ئهڤرۆ نيوز، فاتما مزوورى:
ژيانا وهلاتيێن ئيرانێ پێش هاتنا حوكمێ كۆمارا ئيسلامى






ئهڤرۆنیۆز: ههرهین محهمهد:
رێڤهبهریا رهوشهنبیرى و هونهرى ل دهوكێ (گهنگهشهكا لێكولینێ) ل بارا مۆزیكا فولكلۆرى یا كرمانجى و ئێكهمین بزاڤ بۆ بنهجهكرنا ڤاڤارتێن بنگههى یێن ستران و گوڤهندێن كرمانجى ل هولا كونفرهنسان گێرا كو ماموستایێن زانكویێ نڤیسهرو دهنگبێژو بسپور بهرههڤ ببون و دێ بۆ ماوێ دو روژان یا بهردهوام بیت .
ئهڤرۆ نيوز:
پۆليسێن هاتنوچوونێ ل پارێزگهها دهۆكێ راگههاند كو دوهى درهنگى شهڤ ل سهر جادا بهردهرهش پرا حسێنيێ و د بوويهرهكا ترافيكێ دا دو كهسان گيانێ خوه ژ دهست دا.
رائيدێ مافپهروهر، ئازاد تاها، بهرپرسێ پۆليسێن هاتنوچوونێ ل پارێزگهها دهۆكێ د داخۆيانيهكێ دا بۆ ئهڤرۆ نيوز گۆت: “شڤێدى ل دهمژمێر 2:00ى شهڤ و ل سهر جادا بهردهرهش ل پرا حسێنيێ ترۆمبێلهكا مازدا تايبهت نيلى وهرگهريا و د ئهنجام دا ب مخابنى ڤه دو كهسان گيانێ خوه ژ دهست دا و كهسهك ژى ب گرانى بريندار بوو”.
ئهڤرونیۆز، ههرهین محهمهد:
ژبۆ رێزگرتن ل گیانێ پاكێ كوردێن ئێزدى ل باژێرێ میونشن كورهكا ماتهمینى هاته گێران بۆ رێزگرتن ل گیانێ پاكێ كوردێن ئێزدى وجینوسایدكرنا كوردێن ئێزدى ب بهشداربوونا ههلبهستڤانێ مهزن (د. بهدرخان سندى) و گهلهك كهسانێن رهوشهنبیر و ئهكادیمى، ههردڤێ رۆژێ دا د. بهدرخان سندێ ژبلى ههلبهستێن خوه یێ رهنگین بابهتهكێ خوه یێ دیروكى ل سهر فهرمانێن ب سهرێ كوردێن ئێزدى دا هاتین بهحسكر. ههروهسا ههردڤێ رۆژێ دا ههلبهستڤان(سابر سندى) ب دو هوزانا لسهر شنگالێ بهژدارببو .
ههژى گۆتنێ یه ئهڤ كوره هاتبو ئامادهكرن ژلایێ كومهلا كهلتورێ كوردى ل میونشن.
ئەڤرۆ نیوز:
ئەندازیارەکێ شارەزا کو سەرپەرشتیا 36 پران ل عیراقێ و چەندین پرۆژێن شوقا کریە، بەحسێ پلانا راکرنا تاخێن گەلی ھەتا بێسرێ دکەت و ئاشکرا کر ھەکە ببنە شوقە دێ بارسڤکیەکا مەزن بۆ حوکمەتێ و وەلاتیان دروست بیت و تێرا 25 سالان بۆ خەلکی دھۆکێ و جھێن ئاکنجیبوونێ ھەبن.
ئەندازیار حکمەت تەوفیق سەیدەڤایی بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دیار کر، ھەر ئاڤاھیەکێ دھێتە ئاڤاکرن ژیێ خوە ھەیە و ئاڤاھیێن کونکرێتی ھەتا 90 سالان ژی ژیێ خوە دبەن، دڤێت بەردەوام لیژنێن دووڤچوونێ ب سەلامەتی ھەبن و گەلەک جاران ئاڤاھی ھەنە، ل جھەکی ئاڤ دچیتە بن ئاڤاھی و ئەڤ ئاڤە دێ بیتە ئەگەر بەردەوام ئەو ئاڤ بچیتە بن وی ئاڤاھی، لێ نوکە دەستووردان بۆ ئاڤاکرنا ئاڤاھیان ناھێتە دان، ھەتا رازیبوونا رێڤەبەریا بەرەڤانیا باژێری نەھێتە وەرگرتن، دیسا رێنمایێن ژینگەھێ ژی ھەنە کو نابیت کارگەە ل ھەموو جھان بھێنەدانان و ئەڤە کومەکا رێنمانە ئاڤاھی ل سەر دھێتە ئاڤاکرن.
ئەندازیار حکمەت گۆت ژی: نوکە باژێرێ دھۆک ئاڤاھیێن جوان دھێنە ئاڤاکرن و خەلک گرنگیێ بدەتە تایبەتمەندیێ. ئەندازیارێ مەدەنی و ئەندازیارێ کەھرەبائی ھەتا رادەکێ باش گەھشتینە وێ باوەریێ کو ھەر تشتەک تایبەتمەندی یە و ئەڤە ژی ئێکە ژ کارێن باش و تشتێ شاش کێم دکەڤیتە تێدا، ب ڤی رەنگی و ھەر ئێک کارێ خوە ب دروستی ئەنجام د دەت، مە ئەندازیارێن باش ھەنە و ھیڤیخوازم خەلکی ھەر تشتەکی تایبەتمەندیا خوە وەربگریت و نە ھەر ئێک ھەموو تشتا بکەت.
عیراق کەڤن دا وەلاتەکێ زەنگینە و چاڤێ خەلکێ مە ل دو شیشکێن کێم نینە یان تەنەکێ چیمەنتویێ، ھەردەم دەمێ ئاڤاھیا ئاڤا دکەن دبێژن بلا زێدەبیت تشت کێم نەبیت و ھەردەم سلامەتی پتر دھێتە وەرگرتن، لەوما ب گشتی کوردستانێ دھۆکێ ژی رێژا سەلامەتیێ گەلەک ئاڤاھیێن مە دا ھەیە.
ئەندازیار حکمەت ئەو ژی گۆت: دەمێ کۆمپانیەکا تورکی ھاتی بۆ شقێن دابین دیزاین دانای گۆت: دڤێت ببنە ھەشت قات و ئەز رێڤەبەرێ پرۆژەی بووم، ل وی دەمی ئاڤاھیێ بلند ل دھۆکێ ب تنێ ئاڤاھیێ حەفت تەبەقێ بوو، مە بەرێ خوە دایێ ئەو زانستێ ئەو دبێژن مە ژی خواندیە و زانین ئەگەر بیتە دەە قات ژی چو مەترسی نینە و مە دو ئاڤاھی کرنە 11 قات ژی و ئەڤە بۆ ئێکەم ئاڤاھیێن بلند ل دھۆکێ پشتی حەفت تەبەقێ، ژیێ شوقان گەلەک و ھەتا 100 سالان ژی ژی دبەن.
گۆت ژی: ئاڤاکرنا شوقان ل پارێزگەھا دھۆک گەلەک یا سەرکەفتی بوو، خەلک ژی و حوکمەت ژی ھەردو دێ گەلەک مفایی ژێ وەرگرن، نوکە دێ بۆریەکا ئاڤێ بۆ ئاڤاھیەکێ مەزنێ شووقا بەری و پێشتر دڤێت تە بۆریەک بۆ 20 مالان کێشابا و دیسا جھێ چەندین جادە بھێنە دروستکرن حوکمەت دشێت ب تنێ ئەو جادێن دەردورێن ئاڤاھی دروست بکەت و ئەڤە ژی دێ کێم بیت.
ل دۆر گازندێن وەلاتیان ژ شوقان، ناڤبری گۆت: کێماسیێن مەزن ل شوقا نینن کو مەترسی ل سەر ھەرفینێ یان دەرزینە یان دێ کەڤیت، بەلکو ب تنێ دبیت بۆریەک کۆن بیت یان ھندەکا بۆ سێ تبلێن شووقێ، شوقا خوە نە وەرگرت، ھیڤیدارین خەلکێ مە ھاریکار بیت و ھەتا دانا قستان ژی و نە ب تنێ قەیرانێ پێشتر ژی گەلەک ب زحمەت و ھندی ھێجەت ھەبان قست نەدان، یین مۆچێن وان کێم بووین ئەم پشتەڤانین و ئەو مللەتێ مە نە، لێ ھندەک بازرکان و دەولەمەند وان ژی خوە ب ڤان ڤەگرتیە، ئەگەر ئەڤ شووقە نەبان ڤان کاودانان دا بارێ حوکمەتێ گەلەک گرانتر لێ ھێت و دیسا لڤینەک کەڤتە بزاڤا ئابووری ژی دەڤەرا مە.
ھەمان ئەندازیار گۆت: ئاخا دھۆک گەلەک یا ب ھێزە و ب کێر ئاڤاکرنا شوقان دھێت، پشتی ئوتێلا ریکسوس 21 قات، نوکە ھەڤالێن مە دو ئاڤاھیان یێ ئاڤا دکەن ل پشت نەخوشخانا ژدایک بوونێ ھەر ئاڤاھی 20 قات، دھۆک دەڤەرەکا چیایی یە ھندی ئاڤاھیێن بلند بھێنە دروستکرن دێ جوانی کەڤیتە باژێری.
ئەندازیار حکمەت تەوفیق دژیێ خوە دا سەرپەرشتیا 36 پران ل سەرانسەری عیراقێ کریە و گەلەکا ژی سەرپەرشتی ل سەر کریە و ل دووڤ دا ھاتیە ڤەگوھاستن و مەزنترین پرۆژێن مە کار سەرکری پرا کەلەکێ بوویە.
گۆت ژی: پرێن پارێزگەھا دھۆک گەلەک د باشن وەک قادا کوردستان و دیسا پشتەڤانی ھەبیت باژێرڤانیا دھۆک ژی پرۆژێن جوان بەر دەست ھەنە.
ل دۆر قەرەبالغا بازاری، ناڤبری گۆت: ب دیتنا من بازار ھەر وەک خوە بمینیت جوانە، لێَ پێدڤیە فەرمانگەە بھێنە دەرکرن دا قەرەبالغ کێم بیت و دیسا ترۆمبێلێن تەکسی ئەگەر ببنە جوت و کت و رۆژانە بھێنە گوھۆرین بۆ کارکرنێ دێ باشتر بیت.
ھەکە قەیران ب دووماھی بێت دبینم کار باش ل جەم حوکمەتێ ھەنە بکەفتە خزمەتا وەلاتیان دا و دیسا ھەتا نەە پران دھۆک پێدڤیە و ب دیتنا من دوریانا گەلی ھەتا دگەھیتە بێسرێ رابیت ببنە شووقە دێ بۆ حوکمەتێ ژی سڤک بیت و دێ جوانیەکێ ژی ئێخنە باژێری و دبینم ئەگەر ئەڤە دروست بیت ھەتا 25 سالێن دی تێرا خەلکێ دھۆکێ ھەیە.
ئەڤرۆ نیوز:
ماوەکە بەحسێ بابەتێ وەبەرھێنانێ ل یانا دھۆک دھیتەکرن کو یانە یا رابوی ب پێشکێشکرنا پروژەکێ مەزنێ وەبەرھێنانێ بو بەلێندەرەکێ و جاران ھاتیە گوت کو بابەت بدووماھیک ھاتیە و دێ دەست ب کاری ھێتەکرن لێ بوچ ھەتا نوکە ئەو پرۆژەیە نەھاتیە ئەنجام دان و ژلایەکێ دویڤە یانا زاخو بەحس ل نە پشتەڤانیا حکومەتا ھەرێمێ دکەتن و ھەروەسا دیاردکەن کو پشتەڤانیا وان وەکو یانێن دی ناھێتەکرن و دڤێن ئەگەرێ ڤێ چەندێ بزانن.
لێ لڤێ دووماھیێ بەحس ل بریارەکا حکومەتا ھەرێما کوردستانێ دھێتەکرن کو دێ ھەر یانەکا پشکدار د خولا عیراقێ دا کوژمێ ئێک ملیار دینار دەنێ بو وێ چەندێ لڤی وەرزی پشکداریێ د خولێ دا بکەن
دڤێ راپورتێ دا دێ ھەر تشتێ بەرزە و نە گوھلێبوی لسەر ڤان ھەر دو یانا ھێتە گوتن.
لدەستپێکێ ژێدەرەکی تایبەت بو رۆژناما ئەڤرۆ دیارکر کو بابەتێ وەبەرھێنانێ ل یانا دھۆک ھەتا رادەکێ مەزن ب دووماھی ھاتیە و یانێ کوژمێ ئێک ملیار دینار ژ بەلێندەری وەرگرتینە و نێزیکی 400 ملیون دیناران وەک دەینێن ئوتێل و خارنگەە و شوقان دایە و کوژمێ 600 ملیون دیناران لبەر دەست مایە بون ووکرنا ھەڤبەستا یاریکەرێن خوە.
زێدەتر ھەمان ژێدەر ئەو چەندە ژی دیارکر کو یانا دھوک داخوازا ژ بەلێندەری کریە کو کوژمێ 4 ملیار دینارێن دی دەینێن یانێ بدەت کو ئەڤ دەینە یێن سێ کەسانە کو بەری نوکە ل یانێ کارکریە و ئێک ژ وان خو ب خودانێ یانێ دزانی لێ بەرامبەر ڤێ چەندێ بەلێندەری نە رازیبوونا خوە دیارکریە و گوتیە کو نەشێت دەینێن وان کەسا بدەت.
ھەمان ژێدەر ئەو چەندە ژی دیارکریە کو دەنگوباسەکێ نەپشت راستکری یێ ھەی کو سەرۆکێ یانا دھوک ل گەل دو کەسێن دی یێن ناڤا کارگێریێ نیازا بجە ھێلانا یانێ ھەیە و دێ دەستا ژ کارێ خوە بەردەن لێ ھەتا نوکە ئەڤ بابەتە ئێکلانەبوویە، ئەوژی ژبەر ئەگەرێن یانێ و نە برێڤەچوونا کاری لێ دیارکر کو ئێک ژ ئەندامێن کارگێریا یانێ دەست ژ کاری بەردایە ژبەر وێ چەندێ ھیچ بابەت بو وی نەدھاتنە گوتن و ئاگەە ژ چو بابەتان نەبوو لەورا دەست ژ کارێ خوە بەردان.
ل دووماھیێ ھەمان ژێدەر ئەوێ نە خواستە ناڤێ وی بھێتە ئاشکرا کرن گوت : یاریزانێن یانا دھۆک زوربەیا وان ھەڤبەست بو ژ یانێن دی ھاتینە لێ کارگێری مەرجەکێ گران دانایە بەر یاریکەرێن خوە و ئەو مەرجە ژی ئەوە ھەر یاریزانێ بڤێت بچیتە یانەکادی پێدڤیە کوژمێ 50 ملیون دیناران بھایێ دەستبەردانا خوە بدەت و ھەروەسا کا وی یاریزانی چەند پارە ل یانا دھوک وەکو دەین ھەنە ئەو پارە ژی ناھێنە دان لەورا ژی پێلەکا نەرازیبوونێ دناڤا یاریزانا دا پەیدابوویە.
ژلایەکێ دووڤە یانا زاخو ژی ھەمان ئاریشەیێن یانا دھوک ھەنە لێ دبیت کارگێریا یانا زاخو شیابیت زێدەتر پارا پەیداکەت بو تیمێن خوە لێ دیار دکەن بو ڤی وەرزی ھەکە ھاریکاریا وان نە ھێتە کرن دێ بارێ وان گەلەک گران بیت و دێ یا ب زەحمەت بیت بشێن بەردەوامیێ بدەنە کارێ خوە.
لدور رەوشا یانا زاخو ئەندامێ کارگێریا یاان زاخو لوقمان کوچەر تایبەت بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گوت: راستە مە چەندین ھەڤبەست ئیمزاکرینە لێ رەوشا مە گەلەکا خرابە و مە نڤیسارەکا فەرمی ئاراستەی سەرۆک وەزیرێن حکومەتا ھەرێما کوردستانێ کریە و تێدا مە داخوازا ھاریکاریێ کریە چونکو ب راستی گەلەکا ب زەحمەتە ل ڤی وەرزی بێی ھاریکاریا حکومەتێ ئەم بشێین دبەردەوام بین و دێ رەوشا مە گەلەک خراب بیت لەورا ھیڤی دکەین حکومەت چاڤخشاندنەکێ د رەوشا یانا زاخو دا بکەت و ئەو یانا کو بو ماوێ ھەشت سالان بتنێ دو ملیار ژ حکومەتێ وەرگرتین و مە دشیا خوە ب وەبەرھێنانا خوە ب رێڤەببەین و مە بارێ حکومەتێ سڤک کربو لێ نوکە پشتی راوەستیانا وەبەرھێنانا مە و وەرگرتنا گەراجێ گومرکا ئیبراھیم خەلیل ژ یانێ بارێ مە گەلەکێ گران بووی و مەشیا چەندین سالان بێ حکومەت خوە ب رێڤەببەین لێ یانەکێ نەشیا بو سالەکێ بێی حکومەت خوە برێڤەببەت.
زێدەتر ناڤبری دیارکر کو یانا زاخو یانا جەماوەری یە و بریارا خوە ڤەکێشانێ نە ددەستێ کارگێریێ دایە بەلکو دێ جەماوەر بریارێ دەت و ھەر دەما زاخو خو ڤەکێشا دێ ئاریشێن مەزنتر پەیدابن و جەماور خوە بێدەنگ ناکەت لەورا ژی ئەم نە ل گەل ھەبوونا ئاریشاینە و مە باوەری ھەیە دێ حکومەت ئاریشێن مە چارەکەت بتنێ ھەتا بابەتێ مە یێ وەبەرھێنانێ دروست دبیتە ڤە و پشتی ھنگی مە چوو ھاریکاری نەڤێت.
ل دووماھیێ لوقمانی گوت: من دڤێت بزانم بوچ ھاریکاریا یانا زاخو ناھێتە کرن ؟؟ ما ئەم ژی نە خەلکێ دھوکێ نە و نە کوردین ؟؟ ھەکە ئەم خوە موحتاجی پارێزگارێ دھۆکێ نەکەین پا خوە موحاتجی کێ بکەین یان ھەکە ئەو ھاریکاریا مە نەکەت کی دێ ھاریکاریا مە کەت ؟؟ بلا د پشتراستبین کو پارێزگارێ چ پارێزگەھێن دی ناھێن پارا بدەتە یانا زاخو چونکو مە چ ماف لسەر وان نینە لەورا ھیڤی دکەین کو ئەو لێک نەتێگەھشتنا دناڤبەرا مە و بەرپرسێن پارێزگەھێ نەبیتە ئەگەرێ نە پشتەڤانیکرنا یانا زاخو چونکو یانا زاخو یا جەماوەری یە نە یا کارگێریێ یە.
ب بۆچونا من ئێكهتى نشتیمانى هاته ب كارئینان وهك ئالیهتا بجهئینانا پلانا پێگهۆرا گۆڕان ئهوا دژى پارتى هاتیه دارێژتن ! بۆچى؟ بێگومان دهمێ بهرهیهك دژى لایهنهكى بهێته دانان ژبۆ هندێ ژ سهنگ و دهستههلاتا وى بهێته كێمكرن دێ پهنا بۆ دارێژتنا پلانهكێ هێته برن و ئهو پلان دێ د بن چاڤدێریێ دا بیت حهتا دگههیته ئارمانجێن خوه و بهرامبهر ڤێ پلانێ دێ پلانا پێگهۆر ههبیت ئهگهر هات و هندهك بهربهست كهفتنه د رێكا پلانا سهرهكى دا یان ژى پلانا سهرهكى بۆ وان یێن چاڤدێریێ لێ دكهن دیار بوو كو نهشێت ئارمانجێن خوه بجه بینیت، ئێكسهر دێ پهنایێ بهنه بهر پلانا پێگهۆر، پلانا پێگهۆر ژى ههمان ئارمانج ههنه، لێ میكانزما كاركرنێ و بجهئینانا پلانێ جودایه.
یا رۆن و ئاشكرایه كو ئهگهرێ جودابوونا نهوشێروانى ژ ئێكهتیا نشتیمانى ژبهر رێكهفتنا ستراتیجى بۆ د ناڤبهرا پارتى و ئێكهتیێ دا، نهوشێروان خوازیارێ ههلوهشاندنا وێ رێكهفتنێ بوو یا د ناڤبهرا ههر دو لایهنێن سیاسیى دا كو مهرهمێن وى بجهـ بێن.
پشتى بریارا جودابوونێ دایى و تاقما خوه ب ناڤێ گۆڕان راگههاندى. تا سهر ههستیا سڤكاتى ب خهبات و قوربانیدان و بهرپرسێن ئێكهتیا نشتیمانى هاته كرن، ههر وهسا ب بێ بهرچاڤ وهرگرتنا هیچ بهایهكێ ئهخلاقى كار ل سهر بێ بهاكرنا شۆرهشێن كوردى و سڤكرنا پارتى دیموكراتى كوردستان هاته كرن ژ لایێ نهوشێروانى و تاقما وى ڤه، بهلێ نهشیا وهك پێدڤى پلانا خوه بمهشینیت و ژ ئارمانجێن خوه نێزیك ببیت، ههم دهمێ ئۆپۆزسیۆن و دهمێ هاتیه د ناڤ حكوومهتێ دا. ژبهر ڤێ یهكێ نهوشێروانى دهست ب پلانا خوه یا پێگهۆر كر كو مخابن لایهنهكێ وهكى یهنهكێ كو خودان سهربۆرهكا دوور و درێژا سیاسى بوویه ئالیهتا بجهئینانا پلانا پێگهۆرا نهوشێروانى و تاقما وى. بهلێ ئهڤ پلانا پێگهۆر ههر ژ سالا 2009ێ یا چوویه د ناڤ تهنهكا گلێشى دا. چونكه دهمێ نهوشێروانى گۆڕان راگههاندى خهلكهكێ زۆر یێ ئێكهتیێ چوونه پال تاقما وى ههر وهسا ئهو خهلكێ تۆره ژ لایهنێن دى ژى یێن سیاسى پهیوهندى ب رێزێن گۆڕان كر و تا وێ رادێ ركابهریا ئێكهتیێ كر كو ببیته پارتا دویێ د دهستههلاتا ههرێمێ دا. ژ بهر هندێ نهوشێروانى هزر كر كو ئێدى پێدڤى ب پلانا پێگهۆر نهما ههر زوو ههمى پرهنسیپێن ئهخلاقى و نهتهوهیى و ههڤالینى د ناڤبهرا خوه و ئێكهتیێ دا نههێلان. بهلێ پشتى خهلك ب درهوێن وى و پلانا وى یا دوژمنكارانه حهسیاین. رابوو دووباره ل پلانا خوه یا توزگرتى ڤهگهریاڤه و ژ تهنهكا گلێشى ئینا دهر و ئێكهتى دووباره پێ خاپاند. بهلێ ب بۆچوونا من ئهڤ رێكهفتنه ب تنێ حوبره ل سهر وهرهقێ و چ جارا ناچیته د وارێ بجهئینانێ دا.