رەمەزان دەشتمری/ زاخۆ

1- 2

پشتی نسكویا سالا 1975 ێ‌ ب سەر شۆڕشا ئیلۆنێ‌ دا هاتی و شەشی ئادارێ‌ یا خیانەتكاریا جەزایر هاتی موركرن، و هەر وەسا پێشمەرگەیی چەكێن خوە دەیناین و بەروكێن شەری ب جهـ هێلاین، وەكی بێ‌ هیڤیبوون و بێ‌ ئومێدیەك دناڤ خەلكێ‌ كوردستانێ‌ دا پەیدابوو، ژبەر كو مللەتی دناڤخوەدا د گوتن: ئەڤ رۆناهییا شۆڕەشا ئیلونێ‌ ڤەمری و رەنگە جارەكا دیتر هەلنابیت. كاڤێجا ڕژێما ئیراقێ‌ یا ئەوی سەردەمی دێ‌ چەوا و ب چی شێوە سەرەدەریێ‌ دگەل خەلكێ‌ كوردستانێ‌ كەت، بەلێ‌ ب هیمەت و هێزا پارتی دیموكراتی كەردستان هەر دەملدەست هزر ل ئەڤێ‌ چەندێ‌ دا هاتكرن كو جارەكادیتر كاروانێ‌ خەباتێ‌ ب دەستپێ‌ بكەت، و جارەكادیتر مللەت هشیارببت و هەست ب هەبونا خۆە بكەت. ئەو بوو ل وی دەمی هەژمارەكا كادرێن پارتی ئەڤێن نیشتمان پەروەر دەست ب نویژەنكرن و ڕێكخستنا هێلێن نهێینی یێن پارتی دیموكراتی كوردستان كرن، و هشتیاریا نەتەوەیی و نیشتمانی ل دەڤ خەلكێ‌ بەرز و بلندكرنەڤە، ئەو بوو ل ڕۆژا 26ی چریسكا شۆڕەشا گولانێ‌ ل سالا 1976ی هەلبوو، و بنگەهێ‌ ئەڤێ‌ شۆڕشێ‌ دەڤەرا كوماتەیی دەستپێكر. ئەو بوو رێكخستنا پارتی ل ناڤ خەلكێ‌ كوردستانێ‌ ب رەنگەكی نهێنی ڤەژەنكرەڤە.
زیندانیێ‌ سیاسی سالح حەمید سادق كورێ‌ ئێك ژ وان كەسان بوویە كو ل دەستپێكا شۆڕشا گولانێ‌ كو بابێ‌ وی دگەل هەژمارەكا كەسێن نیشتمان پەروەر دەست ب ڕێكخستنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل ناڤ سەنتەرێ‌ باژێڕێ‌ زاخۆ ل ل دەور و بەران دگەل شانەكا نهێنی یا پارتی دەست ب رێكخستنا نهێنی كرن، و هەستا نەتەوەیی و نیشتمانی دناڤ ناخێ‌ تاكە كەسێ‌ كوردا بەرز و بلندكرن، ژ بەر كار و بزاڤا د ناڤ رێكخستنا پارتی دا ئەوبی ل هەیڤا دوو ل سالا 1977ی ئەڤ شانەیا وان یا ریكخستنا نهێنی هاتە ئاشكراكرن، و هەژمارەكا ئەندامێن ئەوان ژلایێ‌ ئەمنا رژێما حكومەتا ئیراقێ‌ یا ئەوی سەردەمی ڤە هاتن دەستەسەركرن. دەمێ‌ هاتین دەستەسەركرن و هەر ئێكسەر ژلایێ‌ ئەمنا زاخۆ بۆ باژێرێ‌ كەركوكێ‌ (شعبە الشیمال) هاتنە ڤەگوهاستن و ژ باژێرێ‌ كوركوكێ‌ بۆ باژێرێ‌ بەغدا هاتن ڕەوانەكرن، ئەو بوو ل ڕۆژا 27/7/1977ی و ل دەمژمێر حەفتی ئێڤارێ‌ هەشت هەڤالێن ئەڤێ‌ شانا نهێنی یا پارتی دیموكراتی كوردستان ئەوژی ( حەمید سادق حەمو، ئەحمەد جاسم تەتەر سندی، فەخری مەلا رەمەزان، فەخری سەعید دەرگەلی، نایف عەبدولرەحمان، یونس سالح یونس، عەبدلقادر جاسم، یوسف حامد سلێمان) هاتن سێدارەدان و گەردەنا خۆە ب خلفا سێداری ماجیكرن و گەهشتن كاروانێ‌ شەهیدان، و بوونە ستێرێن گەش ل هنداڤی ئەسمانێ‌ كوردستانێ‌ دبرسقن. زیندانێ‌ سیاسی و شەهیدێ‌ زیندو سالح حەمید سادق یێ‌ ناسیار ب سالح بوتانی. ددیدارەكێ‌ دا بۆ ڕۆژنامەیا ئەڤرو دئاخڤیت وب ئەڤی شێوەبی و ب ئاخینك و ئوفینك و چاڤ ب كزگریوكی ڤە بەرسڤا مە دا و گوت: ئەز ل سالا 1966 ێ‌ ل باژێرێ‌ زاخۆ ل تاخێ‌ سێمالكا ژ دایكبوویمە، ل ئەوی دەمی ئەز و بابێ‌ خوە و دگەل دایكا خوە و خویشكەك و برایەكێ‌ ل تاخێ‌ سێمالكا دخانیەكێ‌ ڤە ژیان. هندەك بیرهاتنێن بابێ‌ من یێن زاروكینیێ‌ هەتا نوكە ل بیرا من ماینە و وەكی زنجیرەیێن فلمان ل پێش چاڤێن من ناچن ئەوژی ل یەر دەمێ‌ شۆڕشا ئیلونێ‌ مالامە ل گوندێ‌ منینێ‌ بی و دەمێ‌ شۆڕشێ‌ بی و گرانی ل ناڤ خەلدێ‌ دا هەبی ژین و ژیارا خەلكێ‌ ژبەر ڕەمیا توپ و فروكەیێن حكومەتات ئیراقێ‌ خەلكێ‌ ب دروستاهی نەدشیا هەمی هاتن و چوونێ‌ بكەن. جارەكێ‌ بابێ‌ من بارەكێ‌ دەخل و دانی ل دەوارەكا هێستر باركر و مە قەستا ئاشێ‌ گوندێ‌ پەرەخێ‌ كر. دەمێ‌ بابێ‌ من ئەو دەخلە ل ئاشی هێرایی و دەوارا هێسترێ‌ باركری و مە جارەكادیتر قەستا مالێ‌ ل گوندێ‌ منینێ‌ كرەڤە. ب ڕێكێ‌ ڤە بارێ‌ دەوارا مە كەتە ئەردێ‌ تێڕا ئاری كونبی و ئار تێدا ڕشت و هەر وەسا من دیت هەر ئێكسەر بابێ‌ من چقلكەك داری ئینا و پێ‌ كێركا خۆە وەكی شویژنێ‌ چێكر و تویژكر و سەرێ‌ وێ‌ كونكر و بەنك پێڤەكر و ئەو جهێ‌ تێرێ‌ پێ‌ دوری و جارەكادیتر ئەو بارێ‌ ئاری ل دەوارێ‌ كری و مە قەستا مالێ‌ كرەڤە. هەر هەر وەسا ل سالا 1969ی بابێ‌ من دگەل هێزا زاخۆ پێشمەرگەبی و ل ئەوی دەمی مالا مە ل گوندێ‌ تێركا حەسەنێ‌ جانگیر بی و ئەو بۆ ماوێ‌ چەند هەیڤابی بابێ‌ من نەهاتبی مال و د ئەركێ‌ پێشمەرگایەتیێ‌ دابی. ڤێجا ل شەرەڤێ‌ بابێ‌ من و مامێ‌ من هاتن مالێ‌ چەوا چاڤێ‌ من ب بابێ‌ من كەفت و هەر دجهدا من خوە ئاڤێت ستویێ‌ بابێ‌ خوە و من گوتێ‌: باب تو كیڤە چوبویی و تە ئەم خەریب كرین و مە نەهێلە ل مالێ‌ ب تنێ‌ سەبرامە ناهێت. ل ئەوی دەمی ئەز كورێ‌ مەزن یێ‌ مالێ‌ بووم و بابێ‌ من گەلەك حەزژ من دكر و بابێ‌ من گوت كوڕێ‌ من ئەڤە شۆڕەشە و دڤێت ئەم خزمەتا مللەتێ‌ خۆە بكین هەتا وەكو ئەم ژبن زۆلم و زورداریێ‌ ڕزگارببن. پشتی نسكویا سالا 1975ب ب سەر شۆڕشا ئیلۆنێ‌ مەزن هاتی و ئەم هاتن دخانیێ‌ خۆەڤە و بابێ‌ من دەست ب كارێ‌ ڕینجبەریێ‌ و كاسبكاریێ‌ دكر كو هەتا شیایێ‌ دەبارا ژیارا مە یا ئەوی سەردەمێ‌ ب رێڤەببەت. من ل قوتابخانا پێشكەفتن یا سەرەتایی خواند و پاشی ئەز ل سالا 1977 ێ‌ ل قویناغا ناڤنجی ل ناڤنجیا بدرخان د خواند ل ئەوی دەمی ئەز ل پولا دووێ‌ بووم. ژبەری هنگێ‌ من دزانی بابێ‌ من رێكخستی یە دگەل پارتی دیموكراتی كوردستان چونكە مە بنداڤەك یا بن عەرد ل حەوشا مالێ‌ دا هەبی و بابێ‌ من پوستە و هاریكاری لێ‌ د ڤەشارتن. هەر وەسا بابێ‌ من كارێ‌ جوتیاریێ‌ و كارێ‌ رێنجبەریێ‌ دكر. گەلەك جاران بابێ‌ من دا گازی من كەت و بێژیت: كورێ‌ من سالح كا ئەڤان پوستەیان ڤەكە و یا ناڤێ‌ ئەوێ‌ پوستەیێ‌ بهار بیت ئەو یا شانا مەیە. گەلەك جاران بابێ‌ من دا بێژیتە دایكا من ئەڤان دەرمانان و پێداەیستیان و هاریكایێ‌ ب گەهینە فلان جهی، گەلەك جاران دایكا من هەر دگوتە بابێ‌ من تو كەسەكی فەقیری و هەژاری روینە خوار تشتەك ل تە بێت كی دێ‌ خوە ل ئەڤان زارۆكان كەتە خودان. بەلێ‌ بابێ‌ من دا بێژیتە دایكا من: دڤێت ئەم سەرێ‌ خوە بۆ دوژمنی شوڕ نەكەین و نها دەمێ‌ خزمەتێ‌ یە ئەم بوو ئەڤی مللەتی بكەین. ل هەیڤا دوو سالا 1977ێ‌ ب شەڤێ‌ بابێ‌ من ب دەستێن ڕەشەكێن بەعسیان ل بەر دەرێ‌ مالێ‌ هاتە گرتن و برن بۆ ئەمنا زاخۆ. یا مە زانی ئەڤێن دگەل بابێ‌ من هاتینە گرتن 73 كەس بوون. پشتی سێ‌ هەیڤان ماینە دبن ڤەكولینێ‌ ڤە و بریارا سێدارەدانێ‌ بۆ ئەوان دەرچوو. ئەڤێن دگەل بابێ‌ من هاتین سێدارەدان و شەهیدبوون.( حەمید سادق حەمو شەڕنەخی ، یوسف حامد سلێمان، ئەحمەد جاسم تەتەر سندی، فەخری مەلا ڕەمەزان، فەخری سەعید دەرگەلی، نایف عەبدولرەحمان، یونس سالح یونس، عەبدولقادر جاسم) هەر وەسا ئەڤ هەڤالێن دیتر ئەڤێن دگەل بابێ‌ من هاتین گرتن هەر یەك ب چەند سالێن جودا جودا ل بەندنخانەیا ئەبو غرێب هاتن حكومومكرن. بەلێ‌ جارا ئێكێ‌ بی ب رێكا موختارێ‌ ناخێ‌ سێمالكا ب ناڤێ‌ یوسف كو ئەم ئاگەهداركرین كو بۆ سەرەدان بچن بۆ بەندینخانەیا ئەبو غرێب ژبۆ دیتن و سەرەدانا بابێ‌ خوە. ئەوبی ئەز و برایێ‌ خوە و دگەل دایكا خو چوونە بۆ باژێرێ‌ بەغدا ژ بۆ دیتنا بابێ‌ خوە، دەمێ‌ ئەم بۆ ناڤ زیندانێ‌ چووین و چەوا چاڤێ‌ بابێ‌ من ب مە كەفت ژ بەر ئەشكەنجێ‌ و لێدانێ‌ و پێن وی زنجیر كری بوون نەشیا ب بەر مەڤە ڕابیت. ئەو بی گەلەك پێكولكرن كو ببەرمەڤە ڕابیت و مە ل بەرسینگێ‌ خۆە هەمبێز بكەت ل ڤێرێ‌ بیرا من دئێت بابێ‌ من ژبەرئەشكەنجا ب لەشێ‌ وی كەتی نەدشیا من ماچی بكەت یان ژبەر ئێش و ژانا لەشێ‌ خۆە نالەنالێ‌ بكەت ل ڤێرێ‌ من برایێ‌ خۆە ئەحمەدی خوە هاڤێت بابێ‌ خۆە و مە دڤیا بابێ‌ خۆە هەمبێز بكەین و ماچی بكەین، بەلێ‌ بابێ‌ من سەرێ‌ خوە ژ مە وەردگەڕا و نەدڤیا ب ئەوی حالێ‌ ئەو تێدا مە ل بەرسینگێ‌ خوە هەمبێز بكەت. ب ئەوان سەر دلێن شكەستی و مەلویل و چاڤ ب گری ئەم ژ دەف بابێ‌ خوە هاتین و چەوا ئەم ژ دەف بابێ‌ بۆ چەند گاڤەكا دویر كەتین و من دیت بابی من ب دلەكی سۆتی و قەدەمێن شكەستی و ب كول و كوڤان و كرە گری و ئەم بۆ مالێ‌ هاتین.. هەر وەسا بۆجارا دووێ‌ و ب رێكا دایرا ئەمنا زاخۆ و موختارێ‌ تاخێ‌ مە یێ‌ سێمالكا ئەم هاتنە ئاگەهدار كرن، بلا بچن بۆ سەرەدانا بابێ‌ خۆە چونكە بریارا سێدارەدانێ‌ بۆ وان دەرچوویە.