مەتین سەباح جمعە

ل ژوورەکا تاری و بێدەنگ، نڤیسەرەک ل پشت مێزا خۆ روینشتبوو، چاڤێن وی یێن وستییای ب تنێ ڕەشاتییا مەرەبێ و سپیاتییا کاغەزێ ددیتن. بۆ وی، ژیان نە یا ب ساناهی بوو؛ هەر پەیڤەکا د نڤیسی، پارچەک بوو ژ وێ خەمێ یا کو د دلێ وی دا ڕەگ ئاڤێتین. هەست دکر کو نەخۆشیێن ژیانێ وەکی مژەکا ستویر دەوروبەرێن وی گرتینە و دڤێن قەلەمێ وی بشکێنن. وی دگۆتە خۆ: «پا چەوا ئەز دشێم نڤیسینێ بۆ خەلکی بکەم، دەما ژیان ل بەر چاڤێن من ئەڤقاس یا تاری و گران بیت؟».
د وێ تنێبوونێ دا، نڤیسەری خەیالا پیرەمێرەکێ زانا کر، کو د هزرا وی دا وەکی ڕێ نیشاندەرەکێ ددرەخشی. زانایێ پیر بازنەکێ زێرین دایە دەستێ وی و ب دەنگەکێ هێمن گۆتێ: «کوڕێ من، ل ڤێ بازنێ بنێڕە، ل سەر نڤیسییە: «ئەڤە ژی دێ بۆریت…». ئەگەر تو د ناڤ تاریاتییا نەخۆشیێ دا نەیی، تو چ جار قەدرێ چرا و ڕۆناهییێ نزانی. خەما تە، نە دویماهییا ڕێیێ یە، بەلکو ئەو هێزە یا کو دێ پەیڤێن تە کەتە هیڤی بۆ دلێ خەلکی».
نڤیسەری پێنوسێ خۆ بلند کر، وی زانی کو هەر چەند ژیان ل بەر چاڤێن وی یا نەخۆش بیت، بەلێ ئەرکێ وی ئەوە وێ خەمێ بکەتە خۆشی بۆ یێن دی. وی ل سەر کاغەزێ نڤیسی: «خۆشی ئەو چرایە یا ڕێکا من ڕۆشن دکەت، بەلێ نەخۆشی و خەم ئەو تاریاتییە یا فێری من دکەت چەوا ڤێ چرایێ د ناڤ بایا دا بپارێزم».
ژ وێ شەڤێ پێدا، نڤیسەری ب خەما خۆ دەست ب چێکرنا هیڤییان کر. پەیڤێن وی بوونە دەرمان بۆ برینێن خەلکی، چونکی وی دزانی کو نە خەم دێ مینیت و نە خۆشی، تنێ ئەو ڕاستییا مرۆڤایەتییێ دمینیت یا کو د ناڤبەرا هەردوکان دا دهێتە نڤیسین.

فەهیما ئیبراهیم

تابلۆیەکم ژ بۆیاغا ئازاران، تێکەلەکم ژ دەرد وبرینان. هەر رەنگەک ئاماژەیێ ب کەسەرەکێ ددەت. چ گیانێن ساخ دناڤ وێنەیێ مندا نینن، گەڤالێ کەسەکی یە د گۆڕەکی ڤەکری دا هاتیە وێنەکر و چ بێهنا ژیانێ ژێ ناهێت، چ دلخوەشکەری د دیتنا وی دا نینە. هەر کەسێ تەماشەی بکەت بتنێ رۆندکان دبارینت… مینا تابلۆیەکی ئاشۆپی ب برینەکا سالان تۆزا خەریبییێ دارێتییە سەر خویا دبت.
هەر پارچەک ژ من ب سالان هاتیە نەخشاندن، گەلەک ئازار و نەخوەشیێن دیار دکەڤنە بەر چاڤان. تا ئیرۆ کەس نەشیایە شڕۆڤەکێ بۆ ببینت. د بنەرەت دا ناهێتە شڕۆڤەکرن، بەلکو موعجیزەک بت یان ژی نفرەتەک بت پێ هاتبمە گرێدان. دزانم تە تێکەلییەکا باش دگەل ڕەنگان هەبوو، تە دزانی دێ چەوان ڕەنگان تێکەلی هەڤ کەی، دا کو جانترین کەڤال وێنەکەی.
تا ئەڤڕۆ هێشتا گرفتارم، خوە ناس ناکم، تە پتری هەموو رەنگا رەنگێ ترسی بکارئینابوو. نە دزانم بەنییەكا خودێ مە مینا هەر بەنییەكا دی، یان ژی مڕۆڤەکا نفرەتلێکریمە بۆ ئازاران هاتیمە وێنەکرن. ل خوە دنێرم ژ بلی ڤی دلێ تەمەت گەردوونی خەم و ترس هەلگرتی چ تشتێ دی دگەل من نینە. من هەموو باوەریێن خوە ژ دەستدان. من خوە ل بەندا هەلوەریانا ئازارێن خوە گرت. چەند دەم دبۆرت کوما وان ل سەرئێک دبنە چیا و ل بن دا پتر ئاسێ دمینم. ل بەندا وێ رۆژێ بووم تو بهێی دەستێ من بگری و من رزگارکەی، نە ئەو ڕۆژ هات و نە تو بۆ من بوویە رزگارکەر.
دزانم کەڤالێ من ب دەستێن تە یێن رەنگین هاتیە نەخشاندن، لێ تۆزا سالان شۆنتبلێن تە ل سەر نە هێلاینە. بتنێ دکێلیکەکێ دا تو هاتبای و ئەز ژ ڤی چارچۆڤەی دەرئێخستبام، ب تبلێن خوە یێن نازک ڕۆندکێن من ڤەمالی بان، ئەڤ ماندیبوونا هندە سالان دا مینا پەڕێ بالندەیەکی سڤک بت و ل گەل بایێ ئۆمێدەکا دوور فڕت. من حەزدکر دەمێ تە نیگاردکرم تە پارچەک ژ من ژبیرکربا، تە ئەڤ دلێ هندە مەزن ل سەر ڤی تابلۆیێ چارچۆڤەکری نەخشە نەکربا مادەم تە دزانی دێ هندە ئازاران بینت. دا بەرەکی رەق ل شوونا وی کەیە د ڤی سینکی دا. من نە دزانی نیازێن تە دخرابن. دێ ل نیڤا ڕی من هێلی. ب دەستێن خوە ئەو تابلۆیێ تە وێنەکری دناڤ ئاگرێ غەریبییێ دا سۆت.
خوەزی ژ دەستپێکێ رازی نەببام، من نەهێلابا دەست بهاڤێژییە فرچە و بۆیاغان. بلا بیانیەک بام مینا هەموویان، نە چێکرییێ دەستێ تە بام. ل وێ ڕۆژا تە دەست هاڤێتیە رەنگکرنا من، بتنێ تە دەرد و ئازار دمن دا وێنەکرن، ئەو چریسکا رۆناهییێ تە داییە رۆحا من، ئەڤرۆ بوو ئاگر و پێ هاتم سۆتن.

رێژین حکمەت

ل سەر سینگێ ڤێ ئاخێ
شەش ناڤ هاتنە نڤیسین
شەش برین هاتنە کۆلان
شەش د تارییێ دا بوونە رۆناهی
ب خوینا سۆر و گەرم
ل سەر کێلییا هاتنە چاندن
هەر ئێک ژ وان چیڕۆکەکە
هەر ئێک ژ وان خەمەکە
هەر ئێک ژ وان هێزەکە،
بۆ ڤی وەلاتی
بوونە چرایێن رۆناهی…
ئێک ژنوی دێ بیتە زاڤا
خەونێن وی سپی بوون
وەک جۆتێ کەوان
هێشتا خەنا دەستێن وی،
نەگەهشتبوو ناڤ دەستا
ل جهێ کەیف و دیلانێ
بوو زاڤایێ کوردستانێ…
ئێک زاڤایێ سالێ بوو
هێشتا گولێن بووک،
ژ بەرۆکێ وی نەچوو بوو
هێشتا چاڤێن بووکێ
ژ رۆناهیا وی تێر نەببوون
بۆ سۆز و پەیمانێن خوە
جانێ خوە کرە قوربان..
یێن دی خودان زارۆک بوون
هێشتا لێڤێن بچویکان
ل هیڤییا ماچەکێ بوون
چاڤێن ل بەر دەرگەهی
د تاری و مات بوون
وان زارۆکێن خوە هێلان
دا زارۆکێن مە بژین

ئیحسان حەسەن

ئەز دەرزییا کاتژمێرەکا ژکارکەفتی مە
لسەر سینگێ چیایێ خوە یێ بێ خەو
دناڤبەرا چار هۆڤێن داگیرکەران دا
دزڤڕم
ل شوینا چرکان
دلۆپێن خوینێ ژ پیستێ مێژوویێ دبارینم
ئەز ئەو رادارا شکەستی مە
ل شوینا بارانێ
شوونپێیێن ئەنفال و کۆمکوژییێ
دناڤ عەوران دا دخوینم
رەوشا من
مۆنتاژەکێ جەستەیەکێ زندی یە
ل سپێدەهییان
نان ب بێهنا باروودێ دهێتە هەڤیرکرن
ل نیڤرۆیان
مژ وەک کفنەکێ تاری لسەر دەڤێ رۆژێ یێ روونشتی یە
ل ئێڤاران
پەیڤ وەکو سێدارێ ل دۆر گەریامە دزڤڕن
ل شەڤان ژی
دورۆن ب کۆدێن خیانەتێ سیبەرا دەوروبەران تێر باران دکەن
خەما من د ڤی گەردوونێ سار دا
نە ئاخە و نە کورسییا شاهانە
خەما من دەولەتبوونەکا ژ کریستالی یە
یا کو د گەورویا مێژوویێ دا بوویە پەیڤەکا خەندقی.
ئەز نە جەنگاوەرم…
ئەز ب تنێ ئەرشیفێ برینێن ڤی خەلکی مە.
ل سەر بلنداهیێن قەلا و چیایان،
کۆدێن هیڤییێ بۆ هەموو ستێران دفڕینم…
من چ جاران حەز ژ بێهنا باروودێ نەکریە،
ئەز نەبوویمە ئاوێنەیا چو کینان
ئەز ب تنێ ئەو تیشکم
یا ژ چاڤێن وان زارۆکان د ڕژیێت
یێن ب بێهنا گازێ هاتینە سۆتن و ب تاریاتییێ بووینە خۆلی.
برینێن من… نەک هەر چال نینن
بەلکو پەنجەرێن لێزەرینە
بەرەڤ قیامەتا ناسنامەیێ دچن،
دا ب چو بارانان نەهێنە سڕین.
ئەز نە عەگیدم و نە ئەفسانە،
ئەز نە ئەو ئەندازیارێ وێ رۆناهییێ مە
یێ کو ئازارا دایکان دکەتە سۆتەمەنییا
فڕینەکا گەردوونی…
کی دێ ناسنامەیا ڤێ ئاخێ
ژناڤ دەڤێ گورگان دەرئێخیت؟
کی دێ ئیمزایێن ل سەر مێزێن تاری راکەت؟
ئەز ژی یێ ل بەر دەرگەهێ مێژوویێ راوەستییام،
ب هەستێن خوە یێن بریندار
رێ ل وان دەمان دگرم… و
ناگەهمە چ سوبەهییان.

مەتین وەرمێلی

د چاڤێن هەمیان دا یا دیار بوو؛ هەمی تشت پێشوەخت ئامادە کربوون. بەری دادگەهکرنێ بریار هاتبوو دان: پێدڤی بوو هزرێن من بهێنە سێدارەدان، دەستێن من بهێنە بڕین و زمانێ من بهێتە داخکرن. هەمیا د بن ماسکێ “دادگەهـ” و “دادوەری”یێ دا، سەرێ چەقۆکێن خۆ تیژ دکرن. ئەو بێ ئاگەهـ بوون ژ هندێ، کو ئەو جڤاکێ وان دڤیا هەر ب بندەستی و بێ مافی بمینیت، ئێدی ل بەر خەتیرا ئازادیخوازیا هزرێن من یێ ب خەبەر دهێت. چ نەمایە، دێ ب وان چەقۆکێن وان ب خۆ، تاریاتییا وان هێتە پارچەکرن، تاج و تەختێن وان یێن زۆردارییێ هێنە هەرفاندن و سنوورەک بۆ بێدادییا وان هێتە دانان. ل دویماهییێ، گەلێ مەزڵووم دێ ب سەر کەڤیت و ئالایێ ئازادییێ هێتە بلندکرن.