رەمەزان دەشتمری/ زاخۆ

2- 3

فەریدا خانمێ‌ گوت: پشتی سالا 1985ی هەتا سالا 1987ی ڕوژانە فروكەیێن هەلیكوپتەر یێن جەنگی بۆ سەر دەڤەرێ‌ دهاتن و ب ڕۆژێ‌  ل سەر دەڤەرێ‌ دگەریان و ڕەمی ل خەلكێ‌ گوندان  دكرن. ئەو بوو ل رۆژا 14/10/1985ی تەرەكتورەك دناڤ بیستانێ‌ ژ چەمێ‌ گوندێ‌ گوفكێ‌ بۆ گوندێ‌ درەنگ ئاڤا دهات، و ئەڤ هەردوو فروكەیێن هەلیكوپتەر هاتن هنداڤێ‌ ئەوان و ئەڤان هەردوو فروكەیێت هەلیكوپتەر ل دور تەرەكتورێ‌ زڤرین و دڤیان بەرێ‌ ئەڤێ‌ تەرەكتورێ‌ بۆ زالگەها ناحیا باتیفا ڤەببن، بەلێ‌ ئەڤ هەرسێ‌ كەسێن دگەل تەرەكتورێ‌ پێشمەرگە و بەرگیری مللی بین و نەڤیان خۆە ڕادەستێ‌ ئەڤان فروكەیان بكەن، ئەو بوو شوفێرێ‌ تەرەكتورێ‌ هەتا بنێ‌ ناحیا باتیف هات و پاشی شوفێرێ‌ تەرەكتوری بەرێ‌ تەرەكتورا خۆە بۆ گوندێ‌ درتگ ئاڤا زڤراند، ئەو بوو هەر ئیكسەر ئەڤان هەردوو فروكێن هەلیكوپتەر ڕەمی ل ئەڤێ‌ تەرەكتورێ‌ كرن، و ئەڤ تەرەكتورە ژ ئەگەرێ‌ گولەبارانكرنێ‌ هات سوتن و ئەڤ هەرسێ‌ پێشمەرگەیە ژی هاتن شەهیدكرن، ئەو هەردوو پێشمەرگە و شوفێرێ‌ تەرەكتورێ‌ ئەڤەبین( ئیسلام سمو كەشانی، عەلی موستەفا كەشانی، سەلام سەعدی شیلانی) دگەل ئەڤان رەفتار و كریارێن هوڤانە كو رۆژانە هەر ژ دانێ‌ سپێدێ‌ هەتا دانێ‌ ئێڤاری فروكەیێن هەلیكوپتەر ل سەر دەڤەرێ‌ هاتن و چوون دكرن، بەلێ‌ ئیرادا خەلكێ‌ گوندان هند یا موكوم بوو گوندێ‌ خۆە چوول نەكرن، و هەر مالەكێ‌ ل بەر دەرێ‌ مالا خۆە بنداڤەك چێكربی و ل دەڤێ‌ فروكەیێن هەلیكوپتەر بۆ سەر دەڤەرێ‌ هاتبان یان ل دەمێ‌ ئەسكەرێ‌ حكومەتا ئیراقێ‌ ب گولە توپ و راجیمان دەڤەر توپباراندكرن، ل ئەڤی دەمی خەلكێ‌ ئەوان گوندان زاروك و خێزانێن خۆە د ئەوان بنداڤان دا دپاراستن، هەر وەسا خەلكێ‌ ئەوان گوندێن ل دەڤەرێ‌ ئەوێن ل ژێر سیبەرا شۆڕەشێ‌ دا ماین ب ڕۆژێ‌ خۆە هشارددان و ب شەڤێ‌ كار و بارێن خۆە یێن مالێ‌ دكرن، ل ئەوی سەر دەمێ‌ خەلكێ‌ ئەوان گوندان دلخوەش بین و ژین و ژیارا خۆە یا گوندەواری و ل ناڤ شۆڕەشێ‌ و ژێر دەنگێ‌ توپ و فروكەیان دەبارا ژیارا خۆە دكرن. هەر وەسا رۆیدانەكا دیتر یا دلتەزین ل دەڤەرا ڕۆیدا بوو ئەوژی ل ڕۆژا 10/12/1986ی چوار فروكەیێن هەلیكوپتەر دناڤبەرا گوندێ‌ گوفكێ‌ و گوندێ‌ بلدیشا تەرەكتورەك یا هاولاتیەكێ‌ كرنە ئارمانج و ئەڤ تەرەكتورە ژ گوندێ‌ ئەلیشكێ‌ دهات بۆ گوندێ‌ ناڤكەندالا چیت و دا دەخل و دانێ‌ خوە ل ئاشێ‌ ناڤكەندالا هێرن. دەمێ‌ ئەڤ فروكە گەهشتین هنداڤی ئەوان و هەر ئێكسەر رەمی ل ئەوان كرن و د ئەگەرێ‌ دا شەش هاولاتی هاتن شەهیدكرن. ناڤێن ئەوان هاولاتیێن د ئەوێ‌ رویدانێ‌ دا هاتین شەهیدگرن ئەڤە بوون( عەمەر رەشید ئیبراهیم ئەلكیشی، عادل عەمەر ئیبراهیم، ستار میكائیل حەجی ئەلكیشكی، مەحمود غازی محەمەد ئەلكیشكی، سلیمان نەعمان محەمەد، ئەسكەندەر قادر مەردان روستینكی) ئەڤە رەوشا دەڤەرێ‌ بی و ئەڤە رەفتار و كریارێن رژێما ئیراقێ‌ یا ئەوی سەردەمی دگەل خەلكێ‌ كوردستانێ‌ دكرن، هەتا سالا 1987ی حكومەتا ئیراقێ‌ هێلا سور دنافبەرا دەڤەرێن ڕزگاركری و حكومەتا ئیراقێ‌ دا ئەز دشێم بێژم كو رۆژانە حكومەتا ئیراقێ‌ هەر ژ لیوا باتیفا و ژ بارەگایێ‌ لیوا بێگوڤا ب توپێن دویرهاڤێژ و راجیمەیان دەڤەر توپباران دكرن. هەتا كو ل بهارا سالا 1988ی چەندین گوللە توپ و راجیمە لناڤ گوندێ‌ مە مێسكێ‌ كەتن، و كچەكا شەش هەیڤی دلاندكێ‌ دا ب ناڤێ‌(گولستان) هات شەهیدكرن. ل هاڤینا سالا 1987 بۆ سالا 1988ی گەلەك ژ خەلكێ‌ گوندێن دەڤەرێ‌ مالێن خۆە چولكرن و ل سەر لێڤا ڕویبارێ‌ خابیری و ل ناڤ نهال و شكەفتان ئاڤاهی بۆ خوە چێكرن و هەتتا وەكو گیانێ‌ خێزان و زاروكێن ئەوان ژ بەر رەمیا توپبارانكرنێ‌ بێن پاراستن، ئەم وەك خەلكێ‌ دەڤەرێ‌ ب ئەڤی ئاوایی مان و هاتن چوون و ڕێك و ڕێبار گەلە ب زەحەت كەت و ژ نەچاری گەلەك جاران هەڤژینێ‌ من و دگەل كەس و كار و هەڤالێن خۆی ب شەڤێ‌ دا قەستا ئەوان كومەلگەهان وەك كومەلگەها بێگوڤا و كومەلگەها بێرسڤی و گومەلگەها هیزاوا دكەن هەتا كوس یابان هندەك ئازوقەیی و پێدڤیێن مالێ‌ بۆ مە پەیدا كربان. ڕەوشا مالا و گوندێ‌ میسکێ‌ دگەل ئەوان گوندێن ل ناڤ شۆڕەشێ‌ و ل دەڤەرێن ئازادكری ب ئەوی شێوەیی و د ئەڤێ‌ رەوشێ‌ دا مان،  پشتی سالا 1987ی حكومەتا ئیراقی هێلا سۆر دانایی و چەندین جاران هێرشی دەڤەرێ‌ كرن و گوند سۆتن و كاڤل و وێران دكرن، هەتا سالا 1988ی ئەم ب ئەڤی سەر و بەری دا مان، ل ئێڤاریا  رۆژا 25/8/1988ی من و هەڤژینێ‌ خۆە سلێمانی كار و بارێ‌ خوە كر و ئەم هندەك دەخلێ‌ بۆ ساڤاری ب كەلینن، ئەو بوو ل سپێدێ‌ ئەم ڕابین مە مەنجەلێن ئاڤێ‌ دەینانە سەر كوچا و ئاگر ل بن ئەوان مەنجەلان خۆەشكرن و گەنم بەردانە تێدا كو هەتا ب كەلیت و پاشی ل بەر هەتاڤێ‌ ب رائیخین. مە خەترەكا ساڤاری ژ مەنجەلا ئینا خوار و ئەم دا خەترا دوێ‌ بەردەینێ‌، مەهند دیتە بی قێڕ و هاوار و قلیزێن و گوتن چیە و چ نینە ئەڤە حكومەتا ئیراقێ‌ چەكێ‌ كێمیاوی یێ‌ ل دەڤەرێ‌ رەشاندی و ب لەز و بەز مالا باربكین و هەر كەسەك بشێت خۆە قورتال بكەت. هەر ل ئەوی دەمێ‌ هەڤژینێ‌ من سلێمانی ئەو ئاگرێ‌ ل بن مەنجەلێن ساڤاری ڤەمراند و مەژی وەكی خەلكێ‌ گوندێ‌ خوە لێكدا و مە بەرێ‌ خۆە دایێ‌ ئەو خەلكێ‌ ل بەر ئەوێ‌ ڕویبارێ‌ خابیری یێ‌ دهێن و قەستا جادا گشتی دكەن، و بۆ سەر سنوران بچن ل ئەوی دەمی مە دوو كور و سێ‌ كچ هەبوون، و یێ‌ ژهەمیان مەزنتر ژیێ‌ ئەوی شەش سال بوون، ل ئەوی دەمی هەر كەسەك بۆ خوە ب جهەكێ‌ ڤە چوو و وەكی رۆژا حەشرێ‌ لێ‌ هات، ب شەڤێ‌ ئەم گەهشتن نێزیكی جادا گشتی ل بنێ‌ گوندێ‌ زرێزێ‌ بەلێ‌ ژبەر هەبینا زورا عەسكەرێ‌ حكومەتا ئیراقێ‌ مە نەشیا ل جادا گشتی دەربازببن، ل رۆژا دیتر مە قەستا بۆ گوندێن بازێ‌ و بێلیزانێ‌ كر و كو ل رێكا گوندێ‌ گركا بەرتواریا ئەم دەربازی سنورا ببین، بەلێ‌ هەر مە نەشیا ئەم خۆە قورتال بكەین، ل ڕۆژا سیێ‌ نەم نەچار بین هاتن بۆ گوندێ‌ خوە میسكێ‌ و ل رۆژا 28/8/1988ی ئەم ل دوریانا گوندێ‌ بلدێشا و گوندێ‌ گوفكێ‌ راوەستان و هەڤژینێ‌ من گوتە من فەرێدا: ئەم خۆە ڕادەستی حكومەتا ئیراقێ‌ ناكەین و منژی گوتە هەڤژینێ‌ خوە هەكەر تو خۆە تەسلیمی حكومەتێ‌ نەكەی ئەژ ژی خوە تەسلیم ناكەم، و مرن و مانا مە دێ‌ پێكڤە بیت، ل ئەوی دەمی مە پێنج رازوك هەبین و هەر و نەدشیان ب رێكێ‌ ڤە بێن.