سەرۆك بارزانی و مەزلۆم عەبدی دوپاتكر كو پێدڤییە د پێنگاڤێن داهاتی د پرۆسەیا سیاسی یا سووریێ دا هەلوەستێ كوردی ئێك بیت.
بارەگەهێ بارزانی د بەیاننامكەیەكێدا بەلاڤكر» ل رۆژا چارشەمبی 12 ئادارا 2025، د پەیوەندییەكا تەلەفۆنیدا د ناڤبەرا سەرۆك مەسعود بارزانی و مەزلۆم عەبدی، فەرماندەیێ گشتیێ هێزێن سووریا دیموكرات (هەسەدە)، رەوشا سیاسی و دووماهی گورانكاریێن سووریێ هاتە كەنگەشەكرن».
بارەگەهێ بارزانی ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر» د وێ پەیوەندییا تەلەفۆنیدا مەزلۆم عەبدی هووردەكاری و دەرئەنجامێ سەرەدانا خوە بۆ دیمەشقێ و تێكگەهشتنا وان ل گەل حوكمەتا سووریێ بۆ سەرۆك بارزانی شرۆڤەكر».
د بەیاننامەیا بارەگەهێ بارزانی دا هاتیە ژی» هەر د وێ پەیوەندییا تەلەفۆنیدا دوپاتی ل سەر وێ چەندێ هاتە كرن كو پشتەڤانی ل هەر پێنگاڤەكێ بهێتە كرن كو ببیتە ئەگەرێ ئاشتیێ و ئارامیێ ل سووریێ و هەروەسا ئەو چەندە ژی هاتە دوپاتكرن، پێدڤییە ل پێنگاڤێن داهاتی د پرۆسەیا سیاسی یا سووری دا هەلوەستێ كوردی ئێك بیت».

دوهی چارشەمبی 12 ئادارا 2025، ب سەرپەرشتییا مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و ب بەرهەڤبوونا قوباد تالەبانی، جێگرێ سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ، جڤاتا وەزیرێن هەرێما كوردستانێ كۆمبوو.
ب گۆڕەی پشكەكا بەیاننامەیا حوكمەتا هەرێمێ» ل دەستپێكا كۆمبوونێ، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ ب ناڤێ جڤاتا وەزیران، وەزارەتا دارایی و ئابووری راسپارد بۆ بەرهەڤكرنا خشتەیێ بەلاڤكرنا مووچێ مەها شواتێ یێ فەرمانبەرێن هەرێمێ پشتی كو ل رۆژا 12 ئادارێ گۆژمەیێ 958 ملیار دیناران وەكو مووچێ مەها شواتێ چوویە سەر هەژمارا وەزارەتا دارایی و ئابووری ل هەرێما كوردستانێ و بڕیار هاتە دان ل رۆژا پێنجشەمبی 13 ئادارێ دەست ب بەلاڤكرنا مووچەی بهێتە كرن. د هەمان دەمدا هەموو وەزارەت و دەزگەهێن حكومی هاتنە راسپاردن ب لەز لیستا مەها ئادارێ بەرهەڤ بكەن بۆ وێ چەندێ بۆ وەزارەتا داراییا فیدرال بهێتە هنارتن، بۆ مەزاختنا مووچێ مەها ئادارێ بەری بێهنڤەدانێن جەژنا رەمەزانا پیرۆز».
ئەڤە د دەمەكی دایە وەزارەتا دارایی و ئابووری ل هەرێما كوردستانێ د بەیاننامەیەكێدا ئاماژە ب وێ چەندێ كر، پشتی دو حەفتییان ژ كۆمبوونێن بەردەوام د ناڤبەرا تیما تەكنیكی یا وەزارتا داراییا حوكمەتا فیدرال و وەزارەتا دارایی و ئابووری ل هەرێما كوردستانێ، دوهی چارشەمبی 12/3/2025، گۆژمەیێ 957 ملیار و 925 ملیۆن و 880 هزار و 78 دینار وەكو تەمویلا مووچێ مەها شواتێ یێ فەرمانبەر و مووچەخۆرێن هەرێمێ چوو سەر هەژمارا بانكییا وەزارەتا دارایی و ئابووری ل هەرێما كوردستانێ ل لقێ هەولێرێ یێ بانكا ناڤەندییا ئیراقی.
وەزارەتا دارایی و ئابووری دیاركر ژی» ئەو پارەیێ وەزارەتا داراییا ئیراقێ بۆ مووچێ مەها شواتێ یێ فەرمانبەر و مووچەخۆرێن هەرێما كوردستانێ هنارتی، هەمان ئەو گۆژمە بوو كو ژ ئالیێ وەزارەتا دارایی و ئابووری ل هەرێما كوردستانێ بۆ مووچێ وێ مەهێ داخوازكری و بێی هیچ لێبڕینەكێ هاتە مەزاختن».
وەزارەتا دارایی و ئابووری ئەوژی بەرچاڤكر، ل رۆژا پێنجشەمبی 13/3/2025 دێ دەست ب بەلاڤكرنا مووچێ مەها شواتێ یێ فەرمانبەر و مووچەخۆرێن هەرێما كوردستانێ هێتە كرن و د چەند رۆژێن كێمدا مووچێ هەموو فەرمانبەر و مووچەخۆران دێ هێتە بەلاڤكرن.
وەزارەتا دارایی و ئابووری ئاماژەكر ژی كو ل گەل هەموو وەزارەت و دەستە و سەرۆكایەتییان ل سەر هێلن بۆ وێ چەندێ ل حەفتییا داهاتی، لیستا مووچێ مەها ئادارێ بۆ وەزارەتا داراییا حوكمەتا فیدرال بهێنە هنارتن.

هەولێر، قائید میرۆ

دانوستاندن د بەردەوامن بۆ دەستپێكرنا هنارتنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ بۆ دەرڤە و جێگرێ سەرۆكێ لیژنا پەترۆل و غازێ ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژی ئاشكراكر، ل نێزیك دێ پەترۆلا هەرێما كوردستانێ بۆ بازاڕێن جیهانێ هێتە هنارتن، هەروەسا بسپۆرەكێ ئابووری ژی دبێژیت، هنارتنا پەترۆلێ دێ كاریگەری ل سەر پەیداكرنا داهاتی بۆ ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ هەبیت.
د. سەباح سوبحی، جێگرێ سەرۆكێ لیژنا پەترۆل و غازێ ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ بۆ رۆژنامەیا (ئەڤرۆ) دیاركر» ئاستەنگ ل هەمبەر هنارتنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ نەماینە، بەلێ تنێ مایە گەرەنتی بۆ كۆمپانیێن پەترۆلێ بهێتەدان و تنێ ئێك نڤیسار پێدڤییە هەتا كۆمپانیێن وەبەرهێنانێ د كێلگەهێن پەترۆلا هەرێما كوردستانێدا دكەن پشتڕاستبن و دەست ب هنارتنا پەترۆلێ بهێتەكرن، چونكە كۆمپانیێن ل كەرتێ پەترۆلێ ل هەرێما كوردستانێ كار دكەن دو داخوازی یێن هەین یا ئێكێ، گەرەنتی هەبیت ئەو 16 دۆلارێن كریا دەرئینانا پەترۆلێ بهێنە زامنكرن و حوكمەتا ئیراقێ گیرۆ نەكەت، هەروەسا قەرێ بەری نوكە یێ كۆمپانییان بهێتە ئێكلاكرن، هەكە ئەو دو خالە بهێنە چارەسەركرن دێ ئێكسەر پرۆسەیا هنارتنا پەترۆلێ بڕێڤەچیت و ئەز باوەرم هند نەمایە و ل نێزیك دێ پرۆسەیا هنارتنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ هێتە دەستپێكرن».
جێگرێ سەرۆكێ لیژنا پەترۆل و غازێ ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ئاماژەكر» پشتی دەرچوونا بڕیارا دادگەها فیدڕالی ل دۆر پەترۆلا هەرێما كوردستانێ، هنارتنا پەترۆلێ چو پەیوەندییەك ب هنارتنا مووچێ فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ ڤە نینە، لێ پشتی چوونا پەترۆلێ دێ پشكا هەرێمێ هێتە دیاركرن و مەزاختن، رێككەفتن هاتیەكرن دێ گرێبەستان دەنە حوكمەتا ئیراقێ، ئەوژی پشتی كۆمبوونا وەزارەتا پەترۆلا ئیراقێ و كۆمپانیێن كەرتێ پەترۆلێ، بەلێ دڤێت هەماهەنگی دگەل حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ژی هەبیت و ئالیێ نێڤدەولەتی ژی پشكدار ببیت».
ژ ئالیێ خوەڤە، د. ئدریس رەمەزان، پسپۆرێ ئابووری بۆ رۆژنامەیا (ئەڤرۆ) گۆت» پەترۆل ژێدەرێ سەرەكیێ داهاتێ هەرێما كوردستانێ و ئیراقێیە، لەوڕاژی هنارتنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ دێ كاریگەری ل سەر داهاتێ هەرێما كوردستانێ هەبیت، هەتا دێ كاریگەری ل سەر داهاتێ ئیراقێ ژی هەبیت، دەستپێكرنا هنارتنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ ڤێجارێ دێ بیتە ئەگەرێ پشتەڤانییا قانوونی ژی، چونكە بەری نوكە بەغدا رێگربوو ل هنارتنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ و سكالا تۆماركربوو، بەلێ نوكە دادگەها فیدڕالی بڕیاردایە و حوكمەتا ئیراقێ ژی رازیبوونا خوە دیاركریە بۆ هنارتنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ، چونكە ئیراقێ دیت پشتی راگرتنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ بۆ دەرڤە كاریگەری ل سەر كێمبوونا داهاتێ ئیراقێ پەیداكریە، ب دیتنا من پەترۆلا هەرێما كوردستانێ بهێتە هنارتن دی مفا بۆ ئیراقێ ژی هەبیت ئەو كورتئینانا هەی تژی بكەت، هەرێما كوردستانێ دێ ڤێجارێ ب فەرمی چیتە سەر نەخشەیێ وزەیا جیهانی و دێ كاریگەری ل سەر پێگەهێ هەرێما كوردستانێ هەبیت، چونكە دێ هەرێم بیتە هەڤڕكا وەلاتێن بەرهەمێ پەترۆلێ هەی ل جیهانێ».

د چارچۆڤەیێ سەرەدانا شاندێ پارتی دیموكراتی كوردستان ب سەرۆكایەتییا د. هێمن هەورامی، ئەندامێ مەكتەبا سیاسی بۆ وەلاتێ چینێ، چەندین كۆمبوونێن دی ئەنجامدان، ل دەستپێكێ ل گەل رێڤەبەرێ كاروبارێن رۆژئاڤایێ ئاسیا و رۆژهەلاتا ناڤیت و باكوورێ ئەفریقیا ل حزبا كۆمۆنیستا چینی كۆمبوو.
شاندێ پارتی دیموكراتی كوردستان كۆمبوونەكا هەمە لایەنە ل گەل (یو وی) رێڤەبەرێ كاروبارێن رۆژئاڤایێ ئاسیا و رۆژهەلاتا ناڤین و باكوورێ ئەفریقیا ل حزبا كۆمۆنیستا چینی و تیما تایبەت ب ئیراقێ و ئیرانێ و دەڤەرا كەنداڤی ڤە ل بارەگەهێ سەرەكیێ پەیوەندیێن دەرڤە یێ حزبا كۆمۆنیستا چینی، ئەنجامدا.
ل دەستپێكی ( یو وی)، ب هووری هەلوەستێ حزبا كۆمۆنیستا چینی و حوكمەتا چینی بەرامبەر پارتی دیموكراتی كوردستان و هەرێما كوردستانێ راگەهاند و دیاركر كو ب گرنگیڤە دنێرنە پەیوەندیێن خوە ل گەل پارتی و پێگەهێ سیاسی و جەماوەریێ پارتی و كاریگەرییا وێ یا مەزن ل سەر سیاسەت و بڕیارێن هەرێما كوردستانێ و هەڤكێشەیێن ئیراقێ و دەڤەرێ بلند هەلسەنگاند.
هەروەسا خواستا وەلاتێ خوە بۆ باشتركرنا پەیوەندییان و پێشڤەبرنا زێدەتر یا هەمەلایەنە ل گەل پارتی و هەرێما كوردستانێ ژ ئەولەویەتا كارێ حزبا خوە دانا و راگەهاند: شاندێ بلند یێ پارتی ئیكەم حزبا ئیراقییە ل سالا نوو دا كو ب فەرمی بۆ چینێ دهێتە ڤەخواندن و ئەڤە ژی بەلگەیە ل سەر گرنگییا پارتی ل دەف چینێ.
ژ ئالیێ خوەڤە د.هێمن هەورامی، ئەندامێ مەكتەبا سیاسی یا پارتی سەرەرای سوپاسییا گەرم یا پارتی و ئەندامێن شاندی ڤەخواندنا شاندی بۆ سەرەدانا چینێ و بۆ وێ پێشوازییا گەرم، ل سەر هەموو هەڤكێشەیێن ناڤخوەیی یێن هەرێمێ و دەلیڤەیێن وەبەرئێنانا كۆمپانیێن چینی و رەوشا سیاسی و ئەمنی و ئابووری یا ئیراقێ و پرسا سووریێ و رەوشا ئاشتیێ ل توركیا و هەڤكێشەیێن گشتی یێن دەڤەرێ، بۆچوون و سەرنجێن پارتی ب هووری بۆ شەرۆڤەكر.
پاشی شاندێ پارتی دیموكراتی كوردستان بۆ وەلاتێ چینێ ل پەكینا پایتەختا وی وەلاتی ل گەل (د. جین شین) بریكارێ وەزیرێ كاروبارێن دەرڤە یێ چینی كۆمبوو.
بریكارێ وەزیرێ دەرڤەیێ چینی خوەشحالییا خوە بۆ دیدارێ دیاركر و باس ل هەلوەست و سیاسەتا چینێ بەرامبەر هەرێما كوردستانێ ب گشتی و پارتی دیموكراتی كوردستان ب تایبەتی كر و راگەهاند كو حزب كۆمۆنیستا چینی و حوكمەتا چینی ب گرنگی دنێرنە رۆل و پێگەهێ پارتی و هەرێما كوردستانێ د ناڤ هەڤكێشەیێن سیاسی و ئەمنی و ئابووری یێن ئیراقێ و دەڤەرا رۆژهەلاتا ناڤین و ڤەخواندنا شاندەكێ بەرفرهە یێ پارتی دیموكراتی كوردستان وەكو ئێكەمین شاندێ پارتێن كاریگەرێن دەڤەرا رۆژهەلاتا ناڤین و باكوورێ ئەفریقیا ئەنجامێ وێ گرنگیێ و رێزێ یە كو چین ب پارتی دیموكراتی كوردستان و هەرێما كوردستانێ ددەت.
د. هێمن هەورامی ب ناڤێ شاندێ پارتی، سلاڤ و رێزێن تایبەت یێن سەرۆك بارزانی ب رێكا بریكارێ وەزیرێ دەرڤەیێ چینی بۆ (شی جین پین) سەرۆكێ چینێ و سەركردایەتییا حزبا كۆمۆنیستا حوكمڕان ل وی وەلاتی هنارتن.
هەورامی ب هووری سیاسەت و هەلوەست و بۆچوونا پارتی ل سەر رەوشا سیاسی یا ناڤخوەیی، رەوشا ئیراقێ ژ روویێ ئەمنی و سیاسی و ئابووری، رەوشا سووریێ و پرۆسەیا ئاشتیێ و رۆلێ پارتی دیموكراتی كوردستان و سەرۆك بارزانی و هەڤكێشەیێن گشتی یێن دەڤەرێ و دەلیڤەیێن زێدەتر وەبەرئێنانا چینی ل هەرێما كوردستانێ وپەیوەندیێن كەلتووری د ناڤبەرا هەردو ئالییاندا رۆهنكر.