن بۆ جوانیا داروباران و جوانكرنا جاددێ‌ یه‌، به‌لێ‌ ئه‌ڤ جهه‌ بۆ بهێنڤه‌دان و روونشتنا خه‌لكی مایه‌. به‌رپرسێ‌ راگه‌هاندنا باژێرڤانیێ‌ ژی دبێژیت: د پلانێ‌ دایه‌ پاركه‌ك لێ‌ بهێته‌ دروستكرن، دا كو خه‌لك بۆ بهێنڤه‌دانێن خوه‌ قه‌ستا جاددا نه‌كه‌ن.

 

وه‌لاتیه‌كی ب ناڤێ‌ هه‌رمان حه‌جی دیاركر، ل ئیتیتێ‌ چ پارك و جهێن بهێنڤه‌دانێ‌ یان گوهورینا سه‌قای نینن، ئه‌ڤ جهه‌ یێ‌ دووره‌ ژ دووكێل و بایێ‌ پیس و ڤی جهی سه‌قایه‌كی پاقژ هه‌یه‌، له‌ورا ئه‌و قه‌ستا ڤێ‌ جهی دكه‌ن و گوت: كه‌سكاتیێ‌ ئێتیتێ‌ زیانێن خۆ ژی هه‌نه‌، ب تایبه‌ت بۆ خێزانێن خودان زارۆ، ژ به‌ر كو هاتن و چوونا ترۆمبێلا گه‌له‌ك یا بله‌زه‌ و مه‌ترسی یا ل سه‌ر ژیانا زارۆیان هه‌ی.

ژنه‌كێ‌ به‌حس ل كه‌سكاتیێ‌ د ناڤبه‌را هه‌ردو جاددێن ئێتیتێ‌ دا كر و گوت: ژلایێ‌ سه‌قای ڤه‌ گه‌له‌كا خۆشه‌، به‌لێ‌ د هه‌مان ده‌م دا مه‌ترسیێن خوه‌ ژی هه‌نه‌ و روودانێن هاتنوچوونێ‌ گه‌له‌ك روودده‌ن.

ئێك ژ خودانێن كافیێن ئێتیتێ‌ گۆت: ئه‌ڤ كه‌سكاتیه‌ هاتیه‌ چاندن دا كو جادده‌ جوان بیت، لێ‌ خه‌لكێ‌ مه‌ كریه‌ جهێ‌ سه‌یرانان و بهێنڤه‌دانێن خۆ و جوانیێ‌ ناهێلین و گه‌له‌ك جاران به‌رمایكێن خو دهێلنه‌ ل وێرێ‌.

ئیسماعیل مسته‌فا، به‌رپرسێ‌ راگه‌هاندنا باژێرڤانیا دهۆكێ‌ دیار كر، پشتی ڤان چه‌ند سالێن دووماهیێ‌ ئه‌و جادده‌ چێبووی، خه‌لكێ‌ مه‌ گه‌له‌ك قه‌ستا جهێن ناڤه‌ندێن جاددا دكه‌ن و گۆت: تاخه‌كێ‌ ئاكنجیبوونێ‌ یه‌ و ترۆمبێل ل وێ‌ جادێ‌ گه‌له‌ك بله‌ز هاتن و چوونێ‌ دكه‌ن و گه‌له‌ك جاران ئه‌و داخواز ژ خه‌لكی دكه‌ن ل ڤان جهان نه‌روونن و گۆت: رێكخستنه‌كا باش ژلایێ‌ باژێرڤانیا دهۆكێ‌ ڤه‌ هاتیه‌ كرن بۆ جادا ناڤبری و د پلانێ‌ دایه‌ پاركه‌ك لێ‌ بهێته‌ دروستكرن، دا كو خه‌لك بۆ بهێنڤه‌دانێن خوه‌ قه‌ستا جاددا نه‌كه‌ن.

 

27

ئه‌ڤرۆ، به‌رپه‌رێ‌ ساخله‌میێ‌:

1-         روناهیێ‌ ب ڤه‌مرینه‌ و ئه‌ڤه‌ رێیه‌كا كاریگه‌ره‌ بو نڤستنێ‌، نابیت ل جهه‌كی بنڤی و روناهی هه‌بیت داكو ده‌مژمێر دوێ‌ شه‌ڤێ‌ ژ خه‌و هشیارنه‌بی، ل هاڤینێ‌ په‌ردا بگره‌ داكو تیشكا رۆژێ‌ نه‌هێته‌ ژوور ل سپێده‌هیان و ته‌ ژ خه‌و هشیاربكه‌ت.

2-         بێهنا خوه‌ كوور ب هلكێشه‌، هه‌كه‌ تو ب شه‌ڤ ژ خه‌و رابووی و نه‌شیای بنڤی، راسته‌وخو ل جهێ‌ خوه‌ نه‌رابه‌ڤه‌ و چ كارا نه‌كه‌، به‌لكو خو ئارام بكه‌ بو ده‌مێ‌ 20 ده‌قیقا و هه‌ول بده‌ هنده‌ك راهێنانێن هه‌ناسێ‌ بكه‌ و گه‌له‌ك گرنگیێ‌ ب هه‌ناسا خوه‌ بده‌.

3-         شێوازێ‌ خوه‌ ب گوهوره‌، نڤستن ل سه‌ر پشتێ‌ پیسترین شێوێن نڤستنێ‌ یه‌، چونكو هه‌ناسه‌ و بێهنا مرۆڤی ل راده‌یه‌كی رادوه‌ستینیت و مرۆڤ خره‌خرێ‌ دكه‌ت و هه‌تا هه‌رسكرنا خوارنێ‌ ژی ب زه‌حمه‌ت دئێخیت، به‌لكو نڤستن ل سه‌ر ته‌نشتێ‌ باشتره‌ ژبه‌ركو فشارێ‌ ل سه‌ر دلی كێم دكه‌ت.

4-         گه‌له‌ك وه‌ختێ‌ خوه‌ دناڤ جهێ‌ نڤستنێ‌ دا نه‌بوورینه‌: گه‌له‌ك جارا ره‌نگه‌ تو هزر ل هنده‌ك كاران بكه‌ی لسه‌ر جهێ‌ نڤستنێ‌ به‌ری نڤستنێ‌، لاپتوپ و موبایلا خوه‌ نه‌به‌ سه‌ر جهێ‌ نڤستنێ‌، هه‌كه‌ تو گه‌له‌ك وه‌ختێ‌ خو دناڤ جهێ‌ نڤستنێ‌ دا هشیاردمینی، دێ‌ جهێ‌ نڤستنێ‌ بیته‌ یێ‌ هشیاربوونێ‌ و هه‌تا ل ده‌مێن ئاسایی ژی تو نه‌شێی دروست بنڤی.

5-         بلا جهێ‌ نڤستنا ته‌ ژ جورێن باش بیت: داكو یێ‌ مرتاح بی، هه‌ر چ نه‌بیت پێدڤیه‌ هه‌ر 10 سالا ب كێماتی جهێ‌ نڤستنا خوه‌ بگوهوری، چونكو هنده‌ك میكروب دناڤ دا په‌یدادبن و حه‌ساسیێ‌ په‌یدادكه‌ن، جهێ‌ نڤستنێ‌ ل دووڤ كێشا له‌شێ‌ مرۆڤی و زه‌وقێ‌ مرۆڤی دهێته‌ گوهارتن، به‌لێ‌ نڤینێن چێكری ژ (فیسكوزێن مه‌تاتی) گه‌له‌ك دباشن هه‌ر كێشا له‌شێ‌ ته‌ چه‌ندبیت نابیته‌ ئاریشه‌.

6-         ده‌مه‌كێ‌ زوو خوارنێ‌ بخوو: خوارنێن نشه‌وی باوه‌شكا زێده‌دكه‌ن له‌ورا بو نڤستنێ‌ دباشن، به‌لێ‌ پرۆتین مرۆڤی هشیاردهێلن له‌ورا باشتره‌ سپێده‌هیان بهێنه‌ خوارن، به‌لێ‌ هه‌ر چاوا بیت هشیاربه‌ دره‌نگی شه‌ڤ خوارنێ‌ نه‌خوو چونكو هه‌رسكرن ب زه‌حمه‌ت دكه‌ڤیت و دێ‌ هه‌ست ب وه‌ستیانێ‌ كه‌ی.

7-         یێ‌ چالاك به‌: ئه‌نجامدانا وه‌رزشێ‌ هاریكاریا هه‌موو مرۆڤان ناكه‌ت كو بنڤن، به‌لێ‌ وه‌رزش ب شێوه‌یه‌كێ‌ رێكخستی هاریكاره‌ بو باشكرنا جورێ‌ نڤستنا مرۆڤی، هه‌ول بده‌ حه‌فتیانه‌ سێ‌ جاران وه‌رزشی بكه‌ و باشتره‌ ل ده‌مژمێر حه‌فتێ‌ ئێڤاری بیت.

8-         نڤستنا نیڤرۆیان ده‌ستنیشان بكه‌: باشتره‌ ده‌مێن نڤستنا نیرڤرۆیان رێكبێخی و گه‌له‌ك نه‌نڤی داكو هه‌ست ب وه‌ستیان و سه‌رئێشانێ‌ نه‌كه‌ی پشتی نیڤرۆ، هه‌ول بده‌ پتر ده‌مژمێره‌كێ‌ نیڤرۆیان نه‌نڤه‌.

11

ئه‌ڤرۆ، به‌رپه‌رێ‌ ساخله‌میێ‌:

ده‌مێ‌ مرۆڤ تشتا باش نه‌بیت ب شه‌ڤێ‌ دبیته‌ ئه‌گه‌رێ‌ په‌یدابوونا ئاسته‌نگان د ژیانێ‌ دا، ب ‏تایبه‌ت ژی هه‌كه‌ مرۆڤی ل به‌ربیت گه‌شته‌كێ‌ بكه‌ت، یانژی كاره‌كێ‌ ب شه‌ڤێ‌ ئه‌نجام بده‌ت، ‏هه‌روه‌سا ئاریشێن مه‌زن بۆ دیتنێ‌ ژی په‌یدادكه‌ت، له‌ورا پێدڤیه‌ هزر ل چاره‌سه‌ریا وێ بهێته‌ كرن.‏

فاكته‌رین نه‌دیتنا ب شه‌ڤێ‌ پێكهاتینه‌ ژ گه‌له‌ك خالان ژوانژی:‏

‏-‏ چاڤێن كو به‌رئاتافی تیشكا رۆژێ‌ دبن: هه‌كه‌ ب شه‌ڤێ‌ دیتنا چاڤێن ته‌ شێلی دبیت، ‏ره‌نگه‌ ئه‌گه‌ر ئه‌و بیت كو چاڤێن ته‌ گه‌له‌ك به‌رئاتافی تیشكا رۆژێ‌ بووینه‌، و هه‌كه‌ تو پشتی ‏نیڤرۆیا گه‌له‌ك بچیه‌ به‌ر تیشكا رۆژێ‌ دێ‌ چاڤێن ته‌ شێلی بن و ئه‌ڤ چه‌نده‌ بۆ ده‌مێ‌ دو رۆژا ‏بتنێ‌ ڤه‌دكێشیت، هه‌كه‌ پتر ڤه‌كێشا پێدڤیه‌ شیره‌تا ژ نوشداره‌كی وه‌ربگری، و ب رۆژێ‌ ‏به‌رچاڤكێن دژی تیشكا رۆژێ‌ ب كاربینی داكو راسته‌وخو تاڤ ل چاڤێن ته‌ نه‌ده‌ت.‏

‏-‏ ئاڤا سپی: ره‌نگه‌ ئه‌ڤه‌ ئه‌گه‌رێ‌ دوێ‌ بیت كو تو ب شه‌ڤێ‌ باش تشتا نه‌بینی، ئه‌ڤه‌ پتر ل ده‌ڤ ‏كه‌سێن دانعه‌مر و ناڤنجی په‌یدادبیت، دبیته‌ ئه‌گه‌ر وه‌كو شێلیبوونه‌كێ‌ بكه‌ڤیته‌ بن ‏عه‌ده‌سا چاڤی دناڤدا و سپییاتیه‌ك ژێ‌ په‌یدادبیت و عه‌ده‌سێ‌ شێلی دكه‌ت و دبیت ژی ‏مرۆڤ هنده‌ك جارا وه‌كو هنده‌ك خالێن ره‌ش ل به‌رچاڤێن خوه‌ ببینیت و هنده‌ك جارا ‏هه‌ستداری بۆ مرۆڤی ژ روناهیا راسته‌وخو په‌یدادبیت.‏

‏-‏ نێزیك بینی: تێكچوونه‌كه‌ د چاڤی دا، ل ده‌ڤ وان كه‌سێن كو تشتێن نێزیك دبینن و ب زه‌حمه‌ته‌ ‏بۆ وان تشتێن دوور ببینن، پشتی ده‌مه‌كی مرۆڤ نه‌شێت هه‌تا مرۆڤ و تشتێن مه‌زن ژی ژ دوورڤه‌ ‏بنیاسیت.‏

‏-‏ تێكچوونا شه‌به‌كا چاڤی یا شه‌كرێ‌: ئه‌وژی ژ ئه‌نجامێ‌ بلندبوونا ئاستێ‌ شه‌كرا ب زیان ل ‏موده‌مارێن خوینێ‌ و شه‌به‌كا چاڤی په‌یدادبیت، سه‌رباركا بۆ چاڤی په‌یدادكه‌ت و دهنده‌ك ‏ده‌مێن دژواردا خوینبه‌ربوون دكه‌ڤیته‌ شه‌به‌كا چاڤی و تشتا ب زەلالی نابینیت و ئه‌م دشێین ‏بێژین كو نه‌خۆشێن شه‌كرێ‌ دگه‌له‌ك ده‌مان دا نه‌خۆشیا خوه‌ ژ رووناهیێ‌ دبینن.‏

‏-‏ شقه‌ سه‌ر: هنده‌ك راپۆرت وه‌سا دده‌نه‌ خویاكرن كو تێكچوونا دیتنێ‌ ب شه‌ڤێ‌ ژ ئه‌گه‌رێ‌ ‏نه‌خۆشیا شه‌قه‌سه‌رێ یه‌، ئه‌ڤ جورێ‌ سه‌رئێشانێ‌ پتریا جاران ل ره‌خه‌كێ‌ سه‌ری په‌یدادبیت و ‏مرۆڤ گه‌له‌ك ئالوزیا خوه‌ ژێ دبینیت و دبیته‌ ئه‌گه‌رێ‌ تێكچوونا دیتنا چاڤی.‏

‏-‏ زنك و كێماسیا ڤیتامین ئه‌ی: ره‌نگه‌ پتریا ئاریشێن دیتنێ‌ دچاڤی دا په‌یوه‌ندی ب كێماتیا ‏هنده‌ك ڤیتامینان هه‌بیت، و ئێك ژ پێكهێنه‌رێن سه‌ره‌كی بو په‌یدابوونا دیتنه‌كا باش پێدڤیه‌ ‏مرۆڤ ڤیتامین ئه‌ی وه‌ربگریت، ڤیتامین ئه‌ی دیسا به‌رپرسه‌ ژ كووراتیا شه‌ڤێ‌ و نه‌بوونا ڤان ‏كه‌رستێن خوارنێ‌ دبیته‌ ئه‌گه‌رێ‌ شێلیبوونا چاڤا.‏

ئه‌ڤه‌ هنده‌ك ژ ئه‌گه‌رێن شێلیبوونا چاڤان بوون ب شه‌ڤێ‌، دبیت هنده‌ك ئه‌گه‌رێن دی یێن نه‌راسته‌وخو ژی ‏هه‌بن، وه‌كو نه‌خۆشیێن چاڤا و هه‌ودانێن ده‌مارا چاڤی، بۆ چاره‌سه‌ریێ‌ پێدڤیه‌ ئێكه‌م جار  ئه‌گه‌ر بهێته‌ ‏زانین و هه‌كه‌ ئاڤا سپی بیت پێدڤیه‌ چاره‌سه‌ریا عه‌ده‌سا چاڤی بهێته‌ كرن و عه‌ده‌سه‌كا دی ل جهێ‌ وێ‌ دناڤ ‏چاڤی دا بهێته‌ دانان.

 

 

10

ئه‌ڤرۆ،

تیما ته‌پا پێی یا یانا دهۆك ب پلانه‌كا رێكخستی به‌رنامه‌ دانایه‌ بۆ چاوانیا باشترین به‌رهه‌ڤیێن تیمێ‌ و مفا وه‌رگرتن ژ راوه‌ستیانا خولێ‌ بینت پشتی ئێكه‌تیا ته‌پا پیێ‌ یا ئیراقێ‌ بڕیار دایی یاریێن گه‌ڕا شه‌شێ‌ ژ خولا پلا نایاب بۆ 24ێ‌ ڤێ‌ هه‌یڤێ‌ بهێنه‌ پاشخستن ئه‌وا چاڤه‌ڕێ‌ بوو ل ئه‌ینیا بۆری هاتبانه‌ كرن، پێخه‌مه‌ت ده‌لیڤه‌دان بۆ هه‌لبژارتیێ‌ ئێكێ‌ یێ‌ نشتیمان ژبۆ ئه‌نجامدانا دو یاریێن هه‌ڤالینی ل گه‌ل هه‌لبژارتیێ‌ مه‌كسیك و ئیكۆادۆر ئه‌و دێ‌ ل نه‌ه و 12ێ‌ ڤێ‌ هه‌یڤێ‌ هێنه‌ كرن خوه‌ به‌رهه‌ڤكرن بۆ قاره‌مانیا كه‌نداڤی یا عه‌ره‌بی ئه‌وا بڕیاره‌ ل شه‌ش هه‌تا 19ێ‌ كانوونا ئێكێ‌ یا سالا 2023ێ‌ پارێزگه‌ها به‌سرا مێڤانداریا وێ‌ كه‌ت.

ل دۆر پلانا رێكخستی و به‌رنامه‌یێ‌ هاتیه‌ دانان سلێمان ره‌مه‌زان راهێنه‌رێ‌ تیما دهۆكێ‌ بۆ ئه‌ڤرۆ گۆت: ژبۆ باشترین به‌رهه‌ڤی و مفا وه‌رگرتن ژ راوه‌ستیانا خولێ‌ وه‌كو كادرێ‌ راهێنانێ‌ ل گه‌ل كارگێریا یانێ‌ كۆمبووینه‌ پێخه‌مه‌ت دانانا پلانه‌كا رێكخستی به‌ری بكه‌ڤینه‌ د ناڤ هه‌ڤڕكیێن خولێ‌ دا، له‌وما وه‌كو كادرێ‌ راهێنانێ‌ دێ‌ بزاڤێ‌ كه‌ین هه‌كه‌ كه‌مپه‌ك بهێته‌ رێكخستن هه‌ر ئه‌ڤرۆ دێ‌ ده‌ست پلانا خوه‌ كه‌ین ئه‌و ژی دێ‌ ل سه‌ر چه‌سته‌یێ‌ یاریزانان راوه‌ستیێن ب شێوێ‌ پراكتیكی كار بۆ بلندكرنا چه‌سته‌یێ‌ یاریزانی بهێته‌ كرن، هه‌ردیسان ئه‌و خه‌له‌تیێن هه‌ر پێنچ گه‌ڕێن بوری دا مه‌ كرینه‌ خال بۆ وێ‌ یه‌كێ‌ د ماوێ‌ راوه‌ستیانا خولێ‌ هه‌موویا چاره‌سه‌ربكه‌ین و هه‌روه‌سا ئه‌نجامدانا چه‌ند یاریێن هه‌ڤالینی و پشكداریكرنا ئه‌وان یاریزانێن یه‌ده‌ك و دانانا چه‌ند پلانێن دی ژبۆ هندێ‌ به‌ری یاریا خوه‌ یا بهێت ل 24ێ‌ هه‌یڤێ‌ باشترین شێوه‌ به‌رهه‌ڤبین.

بۆ زانین تیما یانا دهۆك د پێنچ یاریێن بوری دا دو سه‌ركه‌فتن و سێ‌ وه‌كهه‌ڤی ئیناینه‌ ب نه‌ه خالان رێزا پێنجێ‌ دهێت، ئه‌وا تیما جه‌ویه‌ ب 13 خالان، زه‌ورا ب12 و حدود ب11 خالان رێزێن دویێ‌ و سێیێ‌ دهێن، یاریا بهێت دهۆك دێ‌ ل به‌غدا بیته‌ مێڤانا یانا ته‌له‌به‌.

15

ئه‌ڤرۆ،

د داخویانیه‌كێ‌ دا رێڤه‌به‌رێ‌ چالاكیێن وه‌رزشی و دیده‌ڤانی ل په‌روه‌رده‌یا گشتی یا پارێزگه‌ها دهۆكێ‌ دیاركر ئه‌ڤرۆ دێ‌ چار قاره‌مانیێن جودا ل سه‌ر ئاستێ‌ نه‌ه په‌روه‌رده‌یێن قه‌زا ل هه‌ردو هۆلێن وه‌رزشی یێن یانا دهۆك و چالاكیێن وه‌رزشی بۆ قۆناغێن ئاماده‌یی و بنه‌رت هێنه‌ كرن.

زێده‌تر ئیحسان حه‌سه‌ن زوبێر بۆ رۆژناما ئه‌ڤرۆ گۆت: ل دووڤ نه‌خشێ‌ سالانه‌ یێ‌ وه‌زاره‌تا په‌روه‌ردا هه‌رێما كوردستانێ‌ و ب هه‌ڤكاری ل گه‌ل رێڤه‌به‌ریا گشتی یا چالاكیێن وه‌رزشی و دیده‌ڤانی ئه‌ڤرۆ دێ‌ چار قاره‌مانی ل سه‌ر ئاستێ‌ كوڕان و كچان بۆ قۆناغێن ئاماده‌یی و بنه‌رت هێنه‌ كرن و ئه‌و قاره‌مانی ژی ب ڤی ره‌نگی نه‌، یێن ئاماده‌یی باسكێت بۆل 3*3 كچ و كوڕان و ڤۆلی بۆل بۆ كوڕان، هه‌روه‌سان ل سه‌ر ئاستێ‌ بنه‌رت یاریا ته‌پا مێزێ‌ بۆ كوڕ و كچان و فۆتسالی بۆ كچان دێ‌ هێنه‌ ئه‌نجامدان و سه‌ركه‌فتیێن ئێكێ‌ دێ‌ ژلایێ‌ لژنه‌كا تایبه‌تمه‌ند بۆ ژێگرتنا باشترین یاریزانان ژبۆ هه‌لبژارتیێ‌ په‌روه‌رده‌یا گشتی یا پارێزگه‌ها دهۆكێ‌ پێخه‌مه‌ت به‌رهه‌ڤی بۆ قاره‌مانیا هه‌رێما كوردستانێ‌ ل سه‌ر ئاستێ‌ په‌روه‌رده‌یان.

بۆ زانین هه‌ر نه‌ه په‌روه‌رده‌یێن پشكدار ئه‌و ژی، دهۆك رۆژهه‌لات، دهۆك رۆژئاڤا، سێمێل، شێخان، شنگال، ئاكرێ‌، ئامێدیێ‌، به‌رده‌ره‌ش و تلكێف ئه‌وا دێ‌ هه‌ڤڕكیێن وان ب شێوێ‌ كه‌فتنا دوجاركی هێنه‌ ئه‌نجامدان.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com