ئەڤرۆ نیوز، لەزگین جوقی:
سەرۆکێ دەزگەھی ئێزدیان ل ھولەندا تایبەت بۆ ئەڤرۆ نیوز دیار کر کو کۆمبوونەکا گرنگ ل سەر پێکھاتان سوبەھی 29/11/2018 دێ ل جنێڤ ھێتە ئەنجامدان و بۆ دەمێ دو رۆژان دێ یا بەردەوام بیت و گۆت: “کوردێن ئێزدی د ڤێ کۆمبوونێ دا دێ بەرھەڤ بن و دێ داخواز ھێتەکرن ناڤێ ئاینی ل سەر ناسنامان بھێتە راکرن”.
حەسو ھورمی، سەرۆکێ دەزگەھی ئێزدیان ل ھولەندا دیار کر کو پیکھاتێن ئاینی یێن گەلەک وەلاتان دێ د کۆمبوونا جنێڤ دا بەرھەڤ بن، چونکو کۆمبوونەکا گرنگ ل سەر چارەنڤیسی پیکھاتان ل وەلاتان وەکو ئێزدی و یھودی و شەبەک و کاکەیی و گەلەک پێکھاتیێن دی یێن ئاینی و ئۆلی و گۆت: “ئەم وەکو ئێزدی دێ داخوازا رەتکرنا قانوونێن کەڤن کەین و ئەو قانوونێن ھەتا نوکە پیکھاتێن ئاینی ژ بەر دبنە قوربانی بۆ نموونە ژی دەمێ تیرۆرستێن داعش ھاتینە عیراقی، چونکو ئەم ئێزدی بووین و ئەم کورد بووین گەلەک ژ خەلکێ مە ھاتە کوشتن و دێ داخوازێ کەین ناڤێ ئاینی ل سەر ناسنامان نەمینت”.
ناڤھاتی ئاماژە دا وێ چەندێ کو ژ ئەنجامی شەران و ھاتنا رێکخراوێن تیرۆری گەلەک زارۆ یێن پەیدابووین و ئەڤ زارۆیە ماینە بی باب و یێن ماینە بی ناسنا مە ژ بەر ڤێ چەندێ دێ دانوستاندن ل سەر چارەنڤیسی وان ھێتە کرن، ب تنێ ژ بەر رێکخراوا ئەلقاعدە ل عیراقێ چەندین زارۆ پەیدابووینە و ھەموو بێ باب ماینە، ھەروەسا ژی ل سوریا و گەلەک وەلاتێن دی یێن جیھانی ئەڤ ئاریشە ھەیە زارۆ ماینە بێ ناسنامە و گۆت: “پێدڤیە قانوونا مافێن مرۆڤی بھێنە بکارئینان بێ جۆداھی بۆ ھەموو کەس و پێکھاتیێن ئاینی و ئۆلی و ئەو دەڤەرێن گوھۆرینێن دیموکرافی لێ دھێنە کرن بەلگە بھێنە زڤراندن دا کو ئارامیی پەیدابیت”.
ل دووماھیێ سەرۆکێ دەزگەھی ئێزدیان ل ھولەندا خویا کر کو ل سالا 1950 پتر ژ 124 ھزار و 623 یھودیان ژ ناسنامێ ھاتنە بێ بەھرکرن، ل سالا 1980 ناسنا مە پتر ژ نیڤ ملیون کەسێن کوردێن فەیلی ھاتە وەرگرتن، ھەتا نوکە ژی ئەڤ ئاریشە ب دروستاھی چارەسەر نەبوویە و گۆت: “ئەڤ بابەتێن ناسنامان دێ ل جنێڤ ھێنە گەنگەشەکرن ب مەرەما دیتنا رێ یێن چارەسەریێ”.
ئەڤرۆ نیوز، رەزوان رۆژبەیانی:
ئەندازیار عومەر میکایل سەلیم سەرۆکێ باژێرڤانیا قەزا بەردەرەش بۆ ئەڤرۆ نیوز خویاکر کو ھەتا نوکە دو ھزار پارچێن ئەردی ب سەر فەرمانبەران و وان کەسێن کو ھەژی ئەردینە ھاتینە دابەشکرن و نوکە چار تاخێن نوو ھاتینە ڤەکرن، بەلێ ژ بەر نەگەھاندنا خزمەتگوزاریان وەکو ئاڤ و کەھرەب و رێک و سولین، خەلک ناچن کو ئاڤاھیان تێدا دروست بکەن.
گۆتژی: “ئەڤێ ژی کاتێکرن کریە سەر بەرفرەھبوونا رووبەرێ قەزا بەردەرەش و خەلک پتر ل ناف سەنتەرێ قەزایێ کۆم بووینە چونکو ل وێرێ ھەموو خزمەتگوزاری ھەنە”.
ئاشکەرا ژی کر کو ب نەخشە و پلان بەردەرەش بەرفرەە بوویە، بەلێ ل د ژیواری دا چو فرەھی تێدا نیە ئەڤە ھەموو بۆ نەبوونا شیان و بۆدجا ل بەردەستێ وان دزڤریت، چونکو بوودجەکێ گەلەک پێ دڤێت ھەتا ئەو بشێن کارێ خوە بکەن ئەو بوودجە ل بەر دەستێ وان نیە.
ئەندازیار عومەر میکایل سەلیم گۆت: “وەکو باژێرڤانی ھەندەک داھات ھەنە بەلێ ل دووڤ رێنمایان ئەم نەشێین دەستکاریێ تێدا بکەین ئەم وان داھاتان دھنێرینە دارایی و 17% ژ وی داھاتی دێ بۆ مە زڤریت ئەو ژی گەلەک گیرۆ دبیت ھەتا دگەھیتە بەردەستێ مە ئەو داھات ژی وەکو پێدڤی نیە کو ئەم بشێین خزمەتگوزاریان بگەھینینە تاخێن نوو، ژ بەر وێ چەندێ وان ئاستەنگان کو مە بەحس کری داخواز ژ حوکمەت و لایەنێ پەیوەندیدار دکەین کو بوودجەکێ بۆ بەرفرەھبوونا قەزا بەردەرەش دابین بکەت دا کو ئەم بشێین پێ خزمەتا وەلاتیان بکەین چونکو بەردەرش قەزایەکا نوویە و پێدڤی ب گەلەک بوودجە و خزمەتان ھەیە”.
ئهڤرۆ نيوز:
ئاخفتنكهرا ب ناڤێ وهزارهتا ژ دهرڤه يا ئهمريكا دهربارهيى سهرهدانا بارزانى بۆ بهغدا راگههاند كو ئهو ههردهم ههردولا پال ددهن كو ل گهل ئێك كۆم بببن، پێكڤه ب روون و دانوستاندنێ بكهن.
د كۆنگرێ رۆژنامهڤانى يێ حهفتيانه دا، هێزهر ناوێرێت، ئاخفتنكهرا ب ناڤێ وهزارهتا ژ دهرڤه يا ئهمريكا دهربارهيى سهرهدانا سهرۆك بارزانى بۆ بهغدا و نهجهف و كۆمبوون ل گهل بهپرسێن سياسى يێن عيراقێ راگههاند كو واشنتۆن ههردهم پشتهڤانيا ههردو حوكمهتێن كوردستانێ و عيراقێ دكهت بۆ دانوستاندنێ و چارهكرنا كێشان.
هێزهر ناوێرێت گۆت: “ئهم ههردهم ههردولا حوكمهتێن كوردستانێ و عيراقێ پال ددهين ل گهل ئێك كۆم ببن، پێكڤه ب روونن و دانوستاندنێ بكهن. ئهم پشتهڤانێن وێ چهندێ ينه كو داسنوتاندنێن ئاڤاكهر ههبن”.
ئەڤرۆ نیوز، ئەمیر ئەترووشی:
دەزگەھێ خێرخوازی یێ بارزانی ب پشتەڤانیا رێکخراوا GIZ یا ئەلمانی پرۆژەکێ نوو یێ ئاڤێ بۆ گۆندێ سکرینێ یێ سەر ب ناحیا سەرسنکێ ڤە دانا.
دیندار محەمەد سەلیم، رێڤەبەرێ ئاڤا دەوروبەرێن دھۆکێ بۆ ئەڤرۆ نیۆز دیار کر کو پرۆژەکێ نوو یێ ئاڤێ بۆ گۆندێ سکرینێ یێ سەر ب ناحیا سەرسنکێ ڤە ب کۆژمێ ٨٩ ھزار دۆلاران دھێتە دانان ب پشتەڤانیا رێکخراوا GIZ یا ئەلمانی و ئەڤ پرۆژە ژ عمبارەکا ئاڤێ و کۆلانا بیرەکا ئرتیوازی و دانانا تۆرا ئاڤێ پێک دھێت و دێ ئاڤێ بۆ ١١ ھزار و ٥٠ وەلاتیان دابین کەت.
ئاشکرا ژی کر کو ئەڤە چەند سالەکە ئاریشا ئاڤێ ل ڤی گۆندی ھەبوو و ب تایبەت ل وەرزێ ھاڤینێ گەلەک جاران ب تانکەران ئاڤ بۆ دھاتە دابینکرن و چو پرۆژێن ئاڤێ ل گۆندی نەبووینە.
ئەڤرۆ نیوز، لەزگین جوقی:
جێگرێ سەرۆکێ لیژنا ئاسایشێ ل جڤاتا پارێزگەھا نەینەوا دیار کر کو جڤاتا نەینەوا بڕیار دایە ھەموو ھێزێن ژ دەرڤەی سنوورێن ھەرێما کوردستانێ و عیراقی ھاتینە قەزا شنگالێ وێ دەڤەری چوول بکەن، لێ مخابن ھەتا نوکە حوکمەتا عیراقێ پشتەڤانیا بجە ئینانا ڤێ بریارێ نەکریە، لەوڕا دوسەیا ئەمنی ل شنگالێ ئالۆز بوویە.
ھاشم بریفکانی، جێگری سەرۆکی لیژنا ئاسایشێ ل جڤاتا پارێزگەھا نەینەوا بۆ ئەڤرۆ نیوز دیار کر کو وان بریار دایە ھەموو ھێزین ژ دەرڤەی سنوورێن ھەرێما کوردستانی و عیراقێ ھاتینە شنگالێ دەرکەڤن، لێ مخابن ھەتا نوکە حوکمەتا عیراقێ پشتەڤانیا بجە ئینانا بڕیارا وان نەکریە و ھێشتا ئەڤ بڕیارە بجە نەھاتیە و چەندین جاران وان داخواز کریە دوسەیا ئەمنی یا شنگالێ د دەستێ نەینەوا دا دابیت، چونکو شنگال یا ب سەر جڤاتا نەینەوا ڤە، لێ بەغدا ھاریکاری نەکریە و پشتەڤانیا وان لایەنێن نەقانوونی دکەت.
ناڤھاتی ئاماژە دا وێ چەندێ کو دوسەیا ئەمنی یا شنگالێ د دەستێن حەشدا شەعبی و پەکەکێ دایە، ھەر تشتەکێ نوکە ل شنگالێ رووبدەت ئەو ژێ د بەرپرسن و گۆت: “ھەتا نوکە دوسەیا ئەمنی ل شنگالێ یا ئالوزە، چونکو بەغدا نەیا ھاریکارە دگەل جڤاتا نەینەوا کارەکێ باش بۆ شنگالێ بھێتە ئەنجامدان”.
ئهڤرۆ نیوز:
پارێ چاڤدێریا ئهزموونێن سالا بۆری یێ چاڤدێر و سهرپهرشتیار و فهرمانبهرێن كۆنترۆلی ل سهرانسهری ههرێمێ دێ هێته بهلاڤكرن.
ل دووڤ نڤیسارا ژماره 6272 یا سهرۆكاتیا دیوانا جڤاتا وهزیرێن ههرێما كوردستانێ ئهوا ل رێكهفتی 27/11/2018 ب ئیمزا سهرۆكێ دیوانێ نێچیرڤان ئهحمهد عهبدوللا دهركهفتی و دانهك ب دهست ئهڤرۆ نیوز كهفتی، رازیبوون ل سهر مهزاختنا كۆژمێ 6 ملیار و 378 ملیۆن و 893 هزار دیناران هاتیه كرن وهك شایستێن دارایی یێن وان مامۆستا و فهرمانبهرێن پشكداریی د پرۆسا ئهزموونێن سالا خواندنێ 2017-2018 دا ههردو خولێن ئێكێ و دویێ دا كری، وهكو چاڤدێر و سهرپهرشتیار و فهرمانبهرێن كۆنترۆلی ل سهرانسهری ههرێمێ پشكداری د ڤێ پرۆسێ دا كری.
ئەڤرۆ نیوز، قائید میرۆ:
داکەتنا بھایێ پەتڕۆلێ د بازاڕێن جیھانێ دا مەترسیە ل سەر بۆدجا عیراقێ پەیداکریە و بسپۆرەکێ کەرتێ پەتڕۆلێ ژی دبێژیت، پێدڤیە حوکمەتا نوکە یا عیراقێ داکەتنا بھایێ پەتڕۆلێ بەرچاڤ بگریت و بەرۆڤا ژی بازاڕ نەیێ جێھگیر بیت دێ کورت ئینانەکا مەزن د بۆدجێ دا چێبیت.
پشتی کو ئەڤ سالە بھایێ پەتڕۆلێ بشێوەکێ بەرچاڤ بلندبوون ب خوەڤە دیتی، چەند رۆژەکە بھایێ پەتڕۆلێ بەر ب داکەتنێ چوویە و روودانێن جیھانێ ژی ئەگەرن چو پێشبینی بۆ بھایێ پەتڕۆلێ نەھێنەکرن.
دکتۆر عەلی بەلو، بسپۆرێ پەتڕۆلێ بۆ ئەڤرۆ نیوز دیار کر کو پەتڕۆلا عیراقێ حەفت دۆلاران کێمتری ژ بھایێ بازاڕی دھێتە فرۆتن، د دەمێ نوکە دا بھایێ ئێک بەرمیلا پەتڕۆلێ یا عیراقێ دبازاری دا ب ٥١ دۆلاران دھێتە فرۆتن، ئەڤ بھایە ژی کێمتر ژ بھایێ پەتڕۆلێ کو د ناڤ پڕۆژە قانوونا بۆدجا گشتی یا عیراقێ دا ھاتیە تەخمینکرن، ژ بەرکو حوکمەتا عیراقێ بھایێ ئێک بەرمیلا پەتڕۆلێ ب ٥٦ دۆلاران تەخمین کریە.
ناڤھاتی ئاماژە دا وێ چەندێ کو ھەکە داکەتنا بھایێ پەتڕۆلێ یا بەردەوام بیت دێ مەترسی ل سەر بۆدجا عیراقێ ھەبیت و کورت ئینانەکا مەزن دێ چێبیت، لەوڕا پێدڤیە حوکمەتا عیراقێ پێداچوونێ د پڕۆژە قانوونا بۆدجێ دا بکەت و نە سەقامگیریا بھایێ پەتڕۆلێ بەرچاڤ بگریت و گۆت: “ل ھەموو وەلاتێن جیھانێ ژی یێن داھاتێ وان ل سەر پەتڕۆلێ ئەڤێ چەندێ بەرچاڤ وەردگرن”.
ئهڤرۆ نيوز:
ئێكهتيا وهرگرتن و هنارتنا ههرێما كوردستانێ د كۆنگرهكێ رۆژنامهڤانى دا كو ل سلێمانيێ ب رێڤهچوو راگههاند كو بڕيارا جڤاتا نوونهرێن عيراقێ دهربارهى ههلگرتنا خالێن سنورى يێن ههرێما كوردستانێ و پارێزگههێن دى يێن عيراقێ دبيته ئهگهرێ دانهنياسينا ههرێمێ ب “سهنتهرهكێ بازرگانى”.
مستهفا شێخ عهبدولرهحمان، سهرۆكێ ئێكهتيا ئينان و هنارتنا ههرێمێ د كۆنگرهكێ رۆژنامهڤانى دا راگههاند كو خالێن سنورى يێن ناڤبهرا پارێزگههێن ههرێما كوردستانێ و عيراقێ و زالگههێن گۆمركى يێن كهركووك – سلێمانى و كهركووك – ههولێر يێن بووينه ئهگهرێ لاوازبوونا بزاڤا ئابوورى د ناڤبهرا لێكگوهارتنا كهلوپهلان د ناڤبهرا ههرێمێ و پارێزگههێن عيراقێ دا.
“لابرنا خالێن سنورى دێ بيته ئهگهرێ ڤهژاندنا لێكگوهاڕتنا بازرگانى د ناڤبهرا ههرێم و عيراقێ و موكمبوونا پهيوهنديێن ناڤبهرا هنارتيێن ههرێمێ و بازرگانيا عيراقێ و دووباره دانهنياسينا ههرێما كوردستانێ وهكو سهنتهرهكێ بازرگانى”، مستهفا شێخ عهبدولرهحمان وهسان گۆت.
ئەڤرۆ، عەزیز ھەورامی:
سەکرتێرێ گشتیێ حزبا سوسیالیستا دیموکراتی کوردستان دھەڤدیتنەکا تایبەت بۆ رۆژناما ئەڤرۆ راگەھاند، ئەم ل گەل پێکئینانا حوکمەتا بنکەفرەوان نینین، چونکی ئەو بتنێ بۆ رازیکرنا حزبایە، کوردستانێ پێدڤی ب دستووری و پۆستێ سەرۆکێ ھەرێما کوردستانێ ھەیە.
مەحمەدێ حاجی مەحموود، دچاڤپێکەفتنەکا تایبەتدا بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت: ئەم وەکی حزبا سوسیالیست دیموکراتی کوردستان، نە ل گەل حوکمەتا بنکەفرەوانین، چونکی ئەو بتنێ بۆ رازیکرنا حزبایە، ل کوردستانێ کەتواری وەسا دیارە کو ھەکە تۆ حوکمەتێ ل ھەولێرێ دروست بکەی، تو نەشێی حومکڕانیا خوە ل ھەلەبجە و سلێمانیێ بکەی، ھەکە نە ل وەلاتێن دیموکراسی و دستووری، ھەر حزبەکا پڕانیا کورسیێن پەرلەمانی ب دەستخوەڤە بینیت، ئەو ل گەل حزبەکێ ب قەدەر کوردسیێن پێدڤی دێ پشکداریێ د پێکئینانا حوکمەتێ دا کەن، کو نوکە پارتی 45 کورسیێن پەرلەمانی بدەستڤە ھاتبن دشێت ل گەل 11 کورسیێن دیتر حوکمەتێ دروست بکەت، بەلێ ب باوەریا من نوکە پارتی و ئێکەتی دشێن پێکڤە حوکمەتێ دروست بکەن، بەلێ حەز ھەیە حزبێن دیتر پشکداری د کابینا (9) یا حوکمەتا ھەرێما کوردستانێ دا بکەت.
مەحمەدی حاجی مەحموود خوەیاکر، دڤێت ئەو حزبا پڕانیا دەنگان ب دەستخوەڤە ئیناین، ددەمێ دانوستاندنێ دا ل گەل حزبێت کوردستانی وێ کێشێ بنبڕ بکەت، کو ھەر حزبەکا پشکداری د حوکەتێ دا کر، دڤێت سەرەدەریا حوکمڕانیێ بکەت، و نابیت د ئاقارەکێ دیتر بچیت، ئانکو دڤێت ل گەل حوکمەتێ بیت یان ژی ئۆپۆزسیۆن بیت، نەک وەکی چار سالێن بۆری یێن ژیێ حوکمەتێ بۆ ھندێ خەلکێ ب سەردا ببەن خوە ژ حوکمەتێ ڤەکێشان.
سکرتێرێ گشتی یێ حزبا سۆسیالیستا دیموکراتی کوردستان ھەروەسا گوت: پڕانیا حزبان حەز دکەن پشکداریێ د حوکمەتا نوویا ھەرێمێ دا بکەن، بەلێ ب باوەریا من یا پێدڤی ناکەت، ھەموو حزب پشکداریێ د حوکمەتێ دا بکەن، ژ بلی وان حزبێن کو دشێن پێکڤە حوکمەتێ پێکبینن و برێڤەبرنا ھەرێمێ بکەن، ل دووماھیێ پارتی و ئێکەتی دشێن ب ھەڤپشکی حوکمەتێ پێکبینن کو چ کێشە بۆ دروست نەبن.
سەبارەت سەرەدانا سەرۆک بارزانی بۆ بەغدا، سەرکردێ حزبا سوسیالیست گۆت: رەوشا نوکە وەسا دخوازیت چارەکرنا کێشان بھێتە کرن، کێشێن ناڤمالیا شیعی و شیعی ھەنە، نەوەکی کێشێن شیعە و سونیانە، چونکی ئەوێ سونی نەبیت یان یێ ڕەڤی بۆ دەرڤەی وەلاتی یان ژی یێ ھاتیە ھەرێما کوردستانێ، پشتی رێککەفتنا ئەمریکا و بەریتانیا عیراقێ چ ڕێ نەمان ژ بلی رەونەکرنا پەترۆلا کەرکووک ب رێیا بۆریێن کوردستانی، ئەڤە ھەموو بۆ دیار دکەن دەلیڤەکا دیتر ھەمبەری کوردان ھەیە، ھەکە ئەم بشێین مفای ژ وێ دەلیڤێ وەربگرین تشتەکێ باشە.
سەبارەت پێدڤیا دستووری بۆ ھەرێما کوردستانێ، حاجی مەحموود دبێژیت: پێدڤیە خولا پەرلەمانیا نوکە، دستووری بۆ ھەرێما کوردستانێ دانیت، چونکی کوردستانێ پێدڤی ب دستووری ھەیە بۆ دیارکرنا رەنگێ سیستەمێ حوکمڕانیا وەلاتی و دەستھەلاتێن ب جھئینانێ و دانانا قانوونان و دادوەریێ بھێنە دیار کرن، زێدەباری دیارکرنا پێڤەرەکێ بۆ وان کەسان یێن وەلاتی برێڤە دبەن.
سەبارەت رەوشا نوکە یا کوردستانێ ناڤبری گۆت: پشتی بۆرینا 27 سالێن حوکمڕانیێ مە پێدڤی ب چاڤخشاندنەکێ ب رێڤەبرن و ئیدارەکرنا وەلاتی خوە ھەیە، دا کو ئابۆرێ کوردستانێ بھێتە رێکخستن، ژیانا خەلکی بھێتە باشکرن کو ئەرکێ حوکمەتێ یە، کێشا سەرۆکێ ھەرێما کوردستانێ بھێتە ئێکلاکرن، کو پۆستێ سەرۆکێ ھەرێمێ بۆ کوردان یا گرنگە، ھەکە سەرۆکاتیا ھەرێمێ نەبیت، وی دەمی پارێزگەە ب پارێزگەھێ ڤە دێ ھێتە گرێدان و دێ سەر ب بەغدایێ ڤەبن، و سیستەمێ حوکمڕانیا کوردستانێ بھێتە دیارکرن، کا مە چ رەنگێ سیستەمێ دڤێت، ئەرێ سیستەمێ پەرلەمانی یە، کا چەوا سیستەمێ عیراقێ یێ پەرلەمانی یە، بەلێ بڕیارێن عیراقێ ب سیستەمێ پەرلەمانی ناھێنە دا، دەمێ موقتەدا سەدر زێدەتر ژ پێنجێ کورسیێن پەرلەمانی ھەبن، بەلێ عادل عەبدولمەھدی دبیتە سەرۆک وەزیرێن عیراقێ ؟!.
ل دۆر ڤەگەریانا تیرۆرستێن داعش و مەترسیا وانا بۆ سەر عیراقێ، مەحمەد حاجی مەحموود گۆت: ب باوەریا من داعش وەک ھێز نەمایە، وەک ھزر و ئایدۆلۆجی داعشی مایە، گرۆپەکێ ئیسلامی و شوفینی یا عەرەبی توندڕوە کو دژی ھەموو نەتەوە ژبلی خوە کەسێ قەبوول ناکەت، ئەڤە ددیرۆکێ ھەر ھەبوویە، بەلێ ب ناڤونیشانێن جودا جودا، چ حەرس قەومی یان حەرس جمھوری یان فیدائیێن سەدام و قایدە و جەیشول حوڕ و بەریێ نوسرە.
سەبارەت عادل عەبدولمھەدی وەک سەرۆک وەزیران، سکرتێرێ حزبا سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان گۆت: وەک کەساتیا وی یا باشە بۆ نوکە وەک سەرۆک وەزیران، دڤێت ئەم چاڤەرێ کارێن وی بکەین، و بزانین چەوا حەیدەر عەبادی کوردان ئینایە سەر حوکمی، بەلێ ئەوا سەدام حسێن نەکری حەیدەر عەبادی ل گەل کوردان کر.