NO IORG
نووترين نووچه
نووترين نووچه

ئەڤرۆ نیوز:
پشتی کو ھێزێن کوردی راگەھاندن ھێزێن دەولەتا تورکیا ئەڤ دو رۆژن ل بنگەھێن وان ددەن، پەیڤدارێ وەزیرێ پاراستنا فرەنسا، پەیڤدارێ حوکمەتا ئەلمانیا و پەیڤدارێ وەزارەتا دەرڤە یا ئەمریکا ب رەنگەکی جودا رەخنەیێن دژوار ل تورکیا گرتن و راگەھاندن کو نابیت ھێرش بۆ سەر شەرڤانێن کورد و کانتۆنێن رۆژئاڤایێ کوردستانێ بھێتە کرن.
ئەنوەر موسلم سەرۆک وەزیرێن کانتۆنا کۆبانێ د داخویانیەکی دا بۆ رۆژناما ئەڤرۆ راگەھاند کو تۆپخانە و تانکێن تورکیا شەش جاران بنگەھێن ھێزێن کوردی و بورکان فراتێ تۆپباران کرینە و گۆت: (ھێزێن مە ھەتا نھا بەرسڤا دەولەتا تورکیا نەداینە و ئەم دەولەت و حوکمەتا تورکیا ھشیار دکەین کو ل بنگەھێن ھێزێن کانتۆنێن رۆژئاڤایێ کوردستانێ نەدەن، ژ بەر کو ھەر چ روودانەکا نەخواستی روو بدەت تورکیا دێ ژێ بەرپرسیار بیت و مە ژ ھێزێن ھەڤپەیمانان ژی داخواز کر کو سنۆرەکی بۆ دەستێوەردانێن تورکیا دانێن، ژ بەر کو ھەر ھێرشەکا تورکیا خزمەتا داعشێ دکەت و رەوشا سووریێ و دەڤەرێ ب گشتی ئالۆزتر دکەت).
ئەنوەر موسلم ھەروەسا راگەھاند ژی کو ھێزن کوردی باژێرکێ سیرین یێ دکەڤیتە باشورێ کۆبانێ ئازاد کرینە و ھەتا ھەموو ئاخا رۆژئاڤا ئازاد ببیت دێ ئۆپەراسیۆنێن پاقژکرنێ ژی ل دژی تیرۆرستان بەردەوام بن و گۆت: (ئۆپەراسیۆنێن ھێزێن مە بێی ناڤبەر بەردەوام دکەن و مە ژ رۆژا یەکێ ڤە گۆتیە ئەم ناھێلین یەک تیرۆرست و دوژمنێن گەلێ کورد ل سەر ئاخا مە بمینن و د ڤێ چارچۆڤێ دا ھێزێن کوردی و بورکان فراتێ باژێرکێ سیرین کو دکەڤیتە باشورێ کۆبانێ ئازادکرن و نھا ١٥% ژ باژێرێ حەسەکێ و باژێرکێن جەرابلوس و عەزازێ ماینە).
ل ئالیێ دی پشتی ناڤەندا فەرمانداریا ھێزێن کوردی ب داخویانیەکا فەرمی راگەھاند کو ھێزێن تورکیا بنگەھێن وان یێن سەربازی تۆپباران کرینە و ٤ شەرڤانێن بورکان فراتێ و ھژمارەک وەلاتیێن سڤیل ژی بریندار کرینە و بەلگەیێن ھێرشا دەولەتا تورکیا دانە دەستێ ھێزێن ھەڤپەیمانا نێڤدەولەتی، ھەر یەک ژ پەیڤدارێ وەزارەتا دەرڤە یا ئەمریکا، پەیڤدارێ وەزیرێ پاراستنا فرەنسا و پەیڤدارێ حوکمەتا ئەلمانیا ب رەنگەکی جودا نەرازیبوونا خوە ل ھەمبەر ھێرشێن تورکیا ل دژی شەرڤان و کانتۆنێن رۆژئاڤا دیار کرن و راگەھاندن کو دڤێت بەرێ چەکێن تورکیا ل سەر داعشێ بن نە کو ل ھێزێن کوردی و داخواز کرن کو ئەو یەک بەردەوام نەکەت.
د ڤێ دەربارێ دا پەیڤدارێ وەزارەتا پاراستنا فرەنسا د کۆنگرەکی رۆژنامەڤانی دا راگەھاند کو ئەو قەبوول ناکەن ھێزێن تورکیا ھێرشی ھێزێن کوردی بکەن و ئەو یەک ناھێتە قەبوول کرن و دڤێت جارەکا دی ھێرشەکا وەسا بۆ سەر کوردان نەھێتە کرن و گۆت: (شەرێ مە ھەموویان ل دژی تیرۆرستێن داعش، قاعیدە و کۆمێن توندرەو یێن ئیسلامی نە و نە ل دژی ئالیەکی دی و دڤێت ھەموو ئالیەک ڤێ یەکێ بزانیت و نەبیتە سەدەمێ ئالۆزیێن مەزنتر ل سووریێ و رۆژھەلاتا ناڤین ب گشتی و ئەم ھەموو دزانین تاکە ھێزا کو ب سەرکەڤتیانە شەرێ تیرۆرستان دکەت ھێزێن کوردی نە و ئەم دێ بەردەوام پشتەڤانیێ ل پێشمەرگە و شەرڤانێن کورد کەین ).
ھەر د ڤێ دەربارێ دا حەسەن جەمال رۆژنامەڤانێ ناڤدار یێ تورکیا ژی راگەھاند کو مافێ حوکمەتەکا بەروەخت نینە بریارێ ل سەر ھێرشکرنا ئاخا وەلاتەکی دی بدەت و گۆت: (تشتێ ئەز دزانم پشتی کریارا تیرۆرستیا ل باژێرکێ پیرسووسێ پێدڤی بوو حوکمەت ل دژی داعش و ئالیگر و ئەندامێن وێ ئۆپەراسیۆنان ساز بکەت لێ حوکمەتێ بەرێ فرۆکێن شەری، تانک و تۆپان دایە سەر کوردان و ئەو یەک دێ تورکیا بەر ب کارەساتەکا مەزن ڤە بەت و ئەز داخوازێ ژ پەرلەمانی دکەم روونشتنەکا تایبەت ل سەر رەوشا تورکیا و دەڤەرێ ساز بکەت و نەھێلیت حوکمەتەکا بێی دەسھلات و نە رەوا وەلاتی بەر ب شەرەکی مەزن ڤە ببەت).

ئەڤرۆ نيوز:
مامۆستایەکێ زانستێن سیاسی ئاشکرا دکەت کو پارتی گەلەک ژ قەبارە و سەنگێ لایەنێن دی رۆل ل کابینا ھەشتێ یێ دایێ و دیسان گەلەک مافێن خوە ل بەغدا بۆ لایەنێن دی ھێلاینە، ب مەرەما خۆرتکرن و پاراستنا ئێکرێزیا گەلێ کوردستانێ.
د.سالح مەلا عومەر پرۆفیسورێ ھاریکار د زانستێن سیاسی دا ل زانکۆیا سەلاحەدین بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت” بریار بوو ل سالا ٢٠٠٩ راپرسین ل سەر دستوورێ ھەرێما کوردستانێ ھاتبا کرن، لێ نەچو راپرسینێ، ژ بەر کو لایەنێ ئۆپۆزسیۆنێ ناکۆکی ل سەر ھەبوو کو بزڤریتە پەرلەمانی و کودەنگی ل سەر بھێتەکرن و دیسان پارتی دیموکراتی کوردستان بەرھەڤیا خوە نیشادا کو ھەموو لایەن تێدا پشکداربن و لژنە ل سەر ڤێ چەندێ ھاتیە پێکئینان و ئەڤە دو ھەیڤە کارێ خوە دکەت کو دستوورەک بۆ کوردستانێ بھێتە پێکئینان و سیستەم بۆ ھەرێما کوردستانێ ب چ جۆرەکی بیتن، ھەموو لایەنێن سیاسی پابەندی دستووری بن”.
مامۆستایێ زانکۆیێ زێدەتر ژی گۆت” د ھەلبژارتنێن پەرلەمانێ کوردستانێ ل ٢٠١٣ ێ ، پارتی ٣٨ کورسییێن پەرلەمانی بدەستڤەئینان و ل گەل لایەنێن سیاسی گەنگەشەکرن و لایەنێ شەش کورسی ژی ھەین ئینا دناڤ حوکمەتێ دا، لایەن ھەبووینە پارتی زێدەتر ژ سەنگا وان وەزارەت دانێ، ئێکەتیێ ١٨ کورسی یێن ھەین، چار وەزارەت وەرگرتن، پارتی ٣٨ کورسی یێن ھەین و ھەمان رێژا وەزارەتان ھەنە، ھەکە سەحکەیێ پارتی دو جاران زێدەتر کورسیێن پەرلەمانی ھەبووینە، ئەڤە ب وێ چەندێ دا کو دناڤا پرۆسا سیاسی دا پشکداربیتن و بمینیت، پارتی گرنگی ب ٣٨ کورسیێن خوە نەدا کو دشێت حوکمەتا زورینە پێک بینیت و گرنگیێ ب خواستێن لایەنێن دی نەدەت، ئەڤە ھەموو ھاتەکرن دا کودەنگی و ئێکرێزیا گەلێ کوردستانێ بھێتە پاراستن”.
ناڤبری ھێشتا گۆت” ھەکە سەحکەینە لایەنێ دی، ئەڤ ئارمانجە نینە، ئێکەتیێ ١٨ کورسی یێن ھەین، لێ ھندی پارتی وەزیر د حوکمەتێ دا یێن ھەین، ل سەر ئاستێ بەغدا ئێکەتیێ ٢١ کورسی یێن ھەین و پارتی ٢٥ کورسی و مافێ کوردان بوویە و مافێ پارتی بوو سەرۆک کومارێ عیراقێ وەربگریت، لێ پارتی نە وەرگرت و دایە ئێکەتیێ و سەبارەت پۆستێ جێگرێ سەرۆکێ پەرلەمانێ عیراقێ ، گۆڕانێ ھەشت کورسی یێن ھەین و پارتی سێ جاران ھندی وێ کورسی یێن ھەین، لێ پارتی یا بەرھەڤ بوو وی پۆستی بدەتە گۆڕان دا پشکداربیت دحوکمەتا بەغدا دا، ب گشتی سیاسەتا پارتی نەرمیەکا مەزن تێدا ھەبوویە کو لایەنێ بەرامبەر وەربگریت ب مەرەما دروستکرنا کودەنگیەکا نشتیمانی، ھەکە سەحکەیە ھندەک لایەنێن سیاسی ئارمانجێن وان، نە کودەنگیا نشتیمانی و نە بەرژەوەندیێن وەلاتیانە”.
ڤی بسپۆرێ زانستێن سیاسی خویاکر ژی” دناڤ پرۆسێن دیموکراسی دا، چو کەس ناھێت دەنگێن خوە ب سەپینیت، ھەردەم سندوقێن ھەلبژارتنێ نە دەنگی د سەپینن و چەند دەستھەلاتێ وەربگرن، سەپاندنا نوخبەکێ ل سەر گەل و وەلاتی دچیتە دناڤا عەقلیەتێن دکتاتوری دا و گەلەک یا ب زحمەتە ئەڤ عەقلیەتە ل سەر جڤاکێ کوردی بھێتە سەپاندن”.
زێدەتر گۆت” ئەو دبێژن مە دڤێت بھێینە دناڤ پرۆسا سیاسی یا کوردستانێ دا و ئەوان دڤێت بکەنە زورینە و کەمینە، ھەکە ھندەک قانوونان ل سەر پارتی دەرباز بکەن ژی، دبینم دیتنا وان گەلەک یا شاشە، چونکی بکەنە زوورینە و پارتی رێزێ ل بۆچوونا وان دگریت کو زوورینە و کەمینە و ب ڤێ چەندێ دێ ھەموو پۆستێن حکومی ژ دەست دەن و وان بڤێت و نەڤێت، پارتی زوورینە یە و حزبا ئێکێ یە ل کوردستانێ و حوکمەتا بنگەە فراوان پێکئینایە و پارتی گەلەک ب ساناھی دێ شێت حوکمەتا زورینە پێک ئینیت، دبینم ب ڤی رەنگی لایەنێن بەرامبەر پارتی دێ زێدەتر زیاندار بن، چونکی وان قەبارێ پارتی نینە، وی دەمی لایەنێن بەرامبەر ب خوە دێ دانپیدانێ کەن”.
د. سالح مەلا عومەری ئاماژە دا وێ چەندێ کو دەمێ سەرۆکاتیا ھەرێما کوردستانێ دێ ل ٢٠ تەباخێ ب دووماھی ھێت و ل دووڤ قانوونا سەرۆکاتیا ھەرێما کوردستانێ کو دڤێت سەرۆکێ ھەرێمێ بەری دو ھەیڤان ژ ب \دووماھی ھاتنا دەمێ وی، داخواز ژ کۆمسیوونێ کربا کو ھەلبژاردن بھێنەکرن و سەرۆکی ل دووڤ قانوونێ ئەو داخوازە ژ کۆمسیونێ کربوو کو ھەلبژاردن بھێنەکرن و کۆمسیۆنێ بەرسڤ دا ژ بەر قەیرانا ئابووری و کاودانان نەشێن د ڤی دەمی دا ھەلبژارتنان بکەن”.

ئه‌ڤرۆ نيوز، نيوار محه‌مه‌د سه‌ليم:

وەزارەتا پەروەردێ بریار دا کو ھەموو باخچە و پولا ئێکێ بنەرەتی خواندن ب زمانێ ئێنگلیزی بیت و ل سالا خواندنێ 2015-2016 بریارە ھەموو باخچێن پارێزگەھا دھۆکێ و 42 قوتابخانێن بنەرەتی کو نێزیکی پێنج هزار قوتابی دێ مفاداربن ژڤێ چەندێ و خواندن ب زمانێ ئینگلیزی بیت بابەتێن (بیرکاری – زانستەکان) دێ ئەڤ سیستەمە لێ ھێتە بجهـ ئینان و ل سالا خواندنێ 2016-2017 بریارە ھەموو قوتابخانە ل ھەرێما کوردستانێ ڤی سیستەمی پەیره‌و کەن”.
عه‌بد یوسف ئه‌حمه‌د رێڤەبەرێ گشتی یێ پەروەردا پارێزگەھا دھوکێ بۆ ئه‌ڤرۆ نيوز دیار کر کو بریار ھاتیە دان ھەموو باخچە و قوتابخانێن ھەرێما کوردستانێ پوۆا ئێکێ بنەرەتی بابەتێن (بیرکاری – زانست) خواندن ب زمانێ ئێنگلیزی بیت”.
ھەروەسا رێڤەبەرێ گشتی گۆت : “پشتی وەزارەتا پەروەردێ ڤەکولین کرین کو سیستەمەکێ ب ڤی رەنگی ل ھەرێما کوردستانێ بھێتە بجهـ ئینان بریار ھاتە دان کو ئەڤ سیستەمە بھێتە بجھئینان و ھەموو پێدڤیێن بجهـ ئینانا ڤی سیستەمی ژ ھەموو لایەکی ڤە ژ ڤەکرنا خولا بۆ مەشق کرن و ئامادەکرنا ماموستایان و پەیرەوپروگرامێ خواندنێ ئامادەکرینە و بۆ ماوێ نێزیکی 60 رۆژان دێ ماموستا بۆ ڤێ مەرەمێ ھێنە مەشق کرن”.

ئەڤرۆ نیوز، زنار تۆڤی:

ئاژانسا ئانادۆل یا تورکی دا دیارکرن پشتی ئەمریکا چەندین ھەولداین بۆ بکارئینانا بنگەھێ ئنجەرلیک یێ ئەسمانی ل دژی داعشێ،لێ تورکیا رێک پێ نەددا و رازی نەدبوو کو ئەمریکا وی بنگەھی بکاربینیت،لێ پشتی گفتۆکرنەکا درێژ دناڤبەرا ھەردو وەلاتان دا ئەڤرۆ رۆژا چارشەمبی حووکمەتا تورکیا ب فەرمی بنگەھێ ئنجەرلیک یێ تورکی رادەستی ھێزێن ئەمریکی کر،لەورا ژ ئەڤرۆ پێڤە ئەمریکا دێ شێت ب ساناھیتر جھێن داعشێ بۆردومان کەت،دھەمان دەمدا راگەھاندنا وەزارەتا دەرڤە یا تورکی ئاشکەراکر:ئەو رێکەفتنە دگەل واشنتن بۆ لێدانا داعشێ یە،نەکو بۆ پشتەڤانیا شەرڤانێن کوردە ل سۆریێ.

ئەڤرۆ نیوز،زنار تۆڤی:

ئاژانسا ئانادۆل یا تۆرکی دا دیارکرن کو ئەڤرۆ رۆژا چارشەمبی ٢٩-٧-٢٠١٥ دەستەیا دۆزگەریا گشتی یا ئەنقەرێ دوسیەیەک بۆ راکرنا پارێزبەندیێ ل سەر ھەڤسەروکێ پارتا دیموکراتیا گەلان(ھەدەپە) سەلاحەدین دەمیرتاشی ڤەکر،ژ پێخەمەت پارێزبەندی ل سەر بھێتە راکرن.

ئەڤ چەندە ھات پشتی کو دەمیرتاشی د داخویانیەکێ دا بەری ھەلبژارتنێن پەرلەمانێ تورکیا دا گۆتی،کو ئاکەپێ تیمەک ژ ٣٥٠٠ کەسان پێکئینایە ژبۆ مەرەما سەختەکاریێ دھەلبژارتنان دا،لەورا جێگرێ سەرۆکێ ئاکەپێ سولێمان سۆیلۆ دوسیەیەک ل دژی سەلاحەدین دەمیرتاشی ل سەر ڤێ مژارێ ڤەکریە،ھەروەسا دەستەیا دۆزگەریا گشتی داخۆیانیا دەمیرتاشی ب بەزاندنا سنۆرێن ئازادیا دەربرینێ ل تورکیا وەسفکریە.

لەورا دوسیەیەک بۆ راکرنا پارێزبەندیێ(حێانە) لسەر وی ئامادەکریە و برێیا وەزارەتا داد یا تورکی ھنارتیە پەرلەمانێ وی وەلاتی. ھەروەسا دیارکریە:ئەگەر سەرۆکاتیا پەرلەمانێ تورکیا ڤێ دوسیەیێ بێخیتە دبەرنامەیێ کاری دا،پەرلەمانتار دێ دەنگی ل سەر راکرنا پارێزبەندیێ ل سەر دەمیرتاشی دەن،ئەگەر پارێزبەندی ل سەر دەمیرتاشی ھاتە راکرن.

ئەڤ چەندە دێ کارتێکرنەکا مەزن کەتە سەر ھەدەپێ و دێ زیانێن مەزن گەھنێ.

ئه‌ڤرۆ نيوز، نيوار محه‌مه‌د سه‌ليم:

كۆمبوونا لژنا قانوونى يا په‌رله‌مانێ كوردستانێ ده‌سپێكر و ئه‌ندامێن پارتى و مه‌سيحى و توركمانان ژى پشكدارى د كۆمبوونێ دا نه‌كر و كۆمبوونه‌كا نه‌يا قانوونى وه‌سف دكه‌ن.

ب مه‌ره‌ما ئاماده‌كرنا راپۆرتێ ل سه‌ر پرۆژێ راستڤه‌كرنا قانوونا سه‌رۆكاتيا هه‌رێمێ كۆمبوونا لژنا قانوونى يا په‌رله‌مانێ كوردستانێ ئه‌ڤرۆ رۆژا چارشه‌مبى رێكه‌فتى 29ى تيرمه‌ها 2015ێ ب سه‌رۆكاتيا سه‌رۆكێ په‌رله‌مانێ كوردستانێ ده‌سپێكر.

ڤه‌مان فه‌يسه‌ل، ئه‌ندامێ لژنا قانوونى يا په‌رله‌مانێ كوردستانێ ل سه‌ر فراكسيۆنا پارتى ديموكراتى كوردستان بۆ ئه‌ڤرۆ نيوز گۆت: “مه‌ وه‌كو پارتى ل گه‌ل مه‌سيحى و توركمانان بايكوتا ڤێ روونشتنا په‌رله‌مانى يا كرى و ب روونشتنه‌كا نه‌يا قانوونى دزانين و هه‌ر بڕياره‌كا بهێته‌ ده‌ركرن ژى نه‌يا قانوونى يه‌ و نابيت كار پێ بهێته‌ كرن”.

ب گۆره‌يى ماددێ 17ێ په‌يروێ ناڤخۆ يێ په‌رله‌مانى برگا 11 مافێ سه‌رۆكێ په‌رله‌مانى يه‌ چاڤدێريا كارێن لژنان بكه‌ت و كارئاسانيا بۆ بكه‌ت ژ لايێ ئيدارى ڤه‌ و ب گۆره‌يى مادێ 18 برگا 4 مافێ جێگرێ سه‌رۆكێ په‌رله‌مانى يه‌ چاڤدێريا كارێن په‌رله‌مانى بكه‌ت، ب گۆه‌رى مادێ 39 برگا 5 هه‌ر لژنه‌كا په‌رله‌مانى وه‌كو په‌رله‌مانه‌كێ بچووكه‌ و نابيت كه‌س ده‌ستێوه‌ردانێ د كاروبارێن وێ دا بكه‌ت.

ڤه‌مان فه‌يسه‌ل دبێژيت: “سه‌رۆكێ په‌رله‌مانى ماف نينه‌ سه‌رپه‌رشتى و مايتێكرنێ د كاروبارێن لژنان دا بكه‌ت، چو ژ ئه‌ندام په‌رله‌مانان نه‌ فه‌رمانبه‌رێن سه‌رۆكێ په‌رله‌مانى نه‌ دا كو ل دووڤ حه‌زا خوه‌ سه‌ره‌ده‌ريێ ل گه‌ل بكه‌ت”.

ئه‌ڤى ئه‌ندامێ په‌رله‌مانێ كوردستانێ دا زانين ژى كو هه‌ر تشتێ ژ ئه‌نجامێ ڤێ كۆمبوونێ ده‌ربچيت نه‌يێ قانوونى يه‌ و كار پێ ناهێته‌ كرن.

ل 23ى خزيرانا 2015ێ ب سه‌رپه‌رشتيا قونسلێ ئيرانێ، سه‌رۆكێ په‌رله‌مانێ و كوردستانێ و فراكسيۆنێن ناڤا په‌رله‌مانێ كوردستانێ بێى پارتى و فراكسيۆنێن مه‌سيحى و توركمان كۆم بوو و خواندنا ئێكێ بۆ قانوونا راستڤه‌كرنا قانوونا سه‌رۆكاتيا هه‌رێما كوردستانێ كر و نوكه‌ دڤێت ژ لايێ لژنا قانوونى ژى ڤه‌ كارێن وێ رێكبێخن و جاره‌كا دى بۆ په‌رله‌مانى ره‌وانه‌ بكه‌ن دا كو دانوستاندن ل سه‌ر بهێته‌ كرن.

ده‌رباره‌يى وێ چه‌ندێ كا ئه‌و كه‌سێن ئاماده‌ د لژنێ دا دشێن وه‌كو قانوون بێى پێنج ئه‌ندامان كارێن خوه‌ ب رێڤه‌ ببه‌ن، ڤه‌مان گۆت: “لژنا قانوونى ژ 11 كه‌سان پێك دهێت سێ پارتى و سێ ئێكه‌تى و دو گۆڕان و ئێك يه‌كگرتوو و ئێك مه‌سيحى و ئێك توركمان، ژ وان ژى شه‌ش د ئاماده‌نه‌ و دبنه‌ زۆرينه‌”.

دا زانين ژى كو هه‌ر چه‌نده‌ سه‌ركرداتيا يه‌كگرتوو پێ باش نينه‌ كو ئه‌و پشكدارى ڤێ روونشتنێ ببن، به‌لێ ئه‌ندامێ وان ژ به‌ر كو ئێكه‌تيه‌كێ كه‌ڤنه‌ و دژى پارتى يه‌ پشكدارى د ڤێ كۆمبوونێ دا كريه‌.

ئه‌ڤرۆ نيوز:

سه‌رۆكا فراكسيۆنا چاكسازى و پێشكه‌فتن يا توركمانان ره‌خنه‌يان ل سه‌رۆكێ په‌رله‌مانى دگريت و ئاماژێ ب وێ چه‌ندێ دكه‌ت كو د به‌رژه‌وه‌ندا پارتيا خوه‌ دا، بێلايه‌نيا خوه‌ يا ژ ده‌ست دايى.

مونا قه‌هوه‌چى، سه‌رۆكا فراكسيۆنا چاكسازى و پێشكه‌فتن يا توركمانان كو د هه‌مان ده‌م دا، ئه‌نداما لژنا قانوونى يا په‌رله‌مانێ كوردستانێ يه‌ ژى ئاماژێ ب وێ چه‌ندێ دكه‌ت كو ئه‌و پشكدارى د وێ كۆمبوونێ دا ناكه‌ن ئه‌وا ل سه‌ر داخوازا سه‌رۆكێ په‌رله‌مانێ كوردستانێ بڕياره‌ ئه‌ڤرۆ بهێته‌ ئه‌نجام دان.

قه‌هوه‌چى دبێژيت: “د به‌رژه‌وه‌ندا پارتيا خوه‌ دا، سه‌رۆكێ په‌رله‌مانى بێلايه‌نيا خوه‌ يا ژ ده‌ست دايى”، ئاماژێ ب وێ چه‌ندێ ژى دكه‌ت كو كارێ سه‌رۆكێ لژنا قانوونى ئاگه‌هداكرنا ئه‌ندامێن لژنێ يه‌ ب ئه‌نجامدان و دياركرنا ژڤانێ كۆمبوونێن لژنێ، به‌لێ ئه‌و ب ڤى كارى رابوويه‌ ب تنێ بۆ به‌رژه‌وه‌ندا پارتيا خوه‌.

ئەڤرۆ نیوز:
تورکیا ژ بۆ پاراستنا دەڤەرێن تورکمانان و حەلەبێ و شەرێ ل دژی داعش و رژێما سووریێ لەشکرەکێ ٥ ھزار کەسی ژ تورکمانان ئاڤا دکەت و چاڤدێرەک سیاسی یێ کورد ژی دیار دکەت کو تورکیا دخوازیت ب رێیا تورکمانان نەھێلیت ھەرێمەکا کوردی ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ دروست ببیت و تورکیا شەرێ داعشێ ناکەت بەلکو شەرێ کوردان دکەت.
ل گۆر راپۆرتەکا رۆژناما یێنی شەفەق یا سەر ب پارتیا ئەردۆگانی د ناڤ سێ رۆژێن بۆری دا چەندین بەرپرسێن سەربازی یێن تورکمان سەرەدانا تورکیا کرینە و ل گەل بەرپرسێن وی وەلاتی کۆمبوون دروست کرینە و ھەموو بەرھەڤی بۆ ئاڤاکرنا لەشکرەکێ ە ھزار کەسی ژ تورکمانان ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ ب دووماھی ھاتینە و تورکیا دبێژیت دێ ب رێیا وێ لەشکری شەرێ داعش و رژێما سووریێ کەت و دێ دەڤەرێن تورکمانان و حەلەبێ ب پارێزیت.
نڤیسەر و رۆژنامەڤانێ تورکیا جەنگیز چاندار ژی دیار دکەت کو مەبەستا تورکیا پاراستنا تورکمانان نینە، چونکو ب سالانە تورکمان ل سووریێ دژین و ھەتا نھا ژی ھەردەم زۆرداری ل وان ھاتیە کرن و تورکیا بێدەنگ بوو، لێ نھا ھەرێمەکا کوردی ل سووریێ ئاڤا دبیت و کورد ل سووریێ بوونە ھێزەکا مەزن و کاریگەر و تورکیا ژی دخوازیت ل رەخەکێ شەرێ پەکەکێ بکەت و ل رەخێ دی ژی ب رێیا تورکمانان ئالۆزیان ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ دروست بکەت دا کورد نەگەھنە مافێن خوە و گۆت: (تورکیا د راستی دا شەرێ داعشێ ناکەت، چونکو د چەند رۆژێن بۆری دا ئارمانجا سەرەکی یا تورکیا ئاشکرا بوو. ئەردۆگان و ھەڤالێن وی دخوازن ل ژێر ناڤێ شەرێ ل دژی داعشێ ھەم پەکەکێ لاواز بکەن و ھەم ژی نەھێلن کو ھەرێمەکا کوردی ل سووریێ ئاڤا ببیت، ئەمریکا و وەلاتێن ئوروپا ژی باش دزانن کا تورکیا دڤێت چ بکەت و ژ بەر ھندێ ژی وەک بەرێ ئەمریکا و ئوروپا پشتەڤانیێ ل سیاسەتا تورکیا ناکەن و شەرێ نھا تورکیا دکەت ژی د بەرژەوەندیا وی وەلاتی دا نینە و ئارمانجا سەرەکی یا ئەردۆگانی ئەوە دا کو ھەلبژارتنێن پێشوەخت ل تورکیا بھێنە کرن و جارەکا دی ئاکپارتی بشێت ب تنێ حوکمەتێ ئاڤا بکەت).
چاندار د بەردەوامیا ئاخڤتان خوە دا دیار دکەت کو نھا کورد ل سووریێ ھێزا ھەری کاریگەرن کو شەرێ تیرۆرێ دکەن و دونیا ھەموو ژی وێ راستیێ باش دبینیت. بەرخوەدانا کۆبانێ و نھا ژی شەرێ ل حەسەکێ و دەڤەرێن دی بۆ ھەموو جیھانێ سەلماند کو کورد ملەتەک ئاشتیخوازن و ھەموو جیھانێ ب چاڤێ خوە دیت دەمێ کوردان ل کۆبانێ شەرێ داعشێ دکر تورکیا تنێ تەماشە دکر و ژ بەر ھندێ ژی ئێدی تورکیا نەشێت وەک بەرێ کاریگەریێ ل رایا گشتی یا جیھانێ بکەت و ل ژێر ناڤێ تیرۆرێ بزاڤا لاوازکرنا کوردان بدەت و گۆت: (د کۆمبوونا دوھی دا ژی ئاشکرا بوو کو ناتۆ وەک جاران پشتەڤانیێ ل تورکیا ناکەت و د راستی دا شەرێ ڤێ دووماھیێ تورکیا دەستپێکری ژ نەچاریێ بوویە و دخوازیت رایا ناڤخوەیی ل دژی کوردان و پارتیا دیموکراتی یا گەلان بکار بینیت و ئەز باوەرم ناکەم بشێن د وی پیلانا خوە دا ژی سەربکەڤن، چونکو پرانیا خەلکێ تورکیا ل دژی شەری یە و دخوازن تورکیا پرسا کوردی و ھەموو پرسێن خوە ل سەر بنەمایێ ئاشتیانە چارە بکەت).
ل ئالیێ دی لوقمان مەجید چاڤدێرێ سیاسی یێ رۆژئاڤایێ کوردستانێ ژی دیار کر کو تورکیا ب رێیا ئاڤاکرنا لەشکرەکێ بۆ تورکمانان دخوازیت کو ئالۆزیێن ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ دروست بکەت، یا کو تورکیا نەشیایی ب رێیا داعشێ بکەت دخوازیت ب رێیا تورکمانان بکەت، چونکو داعش رێکخراوەکا تیرۆرستی یە و جھێ وێ ل جیھانێ دا نینە، تورکیا ھەتا نھا ھاریکاریا وان دکر لێ دیتن کو ھەموو جیھان دژبەریا وان دکەت و ژ بەر ھندێ ژی نھا سیاسەتا خوە دانە گوھۆرین و ڤێجارێ ژی دخوازن تورکمانان ل دژی کوردان بکار بینن و گۆت: (ژ بۆ کو تورکیا نەگەھیتە ئارمانجا خوە و ئەو دەستکەڤتیێن کو ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ بدەستڤە ھاتینە ژناڤ نەچن، ئەز داخواز ژ ھەموو ھێز و پارتێن سیاسی یێن رۆژئاڤایێ کوردستانێ دکەم کو د زووترین دەم ئێکەتیا خوە دروست بکەن و بلا پێشمەرگێن رۆژئاڤایێ ژی ڤەگەرنە رۆژئاڤایێ کوردستانێ و بەرگیریێ ژ ئاخا خوە بکەن، ژ بەر ڤێ یەکێ ژی دڤێت PYD سیاسەتا خوە یا شاش ل بەر چاڤان دەرباز بکەت و ل گەل برایێن خوە ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ بەرەیەکێ ب ھێز دروست بکەن، سیاسەتا وان یا نھا شاشە و دێ مەترسیێن مەزن بۆ رۆژئاڤایێ کوردستانێ دروست کەت).
ناڤھاتی د دووماھیا ئاخڤتنا خوە دا ئەو یەک ژی نەڤەشارت کو ھەتا کورد نەبنە ئێک دێ پیلان ل دژی وان ھێنە گێران و ھەکە دو سال بەری نھا ھەر دو جڤاتێن کوردی ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ ئێکەتیا خوە دروست کربا نھا رەوشا رۆژئاڤایێ کوردستانێ وەسا نەدبوو و گۆت: (لێ نھا ژی درەنگ نەبوویە و ھەر کەس باش دبینیت کو نھا چ پیلان ل دژی گەلێ مە دھێنە گێران و ژ بەر ھندێ بۆ رێگرتن ژ وان پیلانان باشترین چارەسەری ئەوە کو کورد پێکڤە کار بکەن).

ئەڤرۆ نيوز:
سایتێ ھاڤینتون پۆست د راپۆرتەکا خوەدا ل ٢٧ ڤێ مەھێ بەحسێ ھەبوونا سێ ملیۆن وەلاتیێن ئاوارە یێن عەرەب ل ھەرێما کوردستانێ دکەتن و دبێژیت ڤێ ھژمارا ئاواران مەترسی ل دەڤ کوردان ژ گوھۆرینا دیموگرافی ل دەڤەرێ پەیداکرینە.
راپۆرتا سایتێ ناڤبری دیاردکەت کو وەلاتیێن عەرەب ل وان دەڤەرێن کەفتینە دبن کونترۆلا رێکخستیا دولەتا ئیسلامی (داعشێ) دا، چو جە ژبلی ھەرێما کوردستانێ نەدیتن کو قەست بکەنێ و ببنە ئاوارە و ھژمارا وان یا گەھشتیە سێ ملیۆن کەسان.
سایتێ ناڤبری ئاماژێ ددەتە وێ چەندێ کو ئاوارێن عەرەب ژ پارێزگەھێن نەینەوا، ئەنبار، سەلاحەدین و ھندەک دەڤەرێن ھەردو پارێزگەھێن کەرکووکێ و دیالا ل ٢٣ کەمپان دژین، ژوان ١٦ کەمپ ل پارێزگەھا دھۆکێ و سێ ل ھەولێرێ و چار ل سلێمانیێ و ھندەک ل دەڤەرا گەرمیان ژی یێن ھەین، سەرەرای وێ چەندێ کورد د ھەڤسۆزن ل گەل ئاوارێن عەرەب و چەندین چالاکڤانێن کورد د وارێ ھاریکاریا ئاواران دا یێن ھەین، بەلێ مەترسی ل دەڤ کوردان یا ھەی کو ئەو ئاوارە ل ھەرێما کوردستانێ بمینن و ھەرێما کوردستانێ بھێتە تەعریبکرن و ژلایێ دیموگرافی ڤە بھێتە گوھۆرین بۆ بەرژەوەندیا عەرەبان.
سایتێ ناڤبری دانپێدانێ ب وێ چەندێ دکەت کو ل ھندەک دەڤەرێن ھەرێما کوردستانێ ھژمارا ئاوارێن عەرەب ژ ئاکنجیێن وان دەڤەران یا پتر لێھاتی و خەلکێ دەڤەرا شەقلاوە یا گوزاری ل ھەولێرێ ناڤێ (شەقلوچە) یێ دانایە سەر باژێرێ خوە، ژ بە رکو پتریا ئاوارێن عەرەب ئەوێن لێ ئاکنجی خەلکێ فەلوجە نە.
د راپۆرتا ناڤبری دا ھاتیە ژی” ئاوارێن عەرەب ل ھەرێمێ یێن نەچاربووین خوە فێری زمانێ کوردی بکەن و ئەڤ چەندە ژی بوویە ئەگەر کو گەلەک پرتوکێن تایبەت ب فێربوونا زمانێ کوردی ڤە بھێنە فرۆتن”.
ئەو راپۆرتە ل سەر زارێ ژێدەرەکێ رۆژنامەڤانی ل وەزارەتا کوچ و کوچبەرێن عیراقێ خویا دکەت” ٢٧٤ ھزار و ٥٨٠ خێزانێن عەرەب یێن ئاوارەی ھەرێما کوردستانێ بووین و ئەڤ چەندە بوویە ئەگەرێ پەیدابوونا بارودۆخەکێ ئابووری یێ ب زەحمەت، ھەڤدەم ل گەل قەیرانا دارایی ل ھەرێما کوردستانێ ژ ئەگەرێ پاشڤەچوونا ھەردو کەرتێن چاندنێ و ئابووری و گیروکرنا حوکمەتا عیراقێ بۆ مووچێن فەرمانبەرێن ھەرێمێ، ھەرێما کوردستانێ داخوازا ١٦ ملیار دۆلاران ژ بەغدا دکەت وەکو بەھرا وێ چ بودجا گشتی یا عیراقێ. بەغدا ژی داخوازا ٣٧ ملیار دۆلاران ژ ھەرێمێ دکەت وەکو بھایێ فرۆتنا پەترۆلا ھەرێمێ د حەفت سالێن بۆری دا.

ئه‌ڤرۆ نيوز:

وه‌زاره‌تا دارايى و ئابوورى ل حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ راگه‌هاند كو ل ئه‌ڤرۆ رۆژا چارشه‌مبى رێكه‌فتى 29ى تيرمه‌ها 2015ێ به‌لاڤكرنا مووچه‌يى دێ يا به‌رده‌وام بيت.

ب گۆره‌يى راگه‌هانده‌كا وه‌زاره‌تا دارايى و ئابوورى ل حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ كو وێنه‌ك ب ده‌ست ئه‌ڤرۆ نيوز كه‌فتيه‌، تێدا هاتيه‌: ئه‌ڤرۆ رۆژا چارشه‌مبى رێكه‌فتى 29ى تيرمه‌ها 2015ێ وه‌زاره‌تا كار و كاروبارێن جڤاكى ل گه‌ل چاڤدێريا خێزان و كێم ئه‌ندامان دێ مووچه‌ى وه‌رگرن.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com