NO IORG
Authors Posts by Naci Badel

Naci Badel

5858 POSTS 0 COMMENTS

7

زاخۆ، دلۆڤان هالۆ:

جۆتیارەكێ ئیدارا سەربخوە یا زاخۆ ل سەر ڕووبەرێ 400 دۆنەمێن ئەردی ل گۆندێ دورنەخێ پتات چاندبوون، د ئەڤ سالە دا زێدەتری 3 هزار تەنێن پتاتان ژێ هاتینە بەرهەمئینان و هاتینە ڕەوانەكرن بۆ بازاڕێن هەرێما كوردستانێ و ئیراقێ.

سەعدوللا شنگالی، خودانێ زەڤیەكا مەزن یا بەرهەمێ پتاتان ل زاخۆ بۆ ڕۆژناما ئەڤرۆ دیار كر، ئیدارا سەربخوە یا زاخۆ ئاخەكا ب پیت و ڕووبارێ خابیری هەیە، لەورا ئەڤ چەندە هاریكارە بۆ چاندنا پتاتان، ئەڤە بۆ ماوێ ٦ سالانە ل سەر ڕووبەرێ 400 دۆنەمێن ئەردی ئەز پتاتان دچینم و سالانە 3 هزار تەنێن پتاتان بەرهەم دئینم و بۆ پارێزگەهێن هەرێما كوردستانێ و عێراقێ دهنێرین ب تایبەت بۆ بەغدا و نەجەف زێدەباری فرۆتنا پتاتان ل بازاڕێن زاخۆ و دهۆكێ.
ناڤهاتی ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر، ل هەیڤا 2 ئەم پتاتان دچینین و ل دووماهیا هەیڤا ٦ پتاتان بەرهەم دئینین، ڕۆژانە دناڤبەرا ١٠٠ هەتا ١٥٠ تەنێن پتاتان ژ زەڤییێن مە دهێنە بەرهەمئینان و ڕۆژانە دناڤبەرا ٦٠ هەتا ١٥٠ كرێكاران د زەڤیێن مە یێن پتاتان دا كار دكەن، و گۆژمەكێ مەزن یێ پارەی ل چاندن و بەرهەمئینانا پتاتان دهێتە مەزاختن ب تایبەت بۆ كیمیا و گاز و دەرمان و كرییا كرێكاران.
گۆت ژی: «حكومەتا هەرێما كوردستانێ گەلەك كارئاسانی بۆ مە جۆتیاران كرینە، ب تایبەت ئەڤ سالە مە ئاریشەیا هنارتنا بەرهەمێ پتاتان ل زالگەها بەغدا هەبوو، لێ ب هاریكارییا ڕێڤەبەرییا چاندن و ژێدەرێن ئاڤێ ل زاخۆ ئەو ئاریشە هاتە چارەسەركرن و ڕۆژێن ئەیینی و شەمبیان ژی ل زالگەها بەغدا ڕێك ب مە دهێتە دان بۆ هنارتنا بەرهەمێ پتاتان».

9

رەمەزان زەكەریا

ئەڤ سالە هشكەسالیێ كاریگەری ل سەر دارێن چیایی ژی دروستكریە، ل دەڤەرا دینارتێ كو هژمارەكا داران‌ ژبەر داكەفتنا ئاستێ ئاڤێ و نەهاتنا بارانێن پێدڤی هشكبووینە.

عەبدولحەكیم عەبدولجەبار، شڤانێ پەزیە بۆ ئەڤرۆ گۆت: ل چیایێن دەڤەرێ ب رەنگەكێ گشتی گەلەك دار هشك بووینە، رەنگە 100 دارا دارەك ب تنێ دروست مابیت، ئانكو دارەكا مازی دروست مابیت، ئەوێن دی ژی تووشی نەخۆشیا هشكە سالیێ بووینە، بەلگا وێ روژانە د وەریێت.
كەمال تەها وەلاتیەكێ دەڤەرێیە بۆ ئەڤرۆ گۆت: باب و باپیریێن مە ل گوندی دبێژن مە زۆر هشكە سالی دیتینە، بەلێ چ سالا وەك ئەڤ سالە نەبوویە، هندەك كانی ل گوندێ مە گیرەی هەنە چ سالان هشك نەبوینە، ئەڤ سالە دو كانی هشكبووینە و كاریگەریەكا زۆر هاتیە كرن بۆ نموونە ئەڤ سالە هیچ چلی نینە بۆ پەزی.
موقەدم بێدار لەزگین بەرپرسێ هێزا پێشمەرگەهێن ژینگەهی ل دەڤەرا دینارتە بۆ ئەڤرۆ گۆت: كارەساتەكا مەزنە ژبەر نەبوونا بارانان رێژەیەكا زۆرا دار و بارا هشك دبیت و بەردەوام د هشكبوونێ دانە و لاواز بووینە، ئەم ب باوەرین دەمێن بهێت دێ رێژا هشكبوونا دارا زێدەتر بن، ب تایبەت ئەو دارێن ب بەرهەم بەرهەمێ وان دێ زۆر كێمتر بیت ل هەمبەر سالا بۆری.

6

دهۆك، لەزگین جوقی

ئاوارێن شنگالێ ل كەمپان رەت دكەن دناڤ كەمپاندا ب زۆرەملێ ئاكنجی بن و دبێژن: نابیت بریارا وەزارەتا كۆچ و كۆچبەرێن ئیراقێ بهێتە بجهئینان و كەمپ ببنە كۆمەلگەهێن ئاكنجیبوونێ.

شەمۆ، ئێكە ژ ئاوارێن شنگالێ ل كۆمەلگەها شاریا سەر پارێزگەها دهۆكێ ئاكنجیە راگەهاند، حوكمەتا ئیراقێ چ هەڤكاریا ئاوارە ناكەت، هەتا رێ خۆش ناكەت ئاوارە ژ كەمپان بچنە شنگالێ نوكە ژێ حوكمەتا ئیراقێ كاردكەت ئاوارە دناڤ كەمپاندا بمینن و نەڤەگەرنە شنگالێ، ئەڤە بریارەكا سیاسی یە دێ گۆهورێنا دیموكراتی ل دەڤەرێن ئێزدیان دروست كەت و ئەم ناخوازین كەمپ ببنە كۆمەلگەهێن ئاكنجیبوونێ.
ئیبراهیم موراد، خەلكێ شنگالێ یە ل قەزا سێمێلێ پارێزگەها دهۆكێ ئاكنجیە راگەهاند، نابیت بریارا وەزارەتا كۆچ و كۆچبەرێن ئیراقێ بهێتە بجهئینان و پێدڤیە ئاوارە ب سەربلندی ڤەگەرن بۆ سەر دە‌ڤەر‌ێن خۆ و حكوومەتا عێراقێ د خەما ئاوارەیان دا نینە، ئەڤە 11 ساڵە خەلكێ شنگال ئاوارە بووین و هەتا نوكە حكوومەتا عێراقێ نەشیایە رەوشا شنگالێ خۆش بكەت، هێشتا خەلكێ زەرەمەند ل شنگالێ نەهاتیە قەرەبووكرن، هەتا نوكە خانیێن خەلكێ د خرابووینە، ئەم داخوازێ دكەین حكوومەتا عێراقێ رێككەفتنا شنگالێ بیختە وارێ بجهئینانێدا و ئەڤە تاكە چارەسەریا بۆ خۆشكرنا رەوشا شنگالێ و ڤەگەریانا ئاوارەیان.
گوتژی: ب هەر شێوەیەكێ هەبیت پێدڤیە حكوومەتا عێراقێ هەڤكاری و پشتەڤانیا ئاوارە بكەت بۆ ڤەگەریانا شنگالێ و خەلكی قەربوو بكەت و دەست ب ئاڤەدانیا شنگالێ بكەت ب سەرفەرازێ ئەم بچینە سەر مالێن خۆ.
د ئالیەكێ دی دا، میر حازم تەحسین بەگ میرێ ئێزدیان راگەهاندیە، تێكەڵكرنا زۆرەملێ ڕەت دكەین كۆ بڕیارا وەزارەتا كۆچ و كۆچبەرێن عێراقێ ئێزدی د دلگران، هەتا نوكە چ مەرجەكێ ڤەگەریانێ بۆ ئێزدیان نینە، ئەڤ بریارە دێ كێشەیێن ئێزدیان كوورتر كەت، هەڤدەم دێ بیتە ئەگەرێ لاوازكرنا دانپێدانێن نێڤدەوڵەتی بۆ ناساندنا كۆمەلكوژیا ئێزدیان وەكۆ جێنوساید.
پیر دەیان جەعفەر، ڕێڤەبەرێ كۆچ و كۆچبەر و بەرسڤدانا قەیرانان ل پارێزگەها دهۆكێ راگەهاند، بڕیارا وەزارەتا كۆچ و كۆچبەرێن عێراقێ ل دژی ئاوارێن شنگالێیە، ژبەركۆ وەزارەتا كۆچ و كۆچبەرێن عێراقێ بزاڤێ دكەت كەمپ ببنە كۆمەلگەهێن ئاكنجیبوونێ.

11

دهۆک، میعاد ئیسماعیل:

هۆزان عومەر ئەحمەد ڕاھێنەرا تایبەت یا ئوتیزمێ و زارۆیێن دڕەنگ د ئاخڤن د دیدارەکێ دا بۆ ڕۆژنامەیا ئەڤرۆ گۆت: هـەتا نوکە چ ئەگەرێن زانستی یێن پشت ڕاستکری ژ بۆ تێکچوونا ئۆتیزمێ نەهاتییە دیارکرن، بەلێ د هندەک ڤەکولینان دا بەحس ل پیسبونا ژینگەهێ ، خوارنا نەساخلەم ، تەکنولۆجیا و دایکێ د دەمێ دوگیانیێ دا بارێ دەرۆنیێ وێ یێ ساخلەم نەبیت.
هۆزان عومەر د ئاخفتنا خۆدا ئاشکرا کر: لڤینەکا زێدە ل دەڤ تێکچوویێ ئوتیزمێ هەیە، دبیتە ئەگەرێ خۆ دویرکرن ژ تێکەلیێن جڤاکی ب گشتی وەک: (ئاخڤتن ، فێربوونا زمانی و پەیوەندیکرنێ).
هەروسا پترییا زارۆیێن ئۆتیزمێ دو ‌هـەتا سێ سالیێ دیاردبن کو هـەلگرێن تێکچوونا ئوتیزمێ نە، بەلێ ل دویف شارەزاییا دایک و بابان ئەو دشێن د ژیێ سالەک و نیڤ هـەتا سالەک و هـەشت هـەیڤیێ دا بزانن، ئەوژی ب رێکا گازیکرنێ و گریێ بێ هۆکار و مژویل کرن ب یەک تشت ڤە وەک روتینێ رۆژانە.
ناڤهاتییێ گۆت ژی: ڕۆژ بۆ ڕۆژێ ڕێژا ئۆتیزمێ زێدەتر لێ دھێت، ل سالا (2016) گەلەک کێمتر بوون ژ نوکە، ئۆتیزم د هیچ پشکنینەکێ، یان تیشکەکێ، یان سۆنەرەکی دا دیارناکەت ئەنجامێ هەمییان نۆرمال دەردکەڤیت، ھندەک ژ نیشانێن ئۆتیزمێ ئەڤەنە:
-1 دڕەنگ فێربوونا ئاخفتنێ، یان – نەبوونا شیانێن ئاخفتنێ.
-2 ل دەمێ پرسیار ژێ دهێتە کرن ل جهێ بەرسڤ دانا پرسیارێ دوبارە پرسارێ دبێژیت.
-3 ئاریشەیێن بەردەوام د دانوستاندنێ دا، بۆ نموونە: دەمێ پڕسیار ژێ دکەی بەرسڤ نادەت دا کو دانوستاندنێ نەکەت.
-4 دوبارە گۆتنا پەیڤەکێ، یان ڕستەیەکێ بەردەوام.
-5 گەلەک ل دۆرخۆ دزڤڕن. جۆرێن ئۆتیزمێ: ئۆتیزما سڤک ئۆتیزما ناڤنجی ئۆتیزما کلاسیک ئۆتیزما کلاسیک ئەوە پتریا نیشانێن ئۆتیزمێ ل دەڤ ‌‌هەنە، بەربەلافترین جۆرێ ئۆتیزمێ ئوتیزما سڤکە هندەک ژ نیشانێن کێم ل دەف زارۆکی هەنە.
هەروەسا باشترین چارەسەری ئەوە یا کو دایک و باب سەرەدەرییێ دگەل زارۆکێ ئۆتیزمێ بکەت، ڕۆتینەکێ ڕۆژانە بۆ دابینکەت: (زوی نڤستن، زوی ژ خەو ڕابوون، دویر بێخت ژ تەلەفزیۆنێ و تەکنولۆجیایێ، خوارنەکا ساخلەم) بدەتێ.

9

د. کاژین حەسەن جاسم

تمبەلی هەردەم نە ب تنێ رەفتارە، بەلکو ڤەکۆلینێن زانستی ئاماژێ ب وێ چەندێ ددەن کو هندەک کەس ژ لایێ بۆماوەیێ ڤە بەرهەڤن کو کێمتر چالاک بن.
* جین چاوا کارتێکرنێ ل ڤێ چەندێ دکەن؟
-1 جینێن دۆپامینی (DRD2 و DRD4): ئەڤ ژینە کۆنترۆلا سیستەمێ خەلاتکرنێ د مێشکی دا دکەن.
هندەک کەس هەمان هەستا ب خوشیێ وەرناگرن دەمێ چالاکیەکا لەشی ئەنجام ددەن، لەوا رینشتن بۆ وان سەرنجراکێشتر دبیت ژ لڤینێ.
-2 جینێن دەمژمێرا بایۆلۆژی (CLOCK و PER): هەر تێکچوونەک د ڤان جینان دا ریتما ژیانێ یا لەشی تێکددەت، و ئەڤ چەندە دبیتە ئەگەرێ هەستکرنا ب بێهێزیێ د دەمێن نە چاڤەرێکری دا، حەتا کو نڤستنا وان تێر ژی بیت.
-3 جینێن مایتۆکۆندریا: ئەڤە کارگەهێن وزێ نە د ناڤ خانا لەشی دا؛ هەر گوهۆرینەکا بچووک د ڤان ژینان دا دبیتە ئەگەرێ بەرهەمئینانا وزەکا کێمتر، و ب ڤێ ژی زویتر هەست ب ماندیبوونێ دهێتە کرن.
* جارا بهێت دەمێ تە هەست ب تەمبەلیێ کر، ل بیرا تە بیت کو بەشەک ژ ڤێ چەندێ دبیت د (DNA)ه

17

تایبەتمەندەکێ خوارنێ هۆشداریێ ددەت ل گەلەک خوارنا ئەندۆمیان و رادگەهینیت:
ئەندۆمیێ چەند ماددەیەکێن کیمیاوی تێدانە، کو مرۆڤی تووشی چەندین نەخۆشییێن دۆمدرێژ دکەن.
د. سەلمان جاف، تایبەتمەندێ خوارنێ دیاردکەت، ئەندۆمی دچیتە دناڤ خوارنێن کو بەهایێ وان یێ خۆراکیێ یێ نزمە و رێژەیا پڕۆتین، ڤیتامین و ماددەیێن رووشالی تێدا کێمە، د بەرامبەردا رێژەیا خوێ و چەوری و شەکرێ گەلەک تێدایە، لەورا نە ب تنێ مفا نینە، بەلکو هندەک جارا زیان ژی هەیە.
راگەهاند: ئاریشەکا دیتر یا ئەندۆمیێ ئەوە، کو نیڤ ئامادەیە، ئانکو دهێتە ئامادەکرن و پاش دکەنە رۆنەکێ زۆر پشتی رەقبوونا وی، پاش دهێتە دەرئینان و هەلگرتن، ئەڤەژی وەدکەت چەورییەکێ زۆر تێدا کۆمڤەببیت، ژبلی ڤێ ئەڤ جۆرە خوارنە پێدڤیە ب هندەک ماددەیێن دی بهێنە تێکرن داکو بمینن، د ئەندۆمیێ دا ماددەیێ کیمیاوی “TBHQ”، کو ئەگەرێ تووشبوونێ ب پەنجەشێرێ زێدەدکەت و کاریگەری هەیە ل سەر نەخۆشیێن دەماران و ل هندەک جها دیتیە کو ئاریشا ل “DNA”دا دروست دکەت.
تایبەتمەندێ خۆراکیێ د پشکەکا دی یا گۆتنێن خۆ دا راگەهاند: ماددەیەکێ دیتر هەیە ب تەعدڵ دکەنە پاودەرێ ئەندۆمیێ، کو ئەوژی “MSG”یە، دەرکەفتیە کاریگەریێن خراپ هەنە ل سەر نەخۆشییا فشارا خوینێ و شەکرێ و نەخۆشیێن میتابۆلیکی.
راگەهاند ژی: ل دووڤ ڤەکۆلینان؛ ئەو کەسێن ئەندۆمیان زیان بۆ ساخلەمیا وان هەبوویە، ئەو کەس بوون، کو د حەفتەیەکێ دا زێدەتر ل سێ رۆژان خوارینە.

5

بۆ جارا دویێ‌ د دیرۆكا خوە دا تیما كچێن یانەیا سەنحاریب ب ناسناڤێ‌ قارەمانییا وەرزێ‌ ئەف سالە 2025ێ‌ یا كۆپا ئیراقێ‌ بۆ یارییا ڤۆلی بۆلێ‌ هاتنە خەلاتكرن پشتی شیایین د قۆناغا دویێ‌ و فینالێ‌ دا بێ‌ خوسارەتی سەرێ‌ لیستێ‌ بهێن و دووماهی یاری و یا ڤەبڕ دا ب سەركەڤن ل سەر مێڤانێن قارەمانیێ‌ یانەیا ئەكاد عەنكاوە ب سێ‌ گێمان بەرانبەر گێمەكێ‌ ب (13-25) (25-22) (25-20) (25-19) خالان.
د هەڤڕكیێن قارەمانیێ‌ دا ل سەر ئاستێ‌ یانەیێن ئیراقێ‌ هەولێرا پایتەخت مێڤاندارییا وێ‌ كری شەش یانەیێن ل هۆلا گرتییا یانەیا عەینكاوە دهێتە كرن، یانەیا سەنحاریب پشتی دقۆناغا ئێكێ‌ دا ژ سیستەمێ‌ كۆمان دا شیابوو سەركەڤتنێ‌ ل سەر پێنچ یانەیان بینت وەكو قارەمانا كۆما ئێكێ‌ دەربازبوویە قۆناغا دویێ‌، ئەوا بەری مەهەكێ‌ ل سلێمانیێ‌ هاتییە كرن.
دقۆناغا دویێ‌ دا كچێن سەنحاریب سەركەڤتن ل سەر یانەیێن، قەرەقووش(3-1) گێمان، بەرانبەر ئەمانەت بەغدا (3-چنە)، بەرانبەر دەربەندیخان (3-چنە)، بەرانبەر كچێن یانەیا ئەفرۆدێت (3-چنە)، ل دووماهیێ‌ ل سەر هەڤڕكا خوە یانەیا ئەكاد عەنكاوە ب(3-1) گیمان ب سەركەڤت، سەرێ‌ لیستێ‌ پاراست ب كۆمكرنا 15 خالان و سەرجەكێ‌ تۆماركرنا خالان گەهشتنە 425 خالێن كۆمڤەكری.
ل دۆر ڤێ‌ دەستكەڤتێ‌ كچێن یانەیا سەنحاریب، رۆژنامەیا ئەڤرۆ بۆچوونێن جودا وەرگرتینە ئەوێن ب كەیفخوەشی و دەستكەڤتەكێ‌ گرنگ داینە زانین.
داود رەبەن سەرۆكێ‌ یانەیا سەنحاریب گۆت: سۆپاس بۆ خودێ‌ پشتی ماندیبوونەكا مەزن و بەرهەڤیێن زێدەتری چار هەیڤان ئەم گەهشتینە ئارمانجا خوە، ئەڤ دەستكەڤتە نە بتنێ‌ یانەیا سەنحاریبە بەلكو یێ‌ پارێزگەها دهۆكێ‌ یە و وەرزشا كوردستانێ‌، هەستەكێ‌ بێ‌ وەسفكرنە، پشتی چەند سالێن دووركەڤتنێ‌ دوبارە هێزا ڤۆلی بۆلا كچێن پارێزگەهێ‌ و یانەیا سەنحاریب ڤەگەریا و ئەڤە ژی ژ ڤالاتیەكێ‌ نە هاتییە، بەلكو ب كارەكێ‌ كۆم و ڕژدی بوویە.
هەروەسان ناڤهاتی گۆت: ژبۆ پشتەڤانییا تیما مە وەكو كارگێری و پشتەڤانییا پارێزگارێ‌ دهۆكێ‌، ژلایێ‌ ماددی و مەعنەوی ڤە هەر تشتەكێ‌ پێدڤی بۆ تیمێ‌ هاتە تەرخانكری، دەستڤەئینانا ناسناڤێ‌ ئیراقی دگەل یانەیەكا وەرزێ‌ بۆری قارەمان بوو و دیسان دناڤ ئەردێ‌ وێ‌ دا ب سانەهی نەبوو، سۆپاسییا كارگێرییا یانەیا دهۆكێ‌ ژی دكەین كو پشتەڤانێن وێ‌ ل هۆلا یاریێ‌ بەرهەڤبووین و ئێك ژ خالێن هێزا تیما مە بوون، دیاربوو ژی كو ناسناڤێ‌ بۆ پارێزگەها دهۆكێ‌ یە و كەیفخوەشین ل سەر دەستكەڤتێ‌ یانەیا سەنحاریب.
ژلایێ‌ خوەڤە د. هەكار برقی ڕاهێنەرێ‌ تیما سەنحاریب گۆت: من باوەری ب تیما خوە هەبوو ئەم ب گەهینە ئارمانجا خوە، سەرباری ئاستەنگێن كەڤتینە د ڕێكا مە دا ژ هنگاڤتن و نە پشكدارییا چەند یاریزانان د ماوەیێ‌ ڕاهێنان و هەڤڕكیان دا، یا گرنگ پشتی زەحمەتەكا درێژ ئەم شیاین ل دووڤ پلانێن مە، گیانێ‌ ب كۆم و پێگێرییا یاریزانا دگەل پشتەڤانییا كارگێرییا یانەیێ‌ ئەوا مە ڤیایی ئەم گەهشتینێ‌ و ناسناڤەكێ‌ دی ل سەر دەستكەڤتێن پارێزگەها دهۆكێ‌ زێدەكەین، ئەز بەحسی سەركەڤتنان ناكەم ژبەركو فەستیڤالەكا درێژ یا هەڤڕكیێ‌ بوو، بتنێ‌ دێ‌ د سەقایێ نوكە یێ‌ كەیفخوەشیێ‌ دا بەردەوامبین، سۆپاسییا جەماوەرێ‌ یانەیا دهۆكێ‌ ژی دكەین گەشت كری وهاتینە هەولێرێ‌ و پشتەڤانیەكا مەزن كری.
دۆرین رۆمێل ستێرا یانەیا سەنحاریب گۆت: شانازیێ‌ پێ‌ دكەین وەكو كچێن یانەیا سەنحاریب مە دەستكەڤتەكێ‌ دی بۆ پارێزگەها دهۆكێ‌ ئینا، ئەڤ ناسناڤە یا ب سانەهی نەبوو، لێ‌ كاركرن یا ب ڕژد بوو، سۆپاسیا یانەیا خۆ و كادرێ‌ ڕاهێنانێ‌ و یاریزانان دكەم كو وەكو ئێك خێزان مە كار كر و گەهشتینە ئارمانجا خۆ، ناسناڤێ‌ دویێ‌ ئیراقێ‌ بۆ مە گەلەك گرنگ بوو و مە شیا ناسناڤەكێ‌ دی بینن و هەیبەتا ڤۆلی بۆلا سەنحاریب و پارێزگەهێ‌ ڤەگەرینن، پێخوەشحالبوویم وەكو باشترین یاریزان ژی هاتیمە دەستنیشانكرن بۆ داهاتی دێ‌ ڕژدبن بەردەوامیێ‌ بدەینە دەستكەڤتان.
پیرۆزباهییا یانەیا سەنحاریب هاتە كرن
پارێزگارێ‌ دهۆكێ‌ ژی بەیانامەیا پیرۆزباهیێ‌ بۆ یانەیا سەنحاریب بەلاڤكر پشتی ناسناڤێ‌ ئیراقێ‌ و نڤێسابوو، پیرۆزباهیێ ل یانەیا سەنحاریب یا دهۆكی دكە مكو ئەڤرۆ د خولا یارییا ڤۆلی بۆلا ئیراقێ‌ ل باژێرێ‌ هەولێر ناسناڤێ‌ قارەمانییا ئیراقێ‌ ب دەستڤە ئینایی، پیرۆزە ل شێرە كچێن دهۆكێ‌.
ژلایێ‌ خوەڤە لەقێ‌ ئێك یا پارتی دیموكراتی كوردستان پیرۆزباهی ل دەستكەڤتێ‌ یانەیا سەنحاریب كر و هاتیە بەلاڤكرن، پیرۆزباهیێ‌ ل یانەیا سەنحاریب یا دهۆكێ‌ دكەین پشتی شیای ل فینالێ‌ قارەمانییا ئیراقێ‌ یا ڤۆلی بۆلێ‌ ل سەر ئاستێ‌ كچان ب دەستڤە بینت ئەوا ل هەولێرێ‌ هاتیە كرن، ئەڤ دەستكەڤتە جهێ‌ ڕێز و شانازیا مەیە، هیڤیخوازین هەر ل سەر ئاستێ‌ زێرین د بەردەوام بن، پشتەڤانیا خۆ بۆ هەوە یێن هێژا دوپا دكەین و هیڤییا سەركەڤتنین زێدەتر.
د. ئەحمەد قاسم سەرۆكێ‌ لژنەیا ئۆلمپی لقێ‌ دهۆكێ‌ پیرۆزباهیێن خوە گەهاندن ب دەستكەڤتێ‌ یانەیا سەنحاریب ئەوێ‌ كەیفخوەشیا خوە دیاركری بڤێ‌ دەستكەڤتێ‌ پارێزگەهێ‌ و هیڤی خواست هەموو یانەیێن پارێزگەهێ‌ بەردەوامبن ل سەر سەركەڤتن و پێشئێخستنا هەموو وەرزشان.
ئێحسان حەسەن ڕێڤەبەرێ‌ چالاكیێن وەرزشی و دیدەڤان ل پارێزگەها دهۆكێ‌ پیرۆزباهییا خوە دا بەلاڤكرییە، ب هەلكەڤتا ب دەستڤەئینانا ناسناڤێ‌ قارەمانیا ڤۆلی بۆلا ئیراقێ‌ بۆ جارا دویێ‌ د دیرۆكا خوە دا، گەرمترین پیرۆزباهییان ئاراستەیی یانەیا سەنحاریب دكەین، ڤێ‌ دەستكەڤتێ‌ ل خەلكێ‌ پارێزگەها دهۆكێ‌ پیرۆزدكەین هەر ساخ و سەرفەرازبن و نەخشە ل دەستكەڤتێن مەزنتر.
ژلایێ‌ خوەڤە جەمال سلێمان ڕێڤەبەرێ‌ وەرزشی ل پارێزگەها دهۆكێ‌ ژ گۆت: دەستكەڤتێ‌ یانەیا سەنحاریب درێژەپێدانا ب دەستكەڤتێن یانەیێن پارێزگەهێ‌ و ئەم سەرفەرازین و كەیفخوەشین، پیرۆزباهیێ‌ ل یانەیا سەنحاریب دكەین ب ناسناڤێ‌ خوە یێ‌ ژ هەژی ئینایی، جهێ‌ سەربلندیێ‌ نە و دەستخوەشیێ‌ لێ دكەین.

7

ل باژێرێ‌ لیۆنا فرەنسی پشككێشانا وەرزێ‌ نوو یا قارەمانییا یانەیێن ئۆرۆپا قارەمانێن خولا چامپیۆنز لیگ هاتە ئەنجامدان كو دبیتە وەرزێ‌ دویێ‌ شێوازێ‌ قارەمانیێ‌ جودابیت، یاریێن ئاگرین ب هێز دناڤبەرا مەزنێن ئۆرۆپا هەنە، ئەوا بڕیارە ل 16ێ‌ ئەیلۆنا بهێت دەست یاریێن گەڕا ئێكێ‌ بهێتە كرن.
سیستەمێ‌ قارەمانیێ‌ چەوایە؟
ئەوا بڕیارە 36 یانە پشكداریێ‌ تێدا بكەن، هەر یانەیەك هەشت یارییان كەن ب شێوەیێ‌ خول ئێك قۆناغ، چار یاری دناڤ ئەردێ‌ خوە دا و چار ژ دەرڤەیی یاریگەها خوە دا كەت، د قۆناغا ئێكێ‌ دا هیچ یانەیەك ئێك وەلات بەرانبەران ئێك ناكەن، هەموو یانە ل سەر چار ئاستان هاتینە بەلاڤكرن، هەر تیمەك دێ‌ دو یارییان بەرانبەر دو یانەیێن هەر ئاستەكی كەت، خودانێن ڕێزێن ئێكێ‌ هەتا هەشتێ‌ ئێكسەر دێ‌ دەربازبنە قۆناغا دویێ‌- یاهەشتێ‌-، ئەو یانەیێن ل رێزێن نەهێ‌ هەتا 24ێ‌ هاتین دێ‌ دو یاریێن ڤەبر بەرانبەری ئێك كەن ژبۆ دەربازبوونا هەشت یانەیان بۆ قۆناغا هەشتێ‌، ئەو یانەیێن ل ڕێزا 25 هەتا 36 دهێن دێ‌ هێنە دووركرن.
یاریێن چەند یانەیێن ب هێز
بایرن میونخ یا ئەلمانی، دناڤ ئەردێ‌ خودا بەرانبەر یانەیێن چێلسی-ئنگلتەرا، كلۆپ برۆچ-بەلجیكی، سپۆرتینگ لەشبۆنە- پۆرتۆگالی، یونیۆن- بەلجیكی، ژدەرڤەیی یاریگەها خوە، پاریس سانجێرمانا فرەنسی، ئارسنالا ئنگلتەرای، ئایندهۆڤنا هۆلەندی و بافۆس- قوبرسی.
چێلسی دناڤ ئەردێ‌ خوە دا، بەرشەلۆنا- ئسپانی، بەنفیكا- پۆرۆتۆگالی، ئەیاكس-هۆلەندی، بافۆس، ژدەرڤەی یاریگەها خوە، بایرن میۆنخ، ئەتلانتا و ناپۆلی یێن ئیتالیا وكاراباك- ئازەربێجانی.
ریال مەدرید یا ئسپانی، دناڤ ئەردێ‌ خوەدا، مانچستەر ستی- ئنگلتەرا، یۆڤانتۆسا ئیتالی، مارسێلیا و مۆناكۆ یێن فرەنسی، ژدەرڤەیی یاریگەها خوە لیڤەرپۆلا ئنگلتەرا، بەنفیكا پۆرتۆگالی- ئۆلمپیاكۆسا یۆنانستانی، كابرات یا كازاخستانی.
ئینتەر میلانا ئیتالی دناڤ ئەردێ‌ خوەدا، لیڤەرپۆل، ئارسنال، سلاڤیا براگا-چیكی، كابرات، ژ دەرڤەیی یاریگەها خوە، بۆرۆسیا دۆرتمۆندا ئەلمانی، ئەتلەتیكۆ مەدریدا ئسپانی، ئەیاكس، جیلۆازا بەلجیكی.
بۆرۆسیا دۆرتمۆندا ئەلمانی، ل یاریگەها خوە بەرانبەر، ئینتەر میلان، ڤیاریالا ئسپانی، بۆدۆ- بەلجیكی، ئەتلەتیكۆ بلباوا ئسپانی، ژدەرڤەی یاریگەها خوە، مانچستەر ستی، یۆڤانتۆس، تۆتنهام- ئنگلتەرا و كۆبنهاگن- دانیمارك.
بەرشەلۆنا ل یاریگەها خوە، پاریس سانجێرمان، ئاینتراخت- ئەلمانی، ئۆلمپیاكۆس، كۆبنهاگن، ژ دەرڤەی یاریگەها خوە بەرانبەر چێلسی، كلۆپ برۆج، سلاڤیا براگا، نیۆكاسل- ئنگلتەرا.
لیڤەرپۆل دناڤ ئەردێ‌ خوەدا، ریال مەدرید، ئەتلەتیكۆ مەدرید، ئایندهۆڤن، كاراباغ، ژ دەرڤەیی یاریگەها خوە، ئینتەرمیلان، ئینتراخت، مارسێلیا، گالاتا سارایی-توركیا.
مانچستەر ستی ل ئەردێ‌ خۆ بەرانبەر، بۆرۆسیا دۆرتمۆند، بایرن لیڤەركۆزن، ناپۆلی، گالاتا سارایی، ژ دەرڤەیی ئەردێ‌ خوە، ریال مەدرید، ڤیاریال، بۆدۆ گلیمت-نەرۆیجی و مۆناكۆ.
پاریس سانجێرمان دێ‌ مێڤاندارییا، بایرن میۆنخ، ئاتلانتا، تۆتنهام و نیۆكاسل كەت، ژدەرڤەیی یاریگەها خوە بەرانبەر بەرشەلۆنا، لیڤەركۆزن، سپۆرتینگ لەشبۆنە و ئەتلەتیكۆ بلباو بیت.
ئارسنال ل یاریگەها خوە، بایرن میونخ، ئەتلەتیكو مەدردید، ئۆلمپیاكۆس وكابرات مێڤانكەت، یاریێن ژدەرڤەیی یاریگەهێ‌، ئینتەر میلان، كلۆب برۆچ، سلاڤیابراگا، ئەتلەتیكۆ بیلباۆ.
یۆڤانتۆس مێڤاندارییا، بۆرۆسیا دۆرتمۆند، بەنفیكا، سپۆرتینگ لەشبۆنە وبافۆس كەت، دێ‌ بیتە مێڤانێ‌، ریال مەدرید، ڤیاریال، بۆدۆ گلیمت و مۆناكۆ.
یاریێن گەڕا ئێكێ‌ 16- 9- 2025
ریال مەدرید- مارسێلیا.
یۆڤانتۆس- بۆرۆسیا دۆرتمۆند
تۆتنهام- ڤیاریال
ئەتلەتیكۆ بیلباۆ- ئارسنال
ئایندهۆڤن- یۆنیۆن
ئۆلمپیاكۆس- بافۆس
سلاڤیابراج- بۆدۆ
كلۆپ برۆچ- مۆناكۆ
بەنفیكا- كاراباك
رۆژا چارشەمبی 17-9- 2025
پاریس سانجێرمان- ئەتلانتا
بایرن میونخ- چێلسی
لیڤەرپۆل- ئەتلەتیكۆ مەدرید
ئەیاكس- ئینتەرمیلان.
رۆژا پێنج شەمبی 18- 9- 2025
نیۆكاسل- بەرشەلۆنا
مانچستەرستی- ناپۆلی
سپۆرتینگ لەشبۆنە- كابرات
ئاینتراخت- گەلاتا سەرایی
كۆبنهاگن- بایرن لیڤەركۆزن
.

5

سالار محەمەد دۆسكی:

5- 6

دەمەكی مە دیت برۆسكەك ب لارسركیێ‌ گەهشتە مە و ئێكسەر ئینا دا دەستێ‌ كاك فەریق و پشتی خاندی سەرۆچاڤێن وی تێكچوون و ئێكسەر گۆت مام (سادق گەلناسكی) ئەو ژی وی دەمی لژنێ‌ بوو گۆت وەرن سەحكەرینێ‌ برۆسكا مەكتەب سیاسی بوو و مە خواند گۆتیە ل هەمی جهان پێشمەرگە بەرەڤانیێ‌ ژ خەلكی بكەن و بزاڤا بكەن خوە ڤەكێشنە سەر سنوری و چەكێ‌ ئیراقێ‌ گەلەكێ‌ مەزن بوو و گولێن ئارپیچیان ژی هاتبوونە كێمیابارانكر وەختێ‌ مە خاندی هەر ئێك ژ لایێ‌ خوە ڤە بەرەف خێزانێن خوە ڤە چوون دا ئاگەهدار بكەن كو بەرەف سنوران بچن و كاودانێن دەڤەرێ‌ یێ‌ رۆژ بۆ رۆژێ‌ بەرەف تێكچوونێ‌ ڤە دچن و بەری برۆسكە بێژیت هندەكا گۆتن دێ‌ شەری كەین و پشتی برۆسكە هاتی و گۆتی خوە ڤەكیچشین هاریكاریا خەلكی بكەین و من جانتێ‌ خوە پشتا خوە ڤەدا و چەكێ‌ خوە هەلگرت و دەمێ‌ بوویە 1988 هاتمە گەلیێ‌ گولێ‌ هەتا 20 مالان وێرێ‌ بوون و من هەمی كومكرن و من بۆ ئاخفت و چ هزرا نەكەن وەرەن دێ‌ پێكڤە باركەین و مە چەند ترەكتور هەنە و دێ‌ باركەین و پێكڤە چووین و هەر وێ‌ شەڤێ‌ مەدارێ‌ و هەر وێ‌ شەڤێ‌ خەلكی گۆتی ئەمێ‌ ل گەل تە و من گۆتێ‌ سەردام دلوڤانیێ‌ ب كەسەكێ‌ نابەت كورد هەر كوردە و هەر كەسەكێ‌ بگەهیتێ‌ جوداهی یا وی و پێشمەرگەكی نینە و هەر هەمی هاتن و گۆت ئەم ل گەل هەوەینە و من گۆتێ‌ هندی بشێن نانی و ئەرزاقی بینن و من گۆتێ‌ هەر ئێك دو سێ‌ دەستێن جلكان بكەتە بەرخوە و من گۆتێ‌ زێر و پارە ل گەل خوە بینن یان ب هاڤێژە جهەكی ئەگەر هاتین راكەن و مە دەست ب چوونێ‌ كر و گەلەك هەڤالان گۆتی دا بهێنا خوە ڤەدەین من گۆتێ‌ نەخێر هوون تشتەكی زانن و ئەم تشتەكی و مە ل سالا 1975 دیتی یە و چ ب سەرێ‌ مە هات من گۆتێ‌ باركەن و ئەم چووینە گەهشتینە كانی بەلاڤێ‌ و مە دیت ل گركا تەقە هاتیەكرن و هەمیان گۆت كەمینە یە بەلێ‌ هندەكا تەقە كربوو و ئەو رێك هات بوو گرتن وی دەمی ئەم شارەزا بووین ل دەڤەرێ‌ چ رێك دچیت و كیش دهێـت من گۆتێ‌ نەترسن و ئەم هاتین وەكی حەشرێ‌ یە و هەبووینە بەل بەلەدكر وی ماوەی دا حوكمەت سیخورێن خوە فرێ دكەت یان ل ئەوان گوندان سیخور هەبووینە و بە بەلیص دكەت دا خەلكێ‌ مە نە چیتە چ عەردان و مە باركر و ئەم چووینە قومری و من گۆتێ‌ دەربازبین ئەم چووینە ئاشیتێ‌ و جاش رەبیێن خوە دا بوون و حوكمەتێ‌ دەبابە ب دەباباڤێ‌ نابوون و فەرمانا ووشتنا م دهات و مە هەمی بزاڤكرن كو خێزانا دەرباز بكەینە سەر سنوری و ئەم بەر لەشكەری را چووین و ئەوا فەرمان نەبوو شەری كەین و چەكێ‌ مە دەستێ‌ مە دا بوو و مە هاریكاریا خەلكی دكر وی دەمی هەر هندەك خەلكێن مە چوونە دەڤەرێ‌ و ئەم چووینە ئاشیتێ‌.
رزگار كەمەكی ئەو ژی گۆت: پشتی چووینە ناڤ ئاخا توركیا حوكمەتا وی وەلاتی رابوو ب دروستكرنا سێ‌ كەمپان (مێردینێ‌، دیاربەكر، موشێ‌) دەشتەك لبن مێردینێ‌ بوو و جهەكێ‌ لەشكری بوو پێشتر حوكمەتا توركیا بوومە چادر ڤەدا بوون و ل دەسپێكێ‌ گوت دڤێت گوند گوند داخلی كەمپێ‌ بن، و دوڤدا ئەم هاتینە رەوانەكرن بۆ بن چادران و هەر هەمی خەلك هاتە ناف كەمپێ‌ و هندەك چادران رەنگە دو مال چوونە بن ڤە و پشتی مە لژنا سەرپەرشتیا كەمپێ‌ دروستكری و مە چەند دیفچوون كرن و پشتی ئەو خەلك هەمی هاتینە دابەشكرن ل سەر گوندان هەر گوندەكی موختارەك وەك نوینەرێ‌ وی خەلكی هاتە هەلبژارتن و هوولەك ل سەری هەبوو و ئەو نوینەر هەمی ل وێ‌ هولێ هاتنە كومكرن و مە هەلبژارتن ئەنجامدان و مە دەرگەهێ‌ بەربژێركرنێ‌ ڤەكر و كا كێ‌ دڤێت خزمەتا ڤی خەلكی بكەت و كومەكا هەڤالان خوە هەلبژارتن، پێشتر دەمێ‌ خەلكێ‌ مە هاتیە سەر سنوری مە كومەكا هەڤان خوە دابوو بەر سینگێ‌ وی خەلكی و لەوما خەلكی دیت بوو كێ‌ خوە لێ‌ كربوو خودان و هاریكاری بۆ كربوو و هەر هەمی خەلكی دەنگێ‌ خوە دامن و گۆتن مە دڤێتـ تو سەرپەرشتیا كەمپێ‌ بكەی و پشتی رۆژنامەڤان و خەلك هاتیە دەڤەرێ‌ و هێشتا ئەم ل سەر سنوری مە دەنگێ‌ خوە گەهاندێ‌ و ئەوا دەنگێ‌ مە گەهاندە توركیا و جیهانێ‌ كو كورد حالەتەكێ‌ نەخوش دا دژین و ئەڤە ئەگەر بوو بهێ/ە هەلبژارتن بۆ سەرپەرشتیا كەمپا مێردینێ‌ و ئەم پێن كەس هاتینە هەلبژارتن ئەز و ئەحمەد و زێبیر و عبدوللا و حسێن و پشتی خەلكێ‌ مە ل گەڤەرێ‌ ژی ئیناینە دەف مە مە هەلبژارتن كرن و مە سێ‌ كەسێن دی ژی زێدەكرن، جەمیل بێسفكی بوو و تەیار گەرماڤی و مكائیل بوو و ئەم دناف سیمەكی دا هاتبووینە كومكرن و پولیس و میتا توركیا دەر دورێن مە گرت بوون و دەست هەلات د دەستێ‌ وان دا بوویە و هەر كارمەندەكێ‌ كەمپێ‌ ئەوێن توركیا ئیناینە هاریكاریا خەلكی بكەن هەر هەمی میت بوون و پێزانین ل سەر خەلكی هەبوون و بزان چ هەیە و چ نینە، هەر ل دەسپێكێ‌ مە كار ل سەر وێ‌ چەندێ‌ كر دێ‌ چەوا شێین خزمەتا خەلكێ‌ خوە كەین و ئەم شیاین (17) لژنا دروست بكەین و هەمی بزاڤێن مە ئەو بووینە بشێن مورالا خەلكێ‌ خوە بلند بكەین و ڤەگەرینن چونكە ل سالا 1988 جورە بێ‌ ئومێدیەك ل دەف خەلكێ‌ مە پیەدا ب بوو، لژنا وەرزشی مە دروستكر و گەنج پێڤە هاتنە گریچدان و رۆژانە بخوە تەپاپ و ڤولی بول دكر، لژنا ساخلەمیێ‌ مە دروستكر و هاریكایا نەخوشخانا كەمپێ‌ دكر ل گەل توركان و هاریكاریا خەلكێ‌ مە دهاتەكرن ژ هەر دو رەگەزان ژن و زەلامان، لژنا دابەشكرنا هاریكاریا و لژنا شەهیدان و لژنا ئارامی كو باشترین لژنە بوو هاریكاریا مە بكەت ئەو لژنە ژ 35 كەسان پێك دهات و هەر هندەك ل جهەكی بوومن جهێ‌ ئاڤێ‌ بەلاڤەكرنا ئەرزاقی جهێن دابەشكرنا قەنینێن غازێ‌ و ئەڤە دا چ كێشە دناڤبەرا خەلكێ‌ مەدا نەهێنە دروستكرن وەك هێزێن مەدەنی بوون دناڤبەرا خەلكی دا و مەرەم ژ ئاڤاكرنا ئەڤان لژنا ئەو بوویە كونترۆلكرنا كەمپێ‌ بوو و مژویلكرنا خەلكێ‌ مە دا كشێن مەزن دروست نەبن و دا هزر نەكەن، گەلەك رێكخراوێن بیانی سەردانا مە دكر دناڤا كەمپێ‌ دا ژ بەر كاودانێن نەخوشێن خەلكی و هاریكاری پێشكێشی خەلكێ‌ مەكرن مەدام میتران سەرەدانا مە كر ل كەمپێ‌ ژ بەر كاودانێن نەخوشێن خەلكی هەر ئێكسەر هندەك خێزان رەوانەكرن بۆ فەرنسا و هەر شاندەكێ‌ هاتبا من رەوشا كەمپێ‌ نیشادا و كارەب ل مەبرین و تەوالێت سەردا چوون و نەخوشی پەیدا دبوون و ئەوا گەلەك نەخوشی بۆ خەلكێ‌ مە دروستكرن دا خەلكێ‌ مە بچیتە ئیراقێ‌ و خوە رادەست بكەت و مەرەەما سەرەكی یا حوكمەتا توركیا ەمپ نەمینن و نەخوشی ومرن گەلەك زێدە بوو ژ ئەنجامێ‌ بێ‌ ئەرزاقیێ‌ و نەخوشیا و هوسا نەخوشی پەیدا بوون رۆژانە شەش هەتا حەفت زارۆكان مرن.

5

سەدیق حەجی وەلی

هند سەر چۆكا چووین ماین هەستی
قەشاڤی لێڤ و چۆكێن شكەستی
سەر چۆكان چووین هند بریندار
بێ دەرمان و دختۆر و پەرستار
نەخشەک هەیە بەری هنگۆری
من بهیست بوو چەندەک بۆری
(بنێرە نەھ سەد و هەشتێ..
هەشتێ و ھەشتێ ئەوێ گەشتێ)
ژ خەملا سل دەربڕینا گەلان!
پیر و خورت و جوان دبێ جان
بێ بزاڤ و لڤین هەمی تەرم
ئەوێن ژبیر كرین بۆ وانە شەرم
نفت و غازان رەنگ زەحفەرانی
روین و گازان روی دای ئاسمانی
پێل پێل دارێتن دل و سیان
یەک نەما نەکەت ئاخ و ئاهان
نەدارێ مووسا، نە دەستێ عیسا
نە پیرێ زانا و نە شیرەت دیسا.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com