زنار تۆڤی
هەر دەمێ ناڤێ دایكێ دهێت
رۆندك رێز رێز ژ چاڤێن من دبارن و
د ناخێ خۆدا دكەلیێم.
دایكـێ..
پشتی تە، ئەز یێ مایمە
سێوی و بێ ژیان
ئەڤە تە وەغەركری
هێشتا كەسێ ژ دل ئەز هەمبێز نەكریمە
هێشتا كەسێ ژ دل ئەز ماچ نەكریمە
دایكێ..
بێی تە
ئەز هەست ب غەریبیێ و
هەست ب ڤالاهییەكا مەزن دكەم
پشتی وەغەرا تە
من مەزنترین هێز و پشتەڤانا ژیانا خۆ
ژ دەست دایە و
ئێدی كەس خۆ ل ئێش و ئازارێن من
ناكەتە خودان.
سالح حەكیم
ئەو هلما ژدەلنــگێن
شەڤەكا تژی تەحلی
ژعەڤرێن تەمەتی باری
یا ب قێژیێن برویسیا ئازری و
ژ لێدانا دەنگی عەسمانی ئاریای
هشێتا پێلێن دەڤێ دەریای
بلند ڕابوون ب سەرئەڤرازی
هەلباسكی شكاندنا ئۆمێدا كر
لەهمبەری باوەشا گیانی مرۆڤا
مرن تۆڤێ زێدەبوونێ یە
دگەل سالێن چوونێ
چەند بهار لمە كرینە پاییز
لبەر دەرگەهێن گرتی و
بێ پرس و سلاڤ
خاترێ ژ پییا پاشی
ناڤەندێ بۆ سینگی
ب تەڤ بژكینا خەونێن
ژ كەلەخا رێزكری
ژ ڤێدانا ئۆمێدیێن وەغەكری
رۆژانە ناڤێ چەندا
سەر كێلیا دهێتە نەخشاندن
مە چ مایە
ژبلی بیرهاتنان
بۆ وان ئاخ و داخێن
چو جارا نەهێن ژبیركرن.
دیدار، سالار محەمەد دۆسكی
1 – 4
پێشمەرگەیێ هەر دو شۆڕەشێن ئیلۆن و گولانێ خویاكر، پشتی شكەستنا سالا 1975 دەمێ دەركەفتنا مەفرەزێن دەسپێكی خەلكێ دەڤەرێ گەلەك كەیفخووش بوون، و هیڤی و ئومێد لدەف خەلكی شوون بوونە ڤە.
حەجی پیرۆموس حەجی، پێشمەرگەیێ هەر دو شۆڕەشێن ئیلۆن و گولانێ، ژ دایك بوویێ سالا1946 ل گوندێ بێتكار ژ بنەمالەكا هەژار و جوتیار و كورد پەروەر هاتیە سەر دونیایێ، بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت: ژ بنەمالەكێ ژ دایك بووینە بابێ من لەشكری یا بریتانیا كریە، وی دەمی دگۆتنێ لەشكری یا (لویس) و دەمێ من فام ژ دونیایێ كری وی دەمی بابێ من پێشمەرگە بوو، ئانكو ل دەسپێكا شۆڕەشا ئیلۆنێ بابێ من ل گەل چەندین كەساتیێن گوندێ مە یێن وی سەردەمی بوونە پێشمەرگە، ل سالا 1966 برایێ منێ بچووكتر بۆ پێشمەرگە و ئەز ل سالا 1974ێ بوو مە پێشمەرگە، بەری ببمە پێشمەرگە دو جاران چوومە گوندێ (قومریێ) ل دەف (ئەسعەد خوشەڤی) لێ نە وەرگرتم، و گۆت تو بچوویكی و هەر تەرش و كەوالی بخوە خودان بكە، ل گەل دروستبوونا نسكۆیا سالا 1975ێ ئەم بەرەف وەلاتێ ئیرانێ ڤە چووین و ئەم تێكەلی خێزانەكێ بووین خەلكێ زاخۆ بوون، و زێدەتر ئەو خێزان خەلكێ زاخۆ بوون، وی دەمی خوپیشاندانەك ل گوردیگایێ (زێوە) دروست بوو، و چەكدارێن ئیرانێ ب چەكی بەرامبەر راوستیان و خەلك رەڤی و ئەم (137) زگورد و خێزان گرتین، هەمی خەلكێ زاخۆ و ئامێدیێ بووین و ئەم كرینە د زیلان دا و ئەم ڕادەستی حوكمەتا بەعس ل (حاجی عومران) كرین، و بەری مە رادەست بكەن، هندەكا گوۆتن بەری هەوە هندەك ڕادەستی حوكمەتا بەعس كرینە، و ئەوان ئەو خەلك ب ساخی بن ئاخكرینە و ژ بەر ئەڤان گوتنان ئەم گەلەك ترسیاین و مە خوارن نەخوار، و دەمێ ئەم ڕادەست كرین ژی مە ل (حاجی عومران) چ خوارن نەخوار، و ئەو بوو رۆژا دوڤدا ئەفسەرەك هاتە دناڤ مە دا و ئەم كربووینە قوتابخانەكێ دا و ئەو ئەفسەرێ هاتی خەلكێ دهۆكێ بوو و گۆت بۆچی هوون خوارنێ ناخوە و نەترسن كەس چ ل هەوە ناكەت، و خوارنا خوە بخوەن و گۆت دێ بخوە ترۆمبێل ژ دهۆك ئێكن و دێ چنە دهۆك و راست گۆت بوومە ترۆمبێل ژ دهۆك هاتن بەلێ ئەم نەبرینە دهۆكێ ئەم برینە هەولێرێ و هەتا دەمژمێر 12 مانە ب دروستكرنا مامەلان ڤە و دووف دا ئێكێ سوران هات و ئاخفتنێن كرێت گۆتنە حوكمەتێ و گۆت دێ هەوە بەنە باشورێ ئیراقێ و ئەم ڤەگوهاستنیە ئاڤاهیەكێ ئەمنێ ژ دەرڤەی پارێزگەها هەولێر و ئەم ب ترۆمبێلێن(رەفا) بربووین و مە نەزانی ئەو چ ئاڤاهی یە و نانەك و هێكەك وەك خارن دانەمە و مە شیف خوار، دەمێ ئەم ژ باژێرێ هەولێرێ دەخشتین ترۆمبێلەكا شەفەل كەفتە بەرا ترۆمبێلا مە و ئەم گەلەك ترسیاین و مە هزر كر ئەف هاتیە دا چالەكێ ب كولیت و مە ب هاڤێـە تێدا چونكە وەك پی شتر مە ئاماژە پێكری دهاتە گۆتن بەرامە ژی هندەك خێزان ژ ئیرانێ هاتبوونە رادەستكرن و خەلكی گۆتی ئەو ژی ب ساخی بن ئاخكرینە و ترسەكا مەزن چێبوو و ژن و زارۆكان كرە گری و مە گۆت بتنێ مە خودێ یە و دووف دا ئەم چووینە باشورێ ئیراقێ و ئەم چووینە پارێزگەها (ناسریێ) دناڤا قوتابخانەكێ دا، و دوڤدا گۆتن دێ هەوە بەلاڤە كەین ل سەر قەزا و ناحیان و هەڤالەكێ مە زمانێ عەرەبی زانی و گۆتە ئێكێ ئەمنێ ئەم حەز دكەین مە ب هێلنە ل ڤێرە، چونكە ئەم خەلكێ ئامێدیێ نە و خەلكێ باژێراینە و زێرەڤان ل بەر مە بوون، و ئەوێ ئەمنێ گۆت بلا ناڤێن مە نڤێسین و ئێدی خەلكێ مە ژ دهۆك و زاخو دهاتن سەرا مرۆڤێن خوە دان ل (ناسریێ) و دەمێ ل زڤرینێ دڤێت كاغەزا ئەمنا (ناسریێ) ل گەل دا هەتا دشیا ژ زالگەهێن حوكمەتێ دەربازبیت، و ئەم دەربازی سالا 1976ێ بووین، ل 29ی گولانێ ل سالا 1976 مە هزر ل دەركەفتنا ژ (ناسریێ) دكر، و هەڤالێ من گۆت خوەش دەلیڤە یە ئەم ب رەڤین و ئەم چووینە فەرمانگەها ئەمنا (ناسریێ) و بتنێ 15 خولەك ماینە دێ دەوام ب دووماهی هێت و نیڤدەوام بوو، رێڤەبەرێ ئەمنێ بزمانێ عەرەبی گۆتە من كورێ من هوون كیڤە بوون، و درەنگە و مە گۆتێ مە نەزانی دڤێت كاغەزا جەنابێ هەوە هەبیت، و ئەوی گۆت چنینە و كاغەزەك نڤێسی و ئیمزا ل سەر كر و ئێكێ دی ژی بناڤێ (بدیع نێروەیی) ل گەل مە بوو، ئەم بووینە سێ و مە هندەك ناڤێن وەهمی گۆتنێ و ناڤێن مە ل سەر كاغەزێ نڤێسین و ئیمزا كر و ئەم چووین و ب شەمەندەفرێ هاتینە بەغدا و دوڤدا ب ترۆمبێلەكێ هاتینە مویسل و بتنێ كاغەزا ئەمنا (ناسریێ) ل گەل مەدایە و ئەم هاتینە دهۆكێ و چووینە مالا ئێكێ مرۆڤێ مە ل تاخێ كوچەران گۆتنێ (حسێنێ حەمایلێ) بێتكاری بوون، هەڤالەكی گۆت بەلكی (ناسر بەگ) لێبورینا هەوە بینت، و بابەتێ مە (ناسر بەگێ) گەهاندە رێڤەبەرێ ئەمنا گشتی ل بەغدا وی گۆتە خودێ ژێ رازی (ناسر بەگ) دڤێت ئەڤ مرۆڤە نوكە بهێنە دەف مە و بهێنە رادەستكرن و (ناسر بەگ) گۆت دێ ل گەل هەوە هێمە بەغدا مە گۆتێ ئەم ناچین چونكە دێ شنی مادەكێ سیاسی كەڤیتە سەرمە و سێدارەدانە و ئەم قورتال نابین، هزرا رەڤینێ مە كر و من داخاز ژ برایەكێ خە كر بوو ناسناما خوە بوومن بینت و ئەو بچیت و ئەز دێ ب ناسناما وی چم چونكە من ناسناما خوە هێلا بوو ل ئیرانێ و برایێ من ناسناما خوە ئینا خودێ ژێ رازیبت شەهید بوویە.
ئەو چوو و ئێڤار بوو ب ترۆمبێلێ چوو مە كورسیكا شتێ رونشتمە خوار و من گۆت ئێڤارە رەنگە ئاگەه ژ من نەبیت، و ئەم درێكا گەلیێ دهۆك دا چووین و زالگەها گەلی وێرێ بوو، و ئێكێ ئەمنێ ترۆمبێلێ سوار و بوو و داخوازا ناسناما كر، و ئێكسەر سەحكرە من و گۆت ناسناما خوە بدە من و من داڤێ و ئێكسەر گۆت ناڤێ تە (محەمەد نزیف)؟ من گۆتێ بەلێ و شوفێرێ مە خەلكێ ئامێدیێ بوو و بەرسفا ئەوێ ئەمنێ دا گۆت ما تشتەكێ غەریبە؟، ئەوێ ئەمنێ گۆت بەلێ بووتە نوكە 300 (محەمەد نەزیفا) بینم ؟ بۆ مناقشە د ناڤبەرا هەر دوكان دا و ناسنامە داف من و ئەم چووین، دا ژ بیر نەكەم هەڤالێ من (بدیع نێروەیی) چوو ناڤ مالا (ناسر بەگێ) و ئەز و خودێ ژێ رازی (بدەل) پێكڤە چووین و هزر و بیر و باوەرێن مە بەرەف چیایێ (مەتینا) بوو و چیایەكێ گەلەك ئاسێ یە و هەمی شكەفتن و نەهلن و دەحلن و یێ هاریكارە مرۆڤ خوە تێدا ئاسێ بكەت، ئەم هەر دو چووینە ئالیێ توركیا و چووینە چەلێ دەف (ماجد بەگ)ێ خودێ ژێ رازیبت وگۆت مە رێكخستن هەیە بەلێ نوكە خوە ب پارێزێن هەتا مەفرەزێن پێشمەرگە دەست پێ دكەن.
سالار محەمەد دوسکی
بەری 33 سالان تەلەڤزیۆنا دهۆك ل باژێرێ دهۆكێ هاتە دامەزراندن، وەك قوتابخانەیەكێ دناڤا جڤاكێ كوردی دا گەشەكر و مەزن بوو و داهێنانێن بەرچاڤ د هەر بیاڤەكێ ژیانێ و ئاڤاكرنا مرۆڤێ كورداكرن بۆ هەر قۆناغەكێ ب رەنگەكی خوە نووكر و گونجاند ل گەل جیهانا ئەڤرۆ یا سەردەم، ل 4/3/2025 كەنالێ ناڤبری دەرگەهێن خوە ل پێشوازی یا مێهڤانان ڤەكرن و هەژمارەكا مەزن یا بەرپرسێن حوكمی و حزبی و رۆژنامەڤان و رەشەنبیر و بینەرێن دهۆك تیڤی سەرەدان بۆ كرن.
د.عەلی تەتەر پارێزگەرێ دهۆكێ، ب هەلكەفتا بۆرینا 33 سالان ل سەر دامەزراندنا كەنالێ دهۆك، بۆ سازیێن راگەهاندنێ پەیڤەك پێشكێشكر، ل دەسپێكێ پیرۆزباهی ل بینەر و رێڤەبەر و ستافێ تەلەڤزیونێ كر ب تایبەتی و ناڤەندا خانی ب گشتی و هیڤی یا سەركەفتنێ بۆ خواست، گۆت: هەبوونا كەنالەكێ كوردی ل وی سەردەمی بۆ گشت خەلكێ كوردستانێ وەكی خەونەكێ بوو، ئەف تێلەڤزیۆنە ب چەندین ناڤان چەند قۆناغ دەربازكرینە كو ل دەسپێكێ ناڤێ وێ كەنالێ خەبات بوو و دووف دا بو كوردستان و دووف دا بو دهۆك تیڤی، كاریگەریا ئەڤێ تەلەڤزیونێ گەلەك بوو، چونكە وی دەمی سوشیال و كەنالێن ئەسمانی نەبوون و پتریا خەلكێ مە و دشێم بێژم پتر ژ 95% تەماشەی ئەڤی كەنالی دكر لەوما كاریگەریەكا كویر هەبوویە دناڤا جڤاكێ كوردی دا و رۆژانە دناڤا خەلكی دا بوو و هەر مالەكا چووبایێ دهۆك تیڤی یا ڤەكەری بوو، خزمەت و كەدا ئەوان كەسێن ل ئەڤی دەزگەهی خزمەت كرین ناهێتە ژبیركرن هەر دچێكرنا مرۆڤێ كوردا و هەر دبەلاڤەكرنا رەوشەنبیریا كورد دا، مخابنی ڤە بەرەبابێن بوری دتەماشەكەرنا تەلەڤزیونێن عەرەبی و ئیراقی و فلمێن مسری هەتا كارتێكرن ل سەر زمانی ژی هەبوویە و هێدی هێدی زمانێ وان بەرەف سەقەت بوونێ ڤە دچوو، دهۆك تیڤی بۆ ئەگەر زارۆكێن مە شیان ب كوردی باخڤن و ب رێكا ئەوان فلم كارتۆنێن دوبلاژكری و هەتا مەزن ژی بینەربن و ئەڤە بۆ ئەگەر خەلكێ مە فێری زمان و پەیڤێن رەسەنێن كوردی ببیت.
د.عەلی تەتەر ئەو ژی گۆت: رۆژنامە و گۆڤار و تەلەڤزیۆنێن پشتی سەرهلدانێ و هەتا پشتی 2000 ژی رۆل و كاریگەری یا خوە ل سەر جڤاكێ كوردی هەبوویە، نەبتنێ پیرۆزباهیێ ل كارمەندێن دهۆك تیڤی دكەم بەلكو پیرۆزباهیێ و دەست خوەشیێ ل هەمی راگەهاندكار و رۆژنامەڤان و مامۆستا و خەلكێ بسپور و شارەزا دكەم ئەوێن ئەوان سالان دا ب هەر رێكەكا هەی سازیا راگەهاندنێ چ تەلەڤزیۆن یان رادیۆ یان گۆوڤار و رۆژنامە بیت و خوە ماندی كری و جارەكادی شیان كەلتور و چاند و زمانێ خوە بینە ئاستێ جاران و زڤرینە جهێ دروستە.
هەلكەفت عەبدولواحد، رێڤەبەرێ كەنالێ دهۆك، ب هەلكەفتا بورینا 33 سالان ل سەر دامەزراندنا وی كەنالی بۆ ئەڤرۆ گۆت: ئەمێ دقوناغا خو گونجاندنا تەلەڤزیونێ ل گەل سوشیالێ و تەلەڤزیۆنێ دەلیڤە هەیە و شانسێ هەی و ئەنترنێتێ دەلیڤە باشتر لێكریە و خوشكریە و سنورێ جوگرافی یا مە گەلەك یا بەرفرەهكری ل سەرانسەری جیهانێ دشێن بەرهەمێ مە ب ساناهی ببینن و ئەرزانتر كارێ خوە بكەین.
رێڤەبەرێ دهۆك تیڤی ئەو ژی دیاركر كو ئەڤێ گوهۆڕینا بلەز یا تەنەلوژیایێ كارتێكرن ل سەر سایكولوژی یا وەرگری كر و كارتێكرن ل سەر كاركرنا شێوازێ ئامرازێ كلاسیكی ژی كر ئێك ژوانا تەلەڤزیۆنە و نوكە مە هەمی پلاتفورمێن سوشیال میدیایێ هەنە و ئەم وی جورێ مادەی چێ دكەین ئەوێ ل گەل سایكولوژی یا وەرگێری و ڤێ قوناغێ بگونجیت و بكێر بهێت بۆ ناڤ كیشوەرێ سوشیال میدیایێ ژی لەوما بۆ وەرزێ نووی ژی ئەمێ هەمی بزاڤان دكەین مفا ژ ئەڤی ئامرازێ پێشكەفتی بهێتە وەرگرتن و پتر خزمەتا خەلكێ خوە بكەین.
عائیشا شەوكەت، ئێك ژ بێژەرێن دێرینێن كەنالێ دهۆكە، ب ڤێ هەلكەفتێ گۆت: تەلەڤزیۆنا دهۆك ئامیرەك بوویە ل هەمی مالان دا بوویە و شیا جهێ خوە ددلێ هەمی زارۆكان دا بكەت و ئەو زارۆك ئەڤرۆ مەزن بووینە و ئەو بینەر ل گەل ڤی كەنال مەزن بووینە و حەزژێكرنا وان بۆ ئەڤی كەنالی دێ یا بەردەوام بیت و مرۆڤ دشێت ئەوێ حەزژێكرنێ بكەتە ددلێ زارۆكێن خوە ژی دا و ئەگەر پێداچوونەك بهێتەكرن ئەو خێزانێن پێشتر بینەریا دهۆك تیڤی دكر هەر نوكە ژی دبەردەوامن ل سەر بەرخودانا ڤی كەنالی، راستە سوشیال میدیایێ كارتێكرن ل سەر بینەری هەیە و تایبەت تەلەڤزیونێ لێ ئەڤرۆكە تەلەڤزیونا دهۆكێ هەمی پلات فورمێن خوە بكارئیناینە پێخەمەت هەر ل گەل بینەرێ خوە بیت و دهۆك تیڤی بینەرێ خوە ژ دەست نەدایە و ژ دەست نادەت ژی و ب ئانەهیا خودێ دێ ئاستێ دهۆك تیڤی بەرەف باشتر چیت.
عەدنان یوسف، كارمەند و رێڤەبەرێ بەرێ یێ دهۆك تیڤی، ل دۆر دەربازبوونا 33 سالان ل سەر كەنالێ دهۆك، گۆت: تەلەڤزیونا دهۆك ئانكو بیردانكا دهۆكیان، ژ دامەزراندنا وێ هەتا ئەڤرۆ هەر كەسەكێ ل ئەڤی باژێری بیرهاتنەك ل گەل تەلەڤزیونا دهۆك هەیە، گەنج بووم ل تەلەڤزیۆنا دهۆك مە كاركریە و مە ل ڤێرە خێزان پێكئینایە و ئەڤە تشتەكێ جودا بوویە ژ كەسەكێ دیتر و جهەكێ تایبەت و بیرهاتنێن تایبەت ل ڤی کەنالی بومە هەنە و خۆشیەكا تایبەت بوومە هەیە و چ جاران ژ بیرا مە ناچیت و هیڤی یا سەركەفتنێ و بەردەوام بوونێ بۆ تەلەڤزیونا دهۆك دخازین.
ئەمیر عەلی، رێڤەبەرێ گشتیێ رەوشەنبیری و هونەری ل پارێزگەها دهۆك ب هەلكەفتا بورینا 33 سالان ل سەر دامەزراندنا كەنالێ دهۆك گۆت: پیرۆزباهیێ ل هەمی كارمەند و خەباتكارێن دهۆك تیڤی دكەم و دامەزراندنا كەنالێ دهۆك پێنگاڤەكا گەلەك پیرۆز و دجهێ خوە دا بوو و هیڤی و خوزیێن خەلكێ دهۆك بوون و كو كەنالەكێ كوردی ب زمان و كەلتور و داب و رنەریتێن كوردی و ڤەگوهاستن و كار و چالاكی و رەوشت و تیتالێن مەیێن كوردی بكەت وی سەردەمی و هەتا ئەڤرۆ رۆلەكێ بەرچاڤ هەبوویە دگەهاندنا پەیامێن رەوشەنبیری و مرۆڤایەتی و ژ بۆ ئاڤاكرن و كەساتیەكا بەرچاڤ و ئەڤرۆ كە جهێ پتریا وان یێ دیارە دناڤا جڤاكی دا، دهۆك تیڤی سازیەك بوویە ئەو كەسێن دناڤا راگەهاندنێ دا كار دكەن پتریا وان دەرچوویێن ئەڤی كەنالی بووینە.
ڤیان عەباس، كارمەندا دێرین یا كەنالێ دهۆك و بەرپرسا لقا دهۆك یا سەندیكا رۆژنامەڤانێن كوردستانێ، ل دۆر سال رۆژا دامەزراندنا كەنالێ دهۆك گۆت: دهۆك تیڤی ناڤەكێ تایبەتە بۆ مەهەمیان و مالا من یا ئێكێ یا راگەهاندنێ بوو، خزمەتەكا مەزن پێشكێشی بینەرێ خوە كریە دهەمی كەرتێن ژیانێ دا، چ بیاڤ نەماینە ئەگەر دهۆك تیڤی خوە لێ نەكربیتە خوە دان و هەر ژ زارۆكان و هەتا دگەهیتە پرۆگرامێن جۆرا و جۆر و دراما و جڤاكی، رەوشەنبیری، ساخلەمی و پەروەردە بگشتی خزمەتەكا مەزن پێشكێشش كریە، پیرۆزباهیێ ل خوە و هەمی بینەر و كارمەندێن دهۆك تیڤی دكەم و هیڤدارم هەر سال ئەڤێ رۆژێ بكەینە پێگەهەك و زێدەتر خوە پێشبێخین، دهۆك تیڤی دەزگەهەكە ئەم وەك رۆژنامەڤان و خەلكێ دهۆكێ شانازیەكا مەزن پێ دبەین.
عەلی حاجی:
د داخۆیانییەكا رۆژنامەڤانی دا؛ (عەبدولغەنی شەهەد) ڕاهێنەرێ نوو یێ تیما فوتبۆلا زاخۆ بەرهەڤنەبوونا جەماوەرێ یانەیێ ل یاریگەهێ ئەگەرەكێ سەرەكی یێ وەكهەڤییا تیما وی بەرانبەر یانەیا (زەورا) بوو، ئەڤ یانەیا كو ئەوا د ناڤ چارچووڤەیێ هەڤڕكیێن گەڕا 31ێ ژ خولا ستێرێن ئیراقێ یا فوتبۆلێ دا بێ گۆل ب دووماهی هاتی.
زێدەتر ناڤهاتی گۆت: ل دەستپێكێ سوپاسییا ڕاهێنەرێ پێشتری خوە كر كو ئەو پێنگاڤێن مەزن بۆ پێشكەفتنا تیمێ هاڤێژتی و گۆت: شوون تبلێن ڕاهێنەری بۆ گەهشتنا تیمێ ل رێزێن پێشیێ دیارن، یارییا ڤێ گەڕێ بەرانبەر (زەورا) ب سانەهی نەبوو، ژبەركو ئێك ژ تیمێن مەزنە و هەڤڕكن ل سەر ناسناڤی و بەلگە ژی سەرێ لیستا خۆلێ یە، نە بەرهەڤبوونا جەماوەرێ مە د ناڤا یاریگەهێ دا كارتێكرنەكا خراب ل سەر ئاستێ تیمێ هەبوو، د نیڤا دویێ دا ئەم گەلەك د باش بووین لێ مە مفا دەلیڤەیێن خوە یێن گۆلكرنێ ژ دەستدان، د دەمەكێ كورت دا مە تیم وەرگرتییە و دڤێت گیان و دەرۆنێ تیمێ ڤەگەڕینن، تایبەت پشتی ئەوان ئەنجامێن بەری نوكە یێن خراب، خالەك د كاودانێن نوكە یێن هەستیار دا باشە و ڕژدین بۆ یاریێن بهێت هێز و زاخا تیما زاخۆ ڤەگەڕینن ب هاریكارییا كادرێ ڕاهێنانێ، كارگێریێ، جەماوەری و هەموو یاریزانان.
بۆ زانین تیما فوتبۆلا یانەیا زاخۆ 54 خال كۆمكرینە ژ سەرجەمێ 15 سەركەفتن و نەهـ وەكهەڤی و حەفت خوسارەتییان، یاریزانێ وێ یێ بەرازیلی (گۆستاڤۆ) كو ل سەر لیستا گۆلكەرێن خولێ ب تۆماركرنا 16 گۆلان ل رێزبەندییا دویێ دهێت.
قەیس وەیس:
كوڕێ باژێرێ سێمێلێ و دادڤانێ نێڤدەولەتی بۆ یارییا تایكواندۆیێ (شڤان لەزگین) ژبەر ئاست و شیانێن وی ئەركێ بڕێڤەبرنا یارییا فینالا قارەمانییا ئاسیا ل سەر ئاستێ ژیێن جودا پێ هاتە كرن كو دبیتە ئێكەم دادڤانێ كوردستانێ ڤێ ئەركی بڕێڤە دبەت، د هەڤڕكیێن قارەمانیێ دا ئەوا ل ئەینییا بۆری وەلاتێ چینێ مێڤاندارییا وێ كر تێدا 12 وەلاتێن ئاستێ نایابا پشكداری كربوون.
ل دۆر ڤێ قارەمانیێ (شڤان لەزگینی) د دیدارەكا تایبەت دا بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ گۆت:
پی خوەشحالم ب سەركەفتیانە شیاییم وەكو ئێك ژ دادڤانێن سەرەكی د ناڤ قارەمانیێ دا ئەركێ خوە بڕێڤەببەم ئەوا بۆ ئاستێن جودا ل وەلاتێ چینێ هاتبوو كرن كو دبیتە سالا دویێ ل دووڤ ئێك فدراسیۆنا تایكواندۆییا ئاسیا پشتبەستنێ ل سەر من بكەت وەكو دادڤانەكێ باوەرپێكری، ب سەركەفتیانە شیام چەند یارییان بڕێڤە ببەم و یێن ژ هەموویان گرنگتر د قۆناغا پێش دووماهیێ دا د ناڤبەرا هەلبژارتیێ كازاخستان و ئۆزپاكستانێ دا، دیسا یا پێ كەیفخوەش و دیرۆك بڕێڤەبرنا یارییا دووماهیێ د ناڤبەرا هەلبژارتیێ چینێ و تایلەندێ، ئەڤە ژی دیرۆكە نە بتنێ بۆ من بەلكو وەكو ئێكەم دادڤانێ كوردستانی یاریێن فینالێ بڕێڤەببەت.
ژ لایەكێ دوی ڤە ناڤهاتی گۆت: پشتی ب دووماهیهاتنا قارەمانیێ ب نڤێسارەكا سوپاسیێ و دەستخوەشیێ و ڕازیبوونێ فدراسیۆنا تایكواندۆیا ئاسیا رێز ل من گرت، پێنەڤێت ئەڤ چەندە ژی ب سانەهی نینە بۆ هەر دادڤانەكی و پشتی ماندیبوونەكا درێژ وەرگرتنا باوەریێ ژی ب سانەهی نەبوو، شانازیێ پێ دبەم دادڤانەكێ كوردستانی بم نوونەراتیا كوردستانێ و ئیراقێ د ڤێ قارەمانیێ دا بكەم كو دهاتە هژمارتن ئێك ژ هێزتر قارەمانی ل سەر ئاستێ ئاسیا.
(شڤان لەزگینی) مزگینیەكا دی وەرگرتییە و گۆت: پشتی ب دووماهی هاتنا قارەمانیێ وەكو مزگینیەك بۆ مە ل بەر دەستە، ئەو ژی ل سەر ئاستێ لاوان دێ ئەركێ بڕێڤەبرنا قارەمانییا ئاسیا ژی كەم ئەوا بڕیارە هەر د ئەڤ سالە دا بهێتەكرن و وەلاتێ مالیزییا مێڤاندارییا وێ بكەت، بۆ ڤێ قارەمانیێ دێ بەرنامەكێ تایبەت ژبۆ پشكدارییەكا سەرفەراز و سەركەفتی هەبیت و بەردەوام ببمە جهێ ڕازیبوونا فدراسیۆنا تایكواندۆییا ئاسیا هەتا بگەهمە یێن دەولەتی، لێ هیڤییا من ئەوە بەرپرسێن وەرزشی و پارێزگارێ دهۆكێ وەكو هەرجار پشتەڤانییا خوە بۆ مە وەكو تاكە دادڤانێ پارێزگەهێ و كوردستانی د ناڤ قارەمانیێن نێڤدەولەتی دا.
سەرۆك بارزانی ل سەلاحەدین پێشوازی ل هەژمارەكا ئەندامێن جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژ پارێزگەها نەینەوا كر.
د دیدارەكێدا دانوستاندن ل دۆر بارودۆخێ پارێزگەها نەینەوا و رەوشا هەڤوەلاتییان و پرۆسەیا ئاڤەدانكرنێ ل نەینەوا هاتە كرن و دوپاتی ل هەماهەنگیێ د ناڤبەرا ئالیێن سیاسیدا بۆ دەربازكرنا كێشە و ئاستەنگێن وێ پارێزگەهێ، هاتە كرن.
نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ و مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ب هەلكەفتا جەژنا جیهانییا پالەیان دو پەیام جودا بەلاڤزكرن.
سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ د پەیاما خوە دا، گۆت» رەنج و وەستییانا وان د ئاڤەدانكرن و پشكدارییا كارا و بنەڕەتی د پێشئێخستن و گەشەكرنا وەلاتیدا، بلند د هەلسەنگینم».
گۆت ژی» دوپاتیێ ل پشتەڤانییا هەموو مافێن پالەیان و داخوازیێن وان یێن رەوا ل هەرێما كوردستانێ دكەین، هەروەسا پێداگیریێ ل سەر پێدڤییا دابینكرنا ژینگەهەكا ئارام یا كاری و ب دەستڤەئینانا دادپەروەریێ د دەلیڤەیێن كاری و رێكخستنا پەیوەندیێ د ناڤبەرا پالەیان و خودانكاران دكەین ل سەر بنەمایەكی كو مافێ پالەیان بهێتە پاراستن وژیار و ژیانا وان مسۆگەر بكەت».
ئاماژەكر ژی» هەموو وان پالەیان دئینینە بیرا خوە كو ل دەمێ كاری گیانێ خوە ژ دەستدای و دوپات دكەین كو دڤێت ئالیێن پەیوەندیدار چاڤدێرییا خێزانێن وان بكەن و پشتەڤانی و هاریكاری بۆ بهێتە دابینكرن».
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د پەیاما خوەدا گۆت» من رێزەكا مەزن بۆ وەستییان و ئەرك و پشكدارییا كارا یا پالەیێن كوردستانێ د پرۆسەیا ئاڤەدانكرن و گەشەپێدان و دانانا ژێرخانەیا ئابوورییا هەرێما كوردستانێدا یا هەی».
مەسرور بارزانی دیاركر ژی» حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، ل سالێن بۆری، بزاڤێن مەزن كرینە و كاركریە ژ پێخەمەت باشتركرنا رەوشا ژیارا پالەیان و پاراستنا مافێن وان و پێگیرییا خوە ب داكۆكیكرن و دابینكرنا مافێن پالەیان ژ روویێ ساخلەمی و سەلامەتییا پیشەیی و مافێن قانوونی و باشتركرنا رەوشا كاركرنا وان دوپات دكەین».
جڤاتا وەزیران ل هەرێما كوردستانێ راكەهاند: حوكمەتا هەرێما كوردستانێ پێگیریێن خوە بۆ هەر چ زوو دەستپێكرنا هنارتنا پەترۆلا هەرێمێ ب تمامی بجهئینایە.
جڤاتا وەزیرێن هەرێما كوردستانێ ل دووماهی كۆمبوونا خوە ب سەرپەرشتییا مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ب بەرهەڤبوونا قوباد تالەبانی، جێگرێ سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ، كەمال محەمەد سالح، وەزیرێ سامانێن سروشتی ب وەكالەت، دووماهی پێشهاتێن پەیوەندیدار ب دانوستاندنێن تایبەت ب دەستپێكرنا هنارتنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ ل سەر بنەمایێ قانوونا راستڤەكرنا ئێكێ یا قانوونا بودجەیا كشتییا ئیراقا فیدرال و ئەنجامێ كۆمبوونا هەردو حوكمەتێن هەرێمێ وفیدرال و كۆمبوونا هەڤپشك یا حوكمەتا هەرێمێ و كۆمپانیێن پەترۆلی بەرچاڤكر.
وەزیرێ سامانێن سروشتی ب وەكالەت د راپۆرتەكێدا رۆهنكر كو وەزارەتێ ئەو چەندا پەیوەندی ب حوكمەتا هەرێمێ ڤە هەبیت، پێگیریێن خوە ب تمامی یێن بجهئیناین ب ئاراستەیا هەر چ زوو دەستپێكرنا هنارتنا پەترۆلا هەرێمێ و دانانا داهاتێ وێ د گەنجینەیا گشتییا فیدرالیدا، ژ ڤی رووی ژی ڤە هیچ ئاستەنگەك ژئالیێ هەرێما كوردستانێڤە نینە بۆ دەستپێكرنا هنارتنا پەترۆلا هەرێمێ.
پاشی هەر ئێك ژ ئومێد سەباح، سەرۆكێ دیوانا جڤاتا وەزیرێن هەرێما كوردستانێ و ئامانج رەحیم، سكرتێرێ جڤاتا وەزیران، هووردەكاریێن تەوەرێن دانوستاندنێن د ناڤبەرا پەیوەندیدار ل سەر ئاستێ حوكمەتا فیدرال و حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و كۆمپانیێن پەترۆلی بەرچاڤكرن و ئاماژە ب وان بڕگەیێن دانوستاندنان هاتە كرن كو پێشڤەچوونەكا باش ب خوەڤە دیتییە و بزاڤ د بەردەوامن بۆ ئێكلاكرنا ئەو تەوەرێن ماین و پەیوەندیدارن ب كۆمپانیێن پەترۆلێ ڤە.
جڤاتا وەزیرێن هەرێمێ هەلوەستێ نەگهۆڕ یێ خوە بۆ پشتەڤانییا دانوستاندنان د ناڤبەرا هەردو وەزارەتێن پەترۆلا ئیراقی و سامانێن سروشتی یا هەرێمێ دوپاتكر بۆ هەر چ زوو دەستپێكرنا هنارتنا پەترۆلێ.
هەڤدەم جڤاتا وەزیران داخواز ژ وەزارەتا سامانێن سروشتی و وەزارەتا پەترۆلا فیدرال و كۆمپانیێن پەترۆلێ و كۆمپانییا (سۆمۆ) كر، د هەماهەنگیێ و دانوستاندناندا د بەردەوامن بن بۆ وێ چەندێ د زووترین دەمدا، بابەت بهێنە ئێكلاكرن و بگەهنە رێككەفتنێ و دەست ب هنارتنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ بكەن بۆ وێ چەندێ ئێدی زیانێن دارایی نەگەهنە گەنجینەیا گشتی كو دەهان ملیار دۆلار دەرباز كرینە.
دیدار/ دلۆڤان ئاكرەیی
ئەندامێ مەكتەبا سیاسی و بەرپرسێ مەكتەبا رێكخستنا پارێزگەها كەركووك- گەرمیان یا پارتی دیموكراتی كوردستان، هیوا ئەحمەد ل دۆر دووماهی ئەنجامێن دانوستاندنێن پارتی ل گەل ئالیێن سیاسی بۆ پێكئینانا كابینەیا دەهێ یا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بۆ رۆژنامەیا (ئەڤرۆ) گۆت»دانوستاندن د ناڤبەرا شاندێن سیاسی و تەكنیكی یێن پارتی و ئێكەتیێ د بەردەوامن و پێنگاڤێن باش یێن هاتینە هاڤێتن و بەرنامەیەكێ باش بۆ پێكئینان و رێڤەبرنا كابینەیا نوو یا حوكمەتێ هاتییە بەرهەڤكرن و ستراتیژییەكا هەڤپشك بۆ حوكمەتێ هاتییە دارێشتن وەكو چەوانییا رێڤەبرنا حوكمەتەكا سەرانسەری و ئایدۆلۆژییا وێ و پاشەرۆژا وێ كو هەتا نوكە زێدەتری90% كارێن وێ ب رێڤەچووینە و بتنێ كار ل سەر بەلاڤكرنا پۆستان دهێتە كرن و د هندەك خالێن وێدا گەهشتینە رێككەڤتنێ بتنێ كار ل سەر هووردەكارییێن وێ مایە و ل دەمەكێ نێزیك دێ رێككەڤتنا دووماهییێ هێتە كرن».
سەبارت داخوازی و مەرجێن ئالیان بۆ پشكداریكرنێ د كابینەیا نوودا، هیوا ئەحمەد گۆت»د هەموو دانوستاندناندا هەر دو ئالیێن دانوستاندنكار نەك ب تنێ پارتی و ئێكەتی بەلكو د دانوستاندنێن د ناڤبەرا دو وەلاتاندا ژی دەستپێكێ پۆست و داخوازییێن مەزن دهێنە كرن و پاشی داخوازی كێمتر دبن و بۆ پێكئینانا حوكمەتا نوو یا هەرێمێ ژی ئەنجامێن هەلبژارتنان بوویە پیڤەر كو ل دووڤ وان ئەنجامان رەفتار بهێتە كرن و ب گۆڕەی وان ئەنجامان پارتی هێزا ئێكێیە كو پترییا دەنگان ب دەستخستینە لەوما پارتی داخوازا هەر دو پۆستێن سەرۆكێ هەرێمێ و سەرۆكێ حوكمەتێ دكەت و ڤان هەر دو پۆستان ب مافێ خوە یێ رەوا و خەلكێ كوردستانێ دزانیت، ئێكەتی نیشتیمانی كوردستانێ ژی گەهشتییە وێ باوەریێ كو پۆستێن ئاست بلند دێ بۆ سەركەفتییێ ئێكێ بن ئەوژی پارتی دیموكراتی كوردستانە».
ل دۆر داخوازییا پارتی بۆ وەرگرتنا پۆستان دیاركر» د راستیدا هەموو پارت و ئالیێن سیاسی ل هەرێمێ خودان پێگەه ودەنگ و قەبارەیێ خوە نە و پارتی دیموكراتی كوردستان ب رێزڤە دنێریتە قەبارە و رێكخستنا هەموویان بەلێ خەلكێ كوردستانێ ب رێكا دەنگێن خوە و هەلبژارتنا پارتی بەرپرسیارەتییا دئێخیتە سەر ملێ وێ و پارتی ژی نەچارە زوورترین پۆستان بۆ زێدەتر خزمەتكرنا وەلاتییان، داخواز بكەت و وەربگریت».
سەبارەت بەربژارێن پارتی بۆ هەردو پۆستێن سەرۆكێ هەرێمێ و سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ، وی ئەندامێ مەكتەبا سیاسییا پارتی رۆهنكر» نێچیرڤان بارزانی كو خودان ئەزموونەكا باش یا حوكمرانیێیە وچەندیێن سالان سەرۆك حوكمەتا هەرێمێ بوویە و پاشی پوستێ سەرۆكێ هەرێمێ وەرگرتییە و پترییا پارت و ئالیێن سیاسی ژ كارێ وی رازیبووینە، هەروەسا مەسرور بارزانی كو كەسەكێ دەولەتمەدار و خودان ئیرادە و سیستەمێ خوە یێ تایبەتە و دقۆناغا بۆریدا سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ بوویە، كەسەكێ سەركەفتی بوویە د پۆستێ خوەدا لەوما هەر دو بەربژارێن پارتی دێ نێچیرڤان بارزانی و مەسرور بارزانی بن بۆ پوستێن سەرۆكێ هەرێمێ و سەرۆكێ حوكمەتا نوو یا هەرێمێ».
سەبارەت ژڤانێ پێكئینانا كابینەیا نوو یا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ئاشكرا كر» كار و بزاف دهێنە كرن ل دەمەكێ نێزیك كابینەیا نوو یا حوكمەتا هەرێمێ بهێتە پێكئینان و ئەو سۆزێن مە داینە خەلكی بهێنە بجهئینان و خەلك بێ هیڤی نەبیت و داخوازێ ژ ئێكەتی نیشتیمانی كوردستان دكەم د هەمان ئاستێ بەرپرسیارەتییێدا بیت دا زێدەتر خەلك چاڤەرێ نەبیت».
دیاكر ژی» وەك پارتی مە پێخوەشە هەموو ئالیێن دی ژی پشكدارییێ د كابینەیا نوو یا حوكمەتێدا بكەن بەلێ هندەك ژوان پشكدار نابن و یێن دی ژی مەرجێن مەزن یێن هەین و هەتا نوكە پارتی و ئێكەتی و هندەك ئالیێن دی د دێ پشكداریێ د پێكئینانا حوكمەتا نوو دا كەن و دبیت پارتی ژ پشكا خوە هندەك پۆستان بدەتە هندەك ئالیێن دی كو پارتی بەری نوكە ژی ئەڤ چەندە كرییە و پارتی حزبەكا ڤەكری و بەرفرەهەیە و دخوازیت هەموو ئالی د حوكمەتێدا پشكداربن چونكە كوردستان وەلاتێ مە هەموویانە و ب مە هەموویانڤە یا جوانە و ئارمانجا پارتی پێكئینانا حوكمەتەكا بنكە فراوانە لەوما شاندێ دانوستاندنكارێ پارتی سەرەدانا هەموو ئالیێن سیاسی كریە یێن كورسی هەی و یێن چو كورسی ژی نەبن بۆ وێ چەندێ هەڤسەنگی بهێتە راگرتن بۆ بڕێڤەبرنا كوردستانێ».
نيشاندان