د چارچۆڤەیێ گوهۆڕینێن ب لەز و ئالۆزیێن رەوشا رۆژهەلاتا ناڤین، مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، د چاڤپێكەفتنەكێدا ل گەل كەنالێ (سكای نیوز عربیە) باس ل نووترین پێشهاتێن سیاسی و ئەمنی، هەروەسا بۆچۆنا هەرێما كوردستانێ بۆ ئارامییا دەڤەرێ كر.
مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، د چارچۆڤەیێ دووڤچوونێ بۆ دووماهی پێشهات و خواندنا هەڤكێشەیێن ئالۆزێن دەڤەرێ، د چاڤپێكەفتنەكا تایبەتدا ل گەل كەنالێ( سكای نیوز عربیە)، ب هووری باس ل دۆسێیێن گەرم یێن رۆژهەلاتا ناڤین كر.
ئەڤ چاڤپێكەفتنە د وەختەكیدایە كو دەڤەر ب رەوشەكا پڕ ژ گوهۆڕینان دەرباز دبیت و بۆچۆن و هەلوەستێن مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، جهێ گرنگییا ناڤەندێن سیاسی و دیپلۆماسییە.
ل دەستپێكێ مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ راگەهاند كو پێدڤییە سەرۆككۆمارێ داهاتیێ ئیراقێ ب گۆرەی نەریتێن دیموكراسی و ئەنجامێن هەلبژارتنان بهێتە بەربژاركرن، هەروەسا دووپاتكر ژی كو پارتی دیموكراتی كوردستان، وەك مەزنترین حزبا سیاسی یا كوردی و نیشتمانی، مافێ وێ یێ رەوایە بەربژارێ سەرۆكایەتییا كۆمارێ پێشكێش بكەت.
گوت ژی» پرۆسەیا پشتی هەلبژارتنێن ئیراقێ دڤێت رەنگڤەدانا ئیرادەیا دەنگدەران بیت، كو ل دیاركرنا سەرۆكایەتییا جڤاتا نوونەران دەست پێ دكەت و ب هەلبژارتنا سەرۆككۆماری و سەرۆك وەزیران ب دووماهی دهێت».
ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر» سەروەری و هەڤبەندیێن نێڤدەولەتی یێن هەڤسەنگ بۆ ئیراقێ گەلەك د گرنگن و پێدڤییە هەڤبەندی ل گەل ئەمریكا و جڤاكێ نێڤدەولەتی ب هووری و بەرپرسیارانە رەفتار ل گەل بهێتە كرن».
سەبارەت ب پێكئینانا حوكمەتێ، مەسرور بارزانی راگەهاند» بەربژاركرنا سەرۆك وەزیران، ل دووڤ نەریتێ سیاسی، د ستوویێ بۆكێ شیعی دایە، د وەختەكیدا پۆستێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەران بۆ پێكهاتەیێ سوننەیە. ب هەمان شێوە، پۆستێ سەرۆككۆماری بەرپرسیارەتییەكا دەستوورییا هێزێن سیاسی یێن كوردییە، هەڤدەم ئەو كەسە نابیتە سەرۆكێ كوردان، بەلكو دێ بیتە سەرۆككۆمارەكێ كوردی بۆ ئیراقێ، هەروەك پارتی دیموكراتی كوردستان د دووماهی هەلبژارتناندا زێدەتر ژ ملیۆن دەنگ ب دەستڤەئیناینە، ب وێ چەندێ ژی مەزنترین حزبە ل ئیراقێ و نێزیكی نیڤا دەنگێن دەنگدەرێن كوردستانێ ب دەستڤەئیناینە».
رۆهنكر ژی» ب گۆرەی هەمان وێ لۆژیكا بۆ بەربژارێن شیعە و سوننە دهێتە بكارئینان، مافێ پارتییە سەرۆككۆماری دیار بكەت، بەلێ دەرگەهێ پارتی یێ ڤەكریە بۆ كۆدەنگیێ و ئێكڕێزییا ئالیێن كوردی ژ پێخەمەت بەرژەوەندییا مللەتێ كورد».
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ باس ل وێ چەندێ ژی كر» هەكە كۆدەنگی دروست نەبیت، دڤێت پرۆسەیەكا داپەروەرانە و دیموكراسی بڕیارێ بدەت، كو دو میكانیزم هاتینە پێشنیازكرن، ئەوژی یان دەنگدان د ناڤ پەرلەمانێ كوردستانێ بۆ هەلبژارتنا بەربژارەكێ ئێكگرتیێ كورد، یان دەنگدان ژ ئالیێ ئەندامێن كورد ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ و ئەو بەربژارێ پترییا دەنگێن پەرلەمانتارێن كورد ب دەستڤەبنییت ببیتە بەربژارێ كۆدەنگی ل سەر هەی».
مەسرور بارزانی پشتڕاستكر كو پارتی، فوئاد حسێن، وەزیرێ دەرڤەیێ ئیراقێ بەربژاركریە و ب كەسایەتییەكێ هەژی و ب ئەزموون هەژمارت كو دشێت وەك سەرۆككۆمار خزمەتا ئیراقێ بكەت. ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر هەرچەندە ئەركێن سەرۆكایەتییا كۆمارێ د جودانە ژ یێن وەزارەتا دەرڤە، بەلێ رۆلەكێ نیشتمانیێ گرنگە و هەر كەسەكێ پشتی وی پۆستێ وەزارەتا دەرڤە وەربگریت، دێ بەرپرسیارەتییا سیاسەتا دەرڤەیا ئیراقێ ب ستووڤە گریت.
ل دۆر مانا هێزێن ئەمریكا ل دەڤەرێ، مەسرور بارزانی، بەرگریێ ژ بەردەوامییا مانا هێزێن ئەمریكی و هەڤپەیمانان ل ئیراقێ كر و گوت» هاتنا وان داخوازییا هەموو ئیراقییان بوو نەك تنێ كوردان، بۆ شەڕێ دژی داعشێ، هەڤدەم سوپاسییا رۆلێ هەڤپەیمانییا نێڤدەولەتی ب سەرۆكایەتییا ئەمریكا دكەین، ب تایبەتی د پشتەڤانیكرنا هێزێن كوردی كو ل رێزێن بەراهییا شەڕێ وێ گرۆپا تیرۆرستیدا بوون».
مەسرور بارزانی، هۆشداری دا كو داعش ب تمامی نەهاتیە ژناڤبرن، سەرەرای ژ دەستدانا وێ بۆ ئاخێ، شانەیێن نڤستی، نەئارامییا سووریێ و ئازادكرنا چەكدارێن دەستەسەركریێن وێ بوویە ئەگەر كو مەترسی بەردەوام بیت و گوت» گەفا داعشێ گەلەك راستەقینەیە، گرۆپێن توندڕەو د سەقایەكێ پڕ ژ نەدادپەروەریێ، هەژاریێ، نەهەڤسەنگیێ و حوكمڕانییا لاواز دا گەشێ دكەن، كو ئەو رەوشە هەتا نوكە ژی ل هندەك دڤەران ماینە».
سەرەرای ئاماژەدان ب باشتربوونا شیانێن هێزێن ناڤخوەیی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ راگەهاند، پشتەڤانییا هەڤپەیمانان هێشتا پێدڤییە بۆ رێگریكرنێ ل دووبارە رێكخستنا داعشێ ب شێوازەكێ نوو، هەروەسا ئاماژە ب وێ چەندێ كر، وەختێ ڤەكێشنا هێزێن ئەمریكی ژ دەڤەرێ د ناڤبەرا واشنتۆنێ و بەغدایێ دا دانوستاندن ل سەر هاتیە كرن، بەلێ ب دیتنا هەرێما كوردستانێ بەردەوامییا هاریكارییان بۆ شكاندنا ئێكجارییا تیرۆرێ هێشتا پێدڤییە.
سەبارەت ب پرسا كوردی ل دەڤەرێ، گوت» كوردستان ب درێژییا دیرۆكی هاتیە پارچەكرن و دیرۆك یا دادپەروەر نەبوویە وەختێ باس ل پرسا كوردی دهێتە كرن، بەلێ واقعێ نوو هەیە. نوكە كوردستان هاتیە پارچەكرن ب سەر چار وەلاتێن سەرەكی: سووریێ، توركیا، ئیران و ئیراق. هەر پارچەیەك ژ ڤان وەلاتان تایبەتمەندییا خوە هەیە، كورد ل هەر جهەكی بن هەژی مافێن خوە یێن تمامە، پشتەڤانیێ ژی بۆ فیدرالیزمێ ل ئیراقێ دووپات دكەین، ب مەرجەكی ب تمامی بهێتە بجهئینان».
ئاماژە ژی دا، كوردان ژی وەك هەر نەتەوەیێن دی خەون هەیە و نابیت رێگری لێ بهێتە كرن د دەربڕینا هیڤیێن خوە دا و گوت ژی» خودای ئەز دایمە كورد و شانازیێ ب كوردبوونا خوە دكەم». هەروەسا فرەنەتەوەیی و رێزگرتن ل جوداهیێن وێ وەك بنەمایێ ئارامیێ ل دەڤەرێ هەژمارت.
مەسرور بارزانی رەخنە ل وێ چەندێ گرت كو بەغدا نەشیایە پێگیرییا خوە یا دەستووری بەرانبەر هەرێما كوردستانێ بجهبینیت، ب تایبەتی گیرۆبوونا هنارتنا شایستەیێن دارایی و مووچەی، باس ل وێ چەندێ ژی كر، ئەڤ كارە بنپێكرنا دەستوورێ ئیراقێ نە و د دادپەروەر نینن بەرانبەر وەلاتیێن كورد، سەرەرای پشتەڤانییا بەردەوام یا هەرێما كوردستانێ بۆ حوكمەتا فیدرالی یێن ئێك ل دووڤ ئێك، ژ وان ژی حوكمەتا محەمەد شیاع سوودانی.
ل دووماهییا ئاخڤتنێن خوە، مەسرور بارزانی دیاركر كورد دخوازن پشكەك بن ژ چارەسەریێ نەك كێشە، چ ل ناڤ ئیراقێ و چ ل دەڤەرێ. هەروەسا داخوازا ئارامكرنا رەوشێ و دانوستاندنێ و خوەپاراستنێ كر ل ئاستێ ئالۆزیێن دەڤەرێ و دووپاتكر كو پێدڤییە ئیراق بێلایەن بیت و تێكهەلی ململانێیێن دەرەكی نەبیت، ئاماژە ژی دا» مە ئارامی، رێزگرتنا دو ئالییانە و پێكڤەژیانا ئاشتییانە دڤێت، چونكە چارەسەریێن بەردەوام ب ڤی شێوەی دهێنە پەیداكرن».

دیدار/ دلۆڤان ئاكرەیی

ئەندامەكا كۆمیتەیا ناڤین یا پارتی دیموكراتی كوردستان دیاركر، وان پێشنیازەك دایە قوباد تالەبانی ئەوژی بەرامبەر پۆستێ سەرۆككۆماری، هەموو پۆستێن دی یێن كوردان ل بەغدا بدەنە ئێكەتیێ كو ئارمانجا پارتی ئەوە ڤەگەراندنا سەنگا كوردا ل بەغدایێ، ب هەمان شێوەیێ ل سەردەمێ رەحمەتی مام جەلالی.
د. ئەشواق جاف، ئەنداما كۆمیتەیا ناڤین یا پارتی دیموكراتی كوردستان بۆ رۆژنامەیا (ئەڤرۆ) گوت» پارتی بتنێ بۆ بدەستڤەئینانا پۆستی هەڤڕكیێ ناكەت، بەلكو دخوازیت پۆستێ سەرۆككۆماری ببیتە ناڤەندا بڕیارێ و هەماهەنگیێ د ناڤبەرا هەموو پێكهاتەیاندا».
د. ئەشواق جاف دیار كر ژی» مەبەستا سەرەدانا شاندێ چارچۆڤەیێ هەماهەنگیێ بۆ هەرێمێ و كۆمبوون ل گەل سەرۆك بارزانی و ئالیێن دی یێن سیاسی ل هەرێمێ، بۆ گەنگەشەكرنێ ل سەر سێ تەوەرێن سەرەكی كو پێكدهات ژێ پرسا هەلبژارتنا سەرۆككۆماری و بەربژارێ پۆستێ سەرۆك وەزیران و رەوشا هەستییار یا دەڤەر تێدا دەرباز دبیت، چونكو رەوشا دەڤەرێ یا جهگیر نینە و هەر بوویەر و پێشهاتەك ل ولەلاتێن جیران رووبدەت، دێ كارتێكرنا ئێكسەر ل سەر ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ هەبیت، لەوما پارتی دووپاتی ل سەر وێ چەندێ كریە كو نابیت ئیراق ببیتە پشكەك ژ كێشەیان».
رۆهنكر ژی»پارتی پۆستێ سەرۆككۆماری وەك ئیستیحقاقەكێ دەستووری بۆ كاراكرنا رۆلێ كوردان ل بەغدا دبینیت و ئەم دخوازین پۆستێ سەرۆككۆماری وەك سەردەمێ رەحمەتی مام جەلالی لێ بهێت ل بەغدا، چونكو د وی سەردەمیدا هەماهەنگییەكا ب هێز د ناڤبەرا سەرۆك بارزانی و مام جەلالی دا هەبوو، ئەو چەند ژی بوو ئەگەر كو كوردان ل بەغدا سەنگەكا مەزن هەبیت و ئەم دخوازین د. فوئاد حوسێن وی رۆلی بگێڕیت، چونكە خودان ئەزموونەكا دیپلۆماسییا مەزنە و بۆ ڤێ مەبەستێ وەك بەربژارێ پارتی، پێشنیازەك دایە قوباد تالەبانی و گوتیە وی كو پێشنیاز ئەوە، پارتی هەموو پۆستێن خوە ل ئیراقێ بدەتە ئێكەتیێ بەرامبەر پۆستێ سەرۆككۆماری و پێشنیاز ژ ئالیێ قوباد تالەبانی ڤە گەهشتیە ئێكەتیێ، بەلێ هەتا نوكە ئێكەتیێ بەرسڤەكا فەرمی نەدایە».
ل دۆر پۆستێن هەرێما كوردستانێ ژی دیاركر» برایێن مە یێن هێژا ل ئێكەتیێ داخوازا 9 وەزارەتان كریە كو دوو ژ وان وەزارەتێن ئەمنی نە و پارتی كێشە ل سەر هەژمارا وەزارەتان نینە بەلكو كێشە ل سەر جۆرێ وەزارەتانە».
سەبارەت نەڕازیبوونێن ل سەر بەربژاركرنا نووری مالكی بۆ پۆستێ سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ، ئەشواق جاف گوت» هێشتا یا رۆهن نینە كا نەڕازیبوونێن نێڤدەولەتی، ب تایبەت ئەمریكا، ل سەر مالكی نە یان ل سەر بەرنامەیێ وی یێ سیاسییە و ئەم وەك پارتی مە نەڤێت ببینە پشكەك ژ هەڤڕكییان، بەلكو مە دڤێت بزانین بەرنامەیێ حوكمەتا بهێت چییە بۆ چارەسەركرنا كێشەیێن د ناڤبەرا هەولێرێ و بەغدایێ دا و پارتی هەموو بزاڤان دكەت كورد ب ئێك بەربژار و ب ئێكدەنگ بچنە جڤاتا نوونەران، بەلێ دەستبەرداری مافێن دەستووری یێن گەلێ كوردستانێ نابیت بتنێ بۆ رازیكرنا ئالییەكی».

وەزیرێ ڤەگوهاستن و گەهاندنێ ل حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و نوونەرێ كریستیانان د كابینەیا نەهێ یا حوكمەتا هەرێمێ دا ل واشنتۆنا پایتەختێ ئەمریكا زنجیرەیەكا كۆمبوونان ل گەل بەرپرسێن ئەمریكا ئەنجامدان و تێدا دووپاتی ل پاراستنا مافێن پێكهاتەیێن ئایینی و نەتەوەیی ل ئیراقێ و سووریێ كر، هەڤدەم بەرپرسێن ئەمریكا ڤەخواندن بۆ پشكداریكرنێ د رۆژا لاڤایا نیشتمانییا كوردستانی دا.
د چارچۆڤەیێ گۆپیتكا جیهانییا ئازادیێن ئایینیدا ل واشنتۆنێ، ئانۆ جەوهەر، وەزیرێ ڤەگوهاستن و گەهاندنێ ل حوكمەتا هەرێما كوردستانێ (وەك نوونەرێ پێكهاتەیێ كریستیان)، ل گەل بەرپرسێن وەزارەتا دەرڤە، كۆنگرێسی، ناڤەندێن بڕیاردانێ و كۆمسیۆنا ئەمریكا بۆ ئازادیێن ئایینێن نێڤدەولەتی (USCIRF) كۆمبوو.
ب گۆرەی بەیاننامەیەكا ئانۆ جەوهەری، د كۆمبووناندا رۆناهی هاتە ئێخستن ل سەر وان مەترسیێن ژ ئەگەرێ دەستێوەردانا گرۆپێن چەكدار و میلیشیان روو ب روویێ خەلكێ دەشتا نەینەوا دبن.
وەزیرێ ڤەگوهاستن و گەهاندنێ دووپاتكر كو دەركرنا گرۆپێن چەكدار ژ دەڤەرێن كریستیانان و ئێزدییان، مەرجەكێ بنەڕەتییە بۆ زڤڕینا ئارامیێ و پاراستنا دیرۆكا وان پێكهاتەیانە.
هەروەسا ئاماژە ب وان گڤاشتنان هاتە كرن كو ل سەر سەركردەیێن ئایینی دهێنە كرن، ب تایبەتی پاتریارك مار لویس ساكۆ، سەرۆكێ كەنیسەیا كلدانی ل ئیراقێ و جیهانێ.
تەوەرەكێ دی یێ دانوستاندنێن ئلنۆ جەوهەری ل واشنتۆنێ، تایبەت بوو ب قانوونا هەلبژارتنێن ئیراقێ و تێدا دووپاتكر كو دڤێت سیستەمێ كۆتا وەك گەرەنتییەكا دەستووری بهێتە پاراستن و دەنگدانا تایبەت ب كۆتایان تنێ بۆ پێكهاتەیان ب خوە بیت، نەك ئالیێن دی خواستا سیاسییا پێكهاتەیان بۆ خوە بكێشن.
د دیداراندا باس ل پێدڤییا بجهئینانا رێككەفتنا شنگالێ هاتە كرن بۆ ئاساییكرنا رەوشا دەڤەرێ و دوورئێخستنا چەكێ نەفەرمی. هەڤدەم، رەوشا پێكهاتەیێن ئایینی و نەتەوەیی ل رۆژئاڤایا كوردستانێ و باكوورێ سووریێ هاتە گەنگەشەكرن و داخواز هاتە كرن جڤاكێ نێڤدەولەتی زێدەتر گرنگیێ ب مافێن وان بدەت.
ئانۆ جەوهەر داخواز كر كریستیان و ئێزدی ل حوكمەتا داهاتییا ئیراقێدا هەڤپشكییەكا راستەقینە هەبیت. هەروەسا دۆسێیا ئێزدیێن رەڤاندی وەك ئەركەكێ ئەخلاقی و مرۆڤایەتی هەژمارت وداخوازا بەردەوامییا بزاڤێن ڤەدیتنا وان كر.
د دووماهییا دیداراندا ل گەل بەرپرسێن ئەمریكا، ئانۆ جەوهەر ڤەخواندنەكا فەرمی ئاراستەی وان كر بۆ پشكداریكرنێ د رۆژا لاڤایا نیشتمانییا كوردستانی كو بڕیارە ل نیسانا 2026 ب چاڤدێری و بەرهەڤبوونا سەرۆك مەسعود بارزانی بڕێڤەچیت.

بەرپرسەکا رێڤەبەریا خوەسەر یا رۆژئاڤایێ کوردستانێ دیار دکەت، نها هەبوونا گەلێ کورد ب فەرمی ل سووریێ هاتیە قەبوول کرن و کار بۆ ڤێ یەکێ ژی دهێتە کرن کو هەموو مافێن گەلێ کورد د دستوورێ سووریێ دا بهێنە گەرەنتیکرن.

ئیلهام ئەحمەد بەرپرسا پەیوەندیێن دەرڤە یا رێڤەبەریا خوەسەر یا رۆژئاڤایێ کوردستانێ دیار کر، ژ ئەنجاما رێککەفتنا ڤێ دووماهیێ ئێدی نها هەبوونا کوردان ل سووریێ وەکو نەتەوەیەک جودا هاتیە قەبوول کرن، لێ ئەو یەک رامانا هندێ نادەت کو هەموو پرسێن هەی چارەسەر بووینە، بەلکو پیلان ل دژی گەلێ کورد هەنە، ل شامێ ب پشتەڤانیا هندەک وەلاتێن هەرێمی بزاڤ دهێنە کرن دا کورد نەگەهنە مافێن خوە، لێ هەموو هێزێن سیاسی یێن رۆژئاڤایێ کوردستانێ نها پێکڤە کار دکەن و گۆت: (ب خەباتا سیاسی یا کوردی ل سووریێ و ب پشتەڤانیا گەلێ کورد دێ پیلانێن ل دژی کوردان هێنە ژناڤبرن، نها پشتەڤانیەکا باش ژی ژ بۆ مافێن کوردان ل سووریێ هەیە و بێگومان وەکو کورد ئەم دێ کار کەین دا هەموو مافێن مە د دستوورێ نوو یێ سووریێ دا بهێنە گەرەنتیکرن، کەس نەشێت ئاستەنگان ل هەمبەر مافێن کوردان دروست بکەت).
ناڤهاتیێ ئەو یەک ژی دیار کر، راستە تشتێ مە وەکو کورد ل سووریێ دڤێت هێشتا مە بدەستڤە نەئیناینە، لێ ب رێیا خەباتا سیاسی دێ کورد گەهنە هەموو مافێن خوە، نها قووناغەکا نوو دەستپێکریە و گرنگە کورد هەموو پێکڤە کار بکەن دا بشێن شامێ نەچار بکەن هەموو مافێن کوردان د دستوورێ نوو یێ سووریێ دا گەرەنتی بکەت، چونکی دستوورێ نها گەلەک ئاریشەیێن خوە هەنە و هەر کەس ژی باش دزانیت کو پێدڤیا سووریێ ب دستوورەک نوو و دیموکراتی هەیە و گۆت: (نها ئیرادەیەکا بهێز یا کوردی ژ بۆ چارەسەریێ ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ هەیە، کورد دشێن پێکڤە دەستکەفتیێن مەزنتر ژی بدەستڤە بینن، ئەم دێ د هەموو بیاڤان دا بۆ گەرەنتیکرنا مافێن گەلێ کورد کار کەین و بێگومان دەمێ ئەم پێکڤە کار بکەین دێ سەرکەفتی بین).
ئیلهام ئەحمەد د دووماهیا ئاخڤتنا خوە دا بەحسێ رەوشا عەفرینێ و سەرێ کانیێ ژی کر و دیار کر، نها کارەک مەزن بۆ ڤێ یەکێ دهێتە کرن دا ئاوارەیێن وان دەڤەران ڤەگەرنە ڤە جهێن خوە، بێگومان دڤێت شام ژی بەرپرسیاریا خوە ل هەمبەر وان دەڤەران بجه بینیت و هەر تشتێ کو مە بۆ حەسەکێ و جهێن دی دڤێت بێگومان مە هەمان تشت بۆ عەفرینێ، گرێ سپی و سەرێ کانیێ ژی دڤێت و گرنگە هەموو دەڤەرێن کوردی ل سووریێ چارەنڤیسێ وان ئێک بیت و رێ نادەین شام ئالۆزیان بۆ دەڤەرێن کورد دروست بکەت و دڤێت کورد وان دەڤەران برێڤە ببەن.

زێدەتر ژ سەد کەسێن رەوشەنبیر، ئەکادیمی، سیاسەتمەدار و پارێزەرێن کورد ل باکورێ کوردستانێ د داخویانیەکا نڤیسکی دا دیار کرن، نها رەوشەکا نوو ل رۆژهەلاتا ناڤین هاتیە پێش و د هەمان دەمی دا دوژمنێن گەلێ کوردستانێ ژی لاواز بووینە، پێدڤیە کورد ل سەر ئاستێ رۆژهەلاتا ناڤین پێکڤە کار بکەن دا بگەهنە مافێن خوە، ژ بەر ڤێ یەکێ ژی ئەو ب فەر دزانن نها پلاتفۆرما نەتەوەیی یا کورد دامەزرینن و دەست ب خەباتەکا مەزن ژی هاتیە کرن.
د داخویانیێ دا هاتیە دیار کرن کو پلاتفۆرما نەتەوەیی یا هەموو کوردانە و سەر ب چو پارت و هێزەکا سیاسی نینە، ئەو دێ بزاڤێ کەن کو ل رۆژێن ٢٨ و ٢٩ مەها ئادارێ یا ئەڤسالە ل باژێرێ ئامەدێ کۆنفرانسەکێ ساز بکەن و ئارمانجا خوە بۆ هەموو جیهانێ ئاشکرا بکەن، چونکی دڤێت کورد ل سەر ئاستێ رۆژهەلاتا ناڤین وەکو کیانەک جودا بگەهنە مافێن خوە و دەم هاتیە کورد بخوە بریارێ ل دۆر پاشەرۆژا خوە بدەن.

سەرۆك بارزانی و ژان نوێل بارۆ، وەزیرێ دەرڤەیێ فەرەنسا ل هەولێرێ كۆمبوون.
بارەگەهێ بارزانی بەلاڤكر» وەزیرێ دەرڤەیێ فەرەنسا سلاڤێن تایبەت یێن سەرۆك ماكرۆنی گەهاندنە سەرۆك بارزانی و دووپاتی ل هەڤبەندی و دۆستایەتییا دوقۆلی پشتەڤانیكرنا گەلێ كوردستانێ كر، هەروەسا ئاماژە ب بزاڤێن بەردەوام یێن سەرۆك ماكرۆنی و سەرۆك بارزانی كر ل هاندانا ئالییان بۆ گەهشتن ب رێككەفتنێ ل سووریێ و ئەو بزاڤە بلند هەلسەنگاندن. رێز ژی بۆ رۆل و پێگەهێ سەرۆك بارزانی هەبوو د چارەسەركرنا كێشەیان ل ئیراقێ و دەڤەرێ, هەروەسا رۆناهی ئێخستە سەر هەڤبەندیێن دیرۆكی یێن فەرەنسا و گەلێ كوردستانێ و نامەیەكا بارزانیێ نەمر ژی پێشكێشی سەرۆك بارزانی كر كو ل سالا 1968 ژ ئالیێ بارزانیێ نەمر ڤە بۆ جەنەڕال شارل دیگۆل سەرۆكێ فەرەنسا هاتبوو هنارتن و ل ئەرشیفێ وەزارەتا دەرڤەیا فەرەنسا هاتبوو پاراستن و سەرۆك بارزانی سوپاسییا وەزیرێ دەرڤەیێ فەرەنسا كر و ئەو نامەیە ب بەلگەیەكا پڕبها هەژمارت كو سەلمینەرا هەڤبەندی و دۆستایەتییا ژ مێژەیا گەلێ كوردستانێ و گەلێ فەرەنسایە».
بارەگەهێ بارزانی دیاركر ژی» هەر د وێ دیدارێدا بیر و بۆچۆن ل دۆر رەوشا سیاسییا دەڤەرێ و سووریێ و پرۆسەیا ئاشتیێ ل توركیا و پرۆسەیا سیاسییا ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ هاتنە لێكگۆهارتن و سەرۆك بارزانی دووپاتی ل وێ چەندێ كر كو دخوازن هەموو كێشە و گرفتێن دەڤەرا رۆژهەلاتا ناڤین ب رێكێن ئاشتییانە بگەهنە چارەسەریێ و دەڤەر ئارامیێ ب خوەڤە ببینیت».
سەرۆك بارزانی ئاماژە ب پرۆسەیا ئاشتیێ ل توركیا دا و هیڤی خواست ب رێكا دیالۆگێ بگەهیتە ئەنجام و هەردەم پشتەڤانیێن وێ پرۆسەیێ بوون.
سەبارەت ب رۆژئاڤایێ كوردستانێ، سەرۆك بارزانی رۆهنكر كو هەموو بزاڤێن خوە بكارئینان بۆ وێ چەندێ رێگری بهێتە كرن كو ناكۆكیێن سیاسی ببنە شەڕێ نەتەوەیی د ناڤبەرا كورد و عەرەبادا هەروەسا رێگری ل وێ چەندێ بهێتە كرن كو ژناڤبرنا رەگەزی ل دژی گەلێ كورد ل سووریێ روو بدەت و سەرۆك بارزانی دیاركر»پشتەڤانیێ ل رێككەفتنا د ناڤبەرا حوكمەتا سووریێ و هەسەدە دكەین» و هیڤی خواست كو ئەو رێككەفتنە ببیتە بنەمایەك بۆ ئارامیێ و چارەسەرییا كێشەیان د ڤێ قووناغێدا.
سەبارەت مەترسییا پەیدابوونا تیرۆرێ، بارەگەهێ بارزانی راگەهاند» سەرۆك بارزانی ئەوچەندە بەرچاڤكر كو مەترسییا ب هێزبوونا داعشێ هەیە و پێدڤییە میكانیزمەكا گونجای و هەماهەنگی د ناڤبەرا ئالییاندا هەبیت بۆ روو ب رووبوونا گەفا تیرۆرێ و داعشێ».
د پشكەكا دی یا وێ دیدارێدا ب گۆرەی بارەگەهێ بارزانی» سەرۆك بارزانی سوپاسییا فەرەنسا كر كو هەردەم ل وەختێن دژواردا پشتەڤانا گەلێ كوردستانێ بوویە». وەزیرێ دەرڤەیێ فەرەنسا ژی دووپاتكر كو وەلاتێ وی هەردەم سۆزەكا تایبەت بۆ دۆزا گەلێ كوردستانێ ل رۆژهەلاتا ناڤین هەبوویە و پشتەڤانا وێ چەندێ یە گەلێ كوردستانێ ب رێكێن ئاشتییانە ب مافێن خوە شاد ببیت و هەروەسا وەلاتێ وی د گەل پاراستنا هەرێما كوردستانێ و بەردەوامییا هەرێما كوردستانەكا ب هێز دایە».
دەقێ نامەیا دیرۆكی یا مەلا مستەفا بارزانی بۆ شارل دیگۆل سەرۆكێ فەرەنسا
جەنەڕال..
دەلیڤەیێ بدە پیرە مێرەكێ وەكی من، دا كو ئەڤێ داخوازیا گرنگ بۆ هەوە بهنێریت، پیرە مێرەكی كو ژ دەستپێكا لاوینییا خۆ ڤە، بۆ ئازادی و پاراستنا كەرامەتا گەلێ خۆ خەباتێ دكەت.
هوین مەزنترین خەباتكەرێ سەرهەلدانێ نە ل ئەورۆپا، هوین ئەون یێن كو وەلاتێ خۆ بەرەڤ سەرفرازیێ بری، هوین نەشێن هەست ب ئێش و ئازارێن گەلێ كوردێ چیایی نەكەن، یێ كو دەمێ شەش سالێن ڕەبەقە ل باكورێ ئیراقی، د خەباتەكا بێ بێهنڤەدان دایە.
ژ وێ ژی پتر، هوین سەرۆكێ فەرەنسا نە، سەرۆكێ وێ نەتەوا بلند و پایەبەرزن كو پرەنسێپێن ئازادیێن سیاسی و مەبدەئێ مافێ چارەنڤیسێ گەلان پێشكێشی جیهانێ كری. ژ وێ ژی پتر، هوین (جەنەڕال دیگۆل) ڕزگاركەرێ هەمی وەلاتێن بیانی یێن فەرەنسی ئاخڤن، دژمنێ سەرسەختێ هەر ڕامانەكا چەوساندنێ نە و دۆستێ ڕاستەقینەیێ هەر مرۆڤەكێ ئازادیخوازن.
جەنەڕال.. هوین د ڕژد بوون ل سەر دەربڕینا نەرازیبوونێ ل هەمبەر شەڕێ (ڤێتنامێ)، ئەز یێ پشتراستم كو ل دەڤ هەوە دۆزا گەلێ كورد ژ یا ڤێتنامییا كێمتر نینە.
ئەم د ڤێ شەڕ و خەباتا پاراستنا نەتەوا خۆ دا، ب تەمامی یێ ب تنێ نە، ڕێكخراوا نەتەوەیێن ئێكگرتی ئەم یێ پشتگۆهـ هاڤێتین، هەروەسا چەندین زلهێز ژی د هاریكاریكرنا ئیراقی دا ب نووترین چەكێن وێرانكەر هەڤڕكیێ دكەن، لەورا دویماهیك لایەن مابیت كو ئەم چاڤەڕێی ئۆمێدێ لێ بكەین، ب تنێ (دیگۆل)ێ فەرەنسا یە.
ئەڤڕۆ، دەمێ ئیراقی داخوازا چەكی ژ فەرەنسا دكەن، ئەم وەسا دبینین كو بێی چارەسەركرنەكا مەبدەئی یا كێشا كورد، هەر هنارتنەكا چەكی بۆ ئیراقی ب تنێ دێ بیتە ئەگەرێ وێرانكرنا وەلاتێ مە و كوشتنا ب كۆم یا ژن و زارۆكێن مە.
قورئانا پیرۆز دبێژیت: (بۆ هەر مرۆڤەكی ل ئاسمانان بەهەشتەكا بچووك هەیە، كو ل دەمێ نڤێژێ دشێت بەرێ خۆ بدەتێ). هوین و فەرەنسا بەهەشتا ئاسمانی یا مە نە.

مستەفا بارزانی
ئیراق – كوردستان
8ی شوباتا 1968

ب بەرهەڤبوونا سەرۆك مەسعود بارزانی ل هەولێرێ كۆنگرەیێ میزۆپۆتامییا یێ ساخلەمیێ یێ یازدێ هاتە گرێدان، د كۆنگرەیدا كو ب پشكدارییا نوژدارێن هەر چار پارچەیێن كوردستانێ و نوژدارێن دیاسپۆرا بڕێڤەچوو، سەرۆك بارزانی پەیڤەك پێشكێشكر وتێدا سوپاسییا سەندیكا نوژدارێن كوردستانێ و بۆردێ میرۆپۆتامییا كر بۆ رێكخستنا كۆنگرەی و هیڤییا سەركەفتنێ و بەردەوامیێ بۆ خواستن.
سەرۆك بارزانی ئاماژە ب وێ چەندێ ژی دا كو دەرگەهێ هەولێرێ هەردەم بۆ ڤان جۆرە چالاكییان یێ ڤەكریە و ب سوپاسی ڤە ئاماژە ب وێ چەندێ دا كو ئەڤ جۆر چالاكییە د بهانە و ئەزموونەكە بۆ پاشەڕۆژێ خزمەتا مللەتی بكەت، هەروەسا سەرۆك بارزانی رۆناهی ئێخستە سەر ئەركێ نوژداران و ب ئەركەكێ پیرۆز هەژمارت كو پاراستنا گیانێ مرۆڤییە.
سەبارەت ب رەوشا سیاسی و ب تایبەت رۆژئاڤایێ كوردستانێ، سەرۆك بارزانی راگەهاند، مە دیت نێزیك بوو كارەساتەكا مەزن روو بدەت و ببیتە شەڕێ دوو نەتەوەیان و ئاشكراكر كو ترس هەبوو ژ وێ چەندێ شەڕێ كورد و عەرەبا روو ب دەت و كارەسات د دووڤدا بهێت.
سەرۆك بارزانی ب زڤرینێ بۆ دیرۆكێ رۆناهی ئێخستەر سەر وێ چەندێ كو هیچ وەختەكی كورد دەستپێشخەر نەبوویە بۆ شەڕی و ئاماژە دا ئەوا ژ دەستێ مە هاتی و مە ئەنجامدا و هیڤی خواست كو رێككەفتنا برایانە ل رۆژئاڤایێ كوردستانێ و حوكمەتا سووریێ بەردەوامبیت.
هەروەسا سەرۆك بارزانی سوپاسییا تاك ب تاكێ خەلكێ كوردستانێ كر بۆ وێ ئێكڕێزییا نەتەوەیی كو د ڤێ پرسێدا ئەنجامدای و ب سەركەفتن هەژمارت و سوپاسییا خەلكێ كوردستانێ و دەزگەهان و ئالیێن پەیوەندیدارێن حوكمەتا هەرێما كوردستانێ كر بۆ هاریكاریكرنا خوشك و برایێن رۆژئاڤایێ كوردستانێ.
سەرۆك بارزانی د پەیڤا خوەدا رۆهنكر كو نابیت هزر د شەڕیدا بهێتە كرن بەلێ ستەما زۆرداران ژی قەبوول ناكەین، سەبارەت ب پرۆسەیا ئاشتیێ ل باكوورێ كوردستانێ سەرۆك بارزانی دیاركر كو هەر ژ رۆژا ئێكێ پشتەڤانییا پرۆسەیا ئاشتیێ كریە و دێ پشتەڤانیێ ژی لێ گەت و هیڤی خواست بگەهیتە ئەنجامەكی خێر هەبیت بۆ هەموو ئالییە.

سەرۆك بارزانی ل پیرمام پێشوازی ل مەزلووم عەبدی، فەرماندەیێ هێزێن سووریا دیموكرات (هەسەدە) كر.
د دیدارەكێدا باس ل رەوشا رۆژئاڤایێ كوردستانێ و هەروەسا بجهئینانا رێككەفتنا د ناڤبەرا حوكمەتا سووریێ و هەسەدە دا و دووماهی پێشهاتێن سووریێ هاتە كرن.
د كۆمبوونێدا، سەرۆك بارزانی داخوازكر كر، هەردو ئالی پێگیری خالێن وێ رێككەفتنێ بن و هەروەسا هەماهەنگی د ناڤبەرا هەموو ئالییاندا هەبیت كو ل قووناغێن داهاتی و د دەستووریدا مافێن گەلێ كورد ل سووریێ د پاراستی بن و بهێنە چەسپاندن.

نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ل هەولێرێ ل گەل ژان نوێل بارۆ، وەزیرێ دەرڤەیێ فەرەنسا، كۆنفرانسەكێ رۆژنامەڤانی ئەنجامدا و تێدا سەرۆكێ هەرێمێ ئاماژە كر كو رۆلێ سەرۆك ماكرۆنی بۆ ئاگربەستێ ل سووریێ و دەستپێكرنا دانوستاندنان د ناڤبەرا دیمەشقێ و هەسەدە بلند د هەلسەنگینین و ل گەل وەزیرێ دەرڤەیێ فەرەنسا مە دووپاتی ل بجهئینانا رێككەفتنێ د ناڤبەرا هەسەدە و دیمەشقێدا ب چاڤدێرییا نێڤدەولەتی كر.
وەزیرێ دەرڤەیێ فەرەنسا ژی سوپاسییا بزاڤێن نێچیرڤان بارزانی كر بۆ گەهشتنا كورد و دیمەشقێ ب رێككەفتنێ و دیاركر، ئەم دخوازین وەك چاوان ل ئیراقێ مافێن كوردان د پاراستی نە، ل سووریێ ژی د پاراستی بن.

نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ پێشوازی ل مەزلووم عەبدی، فەرماندەیێ هێزێن سووریا دیموكرات (هەسەدە) كر و د كۆمبوونەكێدا دووماهی پێشهاتێن مەیدانی وسیاسی یێن رەوشا سووریێ، پرسا كوردان ل وی وەلاتی و رێككەفتنێ دیمەشقێ و هەسەدە، هاتنە گەنگەشەكرن.
نێچیرڤان بارزانی پشتەڤانییا هەرێمێ بۆ چارەسەرییا ئاشتییانەیا كێشەیان دوپاتكر و ئاماژە ب گرنگییا بەردەوامییا دیالۆگێ د ناڤبەرا ئالییاندا كر بۆ پاراستنا مافێن هەموو پێكهاتەیان و گەلێ كورد د چارچۆڤەیێ سووریایەكێ ئێكگرتیدا كر. ژ ئالیێ خوەڤە مەزلووم عەبدی پۆختەیەك ل دۆر رەوشا دەڤەرێ ودانوستاندنان ل گەل دیمەشقێ و ئالیێن نێڤدەولەتی بەچاڤكر و رێز و سوپاسی بۆ رۆلێ بەردەوام یێ نێچیرڤان بارزانی و هەرێما كوردستانێ دیاركر بۆ پشتەڤانیكرنا مافێن رەوا یێن گەلێ كورد و بزاڤێن وان بۆ ئارامكرنا ئالۆزییان.