ئهڤرۆ نيوز:
مهيدانێن خوهنيشاندهران ل بهغدا و پارێزگههێن باشوورێ عيراقێ نهرازبوونا خوه دياركر ل سهر بهربژاركرنا ناڤێ قوسهى سوههيل وهزيرێ خواندنا بلند بۆ پۆستێ سهرۆك وهزيرێن نوو يێ عيراقێ.
پشتى ل ئێڤاريا دوهى سێشهمبى پرسا بهربژاركرنا قوسهى سوههيل بۆ پۆستێ سهرۆك وهزيران بهلاڤبووى، خوهنيشادانێن نهرازيبوونێ هاتنه ئهنجامدان و چالاكڤانێن مهدهنى هاشتاگێ برۆخيت قوسهى سوههيل ل تۆرێن جڤاكى راگههاند.
ل دووڤ دستوورێ عيراقێ، سوباهى پێنجشهمبى ئهو ژڤانه دێ ب دووماهى هێت كو سهرۆك كۆمارا عيراقێ كهسهك بۆ پێكئينانا حوكمهتا راسپێريت.
ئهڤرۆ نيوز:
سهرۆكێ ههرێما كوردستانێ نێچيرڤان بارزانى ئهڤرۆ چارشهمبى 18/12/2019 پێشوازى ل جڤاتا سهرۆكايهتيا تايفێن مهسيحى ل عيراقێ كر كو ژ هژمارهكا مهتران و قهشه و كهسايهتيێن ئايينى مهسيحى ل عيراقێ ب سهرۆكايهتيا مهتران ئاڤاك ئهسهدۆريان، ئهميندارێ گشتيێ جڤاتا ناڤبرى.
جڤاتا سهرۆكايهتيا تافێن مهسيحى ل عيراقێ د پهيامهكێ دا دووباره پيرۆزباهيا دهستكاربوونا نێچيرڤان بارزانى د پۆستێ سهرۆكێ ههرێمێ دا كر وسوپاسيا وى و گهلێ كوردستانێ كر بۆ پاراستنا مهسيحيان و هاريكاريكرنا وان د ئاڤاكرنا كهنيسان دا و هيڤى خواستن ههرێما كوردستانێ نموونا سهقامگيريێ و پێشكهفتنێ و بهايێن بلند يێن مرۆڤايهتيێ بمينيت.
شاندێ ناڤبرى كورتيهك ل دۆر رهوشا مهسيحيان ل باژێرێن عيراقێ و ههرێما كوردستانێ و رهوشا ئاوارێن مهسيحى ل ههرێما كوردستانێ بهرچاڤكرن.
ئەڤرۆ نیوز،عەلی حاجی :
پشتی خولا نایابا باسکت بولا عێراقێ ژبەر کاودانێن عێراقێ تێدا دەرباز بیت راوەستیای، بەری دەمەکێ کێم بریار ل سەر دەستپێکرنا خولێ هاتە دان.
جوتیار عەلی، نوونەرێ یانا زاخۆ د وێ كۆمبوونێ دا بۆ ئەڤرۆ نیوز گوت : خول دێ ب شێوازێ پێکڤە گرێدای هێتە کرن و دێ ل باژێرێ زاخۆ و دهۆکێ بیت،قوناغا ئێکێ زاخۆ دێ یاریێن خوەیێن ژدەرڤەیی یاریگەها خوە ل یاریگەها دهۆك دا کەت و یاریێن یاریگەها خوە دا دێ دناڤ یاریگەها خوە دا کەت و یانا دهۆک ژی دێ یاریێن د یاریگەها خوە دا دناڤ یاریگەها خوە دا کەت و یاریێن ژدەرڤەی یاریگەها وێ دناڤ یاریگەها زاخۆ دا دێ ئەنجام دەت، قوناغا دووێ دێ هەشت تيم مینن و چار تیمێن رێزێن دوماهیێ ژقوناغا ئێکێ یاریان ناکەن و بتنێ هەشت تیم دێ دو یاريێن چون و هاتن کەن.
گوت ژی : هەکە کاودانێن عێراقێ باش بوون دێ يارى ل یاریگەهێن دی دا هێنەکرن و هەکە باش نەبوون دێ هەر یاری ل باژێرێن دهۆک و زاخۆ هێنەکرن،پشتی قوناغا سیێ دێ چار تیمێن سەرکەڤتی ژ قوناغا دويێ ل بەرامبەر ئێک یاریێ کەن و دو تیم گەهنە یاریا دوماهیێ و دويێ یاریێ دا قارەمانێ خولێ دێ دیار بیت.
ئاماژه كر : بریارە یاریێن قوناغا ئێكێ ل ٩/١/٢٠٢٠ بهێنە ئەنجامدان و بۆ وەرزێ ئەڤ سالە چو تیمەک دانابەزیتە خولا پلە ئێکا عێراقێ و هەمی تیم رازی بون ياريكارێن پیشەکار یاریێ ئەنجام بدەن .
ئەڤرۆ نیوز،عەلی حاجی :
بەرپرسێ گروپی هیڤی بۆ ئەڤرۆ نیوز راگههاند، ب ههلکەڤتا رۆژیێن ئێزدیان گروپێ هیڤی مژوولی بەلاڤکرنا هاریکاریانە بۆ کێم دەرامەتێن دناڤ کەمپێن زاخۆ دا، ههروهسا پروژەین بچووک بۆ رزگاربوویێن دەستێ داعشێ هاتینە ڤەکرن.
فێسەل خانەسوری زێدهتر گوت : ژبەر هاتنا رۆژیێن ئێزدیان و نێزیکبوونا جەژنێ، گروپێ هیڤی رابوویە ب بەلاڤکرنا کەرستێن خوارنێ ب سەر ٥٠٠ خێزانێن دناڤ کەمپێن باژێرێ زاخۆ دا و دابینکرنا جلكان بۆ ٣٠٠ زارویێن بێ سەمیان وبەلاڤکرنا کوژمەکێ پارەی ل سەر ٨٠ خێزانێن کێم دەرامەت،سندوقەک دناڤ کەمپا چەمشکو دا هاتیە دانان کو ب رێیا وێ سندوقێ زەنگینێن دناڤ کەمپێ دا پارەی دکەنە تێدا بۆ هاریکاریان.
گۆت ژی : ب رێیا رێکخراوا شنگالا نوو ١٥ پرۆژێن بچووک کو ژ چەند دوکانەکان پێک دهێت بۆ رزگاربوویێن دەستێ داعشێ هاتینە ڤەکرن دناڤ سێ کەمپێن زاخۆ دا و دناڤ هەر کەمپەکێ دا پێنچ دوکان هاتینە ڤەکرن.
ئهڤرۆ نيوز:
راگههاندنا وهزارهتا پهروهردێ ل ههرێما كوردستانێ ئهڤرۆ چارشهمبى 18/12/2019 رۆهنكرنهك ل دۆر بهێنڤهدانێن سهرێ سالێ ل قوتابخانا و دهزگههێن پهروهردێ بهلاڤكر.
د رۆهنكرنا وهزارهتا پهروهردێ دا هاتيه” سهبارهت رۆژێن بهێنڤهدانێ كو ژلايێ جڤاتا وهزيران ڤه هاتيه راگههاندن، ئهو بهێنڤهدانه ههموو ناڤهندێن خواندنێ و دهزگههێن پهروهردهيى ڤهدگريت”.
د وێ رۆهنكرنێ دا هاتيه ژى” رۆژا 4/1/2020 كو دبيته رۆژا شهمبيێ، دهواما فهرمى يا قوتابخانايه، ههروهسا رۆژا 5/5/1/2020 ل گهل دهستپێكرنا دهواما فهرمى يا وهزارهتێن دى يێن حوكمهتا ههرێما كوردستانێ، دێ دهوما دهزگههێن پهروهردهيى ژى دهستپێكهت”.
شێخان،بارزان مزووری:
ئهڤرۆ چارشهمبى 18/12/2019 سیداد بارزانی دگهل فهرهاد ئەمین پارێزگارێ دهۆكێ و بەرپرسێ لقا 20 و قایمقامێ قەزا شێخان سەرەدانا میر”حازم تەحسین بەگ” میرێ ئێزدیان كر ب مهرهما پیرۆزكرنا جهژنا رۆژیێن ئێزدیان.
د سەرەدانا خوهدا سیداد بارزانی، سلاڤێن سەرۆك مهسعود بارزانی گەهاندنە میر حازم بهگ میرێ ئێزدیان و جەژنا رۆژیان ل ههموو ئێزدیان پیرۆز كر وگوت “سەرۆك بارزانی گوتیە دێ بەردەوام بیت ل سەر هاریكاريا ئێزيدخانێ ، ههروهسا سەرەدانا بابەشێخ كر وجەژنا رۆژیا لێ پیرۆزكر وسلاڤێن سەرۆك بارزانی گەهاندنە بابەشێخ وجەژنا رۆژیان لێ پیرۆز كر.
نۆش نیوز، لهزگین جوقی
رێڤهبهرێ نهخۆشخانا هیڤی یا زارۆیان ل دهۆكێ دیاركر كو ل رۆژا 18/12/2019 قونسلێ پولهندا ل ههرێما كوردستانێ هندهك ئامیرێن نۆشداری بۆ خزمهتكرنا نهساخان ل سهنتهری ژین یێن نهخۆشیێن خوینێ ل دهۆكێ ڤهكرن.
د. نزار بهكر، رێڤهبهرێ نهخۆشخانا هیڤی یا زارۆیان ل دهۆكێ دیاركر كو ل ر ئامیرهكێ نهخشهیێ دلی كو نهخشهكێشانا دلی د گهل ئامیرهكێ گهلهك پێشكهڤتی بۆ هندێ چهوا دهمارێن خوینێ دیار بن ب ساناهی كانویله بۆ نهساخێ بهێته چێكرن داكو دهرمانێن خوه یێن خوینێ وهربگرن ئهڤ هاریكاریا ب رێیا رێكخراوا گلگامش هاتینه دابینكرن كو قونسلخانا پولهندا د گهل وهلاتیان پاره بۆ ڤێ هاریكارێ دابینكرینه بهری نوكه ژی ئامیرێ ئیكو مه ل نهخۆشخانێن دهۆكێ ههبوویه وخزمهت پێ دهاته پێشكێشكرن بۆ نهساخان لێ سهنتهرێ ژین نهبوویه نها ل سهنتهرێ ژین ژی هاته دابینكرن دێ پتر خزمهتا نهساخان هێته كرن د ناڤ سهنتهرێ ژین دا.
دومینیك موسیال قونسلێ وهلاتێ پولهندا ل ههولێر دیاركر كو گهلهك رێكخراوێن پولهندی ل كوردستانێ ههنه ههڤكاری ئهنجامداینه ئهڤ جارا ئیكێ یه ئهم ژی وهكو قونسلخانا پولهندی هاریكاریا ساخلهمیا دهۆكێ دكهین ب تایبهتی ژی سهنتهرێ ژین یێن نهخۆشین خوینێ ئهم پتر هاریكاریا ئاواران و خهلكی دكهین یێن هاتینه پارێزگهها دهۆكێ سیستهمێ مه یێ پولهندا بۆ كۆمكرنا هاریكاریا ب ڤێ شیوهیێ یه حكومهت هاریكاریا دهن و هندهك رێكخراوێن نه حكومی ژی ڤان رێكخراوان دهن ئهڤ هاریكاریا مه پێشكێشی ساخلهمیا دهۆكێ ژی كر 75% حكومهتا پولهندا دابینكریه و 25% خهلكێ پولهندا ئهڤ هاریكاریا دابینكرینه ههتا مه شیایی ڤان ئامیرێن نۆشداری بۆ سهنتهرێ ژین ل دهۆكێ دابین بكهین”.
ئهڤرۆ:
چهند شێواز ههنه ل دهمێ تاقیكرنا خوینا بۆ ههردو ههڤژینان دهێنه كرن، بۆ جورێ خوینێ ژ لایێ فاكتهرێ ریسوس، ژوانژی:
1. خوینا ههردو یا پوزهتیف بیت بۆ فاكتهرێ Rh+ve و لڤێرێ چ ئاریشه نینن.
2. خوینا ههردوا یا نێگهتیف بیت بۆ فاكتهرێ Rh-ve و لڤێره ژی چ ئاریشه نینن.
3. خوینا زهلامی نێگهتیف بیت و یا ژنێ پوزهتیف بیت و لڤێرێ ژی چ ئاریشه نینن.
4. خوینا زهلامی پوزهتیف بیت و یا ژنێ نێگهتیف بیت، لڤێرێ ئاریشه یا ههی و دبێژنێ نه وهكههڤیا جورێ خوینێ ژ لایێ فاكتهرێ ریسوس ڤه.
نهوهك ههڤیا فاكتهرێ ریسوس چیه؟
ئهڤ حالهته د دووگیانیێ دا دهمێ خوینا دایكێ نێگهتیف بیت (Rh-ve) یا زاروكی پوزهتیف (Rh+ve ) بیت. بۆ زانین ئهگهر خوینا بابێ پوزهتیف بیت و یا دایكێ نێگهتیف بیت، دهرفهتا كو خوینا زاروكی ژی پوزهتیف بیت پتره ژ 50% و ل وێرێ ئاریشێن ساخلهمیێ دروست دبن و پێدڤی ب هندهك جورێن دهرزیكان دبیت دهمێ دهێته ل سهر دونیایێ.
ئهڤرۆ:
دهمێ مرۆڤ تشتا باش نهبیت ب شهڤێ دبیته ئهگهرێ پهیدابوونا ئاستهنگان د ژیانێ دا، ب تایبهت ژی ههكه مرۆڤی ل بهربیت گهشتهكێ بكهت، یانژی كارهكێ ب شهڤێ ئهنجام بدهت، ههروهسا ئاریشێن مهزن بۆ دیتنێ ژی پهیدادكهت، لهورا پێدڤیه هزر ل چارەسهریا وێ بهێته كرن.
فاكتهرین نهدیتنا ب شهڤێ پێكهاتینه ژ گهلهك خالان ژوانژی:
- چاڤێن كو بهرئاتافی تیشكا رۆژێ دبن: ههكه ب شهڤێ دیتنا چاڤێن ته شێلی دبیت، رهنگه ئهگهر ئهو بیت كو چاڤێن ته گهلهك بهرئاتافی تیشكا رۆژێ بووینه، و ههكه تو پشتی نیڤرۆیا گهلهك بچیه بهر تیشكا رۆژێ دێ چاڤێن ته شێلی بن و ئهڤ چهنده بۆ دهمێ دو رۆژا بتنێ ڤهدكێشیت، ههكه پتر ڤهكێشا پێدڤیه شیرهتا ژ نوشدارهكی وهربگری، و ب رۆژێ بهرچاڤكێن دژی تیشكا رۆژێ ب كاربینی داكو راستهوخو تاڤ ل چاڤێن ته نهدهت.
- ئاڤا سپی: رەنگه ئهڤه ئهگهرێ دوێ بیت كو تو ب شهڤێ باش تشتا نهبینی، ئهڤه پتر ل دهڤ كهسێن دانعهمر و ناڤنجی پهیدادبیت، دبیته ئهگهر وهكو شێلیبوونهكێ بكهڤیته بن عهدهسا چاڤی دناڤدا و سپییاتیهك ژێ پهیدادبیت و عهدهسێ شێلی دكهت و دبیت ژی مرۆڤ هندهك جارا وهكو هندهك خالێن رەش ل بهرچاڤێن خوه ببینیت و هندهك جارا ههستداری بۆ مرۆڤی ژ روناهیا راستهوخو پهیدادبیت.
- نێزیك بینی: تێكچوونهكه د چاڤی دا، ل دهڤ وان كهسێن كو تشتێن نێزیك دبینن و ب زهحمهته بۆ وان تشتێن دوور ببینن، پشتی دهمهكی مرۆڤ نهشێت ههتا مرۆڤ و تشتێن مهزن ژی ژ دوورڤه بنیاسیت.
- تێكچوونا شهبهكا چاڤی یا شهكرێ: ئهوژی ژ ئهنجامێ بلندبوونا ئاستێ شهكرا ب زیان ل مودهمارێن خوینێ و شهبهكا چاڤی پهیدادبیت، سهرباركا بۆ چاڤی پهیدادكهت و دهندهك دهمێن دژواردا خوینبهربوون دكهڤیته شهبهكا چاڤی و تشتا ب زەلالی نابینیت و ئهم دشێین بێژین كو نهخۆشێن شهكرێ دگهلهك دهمان دا نهخۆشیا خوه ژ رووناهیێ دبینن.
- شقه سهر: هندهك راپۆرت وهسا ددهنه خویاكرن كو تێكچوونا دیتنێ ب شهڤێ ژ ئهگهرێ نهخۆشیا شهقهسهرێ یه، ئهڤ جورێ سهرئێشانێ پتریا جاران ل رهخهكێ سهری پهیدادبیت و مرۆڤ گهلهك ئالوزیا خوه ژێ دبینیت و دبیته ئهگهرێ تێكچوونا دیتنا چاڤی.
- زنك و كێماسیا ڤیتامین ئهی: رەنگه پتریا ئاریشێن دیتنێ دچاڤی دا پهیوهندی ب كێماتیا هندهك ڤیتامینان ههبیت، و ئێك ژ پێكهێنهرێن سهرهكی بو پهیدابوونا دیتنهكا باش پێدڤیه مرۆڤ ڤیتامین ئهی وهربگریت، ڤیتامین ئهی دیسا بهرپرسه ژ كووراتیا شهڤێ و نهبوونا ڤان كهرستێن خوارنێ دبیته ئهگهرێ شێلیبوونا چاڤا.
ئهڤه هندهك ژ ئهگهرێن شێلیبوونا چاڤان بوون ب شهڤێ، دبیت هندهك ئهگهرێن دی یێن نهراستهوخو ژی ههبن، وهكو نهخۆشیێن چاڤا و ههودانێن دهمارا چاڤی، بۆ چارەسهریێ پێدڤیه ئێكهم جار ئهگهر بهێته زانین و ههكه ئاڤا سپی بیت پێدڤیه چارهسهریا عهدهسا چاڤی بهێته كرن و عهدهسهكا دی ل جهێ وێ دناڤ چاڤی دا بهێته دانان، ههكه ژ ئهگهرێ نهخۆشیا شهكرێ بیت، پێدڤیه ئاستێ شهكرێ د خوینا خوهدا ب پارێزی و خوارنا زنكی و ڤیتامین ئهی رێیهكا كاریگهره بۆ دیتنهكا زەلال، و ل دووماهیێ پێدڤیه بزانین كو دووڤچوونا بهردهوام و رێكخستی دبیته ئهگهر مرۆڤ چارەسهریهكا دروست وهربگریت.
نيشاندان