ئامێدیێ، مەحمود نهێلی:

ل ژێر چاڤدێرییا رێزدار سەرۆك مەسعود بارزانی و ب بەرهەڤبوونا نوونەرێ جەنابێ وی بەرێز (سیداد بارزانی) و ل ژێر درووشمێ (كورد ب ئەنفال و كۆمەلكۆژی و برسیكرنێ ناهێنە ژناڤبرن)، پارێزگەها دهۆكێ ب هەڤكاری ل گەل وەزارەتا كاروبارێن شەهیدان و ئەنفالكریان و ب هەلكەفتا دەربازبوونا 37 سالان ل سەر هەوا ئەنفالێن دەڤەرا بەهدینان، دوهی 25/8/2025 د رێورەسمەكی دا ل ناوچەدارییا سەرسنكێ هاتە ساخكرن.
د رێورەسمان دا چەندین پەیڤ هاتنە خواندن و تێدا تیشك ئێخستنە سەر ڤان تاوانێن رژێما سەدام دژی مرۆڤایەتیێ و مللەتێ كورد ئەنجام داین و هەوێن ئەنڤالان ژی ئێك بووینە ژ وان تاوانان و تێدا ب سەدان وەلاتیێن سڤیل و كەسانێن بێ گونەهـ ژ زارۆك و ژن و دانعەمران ب زندی هاتینە بن ئاخكرن و هاتنە شەهیدكرن.
هەروەسا د رێورەسمان دا تەرمێ حەفت شەهیدێن گوندێ مێرگەتویێ ل سنۆرێ ناوچەدارییا سەرسنكێ گەشتنە جهێ رێورەسمان و ب مەراسیمێن لەشكری پێشوازی لێهاتە كرن و د دووڤ دا بۆ گۆڕستانەكا تایبەت یا بۆ هاتیە دروستكرن هاتنە ڤەگوهاستن، ئەڤ حەفت كەسە ل سالا 1988 ل سەردەمێ ئەنفالێن بەهدینان كەفتبوونە دەستێ رژێما بەعس یا ئیراقێ و ب رەنگەكێ دڕاندانە هەر ل وی جهی ژ لایێ چەكدارێن رژێما ئیراقێ ڤە هاتبوونە گوللە بارانكرن و شەهیدكرن.
د عەلی تەتەر، پارێزگارێ دهوكێ د پەیڤا ب خێرهاتنێ دا گۆت: «حكومەتێن ئێك ل دووڤ ئێكێن ئیراقێ هەموو جۆرێن تاوانان دژی گەلێ مە ئەنجام داینە، تاوان د تاوانێ دا ئەنجام دایە و ئەڤ هەوا ئەنفالان ژی ئێك بوویە ژ وان تاوانان، لێ مللەتێ مە ژناڤ نەچوو و خوە راگرت و ئەڤ ئازادییا ئەڤرۆ ئەم تێدا بەرهەمێ خوینا ڤان شەهیدایە».
د دووڤ دا گۆتارا سەرۆك بارزانی ژ لایێ نوونەرێ وی رێزدار سیداد بارزانی ڤە هاتە خواندن و گۆت: «خووشك و برایێن هێژا كێم رۆژ نەبن هەكە هەموو رۆژێن سالێ كارەساتێن دژی مللەتێ مە تێدا هەنە، ئەنفالێن بەهدینان و كیمیا بارانكرنا خەلكی سڤلێ دەڤەرێ كو ئارمانجا رژێما بەعس ژناڤبرنا مللەتێ مە بوویە، ئەڤە نەخۆشترین رۆژ بوون دژیانا من دا، لێ هەلویستێ خوەراگرێ خەلكێ‌ دەڤەرێ، زێدەباری گریاندنا من، جهێ خوەشحالیا من بوو، نوكە و پشتی 37 سالیا ڤێ كارەساتێ، مە دیت چاوا ئەنجامدەرێن ڤان تاوانا گەهشتنە مافێ‌ خوە».
سیدار بارزانی گۆتژی: «دێ هەموو بزاڤان كەین بۆ دیتنا روفاتێن ئەنفالكریان و ڤەگەڕاندنا وان بۆ ناڤ كەس كەسوكارێن وان و كەسوكارێن شەهیدان جهێ شانازیا مەنە».
پاشی گۆتارا كەسوكارێن ئەنفالكریان هاتە خواندن و بناڤێ كەسوكارێن ئەنفالكریان سوپاسیا نوونەرێ سەرۆك بارزانی و بەرهەڤبوویان كر ژ بۆ بەرهەڤبوونا وان د رێورەسمێ ساخكرنا بیرەوەریا ئەنفالێن بەهدینان دا، پاشی دەستكێن گولێن سەرۆك بارزانی و سەرۆكێ‌ هەرێمێ‌ و سەرۆكێ‌ حكومەتێ‌ هاتنە دانان.

دوهی دوشەمبی 25/8/2025، مەكتەبا سیاسی یا پارتی دیموكراتی كوردستان بەیاننامەیەك ل دۆر شەڕێ لالەزارێ ل باژێرێ سلێمانیێ بەلاڤكر و تێدا ئاماژەكر: پێدڤییە چارەسەركرنا جوداهییان و كێشەیان ب رێكا دانوستاندنێ و تێكگەهشتنێ بیت.
دەقێ بەیاننامەیا مەكتەبا سیاسی یا پارتی:
دەرئەنجامێن روودانا سپێدەهییا 22 ئاب 2025، ل باژێرێ سلێمانیێ، كو مخابن چەندین قوربانی ژێ پەیدا بووین، بوونە ئەگەرێ دلگرانییا خەلكێ سلێمانیێ و هەموو هەرێما كوردستانێ.
هەرێما كوردستانێ قەوارەیەكێ دەستووی و بەرهەمێ خەبات و قوربانیدانا چەندین سالایە یا رۆلێن گەلێ كوردستانێ و خودانا دەزگەهێن شەرعی و قانوونییە، دوپاتیێ ل سەروەرییا قانوونێ و پاراستنا ئارامییا باژێرێ ئەزیز یێ سلێمانیێ ب تایبەتی و هەرێما مە ب گشتی دكەین.
پێدڤییە چارەسەركرنا جوداهییان و كێشەیان ب رێكا دانوستاندنێ و تێكگەهشتنێ بیت، هەر كار و كارڤەدانەكا كاریگەرییا خراب ل سەر ئارامی و پێكڤەژیان و ناڤودەنگییا هەرێما كوردستانێ هەبیت، ب باش نزانین.
ل دلگرانییا خەلكی دگەهین و ژ پیچخەمەت هەرێما مە و ئارامییا دەروونییا وەلاتیێن هێژا، داخوازییا مە ژ هەموو ئالییەكی ئەوە سەروەرییا قانوونێ و دەزگەها بپارێزن و هەر جۆرە ئالۆزی و هێرشەكا میدیایی خزمەتا هەرێما كوردستانێ ناكەت و پێدڤییە بهێتە راگرتن.
هەڤدەم سەرەخوەشیێ ل مالبات و كەسوكارێن هەموو قوربانییان دكەین و هەڤخەمێن وانین، هیڤییا زوو چاكبوونێ ژی بۆ برینداران دخوازین.

ئەڤرۆ ڕۆژا دووشەمبی ڕێكەفتی ٢٥ێ تەباخا ٢٠٢٥ێ ل دیوانا پارێزگەها دهۆكێ ب ئامادەبوونا د. عەلی تەتەر، پارێزگارێ دهۆكێ و هەدار عەبدولمەجید، داخوازكارا گشتی ل پارێزگەها دهۆكێ و خلیل مەحمود، دەڤەردارێ‌ سێمێلێ و دیار بەحری، ڕێڤەبەرێ گشتی یێ باژێرڤانیان، دوهی 25/8/2025 د چارچوڤێ بەرنامێ حكومەتا هەرێما كوردستانێ بۆ بەلاڤكرنا پارچەیێن ئەردی دا 367 پارچەیێن ئەردی ب پشككێشانێ ل سەر وان ناڤێن ڕازیبوون ل سەر هاتیە كرن هاتنە بەلاڤكرن، ژ وان ژی: 167 پارچەیێن ئەردی بۆ زیندانیێن سیاسی و ئەنفالكریان ل قەزا سێمێلێ و 133 پارچەیێن ئەردی بۆ زیندانیێن سیاسی و فەرمانبەر و پێشمەرگەیان ل شاریا و 67 پارچەیێن ئەردی بۆ فەرمانبەران ل ناحیا تەناهیێ.
پارێزگارێ دهۆكێ د كۆنگرەكێ ڕۆژنامەڤانی دا بەحسێ بەردەوامیا پڕۆسەیا بەلاڤكرنا پارچەیێن ئەردی كر و گۆت: «كار ل سەر بەرهەفكرنا جهێن پارچەیێن ئەردی و مامەلەیێن وەلاتیان بەردەوامە، ماوەیەكێ نێزیك پرۆسە دێ بەرفرەهتربیت، هەمی سازیێن پەیوەندیدار هاتینە ڕاسپاردن، دەست ب تاپۆكرنا وان پارچەیێن ئەردی بكەن، یێن هاتینە بەلاڤكرن و هەر جهەكێ بۆ دابینكرنا پارچەیێن ئەردی هاتە بەرهەڤكرن، دەست ب بەرهەڤیێن بەلاڤكرنێ‌ بكەن».

دهۆك ،لەزگین جوقی

ل25/8/1988, دەڤەرا بەهدینان هاتنە ئەنفالكرن ژ ئالیێ رژێما بەعسڤە و دژوارترێن قوناغا ئەنفالان ل دەڤەرێن پارێزگەها دهۆكێ دژێ خەلكێ سڤیل هاتە ئەنجامدان كو قۆناغا هەشتێ یا ئەنفالكرنا كوردستانێ بوو، ل پارێزگەها دهۆكێ 660 گوند هاتنە ئەنفالكرن.
د.سالم جاسم حاجی، بسپۆرێ ڤەكۆلینێن جینوسایدێ و رێڤەبەرێ بەرێ یێ سەنتەرێ ڤەكۆلینێن جینوسایدێ ل زانكۆیا دهۆكێ راگەهاند، پتر ژ چار هزار و 500 گوند ل كوردستانێ هاتینە وێرانكرن ژ وانا 660 گوند ل سنوورێ پارێزگەها دهۆكێ بووینە».
د. سالم جاسم، گوت ژی» ل دووف بەلگەنامەیێن هاتینە كۆمكرن پتر ژ 13 هەزار كەس ژ پارێزگەها دهۆكێ ل ئەنفالان هاتنە گرتن كو هەتا نوكە چارەنڤیسێ پتر ژ دو هزار ئەنفالكریێن پارێزگەها دهۆكێ دیارنینە ئەڤە 37 سالن خەلكێ بەهدینان چاڤەرێی كەسوكارێن خوە ئەنفالبووی دكەن وهێشتا چارەنڤیسێ وان دیارنەبوویە».
زێدەتر گوت» هەتا نوكە ب تنێ 20 روفاتێن ئەنفالبوویێن پارێزگەها دهۆكێ هاتینە دیتن ژ وانا ژی 13 رووفات ل كەلها نزاركێ هاتینە ڤەشارتن ودوهی 25/8/2025ێ سالڤەگەڕا ئەنفالبوویێن بەهدینان حەفت رووفات د رێوڕەسمەكێ مەزندا ل ناحیا سەرسنگێ هاتنە ڤەشارتن». د. سالم جاسم، ئەوژێ خویاكركو ژن وزارۆك وزەلام هاتینە ئەنفالكرن ب تایبەت ژی كەسێن ژیێ وان 12سالیێ هەتا 60 سالیێ ودناڤ گورێن ب كۆمدا ل بیابانێن ئیراقێ هاتینە ڤەشارتن وهێشتا رووفاتێن وان دیار نەبووینە».
وی پسپۆرێ ڤەكۆلینێن جینوسایدێ ل دهۆكێ دیاركر» هەتا نوكە خەلكێ ئەنفالبوویێن بەهدینان نەهاتینە قەرەبووكرن وپێدڤییە حوكمەتا ئیراقێ ئەنفالبوویان قەرەبوو بكەت وكار ل سەر كەیسا جینۆساید وئەنفالان بهێتە كرن داكو دووبارە نەبن».

دوهی ل هۆلا ڕاگەهاندن ل پشکا ڕەوشەنبیری و ڕاگەهاندنا پ. د. ک، ڕێوڕەسما بەلاڤکرنا پێنجەمین پرتووکا بازنەیێ دانوستاندنێ بڕێڤەچوو.
ڕێوڕەسم ب ئامادەبوونا مەحمود محەمەد، ئەندامێ دەستەیا کارگێڕیا مەکتەبا سیاسی و زاگرۆس فەتاح، ئەندامێ مەکتەبا سیاسی و د. سالار عوسمان، بەرپرسێ پشکا ڕەوشەنبیری و ڕاگەهاندنێ و د. ئومێد سەباح، سەرۆکێ دیوانا جڤاتا وەزیران و پارێزگارێ هەولێرێ و هەژمارەکا زۆر ژ ئەندامێن کۆمیتا ناڤین یا پ. د. ک و وەزیر و پەڕلەمانتار و بەرپرسێن حزبی و حکومی و ڕۆژنامەڤانان و پشکدارێن هەر شەش خەلەکێن دانوستاندنێ یێن وەرزێ پینجێ یێ بازنێ دانوستاندنێ ئامادەبوون.
د. سالار عوسمان، بەرپرسێ پشکا ڕەوشەنبیری و ڕاگەهاندنێ د پەیڤەکێ دا بەحسێ بازنێ دانوستاندنێ کر و گۆت: «بازنێ دانوستاندنێ پلاتفۆرمەکا ڤەکریە بۆ پێکڤە کۆمکرنا جیاوازیێن سیاسی و نەتەوی و ئایینی یێن وەلاتێ مە».
دیسا د ڕێوڕەسمان دا پانێلەک بۆ د. ئومێد سەباح، سەرۆکێ دیوانا جڤاتا وەزیران ب ناڤونیشانێ کارێن خزمەتگوزاری یێن حکومەتا هەرێما کوردستانێ هاتە گێڕان و تێدا ب زەلالی بەحسێ کار و پڕۆژەیێن خزمەتگوزاری یێن کابینەیا نەهێ یا حکومەتا هەرێما کودرستانێ کر.