ل ڕۆژا سێشەمبی 17 ئادارا 2026ێ، ب سەرپەرشتییا مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ كۆمبوونا لیژنەیا ئەمنی و قەیرانێن هەرێما كوردستانێ ل باژێڕێ هەولێرێ هاتە ئەنجامدان. پشتی كۆمبوونێ سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ كۆنگرەیەكێ ڕۆژنامەڤانی سازكر و ئەڤە دەقێ ئاخڤتنێن سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ نە:
ئەم ئەڤرۆ هاتینە ڤێرە ل پارێزگەها هەولێرێ سەرەدانەكێ ل ژۆرا ئۆپەراسیۆنان بكەین بۆ هندێ ژ نێزیك هایداری كارێن وان بین و پشتڕاست ببین كو ئینشاللا باژێڕێ هەولێرێ و كوردستان د دەستێن ئەمین و ئارام دانە و ئینشاللا ئارامی و ئاسایش ل كوردستانێ دێ بەردەوام بیت.
ئەز سوپاسییا بزاڤ و خەمخۆرییا هەموو وان هێز و ئالییان دكەم كو ب ڕاستی ب هەستەكێ بلند یێ بەرپرسیارەتییێ سەرەدەری كریە؛ هێزێن پێشمەرگەی، زێرەڤانی، پۆلیس، ئاسایش، هێزێن ئەمنی، بەرگرییا شارستانی، فەرمانگەهێن خزمەتگوزاری و ساخلەمی و هەموو ئەو بەڕێزێن شەڤ و ڕۆژ خزمەتا خەلكێ كوردستانێ دكەن دا كو نەهێلن خودێ نەكەت چو كەمتەرخەمی ڕوو بدەن. خەلكێ مە دێ پشتڕاست بیت كو ئەم هەردەم د خەما ڕەوشا وان دانە و هەر تشتەكێ ژ دەستێ مە بهێت بۆ باشتركرنا ڕەوشێ و بۆ پاراستنا كوردستانێ دێ ئەنجام دەین.
هەر وەك چەوا بەری نوكە د خوەشی و نەخوەشییان دا پێكڤە بووین، نوكە ژی دێ پێكڤە بین، مان و مرنا مە دێ پێكڤە بیت و ئینشاللا ئاسۆیەكی گەش و ئاشتی و ئارامی ل چاڤەڕێی وەلاتێ مە یە. دخوازم خەلكێ كوردستانێ هەموو پشتڕاست بن كو ئەم ب هەموو شیانێن خوە بزاڤێ دكەین كوردستان و خەلكێ مە یێ پاراستی بیت.
هەر چەندە نوكە دەڤەرا مە د ناڤ شەڕەكی دا دەرباز دبیت كو ئەڤ شەڕە نە مە دەستپێكریە و نە ئەم دشێین بدەینە ڕاگرتن ژی، بەلێ ئەم هەموو بزاڤان دكەین كو كوردستان و خەلكێ مە یێ پاراستی بیت.
هەروەسا دخوازم پیرۆزباهییا مەها ڕەمەزانێ و هاتنا جەژنا ڕەمەزانێ و جەژنا نەورۆزێ ل هەموو خەلكێ كوردستانێ و موسلمانان بكەم، هیڤیدارم جەژنا خێر و خوەشییێ بیت و ئینشاللا خێر و بەرەكەت ڕوو ل وەلاتێ مە بكەت و گڕژی و ناخوەشی بەر ب دوماهییێ بچن.
ئەڤ شەڕێ نوكە هەی بێگومان كارتێكرنا خوە یا ڕاستەوخوە و نەڕاستەوخوە ل سەر خەلكێ هەرێما كوردستانێ ژی هەبوویە، بەلێ وەك من باس كری، ئەم نەبووینە پشكەك ژ ڤی شەڕی و ئەم دخوازین كوردستانا مە یا پاراستی بیت. هەر چەندە هندەك جاران مخابن هێرشی كوردستانێ هاتییە ب درۆن و مووشەكان هاتییە كرن، كو چو بهانە بۆ نینن؛ هەرێما كوردستانێ نە مەترسییە بۆ سەر كەسەكی و نە پشكەكە ژ چو پلان و مەترسییان بۆ سەر چو ئالییان.
لەوما داخوازێ ژ كۆمەلگەها نێڤدەولەتی و ب تایبەتی ژ حوكمەتا فیدرالی دكەین كو ڕێگرییێ ل وان كەسان بكەن یێن هێرشی هەرێما كوردستانێ دكەن، ب تایبەت ئەو هێز و گرۆپێن ژ قانوونێ دەركەفتی یێن ب درۆنان بەردەوام هێرشی هەرێمێ دكەن و حوكمەتا فیدرالی بەرپرسیارە ژ ڕاگرتنا ڤان هێرشان و دانانا سنۆرەكی بۆ وان، چونكی پشكەك ژ وان مووچەخۆرێن حوكمەتا فیدرالی نە و ژ ئالیێ وێ ڤە هاتینە پڕچەككرن و پارەداركرن. نوكە ئەم چاڤەڕێی هندێ ژ حوكمەتا فیدرالی دكەین كو د ئاستێ بەرپرسیارەتییا خوە دا بن و نەهێلن پتر ئەڤ گرۆپە ب ڤی ڕەنگی هێرشی كوردستانێ بكەن.
سوپاسییەكا مەزن یا هەڤپەیمانان دكەین كو ب ڕاستی ڕۆلەكێ گەلەك باش هەبوویە د خستنەخوارا وان درۆن و مووشەكێن ئاراستەی باژێڕێ هەولێرێ دهێنە كرن. هەروەسا سوپاسییا پشتەڤانییا هەموو دۆستێن خوە دكەین كو ل گەل مە راوەستیاینە و ئەم ژی دێ بەردەوام بین ل سەر پاراستنا دەستكەفت و مافێن خەلكێ كوردستانێ.
دخوازم خەلكێ هەرێما كوردستانێ پشتراست بن كو ئەم هەر تشتەكێ ژ دەستێ مە بهێت دێ بۆ پاراستنا وان ئەنجام دەین. سوپاسییا خۆڕاگری و ماندووبوونا هەموو ئالییەكی دكەم، سەرەخوەشییێ ل مالێن شەهیدان دكەم، ئەو شەهیدێن سەربلند یێن چ نوكە و چ بەری نوكە بۆ بەرگریكرن و پاراستنا هەرێما كوردستانێ خوونا خوە بەخشی. هیڤییا چاكبوونێ بۆ برینداران دخوازم و سوپاسییا ماندووبوونا خەلكێ كوردستانێ دكەم كو تەحەمۆلەكا مەزن كریە، ب تایبەتی كو گەلەك جاران پارچەیێن وان مووشەك و درۆنان دكەڤنە سەر خانییان، هیڤیدارم هەر تشتەكێ ژ دەستێ مە بهێت بۆ هاریكارییا وان، پەیوەندییێ ب مە بكەن دا كو بشێین پتر هاریكارییا وان بكەین.
د ڤێ وەختی دا بابەتەكێ دی هەبوو كو من دڤیا ل سەر هندەك خالان باس بكەم، ئەو ژی بابەتی هنارتنا پەترۆلێ یە بۆ دەرڤە. د ڤان دوو سێ ڕۆژێن دەربازبووی دا مە دیت چەندین بەیاننامە دەركەفتن، چ ژ ئالیێ حوكمەتا فیدرالی و وەزارەتا پەترۆلێ و چ ژ ئالیێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ڤە. ئەوا ڕاستی بیت، ئەز دخوازم بۆ خەلكێ كوردستانێ ڕۆهن بكەمەڤە كو ئەم وەك هەرێما كوردستانێ پتر ژ هەر كەسەكی پەرۆشێ ڕەوشا ئابووری یا ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ نە، پەرۆشێ بابەتی مووچەی و دابینكرنا ژیارا خەلكێ كوردستانێ نە. چو كەس ژ حوكمەتا هەرێمێ خەمخورتر نەبوویە بۆ ڤی بابەتی. لەوما نوكە ژی ئەز دوپات دكەم كو هەرێما كوردستانێ ل گەل هندێ یە پەترۆل بهێتە هنارتن، بەلێ هندەك ڕاستی هەنە دڤێت بهێنە گۆتن.
حوكمەتا ئیراقێ ئەو ڕێژەیا پەترۆلا دفرۆشیت ب ملیۆنان بەرمیل بوون ل سەر ئاستێ ڕۆژانە (چار بۆ پێنج ملیۆن بەرمیل)، لێ ئەوا ل هەرێما كوردستانێ دهێتە بەرهەمئینان نێزیكی 220 بۆ 250 هزار بەرمیلانە. ئەوا دی كو حوكمەتا ئیراقێ داخواز دكەت ژ كەركووكێ ب ڕێكا بۆرییا هەرێما كوردستانێ بۆ جیهانێ و توركیا بهێتە هنارتن، بلا ئەو ژی 250 بۆ 300 هزارێن دی بن، ب هەموویان ڤە نابیتە نیڤ ملیۆن بەرمیل، كو ئەڤە ب چو ڕەنگەكی قەرەبوویا وێ پەترۆلێ ناكەت یا ئیراق هەتا نوكە نەشیای ب ڕێكێن دی بهنێریت. ئەم هیڤیدارین ڕێك هەبن حوكمەتا ئیراقێ بشێت پەترۆلا خوە ل هەموو جهان بهنێریتە دەرڤە، هەرێما كوردستانێ نەكریە ڕێگر، هەرێمێ بتنێ داخوازا هندێ كریە كو گەرەنتی هەبیت ئەم بشێین ل زەڤیێن خوە یێن پەترۆلی ژی پەترۆلێ بەرهەم بینین. مخابن د وەختێ دەربازبووی دا ژبەر بۆردۆمانكرنا زەڤیێن پەترۆل و غازێ ل هەرێمێ، بەرهەمێ پەترۆل و غازێ ڕاوەستیا بوو و تا ڕادەیەكێ مەزن كێم ببوو.
ئەڤە خەتایا وان هێرشانە یێن دهێنە سەر ڤان زەڤییان. مە داخواز ژ حوكمەتا فیدرالی كریە هێرشێن سەر ڤان زەڤییان بدەتە ڕاگرتن دا كو نەك بتنێ پەترۆلا كەركووكێ، بەلكو پەترۆلا زەڤیێن دی یێن هەرێمێ ژی لێ زێدە بكەین و هەموویان پێكڤە بهنێرین.
ژ ئالییەكێ دی ڤە، مە داخواز كریە كو ژیارا خەلكێ كوردستانێ بهێتە دابینكرن، بابەتی مووچەی نەبیتە كارتەكا سیاسی و بەردەوام بهێتە پاشئێخستن. خەلكێ كوردستانێ وەك هەموو خەلكێ ئیراقێ هەژی هندێ یە مووچەیێن وان د وەختێ خوە دا بهێنە دابینكرن و هیڤیدارین حوكمەتا ئیراقێ ژی د ئاستێ بەرپرسیارەتییا خوە دا بیت.
مە بتنێ داخوازا میكانیزمەكا گونجای و گەرەنتییێ كریە دا كو پێكڤە بشێین گەنگەشێ ل سەر چارەسەركرنا هەموو وان پرسان بكەین یێن نوكە هەین. ئێدی پێدڤی ناكەت چو كەس و ئالی موزایدەیێ ل سەر مە بكەن یان ب زمانەكێ گەفێ ئاخفتنێ د گەل مە دا بكەن. ئەم پەرۆشێ ڤێ ڕەوشێ نە و دخوازین ڕەوشا ئیراقێ و كوردستانێ ژ ڤێ قەیرانا ئابۆری دەرباز بیت. مە پێشنیازێن خوە ئاراستەی سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ كرینە و چاڤەڕێی كۆمبوونێ نە دا كو بگەهینە ئەنجامەكێ هەڤپشك.
ل سەر ڕەوشا ناڤخوە ژی، ئەز جارەكا دی داخوازێ ژ هەموو هێزێن سیاسی كەم كو پشتەڤان و ئێكدەست بن، بۆ جارەكێ ژی بیت ب هەستەكێ نشتیمانپەروەرانە سەرەدەرییێ بكەن دا كو پێكڤە ژ ڤێ قەیرانێ دەرباز ببین. ب ئاخفتنێ چو تشت چارەسەر نابن، دڤێت هەلوەستێن جدی هەبن ل سەر وان بابەتێن د بەرژەوەندییا خەلكێ كوردستانێ دانە. هیڤیدارم بەرژەوەندییا بلند یا وەلات و خەلكی بێخنە پێش بەرژەوەندییێن كەسی و حزبی. چو بهانە نینن كو هێزێن سیاسی نەشێن پێكڤە بەرگرییێ ژ مافێن دەستووری یێن خەلكێ كوردستانێ بكەن.

وەزیرێ دەرڤە یێ ئیراقێ هۆشداریێ ژ ڕەوشا هنارتنا پەترۆلا وەلاتێ خوە ددەت و ڕادگەهینیت، ئاستەنگێن ڕژد كەفتینە بەر سینگێ ڤەگوهاستنا پەترۆلێ ل كەنداڤی.
فوئاد حوسێن، وەزیرێ دەرڤە یێ ئیراقێ د پەیوەندییەكا تەلەفۆنی دا دگەل «ئیڤێت كووپەر» وەزیرا دەرڤە یا بەریتانیا، گەنگەشا گرژییێن دەڤەرێ و كارتێكرنێن شەڕی ل سەر ئیراقێ و وەلاتێن جیران كرییە.
وەزارەتا دەرڤە یا ئیراقێ ئاماژە ب وێ چەندێ دایە، وەزیرا دەرڤە یا بەریتانیا د وێ پەیوەندیێ دا پشتەڤانی و هەڤسۆزییا وەلاتێ خوە بۆ گەلێ ئیراقێ دوپات كرییە بەرامبەر وان ئاستەنگ و هێرشێن دهێنە سەر ئاخا وێ، و سیاسەتا بەریتانیا ل سەر بنەمایێ نەدەستێوەردانەكا ئێكسەرە د شەڕی دا، لێ ب دیتنا وێ ئەركێ بەریتانیا یە ل پال هەڤپەیمان و دۆستێن خوە بڕاوەستیت و پاراستنا هەڤوەلاتییێن خوە و وان كەسان بكەت یێن ل وەلاتێن دەڤەرێ دژین.
ژ ئالیێ خوە ڤە، فوئاد حوسێن دوپاتی ل سەر پێدڤییا ڕاگرتنا هەموو هێرشان كر، چ یێن دەرەكی بن یان یێن ناڤخوەیی، و بەردەوامییا شەڕی بوویە كارەكێ بێ ئارمانجەكا ڕۆهن و گەشەكرنا وی دێ بیتە ئەگەرێ تێكدانا ئارامیێ ل هەموو دەڤەرێ، چونكی مەیدانا هەڤركییان ئێدی بتنێ د ئێك یان دو وەلاتان دا نەمایە.
وەزیرێ دەرڤە یێ ئیراقێ گۆت ژی: «بەردەوامییا شەڕی دێ بیتە ئەگەرێ دروستبوونا قەیرانێن جودا یێن ئەمنی، جڤاكی و سیاسی، هەروەسا دێ بیتە ئەگەرێ خرابتربوونا قەیرانا وزەیێ و بلندبوونا بهایێ وێ، كو ئەڤ چەندە دێ كارتێكرنێ ل سەر ئابۆرێ جیهانێ و بەریتانیا ژی كەت، و ئیراق ژ بەر ئۆپەراسیۆنێن سەربازی ل ئاڤتەنگا هورمز، دێ بەر ب ڕووی زەحمەتییەكا مەزن بیت د هنارتنا پەترۆلێ دا ب ڕێكا كەنداڤی».

ڕۆژنامەیا «مەدا» یا ئیراقی دبێژیت: «د قەیرانا پەترۆلێ دا بۆ بەندەرێ جەیهان یێ توركی، دیار دبیت كو میلیشیایان دەست ب سەر دۆسێیا پەترۆلێ دا گرتییە و وان دۆرپێچ ئێخستییە سەر هەرێما كوردستانێ».
ل ڕۆژا سێشەمبی 17 ئادارا 2026، ڕۆژنامەیا (مەدا) یا ئیراقی ڕاپۆرتەك بەلاڤكرییە و تێدا باس ل ململانێیا د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا ئیراقێ دا دكەت، كو ل سەر هنارتنا پەترۆلا كەركووكێ بۆ بەندەرێ جەیهان یێ توركی دروست بوویە. ڕۆژنامە ئاماژێ دكەت ئەوا د دوو ڕۆژێن بۆری دا دیار بووی، ئەوە كو میلیشیایان ب تەمامی دەست ب سەر دۆسێیا پەترۆلێ دا گرتییە و هەر ئەو بخوە ل پشت وێ دۆرپێچێ نە ئەوا چەندین سالە ل سەر هەرێما كوردستانێ هاتییە سەپاندن.
كیفاح مەحموود، ڤەكۆلەر و چاڤدێرێ سیاسی یێ كورد، بۆ ڕۆژنامەیا (مەدا) ئاخفتییە و دوپات كرییە كو هەوەكا ڕاگەهاندنێ دژی هەرێما كوردستانێ هەیە، ئەڤ هەوە دیار دكەت كا میلیشیا چەند د زالن ب سەر دۆسییێن گرنگ یێن ئیراقێ ڤە. كیفاح مەحموود ئاماژێ ب وێ چەندێ ژی دكەت كو ئەڤ هەوا ڕاگەهاندنێ بۆ وێ چەندێ یە دا كو وان هێرشان ڤەشێرن ئەوێن دهێنە سەر هەرێما كوردستانێ.
كیفاح مەحموود دبێژیت: «ئەوا ڕووددەت پەیوەندی ب قەیرانەكا ڕاستەقینە د ناڤبەرا بەغدا و هەولێرێ دا نینە، بەلكو هەوەكا سیاسی یا دروستكری یە». ناڤبری د ئاخفتنێن خوە دا بەردەوام دبیت و دبێژیت: «هێرش ژ ئالیێ وان میلیشیایان ڤە دهێنە ئەنجامدان كو دهێنە سەر بیرێن پەترۆلێ و زەڤیێن غازێ و پارزینگەهان».
د پشكەكا دی یا ڕاپۆرتێ دا هاتییە، د وەختێ بۆری دا میلیشیایەك ب ناڤێ «ئەسحابولكەهف» بەرپرسیارییا خوە ژ گەلەك هێرشێن سەر هەرێما كوردستانێ ڕاگەهاندی یە. مەدا دبێژیت ژی ئەو گرۆپە بەری شەش سالان ژ ئالیێ ئێرانێ ڤە ل ئیراقێ هاتییە دامەزراندن. كیفاح مەحموود دبێژیت: «گڤاشتنێن ل سەر هەرێمێ بتنێ یێن ئەمنی نینن، بەلكو دۆرپێچەكا ئابۆری هەیە كو چەندین سالە ل سەر هەرێمێ هاتییە دانان».
دەمێ حەفتییەكێ یە حوكمەتا ئیراقێ داخوازیێ ژ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دكەت، ڕێ بدەت پەترۆل ب ڕێكا بۆرییێن هەرێمێ بۆ بەندەرێ جەیهان بهێتە هنارتن، لێ هەرێمێ كۆمەكا مەرجان هەیە، ژ وان ژی ڕاگرتنا هێرشێن میلیشیایان بۆ سەر هەرێما كوردستانێ. هەرێم دوپات دكەت كو ئەو مەرجە گرنگن و پەیوەندی ب دۆسێیا پەترۆل و وزێ ڤە هەیە، لێ وەزارەتا پەترۆلا ئیراقێ دبینیت پاشتر گەنگەشە ل سەر بهێتە كرن و نوكە دەسپێكرنەڤەیا هنارتنێ د پێشینەیا كاران دا بیت.
ل ڕۆژا سێشەمبی 17 ئادارا 2026، حەیان عەبدولغەنی، وەزیرێ پەترۆلا ئیراقێ ئەشكەرا كر، وەلاتێ وی د 10 ڕۆژێن بۆری دا «ئێك دینار» داهات نەبوویە، لەوما پشتی بێ ئومێدبوونا ژ پێرابوونێن دی، وەزیرێ پەترۆلا ئیراقێ دیار دكەت كو داخواز ژ ئێرانێ كرییە ڕێ بدەت هندەك كەشتییێن پەترۆلا ئیراقێ د ئاڤتەنگا هورمز دا دەرباز ببن.